Mantramahodadhi Sanskrit IAST
Mantramahodadhi – Sanskrit in IAST bietet den Grundtext aller 25 Taraṅgas in lateinischer Umschrift mit Sanskrit-Sonderzeichen. Die Schrift wird so auch ohne Devanagari-Kenntnisse zugänglich. Schon der Anfang verbindet das Studium vieler Tantras mit einer Verneigung vor Gottheit und Guru. Beim aufmerksamen Lesen lässt sich verfolgen, wie Mahīdhara heiligen Klang, Gottheitsmeditation und Verehrung bis zur Lehre von der Erkenntnis des Selbst zusammenführt.
Zur Mantramahodadhi-Ausgabe: Hauptartikel · Deutsche Übersetzung · Sanskrit IAST · Sanskrit Devanagari · Leseführer zu den 25 Taraṅgas · 108 inspirierende Verse und Mantras · Frühere IAST-Auswahl · Frühere Devanagari-Auswahl
Textumfang: Alle 25 Taraṅgas mit 3.344 nummerierten Einheiten und den Kapitelkolophonen. Die Druckzählung bleibt erhalten; Besonderheiten und unsichere Lesungen sind erläutert. Bei einzelnen problematischen Ritualanwendungen bietet die deutsche Fassung ausdrücklich gekennzeichnete, nichtanleitende Inhaltswiedergaben. Sie ist daher keine ausnahmslos wörtliche Vollübersetzung.
Ein Zugang zur Lektüre
Diese Seite eignet sich zum Nachlesen des Wortlauts neben der deutschen Übersetzung. Wähle zunächst eine dort verständlich gewordene Stelle und suche dieselbe Taraṅga- und Versnummer hier auf. Die Zeichen über und unter den Buchstaben gehören zur Umschrift: Vokallänge und unterschiedliche Sanskritlaute bleiben dadurch unterscheidbar.
Ein Vers und seine Bedeutung dürfen langsam vertraut werden. Für einen überschaubaren Anfang helfen die kleinere IAST-Auswahl und die 108 deutschen Auswahlstellen. Das Lesen eines Grundtextes ist Svadhyaya, das Studium einer spirituellen Schrift; besondere Mantra- und Ritualpraxis setzt die entsprechende Unterweisung voraus.
Taraṅga 1 – Grundlagen der Mantra-Verehrung
Mahīdhara beginnt mit der Verneigung vor Gottheit und Guru. Er beschreibt die Vorbereitung des Menschen auf die Gottesverehrung, die Reinigung der Elemente und die Vergegenwärtigung der Lebenskräfte. Die Verehrung der Laute führt zur Mantra-Sadhana.
Verehrung und Eintritt in den heiligen Raum
Der Tag beginnt mit dem Gedenken an den Guru. Reinigung, Türverehrung und Sammlung bereiten die Begegnung mit der Gottheit vor.

1.1
praṇamya lakṣmīnṛhariṃ mahāgaṇapatiṃ gurum |
tantrāṇy anekāny ālokya vakṣye mantramahodadhim|| 1 ||
1.2
prātar utthāya śirasi dhyātvā gurupadāmbujam |
āvaśyakaṃ vinirvartya snātuṃ yāyāt sarittaṭe|| 2 ||
1.3
śrautena vidhinā snātvā mantrasnānaṃ samācaret |
smārtasandhyāṃ mantrasandhyāṃ kṛtvā devaṃ vicintayet|| 3 ||
1.4
gṛhadvāram athāgatya dvārapūjāṃ samācaret |
dvāram astrāmbunā prokṣya gaṇeśaṃ cordhvato yajet || 4 ||
1.5
mahālakṣmīṃ dakṣabhāge vāmabhāge sarasvatīm |
punar dakṣe yajed vighnaṃ gaṅgāṃ ca yamunām api || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Vighna steht hier im Zusammenhang der Türgottheiten. Die wiederholte Nennung der Flussgöttinnen in 1.5–6 wird beibehalten; sie wird nicht stillschweigend bereinigt.
1.6
punar vāme kṣetrapālaṃ svaḥsindhuyamune api |
punar dakṣe tu dhātāraṃ vidhātāraṃ tu vāmataḥ || 6 ||
Erläuterung zur Stelle: Der „Himmelsstrom“, Svaḥsindhu, bezeichnet Ganga. Dhatar und Vidhatar sind göttliche Ordner und Bewahrer.
1.7
tadvan nidhī śaṅkhapadmau tato 'rced dvārapālakān |
dvārapūjāṃ vidhāyetthaṃ praviśyārcanamandiram || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Satz führt in 1.8 weiter. Shankha und Padma sind personifizierte göttliche Schätze, nicht lediglich Muschel und Lotus als Gegenstände.
Bhutashuddhi – die innere Reinigung
Die folgende innere Handlung verbindet Kundalini, die fünf Elemente und Bewusstsein. Sie gehört zu einer unterwiesenen Ritualpraxis. Ihre Atemzählungen sind keine allgemeine Übungsempfehlung.
1.8
upaviśyāsane natvā gaṇeśagurudevatāḥ |
prāṇān āyamya tāreṇa pūrakumbhakarecakaiḥ || 8 ||
Erläuterung zur Stelle: Tāra ist hier eine Bezeichnung für Om. Der Vers leitet eine überlieferte Atemregel ein, keine allgemeine Empfehlung für selbstständige Atemexperimente.
1.9
dvātriṃśatā catuḥṣaṣṭyā kramāt ṣoḍaśasaṅkhyayā |
devārcāyogyatāprāptyai bhūtaśuddhiṃ samācaret || 9 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā bezieht die Zahlen auf Wiederholungen des Pranava während der drei Atemphasen. Diese historische Zählung wird dokumentiert; sie ist keine für alle geeignete Übungsdosierung.
1.10
mūlādhārasthitāṃ devīṃ kuṇḍalīṃ paradevatām |
bisatantunibhāṃ vidyutprabhāṃ dhyāyet samāhitaḥ || 10 ||
1.11
mūlādhārāt samutthāpya saṅgatāṃ hṛdayāmbuje |
suṣumnāmārgam āśrityādāya jīvaṃ hṛdambujāt || 11 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Satz wird in 1.12 abgeschlossen. Naukā verweist ausdrücklich auf die Unterweisung durch den Guru und nennt für diejenigen, denen die entsprechende Yoga-Praxis fehlt, die geistige Vergegenwärtigung.
1.12
pradīpakalikākāraṃ brahmarandhragataṃ smaret |
jīvaṃ brahmaṇi saṃyojya haṃsamantreṇa sādhakaḥ || 12 ||
1.13
pādādibrahmarandhrāntaṃ sthitaṃ bhūtagaṇaṃ smaret |
svavarṇabījākṛtibhiryuktaṃ tadvidhir ucyate || 13 ||
1.14
pādādijānuparyantaṃ catuṣkoṇaṃ savajrakam |
bhūbījāḍhyaṃ svarṇavarṇaṃ smared avanimaṇḍalam || 14 ||
1.15
jānvādy ānābhi candrārdhanibhaṃ padmadvayāṅkitam |
vabījayuktaṃ śvetābham ambhaso maṇḍalaṃ smaret || 15 ||
1.16
nābher hṛdayaparyantaṃ trikoṇaṃ svastikānvitam |
rabījena yutaṃ raktaṃ smaret pāvakamaṇḍalam || 16 ||
1.17
hṛdo bhrūmadhyaparyantavṛttaṃ ṣaḍbindulāñchitam |
yaṃbījayuktaṃ dhūmrābhaṃ nabhasvanmaṇḍalaṃ smaret || 17 ||
1.18
ābrahmarandhraṃ bhrūmadhyād vṛttaṃ svacchamanoharam |
haṃbījayuktam ākāśamaṇḍalaṃ pravicintayet || 18 ||
1.19
paddhastapāyūpasthāvāk kramād dhyeyā dharādigāḥ |
svakīyaviparyayair yuktā gamanagrahaṇādibhiḥ || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck liest „svakīyaviparyayaiḥ“, wörtlich etwa „mit ihren eigenen Umkehrungen/Veränderungen“. Die Übersetzung „Tätigkeiten“ folgt den unmittelbar genannten Beispielen gamana und grahaṇa sowie der Zuordnung in Naukā; die ungewöhnliche Sanskritlesung bleibt erhalten.
1.20
ghrāṇaṃ ca rasanā cakṣuḥ sparśanaṃ śrotram indriyam |
kramād dhyeyaṃ dharādisthaṃ gandhādiguṇasaṃyutam || 20 ||
1.21
brahmaviṣṇuśiveśānāḥ sadāśiva itīritāḥ |
dharādibhūtasaṃstheśā dhyeyās tanmaṇḍaleṣu te || 21 ||
1.22
nivṛttiś ca pratiṣṭhā ca vidyā śāntiś caturthikā |
śāntyatīteti pañcaiva kalā dhyeyā dharādigāḥ || 22 ||
1.23
samānodānavyānāś cāpānaprāṇau ca vāyavaḥ |
dharādimaṇḍalagatāḥ pañca dhyeyāḥ kramād ime || 23 ||
1.24
evaṃ bhūtāni sañcintya pratyekaṃ pravilāpayet |
bhuvaṃ jale jalaṃ vahnau vahniṃ vāyau nabhasy amum|| 24 ||
1.25
vilāpya kham ahaṅkāre mahattattve 'py ahaṅkṛtim |
mahāntaṃ prakṛtau māyām ātmani pravilāpayet|| 25 ||
1.26
śuddhasaccinmayo bhūtvā cintayet pāpapūruṣam |
dakṣakukṣisthitaṃ kṛṣṇam aṅguṣṭhaparimāṇakam || 26 ||
Erläuterung zur Stelle: Papa-Purusha personifiziert die Verfehlungen. Der Sanskrit-Grundtext nennt die rechte Seite; die Hindi-Erklärung nennt abweichend die linke. Die Übersetzung folgt dem Grundtext.
1.27
viprahatyāśiroyuktaṃ kanakasteyabāhukam |
madirāpānahṛdayaṃ gurutalpakaṭīyutam || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers greift einen historischen Katalog schwerer Verfehlungen auf. Er wird als Aussage des Werkes wiedergegeben, nicht als heutige Rangordnung des Wertes menschlichen Lebens.
1.28
pāpisaṃyogipadvandvam upapātakaromakam |
khaḍgacarmadharaṃ duṣṭam adhovaktraṃ suduḥsaham || 28 ||
1.29
vāyubījaṃ smaran vāyuṃ saṃpūryainaṃ viśoṣayet |
svaśarīrayutaṃ mantrī vahnibījena nirdahet || 29 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Austrocknung und Verbrennung gehören zur inneren rituellen Vorstellung; der Vers fordert keine körperliche Verbrennung.
1.30
kumbhake parijaptena tataḥ pāpanarodbhavam |
bahir bhasma samutsārya vāyubījena recayet || 30 ||
1.31
sudhābījena dehotthaṃ bhasma saṃplāvayet sudhīḥ |
bhūbījena ghanīkṛtya bhasma tat kanakāṇḍavat || 31 ||
1.32
viśuddhamukurākāraṃ japan bījaṃ vihāyasaḥ |
mūrddhādipādaparyantāny aṅgāni racayet sudhīḥ || 32 ||
1.33
ākāśādīni bhūtāni punar utpādayec citaḥ |
so'haṃ mantreṇa cātmānam ānayed hṛdayāmbuje|| 33 ||
1.34
kuṇḍalīṃ jīvam ādāya parasaṅgāt sudhāmayam |
saṃsthāpya hṛdayāmbhoje mūlādhāragatāṃ smaret|| 34 ||
Pranapratishtha und Nyasa
Prana wird als göttliche Lebenskraft vergegenwärtigt. Nyasa verbindet Körper, Laut und Gottheit. Die im Grundtext verwendeten Lautchiffren bleiben von ausgeschriebenen Mantras unterscheidbar.
1.35
bhūtaśuddhiṃ vidhāyaivaṃ prāṇasthāpanam ācaret |
prāṇapratiṣṭhāmantrasya munayo 'jeśapadmajāḥ || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen bezeichnen hier Vishnu, Shiva und Brahma. Die Zuordnungen des Mantras gehören zum anschließenden Nyasa.
1.36
chanda ṛgyajuṣaṃ sāma prāṇaśaktis tu devatā |
pāśo bījaṃ trapā śaktir viniyogo 'susaṃsthitau || 36 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers verwendet verschlüsselte Bija-Bezeichnungen. Die Syntax des ersten Halbverses ist gedrängt; gemeint sind die drei vedischen Textformen, nicht ein gewöhnliches einzelnes Versmaß.
1.37
ṛṣīñ chirasi vaktre tu chandāṃsi hṛdi devatām |
guhye bījaṃ padoḥ śaktiṃ nyasya kuryāt ṣaḍaṅgakam || 37 ||
1.38
kavarganabhaādyair hṛc ca śabdādyaiḥ śiraḥ smṛtam |
ṭaśrotrādyaiḥ śikhā proktā tavāgādyais tanucchadam || 38 ||
1.39
pavaktavyādibhir netram astraṃ yenāntarindriyaiḥ |
ātmane tān manūn aṅgān vinyased dhṛdayādiṣu || 39 ||
Erläuterung zur Stelle: „vinyased dhṛdayādiṣu“ gibt die im Druck sichtbare Verbindung wieder; aufgelöst ist „vinyaset hṛdayādiṣu“ gemeint. Astra bezeichnet hier den rituellen Schutzabschluss.
1.40
pañcamaṃ prathamaṃ paścād dvitīyaṃ ca caturthakam |
tṛtīyam itthaṃ kramato vargavarṇān samuccaret || 40 ||
1.41
yavarge 'py evam uccārya nabhaḥ śveto 'ntimo bhṛguḥ |
vimalaś ceti coccāryāḥ kramād varṇāḥ sabindavaḥ || 41 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Benennungen im zweiten Teil sind Lautchiffren. Sie werden hier nicht aus bloßer Vermutung zu einer Mantraformel ergänzt.
1.42
nabho vāyvagnivārbhūmi nabhaādaya īritāḥ |
śabdasparśau rūparasagandhāḥ śabdādayo matāḥ || 42 ||
1.43
śrotraṃ tvaṅ nayanaṃ jihvāghrāṇaṃ śrotrādayaḥ smṛtāḥ |
vākpāṇī pādapāyū copasthau vāgādayaḥ punaḥ || 43 ||
1.44
vaktavyādānagamanavisargānandasañjñakāḥ |
vaktavyādyā buddhimano'haṅkārāś cittasaṃyutāḥ || 44 ||
1.45
antarindriyasañjñāḥ syur evam uktaṃ ṣaḍaṅgakam |
nābher ārabhya pādāntaṃ pāśabījaṃ pravinyaset || 45 ||
1.46
nābhyantaṃ hṛdayāc chaktiṃ hṛdantaṃ mastakāc chṛṇim |
tvagasṛṅmāṃsamedo'sthimajjāśukrāṇi vinyaset || 46 ||
Erläuterung zur Stelle: Shakti und Shrini sind hier Bija-Bezeichnungen. Der Satz über die Körperbestandteile wird in 1.47 fortgeführt.
1.47
ātmane hṛdayāntāni yādisaptādikāny api |
ojaḥ satyānvitākāśapūrvaṃ prāṇaṃ tu khādikam || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Die knappe Formulierung „hṛdayāntāni“ wird hier mit Naukā auf den Nyasa im Herzen bezogen. Die Lautchiffren bleiben als solche erkennbar; sie sind keine zusätzlich ausgeschriebenen Grundtextmantras.
1.48
bhṛgvādikaṃ nyasej jīvam etān hṛdayadeśataḥ |
yakārādyā ādyavarṇāḥ sarve syuś candrabhūṣitāḥ || 48 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Mondzeichen bezeichnet hier die Nasalierung der Lautformeln; Naukā erläutert sie durch Anusvara.
1.49
tataḥ samastamūlena mūrddhādicaraṇāvadhi |
vidhāya vyāpakanyāsaṃ vinyaset pīṭhadevatāḥ|| 49 ||
Der Körper als göttlicher Sitz
Der heilige Sitz umfasst Erde und Himmel, Dharma, Erkenntnis und die Kräfte der Natur. Der Körper erscheint als Ort der Puja und als Träger bewusster Hingabe.
1.50
maṇḍūkaś cātha kālāgnī rudra ādhāraśaktiyuk |
kūrmo dharā sudhāsindhuḥ śvetadvīpaṃ surāṅghripāḥ || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck trennt „kālāgnī rudra“. Naukā identifiziert damit Kalagni-Rudra; die ungewöhnliche Form des gedruckten Grundtextes bleibt in der Sanskritfassung erhalten.
1.51
maṇiharmyaṃ hemapīṭhaṃ dharmo jñānaṃ virāgatā |
aiśvaryaṃ dharmapūrvās tu catvāras te nañādikāḥ || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Gemeint sind außerdem Adharma, Unwissenheit, Bindung und Machtlosigkeit. Der heilige Sitz bildet auch die Gegensätze der bedingten Erfahrung ab.
1.52
dharmādayaḥ smṛtāḥ pādāḥ pīṭhagātrāṇi cetare |
madhye 'nantas tattvapadmam ānandamayakandakam || 52 ||
1.53
saṃvinnālaṃ tataḥ proktā vikāramayakesarāḥ |
prakṛtyātmakapatrāṇi pañcāśadvarṇakarṇikā || 53 ||
1.54
sūryasyendoḥ pāvakasya maṇḍalatritayaṃ tataḥ |
sattvaṃ rajas tamaḥ paścād ātmā yukto 'ntarātmanā || 54 ||
1.55
paramātmātha jñānātmā tattve māyākalādike |
vidyātattvaṃ paraṃ tattvaṃ kathitāḥ pīṭhadevatāḥ || 55 ||
1.56
pūjane sarvadevānāṃ pīṭhe tāḥ paripūjayet |
nyāsasthānāni caitāsāṃ śarīre bahirarcane || 56 ||
1.57
pūjātaraṅge vakṣyante sendvādyarṇayutāś ca tāḥ |
prāṇaśaktes tataḥ pūjyā aṣṭau pīṭhasya śaktayaḥ || 57 ||
1.58
hṛdayāmbhojapatreṣu navamī tv adhikarṇikam |
jayākhyā vijayā paścād ajitā cāparājitā || 58 ||
1.59
nityā vilāsinī dogdhrī tv aghorā maṅgalāntimā |
pāśādibījatritayaṃ procya pīṭhaṃ diśet tataḥ || 59 ||
1.60
evaṃ dehamaye pīṭhe dhyāyed devīm asupradām |
navayauvanagarvāḍhyāṃ pīvarastanaśobhinīm || 60 ||
Pranashakti und ihre Verehrung
Die lebenspendende Shakti erhält eine anschauliche Gestalt. Die Verehrung umfasst weitere Gottheiten und die Hüter der Richtungen.
1.61
pāśaṃ cāpāsṛkkapāle sṛṇīṣūcchūlaṃ hastair bibhratīṃ raktavarṇām |
raktodanvatpotaraktāmbujasthāṃ devīṃ dhyāyet prāṇaśaktiṃ trinetrām || 61 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā versteht das rote Meer als Meer aus Blut. Die sechs Attribute gehören zur historischen Gottheitsvisualisation.
1.62
aṣṭapatrasthaṣaṭkoṇe dhyātvaivaṃ pūjayet tu tān |
prāgrakṣo'nvāyukoṇeṣu brahmaviṣṇuśivān yajet || 62 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Richtungszusammenziehung „prāgrakṣo’nvāyukoṇeṣu“ ist sprachlich auffällig. Die Zuordnung zu Osten, Rakshas-Richtung und Vayu-Richtung ergibt sich aus den benannten Richtungen; die Lesung wird nicht zu einer unmarkierten glatten Sanskritform umgeschrieben.
1.63
agnivāruṇaśaiveṣu vāṇīlakṣmīhimādrijāḥ |
kesareṣu ṣaḍaṅgāni patreṣv aṣṭau tu mātaraḥ || 63 ||
Erläuterung zur Stelle: Die drei Richtungen sind Südosten, Westen und Nordosten. Vani ist Sarasvati, die Tochter des Himalaya ist Parvati.
1.64
brāhmī māheśvarī cāpi kaumārī vaiṣṇavī tathā |
vārāhī ca tathendrāṇī cāmuṇḍā saptamī matā || 64 ||
1.65
aṣṭamī tu mahālakṣmīḥ proktā viśvasya mātaraḥ |
devatāpūjane prācī madhye pūjakapūjyayoḥ || 65 ||
1.66
indrādayaḥ svadikṣv evaṃ pūjanīyā digīśvarāḥ |
indraḥ kṛśānuḥ kīnāśo nirṛtir varuṇo 'nilaḥ || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Krishanu bezeichnet Agni, Kinasha Yama und Anila Vayu. Nach Naukā gilt für diese Richtungshüter ihre bekannte räumliche Zuordnung.
1.67
soma īśānanāmādho 'nanta ūrdhvaṃ caturmukhaḥ |
tata indrādikāṣṭhāsu pūjyā dikpālahetayaḥ || 67 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Viergesichtige ist Brahma.
1.68
vajraṃ śaktir daṇḍakhaḍgau pāśāṅkuśagade api |
triśūlacakrapadmāni daśadikpālahetayaḥ || 68 ||
1.69
evam iṣṭvā prāṇaśaktiṃ pañcāvaraṇasaṃyutām |
dhyāyan hṛdi karaṃ dhṛtvā trir japet tanmanuṃ sudhīḥ || 69 ||
1.70
vakṣye 'dhunā manos tasyoddhāraṃ dhyātṛsukhāvaham |
pāśaṃ māyāṃ sṛṇiṃ procya yādīn saptendusaṃyutān || 70 ||
1.71
tārānvitaṃ nabhaḥ saptavarṇaṃ mantraṃ tato 'japām |
mama prāṇā iha prāṇā mama jīva iha sthitaḥ || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Chiffren des Grundtextes bleiben in der Übersetzung erhalten. Der siebensilbige Mantra wird in 1.76 näher beschrieben; Ajapa wird in Naukā als Haṃsaḥ erklärt.
1.72
mama sarvendriyāṇy uktvā mama vāṅmana īrayet |
cakṣuḥśrotraghrāṇapadāt prāṇā iha samīrya ca || 72 ||
1.73
āgatya sukham uccārya ciraṃ tiṣṭhantv idaṃ paṭhet |
vahnijāyāṃ ca saptārṇamantram ante punar vadet || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Vahnijaya, „Gattin des Feuers“, bezeichnet Svaha. 1.70–73 enthalten Anweisungen zur Zusammensetzung; eine ausgeschriebene Gesamtformel aus einem Kommentar wird hier nicht als zusätzlicher Grundtext ausgegeben.
1.74
prāṇapratiṣṭhāmantro 'yaṃ smṛtaḥ prāṇanidhāpane |
mamety asya padasyādau pāśādīni samuccaret || 74 ||
1.75
yantreṣu pratimādau vā prāṇasthāpanam ācaran |
mama sthāne tasya tasya ṣaṣṭhyantām abhidhāṃ vadet || 75 ||
1.76
sabindavo meruhaṃsākāśāḥ sargī bhṛguḥ punaḥ |
māyeti tāraruddho 'yaṃ mantraḥ saptākṣaro mataḥ || 76 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers zählt Lautchiffren auf. Eine aufgelöste Form aus Naukā wäre als Kommentarauflösung zu kennzeichnen, nicht als ausgeschriebener Wortlaut dieses Verses.
Matrika – die göttliche Kraft der Laute
Die Sanskritlaute werden als Matrika verehrt. Sarasvati verbindet Sprache, Erkenntnis und die Heiligung des Körpers.
1.77
evaṃ prāṇān pratiṣṭhāpya mātṛkānyāsam ācaret |
akārādyāḥ kṣakārāntā varṇāḥ proktā tu mātṛkā || 77 ||
1.78
prajāpatir munis tasyā gāyatrīchanda īritam |
sarasvatī devatoktā viniyogo 'khilāptaye |
halo bījāni coktāni svarāḥ śaktaya īritāḥ || 78 ||
Erläuterung zur Stelle: Dieser nummerierte Vers umfasst im Druck drei Halbverse.
1.79
mūrdhni vaktre hṛdi nyasyed ṛṣyādīn sādhakottamaḥ |
pañcavargair yādibhiś ca ṣaḍaṅgāni samācaret || 79 ||
1.80
klībahīnaśaśāṅkāḍhyahrasvadīrghāntarasthitaiḥ |
sānusvārair jātiyuktair dhyāyed devīṃ hṛdambuje || 80 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt die ausgeschlossenen Laute als die vokalischen ṛ, ṝ, ḷ und ḹ. Die sogenannten Jati-Abschlüsse gehören zu den Mantragliedern, etwa dem Herz-Mantra; „jāti“ meint hier keine gesellschaftliche Kaste.
1.81
pañcāśadarṇaracitāṅgabhāgāṃ dhṛtendukhaṇḍāṃ kumudāvadātām |
varābhaye pustakam akṣasūtraṃ bhaje giraṃ sandadhatīṃ trinetrām || 81 ||
1.82
dhyātvaivaṃ pūjayet pīṭhe devatāḥ pūrvam īritāḥ |
pīṭhaśaktīs tadupari sarasvatyā navārcayet || 82 ||
1.83
medhāprajñāprabhāvidyāśrīdhṛtismṛtibuddhayaḥ |
vidyeśvarīti samproktā mātṛkāpīṭhaśaktayaḥ || 83 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen erinnern unter anderem an geistige Aufnahmefähigkeit, Weisheit, Licht, Wissen, Glück, Festigkeit, Erinnerung und Unterscheidungskraft. Es sind zugleich Eigennamen der verehrten Kräfte.
1.84
viyadbhṛgusthamanuyugvisargāḍhyaṃ ca mātṛkā |
yogapīṭhāya natyanto manur āsanadeśane || 84 ||
Erläuterung zur Stelle: Die erste Vershälfte ist eine verschlüsselte Lautanweisung. Naukā löst sie auf; die Übersetzung bewahrt die Ebene des Grundtextes.
1.85
mūrtiṃ saṅkalpya mūlena tasyā vāṇīṃ prapūjayet |
ādāv aṅgāni sampūjya dvitīye pūjayet svarau || 85 ||
1.86
dvau dvau tṛtīye vargāś ca vargaśaktiś caturthake |
vyāpinī pālinī cāpi pāvanī kledinī punaḥ || 86 ||
1.87
dhāriṇī mālinī paścād dhaṃsinī śaṅkhinī tathā |
vargaśaktaya ity uktāḥ pañcame tv aṣṭamātaraḥ || 87 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtextdruck liest dhaṃsinī; die verbreitete ähnliche Namensform Haṃsinī wird nicht stillschweigend eingesetzt.
1.88
ṣaṣṭhe śakrādayo devāḥ saptame vajrapūrvakāḥ |
itthaṃ sampūjya deveśīṃ nyased varṇān nijāṅgake || 88 ||
1.89
lalāṭe mukhavṛttekṣiśravonāsāsu gaṇḍayoḥ |
oṣṭhayor dantapaṅktyoś ca mūrdhni vaktre nyaset svarān || 89 ||
1.90
bāhvoḥ sandhiṣu sāgreṣu kacavargau nyaset sudhīḥ |
ṭatavargau pados tadvat pārśvayoḥ pṛṣṭhadeśataḥ || 90 ||
1.91
nābhau kukṣau pavargaṃ ca hṛdaṃsaṃ kakudaṃ tataḥ |
nyasya yādicaturvarṇāñ chādiṣaṭkaṃ tato nyaset || 91 ||
1.92
hṛdādikarayor aṅghryor jaṭhare vadane tathā |
sṛṣṭinyāsaṃ vidhāyaivaṃ sthitinyāsaṃ samācaret || 92 ||
1.93
ṛṣiś chandaś ca pūrvoktau devatā viśvapālinī |
upaviṣṭāṃ vallabhāṅke dhyāyed devīm ananyadhīḥ || 93 ||
1.94
mṛgabālaṃ varaṃ vidyām akṣasūtraṃ dadhat karaiḥ |
mālāvidyālasaddhastāṃ vahan dhyeyaḥ śivo giram || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Vidyā wird in der Bildbeschreibung als Buch verstanden. Naukā unterscheidet die Attribute Shivas von den beiden Attributen der Göttin.
1.95
evaṃ dhyātvā ḍakārādyān varṇān aṅgeṣu vinyaset |
gulphādijānuparyantaṃ sthitinyāso 'yam īritaḥ || 95 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers beschreibt eine bestimmte Reihenfolge der Körperstellen, nicht einfach eine neue alphabetische Reihe. Die ausführliche Zuordnung wird in der modernen Erklärung ausgeschrieben.
1.96
nyāse saṃhārasañjñe tu ṛṣiś chandaś ca pūrvavat |
saṃhāriṇī sapatnānāṃ śāradā devatā smṛtā || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Gegnervernichtung ist eine historische Aussage des Textes; sie wird nicht ohne Kennzeichnung zu einem rein innerpsychischen Bild umgedeutet.
1.97
akṣasrakṭaṅkasāraṅgavidyāhastāṃ trilocanām |
candramauliṃ kucānamrāṃ raktābjasthāṃ giraṃ bhaje || 97 ||
1.98
dhyātvaivaṃ vinyased varṇān kṣādyān antān vilomataḥ |
sṛṣṭinyāse tu sargāntāḥ sargabindvantikāḥ sthitau || 98 ||
1.99
bindvantāḥ saṃhṛtau caiṣāṃ pūrvavac cāṅgapūjane |
nyasyāḥ sarvatra natyantā varṇā vā tārasampuṭāḥ || 99 ||
1.100
sṛṣṭinyāsaṃ sthitinyāsaṃ punaḥ kuryāt prayatnataḥ |
anye tu mātṛkānyāsāḥ kathyāḥ pūjātaraṅgake || 100 ||
Japa und Purashcharana
Nach den vorbereitenden Handlungen wendet sich der Text der regelmäßigen Mantra-Praxis zu. Er beschreibt die besonderen Bedingungen eines Purashcharana.
1.101
mantrasnānādividhayo gadyās tatraiva te mayā |
bhāratīm evam ārādhya bhajed iṣṭān manūn sudhīḥ|| 101 ||
1.102
viṣṇuḥ śivo gaṇeśo 'rko durgā pañcaiva devatāḥ |
ārādhyāḥ siddhikāmena tattanmantrair yathoditam|| 102 ||
1.103
ādau devaṃ vaśīkartuṃ puraścaraṇam ācaret |
tīrthādau nirjane sthāne bhūmigrahaṇapūrvakam || 103 ||
Erläuterung zur Stelle: Vaśīkartuṃ bedeutet wörtlich „unter den eigenen Einfluss bringen“. Die Übersetzung „günstig stimmen“ gibt hier den auf die Gottheit bezogenen Ritualzweck wieder; der Ausdruck wird nicht als bloße zweckfreie Hingabe ausgegeben.
1.104
navadhā tāṃ dharāṃ kṛtvā pūrvādiṣu samālikhet |
koṣṭheṣu saptavargāṃś ca lakṣau madhye tathā svarān || 104 ||
1.105
kṣetranāmādimo varṇas tatra koṣṭhe bhavet tataḥ |
upaviśya japaṃ kuryān nānyasmin duḥkhade sthale || 105 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Bewertung eines Platzes durch Lautzuordnung gehört zum historischen Ritualsystem. Sie ist keine allgemeine Aussage, dass heutige Meditation außerhalb eines solchen Feldes schädlich wäre.
1.106
āmadhyāhnaṃ japaṃ kuryād upāṃśv atha mānasam |
haviṣyaṃ niśi bhuñjīta triḥsnāyy abhyaṅgavarjitaḥ|| 106 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck hat eine auffällige Verbindung bei upāṃśu/atha; die Lesefassung gibt upāṃśv atha wieder. Naukā unterscheidet leise und geistige Wiederholung. Die drei Bäder beziehen sich auf den Tagesablauf, nicht auf drei Bäder während der Nacht.
1.107
vyagratālasyaniṣṭhīvakrodhapādaprasāraṇam |
anyabhāṣāṃ parekṣāṃ ca japakāle tyajet sudhīḥ || 107 ||
1.108
strīśūdrabhāṣaṇaṃ nindāṃ tāmbūlaṃ śayanaṃ divā |
pratigrahaṃ nṛtyagīte kauṭilyaṃ varjayet sadā || 108 ||
Erläuterung zur Stelle: Die sozialen Ausschlüsse spiegeln den historischen, männlich und standesbezogen bestimmten Ritualrahmen. Sie sind keine heutigen Yoga-Vidya-Normen. Auch die Verbote von Gesang und Tanz beziehen sich auf diese besondere Observanz, nicht auf einen allgemeinen Ausschluss von Kirtan oder religiösem Tanz.
1.109
bhūśayyāṃ brahmacaryaṃ ca trikālaṃ devatārcanam |
naimittikārcanaṃ devastutiṃ viśvāsam āśrayet|| 109 ||
1.110
pratyahaṃ pratyahaṃ tāvan naiva nyūnādhikaṃ kvacit |
evaṃ japaṃ samāpyānte daśāṃśaṃ homam ācaret || 110 ||
Erläuterung zur Stelle: Die vergrößerte Kontrolle des Druckes ergibt tāvan naiva. Damit steht die Negation bereits im Grundtext; eine Ergänzung von „nicht“ ist nicht erforderlich.
Vorbereitung des Homa
Das Homa wird als Teil der Mantra-Sadhana eingeführt. Die Vorschriften beschreiben einen historischen Ritualrahmen.
1.111
tattatkalpoditair dravyais tadvidhānam udīryate |
prāṇāyāmaṃ ṣaḍaṅgaṃ ca kṛtvā mūlena mantravit || 111 ||
1.112
kuṇḍe vā sthaṇḍile kuryāt saṃskārāṇāṃ catuṣṭayam |
mūlenekṣaṇam astreṇa prokṣaṇaṃ tāḍanaṃ kuśaiḥ || 112 ||
1.113
varmmaṇā muṣṭināsicya likhed yantraṃ tadantare |
vahnikoṇaṣaḍasrāṣṭadalabhūmandirātmakam || 113 ||
1.114
madhye tārapuṭāṃ māyāṃ likhitvā pīṭham arcayet |
maṇḍūkāt paratattvāntaṃ pīṭhaśaktīr jayādikāḥ || 114 ||
1.115
vāgīśīvāgīśvarayor yogapīṭhātmane namaḥ |
māyādikaḥ pīṭhamantras tayos tenāsanaṃ diśet || 115 ||
1.116
yajet tau tāramāyābhyāṃ gandhādyair upacārakaiḥ |
lakṣmīnārāyaṇau tv arced vaiṣṇave homakarmaṇi || 116 ||
1.117
sūryakāntād araṇitaḥ śrotriyāgārato 'pi vā |
pātreṇa pihite pātre vahnim ānāyayet tataḥ || 117 ||
1.118
astreṇādāya tatpātraṃ varmmaṇodghāṭayet tu tam |
astramantreṇa nairṛtye kravyādāṃśaṃ tatas tyajet || 118 ||
Erläuterung zur Stelle: Kravyad ist die „fleischverzehrende“ Gestalt des Feuers. Es handelt sich hier um eine rituelle Unterscheidung des herbeigebrachten Feuers.
1.119
mūlena purato dhṛtvā saṃskārāṃś ca tataś caret |
vīkṣaṇādyān purā proktān alpaṃ prokṣaṇam ācaran || 119 ||
1.120
paramātmānalenātha jāṭhareṇāpi vahninā |
smarann aikyaṃ vahnibījāc caitanyaṃ yojayet tataḥ || 120 ||
1.121
tāreṇa cābhimantryāgniṃ sudhayā dhenumudrayā |
amṛtīkṛtya saṃrakṣed astramantreṇa mantravit || 121 ||
1.122
mudrayā tv avaguṇṭhinyā kavacenāvaguṇṭhayet |
kuṇḍopari tato vahniṃ bhrāmayet tridhruvaṃ paṭhan || 122 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā versteht Dhruva hier als Pranava, Om.
1.123
śayyāgatām ṛtusnātāṃ nīlendīvaradhāriṇīm |
devena bhujyamānāṃ tāṃ smṛtvā tadyonimaṇḍale || 123 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle beschreibt die symbolische Vorstellung des göttlichen Paares beim Einsetzen des Feuers. Sie wird als historische Ritualvorstellung wiedergegeben, nicht als Aufforderung zu einer sexuellen Handlung.
1.124
īśaretodhiyā vahniṃ sthāpayed ātmasammukham |
mūlaṃ navārṇaṃ ca paṭhañ jānuspṛṣṭadharātalaḥ || 124 ||
1.125
rephārdheśendusaṃyuktaṃ gaganaṃ vahnicai tataḥ |
tanyāyahṛdayānto 'yaṃ navārṇo 'gninidhāpane || 125 ||
Erläuterung zur Stelle: Die über die Halbversgrenze verteilten Teile vahnicai und tanyāya bilden vahnicaitanyāya, „dem Feuerbewusstsein“. Naukā erläutert den Abschluss Hridaya als namaḥ. Die Form wird als Lautanweisung des Grundtextes wiedergegeben.
1.126
viśrāṇyācamanaṃ devīdevayor jvālayed vasum |
caturviṃśativarṇena mantreṇa śrapaṇādibhiḥ || 126 ||
1.127
citpiṅgalahanadvandvaṃ dahayugmaṃ pacadvayam |
sarvajñājñāpaya svāhā mantro vedabhujākṣaraḥ || 127 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Imperative bedeuten „schlage“, „verbrenne“, „gare“. Hier stehen sie im Zusammenhang der Entfachung des Opferfeuers. Die Silbenzahl wird im Sanskrit durch die Zahlwörter „Veden“ und „Arme“ ausgedrückt.
1.128
pradarśya jvālinīṃ mudrām utthāya vihitāñjaliḥ |
ślokarūpeṇa mantreṇa hy upatiṣṭhed dhutāśanam|| 128 ||
1.129
agniṃ prajvalitaṃ vande jātavedaṃ hutāśanam |
suvarṇavarṇam amalaṃ samiddhaṃ viśvatomukham|| 129 ||
Verehrung und Speisung des Opferfeuers
Die Gottesverehrung setzt sich in der sorgfältigen Behandlung des Feuers und der Opfergeräte fort. Mantras, Zuordnungen und Darbringungen bilden einen zusammenhängenden Ritus.
1.130
athāgnimantraṃ vinyasyet tadvidhānam udīryate |
vaiśvānarānte jāteti vedānte syād ihāvaha || 130 ||
1.131
lohitākṣapadāt sarvakarmāṇy ante tu sādhaya |
vahnipriyānto mantro 'yaṃ ṣaḍviṃśatyakṣarānvitaḥ || 131 ||
Erläuterung zur Stelle: Zusammen bedeutet der Anruf: „Vaishvanara, Jatavedas, bringe hierher! Rotäugiger, vollbringe alle Handlungen! Svaha.“ Vahnipriya bezeichnet Svaha.
1.132
ṛṣiś chando devatāsya bhṛgurgāyatrapāvakāḥ |
raṃbījaṃ ṭhadvayaṃ śaktir havane viniyojanam || 132 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt das Ṭha-Paar als Svaha. Es ist eine überlieferte Lautchiffre, keine wörtliche Übersetzung.
1.133
liṅge pāyau mūrdhni vaktre nasi netre 'khilāṅgake |
vahner jihvāḥ svabījāḍhyā nyasen ṅentā namonvitāḥ || 133 ||
Erläuterung zur Stelle: Das grammatische Kürzel ṅe bezeichnet die Dativendung.
1.134
hiraṇyā gaganā raktā kṛṣṇā suprabhayānvitā |
bahurūpātirakteti jihvā damunaso matāḥ || 134 ||
1.135
dīpikānalavāyusthāḥ sādyā varṇā vilomataḥ |
sendavaḥ saptajihvānāṃ saptānāṃ bījatāṃ gatāḥ || 135 ||
Erläuterung zur Stelle: Die verschlüsselte Bija-Bildung wird übersetzt, nicht spekulativ um eine vermeintlich vollständige Lautfolge ergänzt.
1.136
gīrvāṇapitṛgandharvayakṣanāgapiśācakāḥ |
rākṣasāś ceti jihvānāṃ devatās tatsthale nyaset || 136 ||
1.137
nyāse 'rcane vyutkramaḥ syād bahurūpātiraktayoḥ |
netre 'tiriktā nyastavyā sarvāṅge bahurūpikā || 137 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck wechselt hier von Atirakta zu Atirikta; diese Namensabweichung wird beibehalten.
1.138
sahasrārciṣe hṛdayaṃ svastipūrṇāya mastakam |
uttiṣṭha puruṣāyeti śikhāmantro 'yam īritaḥ || 138 ||
1.139
dhūmānte vyāpine varma saptajihvāya netrakam |
astraṃ dhanurdharāyeti ṣaḍaṅgāni samācaret || 139 ||
1.140
mūrdhni vāme 'ṃsake pārśve kaṭau liṅge kaṭau punaḥ |
dakṣe pārśve 'ṃsake nyasyen mūrtīr aṣṭau vibhāvasoḥ || 140 ||
1.141
tārāgnaye padādyās tāś caturthīnamasānvitāḥ |
jātavedāḥ saptajihvo havyavāhana ity api || 141 ||
1.142
aśvodarajasañjño 'nyas tathā vaiśvānarāhvayaḥ |
kaumāratejāḥ syād viśvamukho devamukhas tathā || 142 ||
1.143
tato nyasen nije dehe pīṭhaṃ hāṭakaretasaḥ |
vahnimaṇḍalaparyantaṃ maṇḍūkādi yathoditam || 143 ||
1.144
pītā śvetāruṇā kṛṣṇā dhūmrā tīvrā sphuliṅginī |
rucirā jvālinī ceti kṛśānoḥ pīṭhaśaktayaḥ || 144 ||
1.145
bījaṃ vahnyāsanāyeti hṛdantaḥ pīṭhamantrakaḥ |
evaṃ vinyasya pīṭhāntaṃ pāvakaṃ cintayet tanau || 145 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt Hridaya hier als den Abschluss namaḥ.
1.146
trinetram āraktatanuṃ suśuklavastraṃ suvarṇasrajam agnim īḍe |
varābhayasvastikaśaktihastaṃ padmastham ākalpasamūhayuktam || 146 ||
1.147
evaṃ dhyātvārcanaṃ kuryān mānasaṃ vidhivad vasoḥ |
pariṣiñcet tatas toyaiḥ kuṇḍaṃ sthaṇḍilam eva vā || 147 ||
1.148
darbhaiḥ paristared agniṃ prāgagrair udagagrakaiḥ |
pratyagdakṣiṇasaumyāsu nyaset trīn paridhīn kramāt || 148 ||
1.149
pālāśān bilvajāṃs teṣu brahmaviṣṇuśivān yajet |
vahnau tatpīṭham abhyarcyāvāhayet svahṛdo 'nalam || 149 ||
1.150
gandhādibhiḥ samabhyarcya pūjayet pāvakaṃ vratī |
ṣaṭsu koṇeṣu madhye ca jihvās taddevatā yajet || 150 ||
1.151
īśānādiṣu vāyvantakoṇeṣu ṣaṭ samarcayet |
hiraṇyādyatiraktāntā madhye tu bahurūpiṇīm || 151 ||
1.152
kesareṣv aṅgapūjā syād daleṣv aṣṭasu mūrtayaḥ |
mātaro 'ṣṭau dalānteṣu bhairavāḥ syus tadagrataḥ || 152 ||
1.153
dharāpure tu śakrādyā vajrādyāyudhasaṃyutāḥ |
evam āvaraṇair yuktaṃ saptabhiḥ pāvakaṃ yajet || 153 ||
1.154
asitāṅgo ruruś caṇḍaḥ krodha unmattasañjñakaḥ |
kapālī bhīṣaṇaś cāpi saṃhāraś cāṣṭabhairavaḥ || 154 ||
1.155
vāme kuśān athāstīrya tatra vastūni niḥkṣipet |
praṇītāprokṣaṇīpātre ājyasthālīṃ sruvaṃ srucam || 155 ||
Erläuterung zur Stelle: Sruva und Sruc sind unterschiedliche Opferlöffel; Pranita und Prokshani dienen dem Ritualwasser.
1.156
adhomukhāni caitāni homadravyaṃ ghṛtaṃ kuśān |
samidhaḥ pañca pālāśīr anyad apy upayogi yat || 156 ||
1.157
kṛtvā pavitre mūlena prokṣet tāni śubhāmbhasā |
uttānāni vidhāyātha praṇītāṃ pūrayej jalaiḥ || 157 ||
1.158
tīrthamantreṇa tīrthāni sṛṇyā tatrāhvayet sudhīḥ |
pavitre hy akṣatāṃs tatra niḥkṣipyotpavanaṃ caret || 158 ||
1.159
athodīcyāṃ nidhāyaitāṃ prokṣaṇyāṃ taj jalaṃ kṣipet |
havanīyaṃ dravyajātam ukṣet toyaiḥ pavitragaiḥ || 159 ||
1.160
mūlena mūlagāyatryā yadvā hṛdayamantrataḥ |
dakṣiṇe pīṭham āsādya tatra brahmāṇam āhvayet || 160 ||
1.161
aṇimādyāḥ siddhayo 'ṣṭau brahmaṇaḥ pīṭhadevatāḥ |
tārahṛtpūrvako ṅento brahmā mantro 'sya pūjane || 161 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt die Formel als oṃ namo brahmaṇe. Das ist eine ausdrücklich benannte Kommentarauflösung der Chiffren.
1.162
hastābhyāṃ sruksruvau dhṛtvā tāpayet trir adhomukhau |
vāmahastena tau dhṛtvā darbhair dakṣeṇa mārjayet || 162 ||
1.163
samprokṣya prokṣaṇītoyaiḥ pratapya pūrvavat punaḥ |
nyasyāgnau mārjanādarbhāṃs tayoḥ śaktitrayaṃ nyaset || 163 ||
1.164
icchā jñāna kriyā sañjñā caturthīnamasānvitā |
dīrghatrayenduyugvyomapūrvakaṃ sthānakatraye || 164 ||
Erläuterung zur Stelle: Die drei Shaktis sind Wille, Erkenntnis und Handlung. Naukā erklärt die drei langen Vokale als ā, ī und ū.
1.165
hṛdā sruci nyasec chaktiṃ sruve śambhuṃ tatas tu tau |
sūtratrayeṇa saṃveṣṭya sampūjya kusumādibhiḥ || 165 ||
1.166
kuśopari nyased dakṣe tayoḥ saṃskāra īritaḥ |
astrokṣitāyām ājyasya sthālyām ājyaṃ viniḥkṣipet || 166 ||
1.167
vīkṣaṇādikasaṃskārasaṃskṛtaṃ mūlamantrataḥ |
gomudrayāmṛtīkṛtya ṣaṭ saṃskārāṃs tataś caret || 167 ||
1.168
kuṇḍoddhṛte vāyukoṇe sthite 'ṅgāre viniḥkṣipet |
hṛdeti tāpanaṃ proktaṃ darbhayugmaṃ pradīpitam || 168 ||
1.169
ājye kṣiptvā hṛdā vahnau pavitrīkaraṇaṃ kṣipet || 169 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese nummerierte Einheit besteht im verwendeten Druck aus einem Halbvers. Ihr erster Satzteil schließt an 1.168 an.
1.170
ājyaṃ nīrājayed dīptadarbhayugmena varmmaṇā |
abhidyotanam uktaṃ tad dīptaṃ darbhatrayaṃ ghṛte || 170 ||
1.171
darśayed astreṇoddyote gṛhītvā ghṛtapātrakam |
saṃyojyāgnau tad aṅgārān salilaṃ saṃspṛśet sudhīḥ || 171 ||
1.172
aṅguṣṭhānāmikābhyāṃ tu darbhāv ādāya niḥkṣipet |
trir agnisammukhaṃ tv ājyam astreṇotpavanaṃ tv idam || 172 ||
1.173
hṛdātmasammukhaṃ tadvad ājyakṣepas tu samplavaḥ |
nīrājanādisaṃskāreṣv agnau darbhān viniḥkṣipet || 173 ||
1.174
darbhadvayaṃ granthiyutaṃ ghṛtamadhye viniḥkṣipet |
vāmadakṣiṇayoḥ pakṣau smṛtvā nāḍītrayaṃ smaret |
dakṣiṇād vāmato madhyād ādāya ghṛtaṃ sudhīḥ || 174 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Nummer 174 umfasst im Druck drei Halbverse. Naukā nennt die drei Nadis Ida, Pingala und Sushumna.
1.175
agnaye 'gnipriyā somāya svāhety agninetrayoḥ |
juhuyād agnīṣomābhyāṃ svāhety akṣṇi tṛtīyake || 175 ||
Erläuterung zur Stelle: Agnipriya bezeichnet Svaha. Naukā ordnet die erste Gabe dem rechten, die zweite dem linken Auge zu.
1.176
pātayed āhuteḥ śeṣam āhutigrahaṇasthale |
bhūyo hṛdā dakṣabhāgād ādāyājyaṃ mukhe yajet || 176 ||
1.177
agnaye sviṣṭakṛte tan netrasyodghāṭanaṃ matam |
narasiṃhaṃ vinā viṣṇuṃ mantrenetradvayaṃ yajet || 177 ||
Erläuterung zur Stelle: Die im Druck gedrängte Verbindung viṣṇuṃ mantrenetradvayam ist syntaktisch auffällig; die Unterscheidung zweier beziehungsweise dreier Feueraugen ist durch den Kontext und Naukā gestützt.
1.178
narasiṃhasya deveṣu vahner netratrayaṃ smṛtam |
mahāvyāhṛtibhir vyastasamastābhiś catuṣṭayam || 178 ||
1.179
āhutīnāṃ trayaṃ vahnimantreṇaiva tataś caret |
ghṛtāhutibhir aṣṭābhir ekaikāṃ saṃskṛtiṃ caret || 179 ||
1.180
om asyāgner amuṃ saṃskāraṃ karomy agnivallabhā |
itthaṃ manuṃ japan garbhādhānaṃ puṃsavanaṃ tataḥ || 180 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Lebensriten werden am personifizierten Feuer vollzogen. Agnivallabha bezeichnet Svaha. In die Formel wird der Name der jeweiligen Weihehandlung eingesetzt.
1.181
sīmantonnayanaṃ jātakarma kṛtvā tataś caret |
vahneḥ pañcasamiddhomān nālāpanayanaṃ vasoḥ || 181 ||
1.182
kuryād devābhidhānena pūrvavan nāma śuṣmaṇaḥ |
nāmānantaram etasya pitarau sve 'rpayed dhṛdi || 182 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā nennt Vagishi und Vagisha als die Eltern des personifizierten Feuers.
1.183
annaprāśaṃ tathā caulopanayau dārayojanam |
saṃskārāḥ syur vivāhāntā mṛtyvantāḥ krūrakarmaṇi || 183 ||
Erläuterung zur Stelle: Der letzte Zusatz dokumentiert die Einbindung solcher Riten in historisch schädigende Anwendungen. Er wird nicht als heutige Praxis empfohlen.
1.184
ekaikām āhutiṃ kuryād vahner jihvāṅgamūrtibhiḥ |
indrādibhiś ca vajrādyair dviṭhāntair juhuyāt tataḥ || 184 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Ṭha-Paar bezeichnet Svaha. Der Vers hat dviṭhāntaiḥ, nicht eine Anweisung zur Dativendung.
1.185
sruveṇājyaṃ caturvāraṃ nidhāya sruci tāṃ sudhīḥ |
apidhāya sruveṇaitau gṛhṇīyāt karayugmataḥ || 185 ||
1.186
tiṣṭhan mūlaṃ tayor nābhau kṛtvāgre kusumaṃ kṣipet |
vāmastanāntaṃ tanmūlaṃ kṛtvāgnimanunā sudhīḥ || 186 ||
1.187
juhuyād vauṣaḍantena sāṃpatyartham atandritaḥ |
mahāgaṇeśamantreṇa vyastena daśadhā tataḥ || 187 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck liest sāṃpatyartham; die Bedeutung ist auf sampad, Wohlergehen beziehungsweise Wohlstand, bezogen. Es ist keine Vorschrift zur Erlangung von Nachkommenschaft.
1.188
juhuyāc ca samastena caturvāraṃ ghṛtāhutiḥ |
pūrvapūrvayutaṃ bījaṣaṭkaṃ bāṇāś ca sāyakāḥ || 188 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Aufzählung der Gruppengrößen reicht in 1.189 hinein. Die genaue Form jeder Teilformel wird hier nicht zusätzlich rekonstruiert.
1.189
munayo mārgaṇāś ceti vibhāgas tanmanoḥ smṛtaḥ |
tāro lakṣmīr girisutā kāmo bhūr gaṇanāyakaḥ || 189 ||
1.190
caturthyanto gaṇapatir varānte varadeti ca |
sarvānte janam ity uktvā me vaśānte tu mānaya || 190 ||
1.191
svāhānto vasuyugmārṇo mahāgaṇapater manuḥ |
evaṃ kṛtvāgnisaṃskāraṃ pīṭhaṃ devasya pūjayet || 191 ||
1.192
tatreṣṭadevam āvāhya mudrā āvāhanādikāḥ |
pradarśya vahnirūpasya devasya vadane punaḥ || 192 ||
1.193
mūlena juhuyāt pañcanetrasaṅkhyā ghṛtāhutīḥ |
vaktraikīkaraṇaṃ tv agnidevayos tena jāyate || 193 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahl wird im Grundtext durch „fünf“ und „Augen“ bezeichnet; Naukā erklärt sie als fünfundzwanzig.
1.194
nāḍīsandhānasiddhyarthaṃ vahnidevatayos tataḥ |
juhuyān mūlamantreṇa rudrasaṅkhyā ghṛtāhutīḥ || 194 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahl elf wird durch die Rudras bezeichnet.
1.195
iṣṭadevasyāvṛtīnām ekaikām āhutiṃ caret |
tatas tu mūlamantreṇa daśadhā juhuyād ghṛtam || 195 ||
1.196
tataḥ kalpoktadravyeṇa daśāṃśaṃ juhuyāj japāt |
homaṃ samāpya kurvīta pūrṇāhutim ananyadhīḥ || 196 ||
1.197
homāvaśiṣṭenājyena pūrayitvā srucaṃ sudhīḥ |
puṣpaṃ phalaṃ nidhāyāgre sruveṇācchādya tāṃ punaḥ || 197 ||
1.198
utthito vauṣaḍantena mūlena juhuyād vasau |
tad dravyeṇāvṛtīnāṃ ca juhuyād āhutiṃ pṛthak || 198 ||
1.199
devaṃ visṛjya svahṛdi vahner jihvāṅgamūrtibhiḥ |
juhuyād vyāhṛtīr hutvā prokṣet prokṣaṇījalaiḥ || 199 ||
1.200
samprārthanena manunā natvā taṃ visṛjed dhṛdi |
bho bho vahne mahāśakte sarvakarmaprasādhaka || 200 ||
1.201
karmāntare 'pi samprāpte sānnidhyaṃ kuru sādaram |
vahnau pavitre niḥkṣipya praṇītāmbu bhuvi kṣipet || 201 ||
1.202
vidhiṃ visṛjya sakuśān paridhīn vinyased vasau |
evaṃ homaṃ samāpyātha tarpayed devatāṃ jalaiḥ || 202 ||
Erläuterung zur Stelle: Vidhi bezeichnet Brahma.
1.203
āvāhya taddaśāṃśena tarpaṇād abhiṣecanam |
tarpayāmi namas ceti dvitīyānteṣṭapūrvakam || 203 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die stufenweise Verminderung um jeweils ein Zehntel. Diese Zahlenbeziehung ist Kommentarerklärung zum gedrängten Grundtext.
1.204
mūlānte tu padaṃ deyaṃ siñcāmīty abhiṣecane |
tato nānāvidhair annais tarpayed dvijasattamān || 204 ||
1.205
iṣṭarūpān samārādhya tebhyo dadyāc ca dakṣiṇām |
nyūnaṃ sampūrṇatām eti brāhmaṇārādhanān nṛṇām || 205 ||
Erläuterung zur Stelle: Die historische Ritualvorschrift verbindet den Abschluss der Verehrung mit Speisung und Gabe. Ihre gesellschaftliche Zuordnung ist keine heutige Aussage über den unterschiedlichen Wert von Menschen.
1.206
devatāś ca prasīdanti sampadyante manorathāḥ || 206 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese letzte nummerierte Einheit des Taraṅga besteht aus einem Halbvers.
Kolophon
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau bhūtaśuddhyādikathanaṃ nāma prathamas taraṅgaḥ || 1 ||
Taraṅga 2 – Ganesha und seine Mantras
Ganesha erscheint als der Herr, der Hindernisse überwindet und den Beginn der Sadhana begleitet. Mahīdhara beschreibt unterschiedliche Mantras, Meditationen und Verehrungsformen. Die historischen Wirkversprechen gehören zur Aussage des Werkes; sie sind keine Zusicherung materiellen Erfolgs.
Vakratunda – Mantra, Dhyana und Verehrung
2.1
gaṇeśasya manūn vakṣye sarvābhīṣṭapradāyakān |
jalaṃ cakrī vahniyutaḥ karṇendrāḍhyā ca kāmikā || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers ist die Einleitung des Taraṅga und gehört im Druck zur Nummer 1. Die anschließenden Namen sind Chiffren für die Mantrabildung.
2.2
dārako dīrghasaṃyukto vāyuḥ kavacapaścimaḥ |
ṣaḍakṣaro mantrarājo bhajatām iṣṭasiddhidaḥ || 2 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā löst die Folge als vakratuṇḍāya huṃ auf. Dies ist eine durch den Kommentar belegte Auflösung, nicht eine im Grundtext ausgeschriebene Formel.
2.3
bhārgavo munir asyoktaś chando 'nuṣṭub udāhṛtaḥ |
vighneśo devatā bījaṃ vaṃ śaktir yam itīritam || 3 ||
2.4
ṣaḍakṣaraiḥ savidhubhiḥ praṇavādyair namo'ntakaiḥ |
prakuryāj jātisaṃyuktaiḥ ṣaḍaṅgavidhim uttamam || 4 ||
2.5
bhrūmadhyakaṇṭhahṛdayanābhiliṅgapadeṣu ca |
manor varṇān kramān nyasya vyāpyātho smaret prabhum || 5 ||
2.6
udyaddineśvararuciṃ nijahastapadmaiḥ pāśāṅkuśābhayavarān dadhataṃ gajāsyam |
raktāmbaraṃ sakaladuḥkhaharaṃ gaṇeśaṃ dhyāyet prasannam akhilābharaṇābhirāmam || 6 ||
2.7
ṛtulakṣaṃ japen mantram aṣṭadravyair daśāṃśataḥ |
juhuyān mantrasaṃsiddhyai vāḍavān bhojayec chucīn || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahl sechs wird durch die Jahreszeiten bezeichnet. Dies ist eine besondere historische Purashcharana-Vorschrift, keine allgemeine Mindestanforderung an heutiges Japa.
2.8
ikṣavaḥ saktavo rambhāphalāni cipiṭās tilāḥ |
modakā nārikelāni lājā dravyāṣṭakaṃ smṛtam || 8 ||
2.9
pīṭham ādhāraśaktyādiparatattvāntam arcayet |
tatrāṣṭadikṣu madhye ca sampūjya navaśaktayaḥ || 9 ||
2.10
tīvrā ca cālinī nandā bhogadā kāmarūpiṇī |
ugrā tejovatī satyā navamī vighnanāśinī || 10 ||
2.11
vināyakasya mantrāṇām etāḥ syuḥ pīṭhaśaktayaḥ |
sarvaśaktikamalānte tu lāsanāya hṛdantikaḥ || 11 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Trennung kamala/lāsanāya ist auffällig. Naukā bietet die zusammenhängende Sitzformel mit sarvaśaktikamalāsanāya; die Lautteilung des Verses wird nicht mit einer zusätzlichen vollständigen Formel verwechselt.
2.12
pīṭhamantras tadīyena bījenādau samanvitaḥ |
pradāyāsanam etena mūrtiṃ mūlena kalpayet || 12 ||
2.13
tasyāṃ gaṇeśam āvāhya pūjayed āsanādibhiḥ |
abhyarcya kusumair īśaṃ kuryād āvaraṇārcanam || 13 ||
2.14
āgneyādiṣu koṇeṣu hṛdayaṃ ca śiraḥ śikhām |
varmābhyarcyāgrato netraṃ dikṣv astraṃ pūjayet sudhīḥ || 14 ||
2.15
dvitīyāvaraṇe pūjyāḥ prāgādyaṣṭaiva śaktayaḥ |
vidyādimā vidhātrī ca bhogadā vighnaghātinī || 15 ||
2.16
nidhipradīpā pāpaghnī puṇyā paścāc chaśiprabhā |
dalāgreṣu vakratuṇḍa ekadaṃṣṭro mahodaraḥ || 16 ||
2.17
gajāsyalambodarakau vikaṭo vighnarājakaḥ |
dhūmravarṇas tadagreṣu śakrādyā āyudhair yutāḥ || 17 ||
2.18
evam āvaraṇaiḥ pūjyaḥ pañcabhir gaṇanāyakaḥ |
pūrvoktā ca puraścaryā kāryā mantrasya siddhaye || 18 ||
2.19
tataḥ siddhe manau kāmyān prayogān sādhayed imān |
brahmacaryarato mantrī japed ravisahasrakam || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahl zwölf wird durch die Sonnen bezeichnet. Die folgenden Wirkversprechen werden als Aussagen des historischen Textes wiedergegeben, nicht als überprüfte Erfolgsgarantien.
2.20
ṣaṇmāsamadhyād dāridryaṃ nāśayaty eva niścitam |
caturthyād icaturthyantaṃ japed daśasahasrakam || 20 ||
2.21
pratyahaṃ juhuyād aṣṭottaraṃ śatam atandritaḥ |
pūrvoktaṃ phalam āpnoti ṣaṇmāsād bhaktitatparaḥ || 21 ||
2.22
ājyāktalājasya homena bhaved dhanasamṛddhimān |
pṛthukair nārikelair vā maricair vā sahasrakam || 22 ||
2.23
pratyahaṃ juhvato māsāj jāyate dhanasañcayaḥ |
jīrasindhumarīcāktair aṣṭadravyaiḥ sahasrakam || 23 ||
2.24
juhvan pratidinaṃ pakṣāt syāt kubera ivārthavān |
catuḥśataṃ caturcatvāriṃśad anyad dine dine || 24 ||
2.25
tarpayen mūlamantreṇa maṇḍalād iṣṭam āpnuyāt |
atha mantrāntaraṃ vakṣye sādhakānāṃ nidhipradam || 25 ||
Erläuterung zur Stelle: Mandala bezeichnet hier eine längere festgelegte Praxisperiode; Naukā erläutert eine Größenordnung von etwa fünfzig Tagen. Die Wendung zum nächsten Mantra gehört bereits zur zweiten Hälfte von 2.25.
Weitere Vakratunda-Mantras
Die Zusammenstellung erläutert Mantrabildung und Lautgruppen. Verschlüsselte Silben werden nicht durch frei erschlossene Rezitationsformeln ersetzt.
2.26
rāyaspoṣabhṛguryāḍhyo daditāmeṣasātvatau |
sadṛśau doratnadhātumān rakṣo gaganaṃ ratiḥ || 26 ||
Erläuterung zur Stelle: Mesha, Satvata und Drish sind hier Lautchiffren. Die Zusammensetzung des Mantras wird übersetzt; eine selbst rekonstruierte Rezitationsformel wird nicht hinzugefügt.
2.27
sasadyā balaśārṅgī khaṃ noṣaḍakṣarasaṃyutaḥ |
ekatriṃśadvarṇayukto mantro 'bhīṣṭapradāyakaḥ || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: „Der sechssilbige Mantra“ verweist auf die bereits beschriebene Formel. Die chiffreartige Darstellung bleibt von einer Kommentarauflösung unterschieden.
2.28
sāyakais tribhir aṣṭābhiś caturbhiḥ pañcabhiḥ rasaiḥ |
mantrotthitaiḥ kramād varṇaiḥ ṣaḍaṅgaṃ samudīritam || 28 ||
2.29
ṛṣyādyarcāprayogāḥ syuḥ pūrvavan nidhido hy ayam |
padmanābhayuto bhānur medhā sadyasamanvitā || 29 ||
Erläuterung zur Stelle: Der zweite Halbvers beginnt eine neue Lautanweisung. Die Namen werden als Lautchiffren behandelt, nicht als gewöhnlicher Sanskritsatz über Gottheiten.
2.30
lakāv anantamārūḍhau vāyuḥ pāvakamohinī |
ṣaḍakṣaro 'yam ādiṣṭo bhajatām iṣṭado manuḥ || 30 ||
Ucchishta-Ganesha – besondere Formen der Verehrung
Der neue Abschnitt beginnt in der zweiten Hälfte von 2.31. Die Ucchishta-Observanz gehört zu einem besonderen tantrischen Zusammenhang. Sie ist von einer einfachen, allgemein zugänglichen Ganesha-Verehrung zu unterscheiden.
2.31
pūrvavat sarvam etasya samārādhanam īritam |
lakulī dṛśamārūḍhau bhṛgutau lohitaḥ sadṛk || 31 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Bezeichnung dṛś ist eine Lautchiffre. Die Lesung „daśama“ des ungeprüften Vorentwurfs wurde am Druck korrigiert.
2.32
vakaḥ sadīrghaś caḥ sākṣir likhen mantraḥ śiro'ntimaḥ |
navākṣaro manuś cāsya kaṅkolaḥ parikīrtitaḥ || 32 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Verbindung sākṣir likhen ist ungewöhnlich. Naukā erklärt Ca mit dem i-Laut und anschließend likhe; Shiras bezeichnet den Abschluss Svaha. Die Übersetzung folgt dieser ausdrücklich benannten Kommentarhilfe.
2.33
virāṭ chando devatā tu syād vai cocchiṣṭanāyakaḥ |
dvābhyāṃ tribhir dvayenātha dvābhyāṃ sakalamantrataḥ || 33 ||
2.34
pañcāṅgāny asya kurvīta dhyāyet taṃ śaśiśekharam |
caturbhujaṃ raktatanuṃ trinetraṃ pāśāṅkuśau modakapātradantau |
karair dadhānaṃ sarasīruhastham unmattam ucchiṣṭagaṇeśam īḍe || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Nummer 34 umfasst im Druck einen einleitenden Halbvers und anschließend einen längeren Dhyana-Vers. Die wechselnde Verslänge wird bewahrt.
2.35
lakṣam ekaṃ japen mantraṃ daśāṃśaṃ juhuyāt tilaiḥ |
pūrvokte pūjayet pīṭhe vidhinocchiṣṭavighnapam || 35 ||
2.36
ādāv aṅgāni sampūjya brāhmādyā dikṣu pūjayet |
brāhmī māheśvarī caiva kaumārī vaiṣṇavī parā || 36 ||
2.37
vārāhī ca tathendrāṇī cāmuṇḍā ramayā saha |
kakupṣu vakratuṇḍādyān daśasu pratipūjayet || 37 ||
Erläuterung zur Stelle: Rama bezeichnet hier Lakshmi.
2.38
vakratuṇḍaikadaṃṣṭrau ca tathā lambodarābhidhaḥ |
vikaṭo dhūmravarṇaś ca vighnarāḍ api gajānanaḥ || 38 ||
2.39
vināyako gaṇapatir hastidantābhidho 'ntimaḥ |
indrādīn api vajrādyān yajed āvṛtidvaye || 39 ||
2.40
evaṃ siddhe manau mantrī prayogān kartum arhati |
svāṅguṣṭhapratimāṃ kṛtvā kapinā sitabhānunā || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt Kapi als rotes Sandelholz und Sitabhanu als weißes Arka-Holz. Diese Deutung gehört zum Kommentar.
2.41
gaṇeśapratimāṃ ramyām uktalakṣaṇalakṣitām |
pratiṣṭhāpya vidhānena madhunā snāpayec ca tām || 41 ||
2.42
ārabhya kṛṣṇabhūtādi yāvac chuklacaturdaśī |
saguḍaṃ pāyasaṃ tasmai nivedya prajapen manum || 42 ||
2.43
sahasraṃ pratyahaṃ tāvaj juhuyāt saghṛtais tilaiḥ |
gaṇeśo 'ham iti dhyāyann ucchiṣṭo 'nāvṛto rahaḥ || 43 ||
Erläuterung zur Stelle: Ucchishta bezeichnet hier einen rituell unreinen Zustand im Zusammenhang des Essens. Dies ist eine besondere tantrische Observanz, keine allgemeine Empfehlung für heutige Yoga-Aspiranten.
2.44
pakṣād rājyam avāpnoti nṛpajo 'nyo 'pi vā naraḥ |
kulālamṛtsnāpratimā pūjitaivaṃ surājyadā || 44 ||
Erläuterung zur Stelle: Das ist ein historisches Wirkversprechen des Werkes, keine verifizierte Vorhersage.
2.45
valmīkamṛtkṛtā lābham evam iṣṭān prayacchati |
gauḍī saubhagyadā saivaṃ lāvaṇī kṣobhayed arīn || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Die letzte Funktion ist eine historische feindbezogene Aussage. Sie wird nicht als heutige Übungsanregung ausgearbeitet.
2.46
nimbajā nāśayec chatrūn pratimaivaṃ samarcitā |
madhvāktair homato lājair vaśayed akhilaṃ jagat || 46 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Übersetzung: Der Grundtext nennt eine Gestalt aus Neemholz und eine Opfergabe als Mittel aggressiver beziehungsweise manipulativer Zwecke.
2.47
supto 'dhiśayyam ucchiṣṭo japañ chatrūn vaśaṃ nayet |
kaṭutailānvite rājīpuṣpair vidveṣayed arīn || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Die Anwendungen werden historisch dokumentiert, nicht empfohlen.
2.48
dyūte vivāde samare japto 'yaṃ jayam āvahet |
kubero 'sya manor jāpān nidhīnāṃ svāmitām iyāt || 48 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Verbindung zu Kubera gehört zur religiösen Begründung des Textes, nicht zu einer historischen Biografie.
2.49
lebhāte rājyam anariṃ vānareśavibhīṣaṇau |
raktavastrāṅgarāgāḍhyas tāmbūlaṃ niṣṭyūya saṃjapet || 49 ||
Erläuterung zur Stelle: Die beiden Gestalten verweisen auf den Erzählkreis des Ramayana. Die zweite Hälfte beschreibt die besondere historische Observanz, keine allgemeine Yoga-Praxis.
2.50
yad vā niveditaṃ tasmai modakaṃ bhakṣayan japet |
piśitaṃ vā phalaṃ vāpi tena tena baliṃ haret || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Speisevorschriften gehören zu dieser besonderen historischen Ucchishta-Praxis. Sie werden nicht als heutige Ernährungs- oder Übungsempfehlung formuliert.
Bali-Mantra und weitere Mantraformen
Die Wort- und Lautanweisungen verweisen mehrfach auf zuvor beschriebene Formen. Deshalb sollte man die Stellen im Zusammenhang lesen.
2.51
senduḥ smṛtis tathākāśaṃ manvindvāḍhyau ca sṛṣṭilau |
pañcāntakaśivau tadvad ucchiṣṭagabhagānvitaḥ || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Satzkonstruktion setzt sich in 2.52 fort. Die Namen sind Lautchiffren; ihre Erläuterung im Kommentar ist vom Grundtext zu unterscheiden.
2.52
umākāntaḥ śāyam ante hāyakṣāyāsabinduyaḥ |
balir ity eṣa kathito navendvarṇo baler manuḥ || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: 2.51–52 enthalten eine verschränkte Anweisung zur Bildung der Formel, keinen gewöhnlichen Sanskritsatz. Die Worttrennung dient der Lesbarkeit; sie ersetzt keine eigenständige Rezitationsfassung.
2.53
dhruvo māyā senduśārṅgibījāḍhyo navavarṇakaḥ |
dvādaśārṇo manuḥ proktaḥ sarvam asya navārṇavat || 53 ||
2.54
tārādyaś ca gaṇeśādyo navārṇo daśavarṇakaḥ |
dvidho 'syopāsanaṃ tu proktam anyan navārṇavat || 54 ||
2.55
dhruvo hṛd ucchiṣṭagaṇeśāya te tu navākṣaraḥ |
ekonaviṃśatyarṇāḍhyo manur munyādipūrvavat || 55 ||
2.56
tribhiḥ saptabhir akṣibhyāṃ tribhir dvābhyāṃ dvayena ca |
mantrotthitaiḥ sudhīr varṇaiḥ kuryād aṅgaṃ purārcanam || 56 ||
Erläuterung zur Stelle: Akṣi, „Auge“, bezeichnet hier die Zahl zwei. Die sechs Gruppen ergeben zusammen die neunzehn Silben.
2.57
tāro namo bhagavate jhiṇṭīśaś caturānanaḥ |
daṃṣṭrāya hastim uccārya khāya lambodarāya ca || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Dies ist der Beginn einer verschlüsselten Mantrabildung; die folgende Stelle setzt sie fort.
2.58
ucchiṣṭam aviyaddīrghātmane pāśāṅkuśaḥ parā |
senduḥ śārṅgī bhagayute dve medhe vahnikāminī || 58 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Lautanweisung führt zu der in 2.59 gezählten Formel. Ihre Namen werden hier als Chiffren bewahrt; sie sind nicht als zusätzliche Gottheiten einer Erzählung zu lesen.
2.59
ucchiṣṭagaṇanāthasya manur adriguṇākṣaraḥ |
gaṇako munir ākhyāto gāyatrīchanda īritaḥ || 59 ||
Erläuterung zur Stelle: Adri und Guṇa dienen als Zahlwörter; die Stelle bezeichnet 37 Mantrasilben.
2.60
ucchiṣṭagaṇapo devo japed ucchiṣṭa eva tam |
saptadigbāṇasaptābdhiyugārṇair aṅgakaṃ manoḥ || 60 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahlwörter Dig, Bana, Abdhi und Yuga bezeichnen hier zehn, fünf, vier und vier. Ucchishta gehört zu der besonderen Observanz dieses Abschnitts.
Meditation und historische Anwendungen
Die Meditation zeigt die Verbindung der Gottheit mit ihrer Shakti. Die folgenden historischen Wirkversprechen reichen von Wohlstand bis zur Beeinflussung anderer. Aggressive und manipulative Anwendungen werden in der deutschen Fassung ausdrücklich als nichtanleitende Inhaltswiedergaben gekennzeichnet.
2.61
śaradhanuḥpāśasṛṇīn svahastair dadhānam āraktasaroruhastham |
vivastrapatnyāṃ suratapravṛttam ucchiṣṭam ambāsutam āśraye 'ham || 61 ||
Erläuterung zur Stelle: Dies ist die historische Gottheitsvisualisation des Verses, keine Aufforderung an Leser zu einer sexuellen Ritualhandlung.
2.62
lakṣaṃ japed ghṛtair hutvā tad daśāṃśaṃ prapūjayet |
pūrvoktapīṭhe svābhīṣṭasiddhaye pūrvavad vibhum || 62 ||
2.63
kṛṣṇāṣṭamyāditadbhūtaṃ yāvat tāvaj japen manum |
pratyahaṃ sāṣṭasāhasraṃ juhuyāt tad daśāṃśataḥ || 63 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt das durch bhūta bezeichnete Ende als den vierzehnten Mondtag der dunklen Hälfte.
2.64
tarpayed api mantro 'yaṃ siddhim evaṃ prayacchati |
dhanaṃ dhānyaṃ sutān pautrān saubhāgyam atulaṃ yaśaḥ || 64 ||
Erläuterung zur Stelle: Dies sind die im Text genannten historischen Wunschziele, keine für jeden Menschen verbindlichen Lebensziele.
2.65
mūrtiṃ kuryād gaṇeśasya śubhāhe nimbadāruṇā |
prāṇapratiṣṭhāṃ kṛtvātha tadagre mantram ājapet || 65 ||
2.66
yaṃ dhyātvā dāsavat so 'pi vaśyo bhavati niścitam |
nadījalaṃ samādāya saptaviṃśatisaṃkhyayā || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Übersetzung: Das manipulative Ziel und die Ritualvoraussetzungen werden dokumentiert, aber nicht zur modernen Durchführung ausgearbeitet.
2.67
mantrayitvā mukhaṃ tena prakṣālyeśasabhāṃ vrajet |
paśyed yaṃ dṛśyate yena sa vaśyo jāyate kṣaṇāt || 67 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe einer manipulativen Anwendung.
2.68
catuḥsahasraṃ dhattūrapuṣpāṇi manunārpayet |
gaṇeśāya nṛpādīnāṃ janānāṃ vaśyatākṛte || 68 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe statt einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Die historische Verbindung von Giftpflanze und Vaśīkaraṇa wird benannt; es wird keine Anwendung empfohlen.
2.69
sundarīvāmapādasya reṇum ādāya tatra tu |
saṃsthāpya gaṇanāthasya pratimāṃ prajapen manum || 69 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Der historische Ritualzweck wird dokumentiert, nicht als heutige Praxis empfohlen.
2.70
tāṃ dhyātvā ravisāhasraṃ sā samāyāti dūrataḥ |
śvetārkeṇātha nimbena kṛtvā mūrtiṃ dhṛtāsukām || 70 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Der historische Ritualzweck wird dokumentiert, nicht als heutige Praxis empfohlen. Naukā erklärt dhṛtāsukām durch die vollzogene Pranapratishtha.
2.71
caturthyāṃ pūjayed rātrau raktaiḥ kusumacandanaiḥ |
japtvā sahasraṃ tāṃ mūrtiṃ kṣiped rātrau sarittaṭe || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Satz gehört zur historischen Traumpraxis, deren Ziel der folgende Halbvers nennt.
2.72
sveṣṭaṃ kāryaṃ samācaṣṭe svapne tasya gaṇādhipaḥ |
sahasraṃ nimbakāṣṭhānāṃ homād uccāṭayed arīn || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers ist übersetzt; die aggressive Anwendung der zweiten Hälfte wird nichtanleitend zusammengefasst.
2.73
vajriṇaḥ samidhāṃ homād ripur yamapuraṃ vrajet |
vānarasyāsthisaṃjaptaṃ kṣiptam uccāṭayed gṛhe || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Der historische Ritualzweck wird dokumentiert, nicht als heutige Praxis empfohlen.
2.74
japtaṃ narāsthi kanyāyā gṛhe kṣiptaṃ tadāptikṛt |
kulālasya mṛdā strīṇāṃ vāmapādasya reṇunā || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Der historische Ritualzweck wird dokumentiert, nicht als heutige Praxis empfohlen.
2.75
kṛtvā puttalikāṃ tasyā hṛdi strīnāma saṃlikhet |
nikhanen mantrasaṃjaptair nimbakāṣṭhaiḥ kṣitāv imām || 75 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Der historische Ritualzweck wird dokumentiert, nicht als heutige Praxis empfohlen.
2.76
sonmattā bhavati kṣipram uddhṛtāyāṃ sukhaṃ bhavet |
śatror evaṃ kṛtā sā tu laśunena samanvitā || 76 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Der historische Ritualzweck wird dokumentiert, nicht als heutige Praxis empfohlen.
2.77
śarāvāntargatā samyak pūjitā dvāri vidviṣaḥ |
nikhātā pakṣamātreṇa śatrūccāṭanakṛt smṛtā || 77 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Der historische Ritualzweck wird dokumentiert, nicht als heutige Praxis empfohlen.
2.78
viṣame samanuprāpte sitārkāriṣṭadārujam |
gaṇapaṃ pūjitaṃ samyak kusumai raktacandanaiḥ || 78 ||
2.79
madyabhāṇḍasthitaṃ hastamātre taṃ nikhanet sthale |
tatropaviśya prajapen mantrī naktaṃdivā manum || 79 ||
Erläuterung zur Stelle: Dies beschreibt eine besondere historische Ritualhandlung, keine allgemeine Empfehlung für Japa.
2.80
saptāhamadhye naśyanti sarve ghorā upadravāḥ |
śatravo vaśam āyānti vardhante dhanasampadaḥ || 80 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Aussagen sind Wirkversprechen des Textes. Sie werden nicht als gesicherte Wirkungen bestätigt.
2.81
duṣṭastrī vāmapādasya rajasā nijadehajaiḥ |
malair mūtrapurīṣādyaiḥ kumbhakāramṛdāpi ca || 81 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Der historische Ritualzweck wird dokumentiert, nicht als heutige Praxis empfohlen. Die abwertende Bezeichnung gehört zur Perspektive des historischen Textes.
2.82
etaiḥ kṛtvā gaṇeśasya pratimāṃ madyabhāṇḍagām |
sampūjya nikhaned bhūmau hastārdhe pūrite punaḥ || 82 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Der historische Ritualzweck wird dokumentiert, nicht als heutige Praxis empfohlen.
2.83
saṃsthāpya vahniṃ juhuyāt kusumair hayamārajaiḥ |
sahasraṃ sā bhaved dāsī tanvāṅmanasādhanaiḥ || 83 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Der historische Ritualzweck wird dokumentiert, nicht als heutige Praxis empfohlen. Hayamāra bezeichnet hier Oleander; die Stelle ist keine Empfehlung zur Verwendung dieser Giftpflanze.
Übertragung und Vertraulichkeit
Nach einer weiteren Mantraform hebt Mahīdhara die Herkunft vom Guru und die Prüfung des Schülers hervor (2.87–88).
2.84
evamādiprayogāṃs tu navārṇenāpi sādhayet |
tāro hastimukhāyātha ḍento lambodaras tathā || 84 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht bereits am Ende der vorhergehenden Druckseite. Innerhalb der Nummer 84 beginnt ein neuer Mantra; die Verszählung wird nicht an der Zwischenüberschrift geteilt.
2.85
ucchiṣṭānte mahātmaḍe pāśāṅkuśaśivātmabhūḥ |
māyā varma ca ghe ghe ucchiṣṭāya dahanāṅganā || 85 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen dienen überwiegend der verschlüsselten Lautangabe. Die deutsche Fassung bewahrt die Unterscheidung zwischen angeführten Wortteilen und Chiffren.
2.86
dvātriṃśadakṣaro mantro yajanaṃ pūrvavan matam |
raseṣu saptaṣaṭṣaṭka netrārṇair aṅgam īritam || 86 ||
Erläuterung zur Stelle: Die sechs Zahlgruppen ergeben zusammen die 32 Silben des Mantras.
2.87
ucchiṣṭarājavaktrasya mantreṣu na śodhanam |
siddhādicakraṃ māsādeḥ prāptās te siddhidā guroḥ || 87 ||
Erläuterung zur Stelle: Śodhana bezeichnet hier die besondere Eignungsprüfung eines Mantras, nicht eine pauschale Aufhebung von Reinheit, ethischer Verantwortung oder Unterweisung.
2.88
manavo 'mī sadā gopyā na prakāśyā yataḥ kutaḥ |
parīkṣitāya śiṣyāya pradeyā nijasūnave || 88 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle betont die Verantwortung der Übertragung. Für heutige Aspiranten liegt darin ein Anlass, besondere Ritualmantras nicht mit allgemein zugänglichen Gebetsmantras gleichzusetzen.
Shakti-Vinayaka – Sammlung und Gegenwart
Mit aufmerksamem Geist den Herrn vergegenwärtigen: Diese Aufforderung in 2.91 benennt eine innere Voraussetzung der Meditation. Die folgende Gestalt verbindet Licht, Kraft und die Gegenwart der göttlichen Gefährtin.
2.89
māyā trimūrticandrastho pañcāntakahutāśanau |
tārādiśaktibījānto mantro 'sya caturakṣaraḥ || 89 ||
Erläuterung zur Stelle: Beginn des Shakti-Vinayaka-Abschnitts. Die Zuordnung der verschlüsselten Laute erläutert Naukā; der Grundtext wird nicht um eine frei rekonstruierte Formel erweitert.
2.90
bhārgavo 'sya munir chando virāṭ śaktigaṇādhipaḥ |
devo māyā dvitīye tu śaktibīje prakīrtite || 90 ||
Erläuterung zur Stelle: Die knappe Schlusskonstruktion wird mit Naukā aufgelöst: Maya ist die Shakti, die zweite Bija-Silbe das Bija.
2.91
ṣaḍdīrghayug dvitīyena tārādyena ṣaḍaṅgakam |
vidhāya sāvadhānena manasā saṃsmaret prabhum || 91 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Aufforderung sāvadhānena manasā, „mit aufmerksamem Geist“, benennt ausdrücklich die innere Qualität der Verehrung.
2.92
viṣāṇāṅkuśapāśākṣasūtraṃ ca pāṇau |
dadhānaṃ karair modakaṃ puṣkareṇa |
svapatnyā yutaṃ hemabhūṣābharāḍhyaṃ |
gaṇeśaṃ samudyaddineśābham īḍe || 92 ||
Erläuterung zur Stelle: Die vier Versglieder des längeren Metrums werden durch Zeilenumbrüche kenntlich gemacht. Puṣkara bezeichnet hier die Rüsselspitze.
2.93
evaṃ dhyātvā japel lakṣacatuṣkaṃ taddaśāṃśataḥ |
apūpair juhuyād vahnau madhvāktaiḥ tarpayecca tam || 93 ||
2.94
pūrvokte pūjayet pīṭhe kesareṣv aṅgadevatāḥ |
daleṣu vakratuṇḍādyān brāhmītyādyān dalāgragān || 94 ||
2.95
kakuppālāṃs tadastrāṇi siddha evaṃ bhaven manuḥ |
ghṛtāktam annaṃ juhuyād āvarṣād annavān bhavet || 95 ||
Erläuterung zur Stelle: Der letzte Halbvers beginnt die Aufzählung besonderer Wirkversprechen. Er spricht vom Erlangen von Nahrung, nicht von der Beherrschung der Welt.
2.96
paramānnair hutā lakṣmīr ikṣukhaṇḍair nṛpapriyaḥ |
rambhāphalair nārikelaiḥ pṛthukair vaśyatā bhavet || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Der historische Ritualzweck wird dokumentiert, nicht als heutige Praxis empfohlen. Naukā erklärt paramānna als Milchreis.
2.97
ghṛtena dhanam āpnoti lavaṇair madhusaṃyutaiḥ |
vāmanetrāṃ vaśīkuryād apūpaiḥ pṛthivīpatim || 97 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Der historische Ritualzweck wird dokumentiert, nicht als heutige Praxis empfohlen.
Lakshmi-Ganesha – Fülle und Furchtlosigkeit
Die Verbindung mit Lakshmi wird in einer reich ausgestalteten Meditation sichtbar. Goldglanz, Lotus und die Furchtlosigkeitsgeste prägen das Bild.
2.98
tāro ramā candrayuktaḥ khāntaḥ saumya samīraṇaḥ |
ḍento gaṇapatis toyaṃ varavarada sarva ca || 98 ||
Erläuterung zur Stelle: Beginn der verschlüsselten Bildung des Lakshmi-Ganesha-Mantras. Die mit ḍ bezeichnete Endung wird aus dem Kommentar als Dativ verstanden.
2.99
janaṃ me vaśam ādīrghā vāyuḥ pāvakakāminī |
aṣṭāviṃśativarṇo 'yaṃ manur dhanasamṛddhidaḥ || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Die ausgeschriebenen Wörter enthalten die Vorstellung, andere unter den eigenen Einfluss zu bringen. Die Formel wird historisch erschlossen, nicht als Empfehlung zur Manipulation angeboten.
2.100
antaryāmī muniś chando gāyatrī devatā manoḥ |
lakṣmīvināyako bījaṃ ramā śaktir vasupriyā |
ramāgaṇeśabījābhyāṃ dīrghāḍhyābhyāṃ ṣaḍaṅgakam || 100 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Drucknummer 100 umfasst drei Halbverse.
2.101
dantābhaye cakradarau dadhānaṃ karāgragasvarṇaghaṭaṃ trinetram |
dhṛtābjayāliṅgitam abdhiputryā lakṣmīgaṇeśaṃ kanakābham īḍe || 101 ||
Erläuterung zur Stelle: Abdhiputri, „Tochter des Ozeans“, bezeichnet Lakshmi. Naukā erläutert den goldenen Krug an der Rüsselspitze; kara kann sowohl Hand als auch Elefantenrüssel bedeuten.
2.102
caturlakṣaṃ japen mantraṃ samidbhir bilvaśākhinaḥ |
daśāṃśaṃ juhuyāt pīṭhe pūrvokte taṃ prapūjayet || 102 ||
2.103
ādāv aṅgāni sampūjya śaktīr aṣṭāv imā yajet |
balākā vimalā paścāt kamalā vanamālikā || 103 ||
Erläuterung zur Stelle: Die grammatisch normalisierte Lesung śaktīr aṣṭāv imā folgt der auch in Rais Sanskritfassung überlieferten Wortfolge. Die acht Namen setzen sich in 2.104 fort.
2.104
vibhīṣikā mālikā ca śāṅkarī vasubālikā |
śaṅkhapadmanidhī pūjyau pārśvayor dakṣavāmayoḥ || 104 ||
2.105
lokādhipāṃs tadastrāṇi tadbahiḥ paripūjayet |
evaṃ siddhe manau mantrī prayogān kartum arhati || 105 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Werk ordnet die Anwendungen einer vorausgehenden geregelten Sadhana unter. Für heutige Leser ist dies ein Hinweis auf den überlieferten Zusammenhang von Vorbereitung, Konzentration und Ritual.
2.106
uromātre jale sthitvā mantrī dhyātvārkamaṇḍale |
evaṃ trilakṣaṃ japato dhanavṛddhiḥ prajāyate || 106 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle beschreibt einen besonderen historischen Übungsrahmen und ein Wirkversprechen; sie ist keine allgemeine Anleitung für heutiges Japa.
2.107
bilvamūlaṃ samāsthāya tāvaj japte phalaṃ hi tat |
aśokakāṣṭhair jvalite vahnāv ājyāktataṇḍulaiḥ || 107 ||
2.108
homato vaśayed viśvam arkakāṣṭhaṃ śucāv api |
khādirāgnau narapatiṃ lakṣmīṃ pāyasahomataḥ || 108 ||
Erläuterung zur Stelle: Die manipulativen Anwendungen werden nichtanleitend zusammengefasst. Die Schlussaussage über Lakshmi ist übersetzt.
Trailokyamohana-Ganesha
Der Name bezeichnet Ganesha als den, der die drei Welten bezaubert. Die vielarmige Gestalt wird gemeinsam mit ihrer Shakti meditiert.
2.109
vakrakarṇenduyug ṇānto ḍekadaṃṣṭrāya manmathaḥ |
māyā ramā gajamukho gaṇapānte bhagī hariḥ || 109 ||
Erläuterung zur Stelle: Beginn des Trailokyamohana-Ganesha-Mantras. Die verschlüsselten Lautbestandteile werden als Chiffren wiedergegeben; die Bildung ist über drei Verse verteilt.
2.110
varavālāgnisatyāḥ sarephārūḍhaṃ jalaṃ sthirā |
sendur meṣo me vaśānte mānayoṣabudhāpriyā || 110 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Verbindung am Schluss ist eine gedrängte Lautanweisung. Die von Naukā ausgeschriebene Formel ist als Kommentarauflösung zu behandeln.
2.111
syāt trayastriṃśadarṇāḍhyo manus trailokyamohanaḥ |
gaṇako 'sya ṛṣiś chando gāyatrī devatā punaḥ || 111 ||
2.112
trailokyamohanakaro gaṇeśo bhaktasiddhidaḥ |
ravivedaśarodanvad rasanetraiḥ ṣaḍaṅgakam || 112 ||
Erläuterung zur Stelle: Bhakta bezeichnet den hingebungsvollen Verehrer. Die anschließenden Zahlwörter ergeben zusammen 33 Mantrasilben.
2.113
gadābījapūre dhanuḥ śūlacakre sarojotpale pāśadhānyāgradantān |
karaiḥ sandadhānaṃ svaśuṇḍāgrarājan maṇīkumbham aṅkādhirūḍhaṃ svapatnyā || 113 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Meditation erstreckt sich über 2.113–114. Naukā erklärt dhānyāgra als Reisrispe; die lange Aufzählung gehört zur vielarmigen Gottheitsgestalt.
2.114
sarojanmanā bhūṣaṇānāṃ bhareṇojjvaladdhastayā tanvyā samāliṅgitāṅgam |
karīndrānanaṃ candracūḍaṃ trinetraṃ jaganmohanaṃ raktakāntiṃ bhaje tam || 114 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Gottheitsmeditation erstreckt sich über zwei nummerierte Verse und verbindet die Verehrung Ganeshas mit der Gegenwart seiner Shakti.
2.115
vedalakṣaṃ japen mantram aṣṭadravyair daśāṃśataḥ |
hutvā pūrvoditaṃ pīṭhe pūjayed gaṇanāyakam || 115 ||
2.116
aṅgārcā pūrvavat proktā śaktīḥ patreṣu pūjayet |
vāmā jyeṣṭhā ca raudrī syāt kālī kalapadādikā || 116 ||
2.117
vikariṇyāhvayā tadvad balādyā pramathany api |
sarvabhūtadamanyākhyā manonmany api cāgrataḥ || 117 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen sind über die Versgrenze verteilt. Zusammen mit 2.116 ergeben sich acht Shaktis; die ergänzten Namensbestandteile stehen in eckigen Klammern.
2.118
dikṣu pramodaḥ sumukho durmukho vighnanāśakaḥ |
dīrghādyā mātaraḥ pūjyā indrādyā āyudhāny api || 118 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert dīrghādyā durch mit langen Vokalen eingeleitete Anrufungen der Matrikas, etwa Brahmi und Maheshvari.
2.119
evaṃ siddhe manau kuryāt prayogān iṣṭasiddhaye |
vaśayet kamalair bhūpamantriṇaḥ kumudair hutaiḥ || 119 ||
Erläuterung zur Stelle: Die erste Hälfte ist übersetzt; die manipulative Anwendung wird nichtanleitend zusammengefasst.
2.120
samidvaraiś caladalasamudbhūtair dharāsurān |
udumbarotthair nṛpatīn plakṣair vaṭair viśo 'ntimān || 120 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe anstelle einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Der historische Ritualzweck wird dokumentiert, nicht als heutige Praxis empfohlen. Die Aufzählung spiegelt historische soziale Rangordnungen; ihre gedrängten Gruppenbezeichnungen werden nicht zu einer modernen Einteilung ausgeweitet.
2.121
kṣaudreṇa kanakaprāptir goprāptiḥ payasā gavām |
ṛddhir dadhyodanair annaṃ ghṛtaiḥ śrīr vetasair jalam || 121 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Text führt traditionelle Opfer-Wirkungs-Zuordnungen an; die Liste ist keine Zusicherung solcher Ergebnisse.
Haridra-Ganesha und Kapitelabschluss
Kurkuma, gelbes Gewand und goldener Sitz geben der Meditation ihre Farbe. Die folgenden Stellen enthalten auch Stambhana- und historische Fruchtbarkeitsanwendungen; ihre Wirkversprechen werden nicht als Tatsachen bestätigt.
2.122
tāro varma gaṇeśo bhūr haridrāgaṇalohitaḥ |
āṣāḍhī ye varavarasatyaḥ sarvajanatarjanī || 122 ||
Erläuterung zur Stelle: Beginn des zweiunddreißigsilbigen Haridra-Ganesha-Mantras. Die Lautchiffren werden nicht stillschweigend als gewöhnliche Wörter übersetzt.
2.123
hṛdayaṃ stambhayadvandvaṃ vallabhā svarṇaretasaḥ |
dvātriṃśadakṣaro mantro madano munir īritaḥ || 123 ||
Erläuterung zur Stelle: „Stambhaya“ ist ein auf Festhalten oder Stillstellen zielender Imperativ. Die Formel gehört zur historischen Stambhana-Praxis, nicht zu einer allgemeinen Empfehlung für zwischenmenschlichen Umgang.
2.124
chando 'nuṣṭub devatā tu haridrāgaṇanāyakaḥ |
vedāṣṭaśarasaptāṅganetrārṇair aṅgam īritam || 124 ||
2.125
pāśāṅkuśau modakam ekadantaṃ karair dadhānaṃ kanakāsanastham |
haridrakhaṇḍapratimaṃ trinetraṃ pītāṃśukaṃ rātrigaṇeśam īḍe || 125 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck nennt hier rātrigaṇeśa. Im Zusammenhang steht die Meditation auf Haridra-Ganesha; die abweichende Benennung wird nicht stillschweigend beseitigt.
2.126
vedalakṣaṃ japitvānte haridrācūrṇamiśritaiḥ |
daśāṃśaṃ taṇḍulair hutvā brāhmaṇān api bhojayet || 126 ||
2.127
pūrvoktapīṭhe prayajed aṅgamātṛdiśādhavaiḥ |
evam ārādhito mantrasiddho yacchen manorathān || 127 ||
Erläuterung zur Stelle: Diśādhava bezeichnet die Herren der Himmelsrichtungen. Der Vers schließt die Verehrungsordnung mit einem traditionellen Erfüllungsversprechen.
2.128
śuklapakṣe caturthyāṃ tu kanyāpiṣṭaharidrayā |
vilipyāṅgaṃ jale snātvā pūjayed gaṇanāyakam || 128 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Handlung gehört zu der besonderen historischen Observanz des folgenden Abschnitts.
2.129
tarpayitvā puras tasya sahasraṃ sāṣṭakaṃ japet |
śataṃ hutvā ghṛtāpūpair bhojayed brahmacāriṇaḥ || 129 ||
2.130
kumārīr api santoṣya guruṃ prāpnoti vāñchitam |
lājaiḥ kanyām avāpnoti kanyāpi labhate varam || 130 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā zieht kumārīḥ, „Mädchen“, zum Verb „speisen“ im vorhergehenden Vers. Die Heiratswünsche spiegeln den historischen Lebensrahmen des Textes.
2.131
vandhyānārī rajaḥsnātā pūjayitvā gaṇādhipam |
palapramāṇagomūtre piṣṭāḥ sindhuvacāniśāḥ || 131 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe einer historischen Heil- und Fruchtbarkeitsbehauptung. Die Rezeptur wird nicht zur Einnahme empfohlen.
2.132
sahasraṃ mantrayet kanyābaṭūn sambhojya modakaiḥ |
pītvā tadauṣadhaṃ putraṃ labhate guṇasāgaram || 132 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe; die behauptete Fruchtbarkeitswirkung wird nicht als medizinisch gesichert dargestellt.
2.133
vāṇīstambhaṃ ripustambhaṃ kuryān manur upāsitaḥ |
jalāgnicaurasiṃhāstrapramukhān api rodhayet || 133 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle verbindet Stambhana mit traditionellen Schutzversprechen. Daraus folgt keine tatsächliche Unverletzbarkeit.
2.134
śārṅgī māṃsasthitaḥ sendur bījam uktaṃ gaṇeśituḥ |
haridrākhyasya yajanaṃ pūrvavat proditaṃ manoḥ || 134 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt Sharngin als ga und Mamsa als la; damit ist das Bija glaṃ erläutert. Diese ausdrücklich ausgewiesene Kommentarauflösung ist keine freie Rekonstruktion.
2.135
proktā ete gaṇeśasya mantrā iṣṭam abhīpsatā |
gopanīyā na duṣṭebhyo vadanīyāḥ kathañcana || 135 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Kapitelabschluss betont erneut verantwortliche Übertragung. Er lädt zu einer Haltung des Respekts ein, ohne die besonderen Mantras zu einer allgemeinen Selbstpraxis zu erklären.
Kolophon des zweiten Taraṅga
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau gaṇeśamantrakathanaṃ nāma dvitīyas taraṅgaḥ || 2 ||
Abgrenzung zum Kommentar: Der anschließend im Druck stehende eigene Kolophon der Naukā gehört zu Mahīdharas Kommentar und wird hier nicht dem Grundtext zugerechnet.
Taraṅga 3 – Kali und Sumukhi – Hingabe, Sprache und Göttinnenverehrung
Kali wird als erschreckende und zugleich Schutz gewährende Göttin vergegenwärtigt. Ihre Verehrung verbindet Mantra, Nyasa und Dhyana mit einem vielfältigen Kreis von Göttinnen. Mahīdhara fordert ausdrücklich respektvolles Verhalten gegenüber Frauen und den Verzicht auf Hinterlist und verletzende Rede (3.22). Später folgt Sumukhi, deren Gegenwart im Herzenslotus des Verehrers meditiert wird (3.53).
Kali-Mantra und innere Vorbereitung
Die Göttin wird durch die Bildung ihres Mantras, die Zuordnung der Laute zum Körper und die Meditation vergegenwärtigt.
3.1
atha kālīmanūn vakṣye sadyo vāksiddhidāyakān |
ārādhitair yaiḥ sarveṣṭaṃ prāpnuvanti janā bhuvi || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Vaksiddhi bezeichnet die besondere Vollendung oder Wirkmacht der Sprache. Der Vers formuliert ein religiöses Wirkversprechen.
3.2
krodhīśatritayaṃ vahnivāmākṣividhubhir yutam |
varāhadvitayaṃ vāmakarṇacandrasamanvitam || 2 ||
Erläuterung zur Stelle: Beginn einer verschlüsselten Mantrabildung. Die Namen bezeichnen Laute; sie sind hier keine erzählende Aufzählung von Gottheiten.
3.3
māyāyugmaṃ dakṣiṇe ca dīrghasṛṣṭiḥ sadṛk kriyā |
cakrī jhiṇṭīśamārūḍhaḥ prāguktaṃ bījasaptakam || 3 ||
3.4
mantro vahnipriyānto 'yaṃ dvāviṃśatyakṣaro mataḥ |
na cātra siddhasādhyādiśodhanaṃ manasāpi ca || 4 ||
Erläuterung zur Stelle: Gemeint ist eine bestimmte Mantra-Eignungsprüfung. Die Aussage hebt nicht generell Unterweisung oder verantwortliches Handeln auf.
3.5
na yatnātiśayaḥ kaścit puraścaryānimittikaḥ |
vidyārājñyāḥ smṛter eva siddhyaṣṭakam avāpnuyāt || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers preist die Macht der Vidya. Dass anschließend dennoch Nyasa, Meditation und Purashcharana beschrieben werden, zeigt den Unterschied zwischen Lobpreis und detaillierter Ritualordnung.
3.6
bhairavo 'sya ṛṣiś chanda uṣṇik kālī tu devatā |
bījaṃ māyā dīrghavarma śaktir uktā manīṣibhiḥ || 6 ||
3.7
ṣaḍdīrghāḍhyādyabījena vidyāyā aṅgam īritam |
mātṛkāṃ pañcadhā bhaktvā varṇān daśadaśakramāt || 7 ||
3.8
hṛdaye bhujayoḥ pādadvaye mantrī pravinyaset |
vyāpakaṃ manunā kṛtvā dhyāyec cetasi kālikām || 8 ||
Kalikas Gestalt und der Kreis ihrer Verehrung
Die furchterregenden Attribute stehen neben den Gesten der Furchtlosigkeit und des Segens. Der Text entfaltet eine konkrete religiöse Bildsprache.
3.9
sadyaśchinnaśiraḥ kṛpāṇam abhayaṃ hastair varaṃ bibhratīṃ ghorāsyāṃ śirasāṃ srajā surucirām unmuktakeśāvalim |
sṛkkyasṛkpravahāṃ śmaśānanilayāṃ śrutyoḥ śavālaṅkṛtiṃ śyāmāṅgīṃ kṛtamekhalāṃ śavakarair devīṃ bhaje kālikām || 9 ||
Erläuterung zur Stelle: Schutz- und Segensgesten stehen neben erschreckenden Attributen. Naukā erklärt sṛkkyasṛkpravahām als Blutstrom aus den Mundwinkeln. Eine Betrachtung von Vergänglichkeit, Furcht und göttlichem Schutz ist eine heutige Deutung, keine zusätzliche Übersetzung.
3.10
evaṃ dhyātvā japel lakṣaṃ juhuyāt tad daśāṃśataḥ |
prasūnaiḥ karavīrotthaiḥ pūjāyantram athocyate || 10 ||
Erläuterung zur Stelle: Karavira ist Oleander. Die historische Opferangabe wird dokumentiert; sie ist keine Empfehlung zur Verwendung dieser giftigen Pflanze.
3.11
ādau ṣaṭkoṇam ālikhya trikoṇatritayaṃ tataḥ |
padmam aṣṭadalaṃ bāhye bhūpuraṃ tatra pūjayet || 11 ||
3.12
jayākhyā vijayā paścād ajitā cāparājitā |
nityā vilāsinī cāpi dogdhry aghorā ca maṅgalā || 12 ||
3.13
pīṭhaśaktaya etāḥ syuḥ kālikāyogapīṭhataḥ |
ātmane hṛdayānto 'yaṃ māyādiḥ pīṭhamantrakaḥ || 13 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert Hridaya hier als namaḥ. Der Vers beschreibt die Bildung des Pitha-Mantras, nicht eine gewöhnliche Aussage über einen anatomischen Sitz.
3.14
asmin pīṭhe yajed devīṃ śavarūpaśivasthitām |
mahākālarasāsaktāṃ śivābhir dikṣu veṣṭitām || 14 ||
Erläuterung zur Stelle: Śivā bezeichnet hier Schakalinnen. Das Bild gehört zur überlieferten Kali-Ikonographie; es wird nicht zu einer allgemeinen körperlichen Übungsanweisung umgedeutet.
3.15
aṅgāni pūrvam ārādhya ṣaṭpatreṣu samarcayet |
kālīṃ kapālinīṃ kullāṃ kurukullāṃ virodhinīm || 15 ||
3.16
vipracittāṃ ca sampūjya navakoṇeṣu pūjayet |
ugrām ugraprabhāṃ dīptāṃ nīlāṃ ghanabalākike || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Aufzählung setzt sich in 3.17 fort; ghana-balākike wird als die beiden Namen Ghana und Balaka gelesen.
3.17
mātrāṃ mudrāṃ tathā mitrāṃ pūjyāḥ patreṣu mātaraḥ |
padmasyāṣṭapatreṣu brāhmī nārāyaṇīty api || 17 ||
3.18
māheśvarī ca cāmuṇḍā kaumārī cāparājitā |
vārāhī nārasiṃhī ca punar etās tu bhūpure || 18 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Satz geht in die anschließende Namensfolge über. Die Zuordnung der Bhairava-Namen wird in Naukā erläutert.
3.19
bhairavīṃ mahadādyāntāṃ siṃhādyāṃ dhūmrapūrvikām |
bhīmonmattādikāṃ cāpi vaśīkaraṇabhairavīm || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext verwendet hier auffällige feminine Formen. Naukā löst die Namen als Mahabhairava, Simhabhairava, Dhumrabhairava, Bhimabhairava und Unmattabhairava auf. Diese Kommentarhilfe bleibt vom Wortlaut unterschieden.
3.20
mohanādyāṃ samārādhya śakrādīn āyudhāny api |
evam ārādhitā kālī siddhā bhavati mantriṇām || 20 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā nennt Mohanabhairava. Siddhā beschreibt hier die rituell verwirklichte Wirksamkeit der Verehrung.
Verantwortung und besondere historische Anwendungen
Die ethische Mahnung in 3.22 steht vor einem Abschnitt über besondere Ritualwirkungen. Diese Verschiedenheit soll beim Lesen erkennbar bleiben: Ethische Orientierung, Lobpreis und historische Durchführungsvorschrift sind nicht dasselbe.
3.21
tataḥ prayogān kurvīta mahābhairavabhāṣitān |
ātmano 'rthe parasyārthe kṣiprasiddhipradāyakān || 21 ||
3.22
strīṇāṃ nindāṃ prahāraṃ ca kauṭilyaṃ vāpriyaṃ vacaḥ |
ātmano hitam anvicchan kālībhakto vivarjayet || 22 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Kali-Verehrung wird hier mit einer konkreten ethischen Verpflichtung verbunden. Eine heutige Praxisanregung kann daran anknüpfen: Hingabe soll sich auch in respektvollem Handeln und Sprechen zeigen.
3.23
sudṛśo madanāvāsaṃ paśyan yaḥ prajapen manum |
ayutaṃ so 'cirād eva vākpateḥ samatām iyāt || 23 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt madanāvāsa als das weibliche Geschlechtsorgan. Die Stelle beschreibt eine besondere sexuelle Ritualsymbolik; Vachaspati steht hier für die Vollendung der Rede.
3.24
digambaro muktakeśaḥ śmaśānastho 'dhiyāmini |
japed yo 'yutam etasya bhaveyuḥ sarvakāmanāḥ || 24 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Observanz und Wirkversprechen, keine allgemeine Empfehlung für heutiges Japa.
3.25
śāvaṃ hṛdayam āruhya nirvāsāḥ pretabhūgataḥ |
arkapuṣpasahasreṇābhyaktena svīyaretasā || 25 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Satz geht in 3.26 weiter. Die Passage dokumentiert eine besondere historische Shava-Praxis; sie wird nicht als Selbstpraxis empfohlen.
3.26
devīṃ yaḥ pūjayed bhaktyā japann ekaikaśo manum |
so 'cireṇaiva kālena dharaṇīprabhutāṃ vrajet || 26 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Herrschaftsversprechen gehört zum historischen Text und ist keine bestätigte Wirkung.
3.27
rajaḥkīrṇabhagāṃ nāryāṃ dhyāyan yo 'yutam ājapet |
sa kavitvena ramyeṇa janān mohayati dhruvam || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Dies ist eine textnahe Wiedergabe einer besonderen tantrischen Ritualvorstellung, keine allgemeine Meditationsanleitung.
3.28
tripañcāre mahāpīṭhe śavasya hṛdi saṃsthitām |
mahākālena devena mārayuddhaṃ prakurvatīm || 28 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt mārayuddha, wörtlich „Kampf der Liebe“, als sexuelle Vereinigung. Die Gottheitsvisualisation setzt sich im folgenden Vers fort.
3.29
tāṃ dhyāyan smeravadanāṃ vidadhat surataṃ svayam |
japet sahasram api yaḥ sa śaṅkarasamo bhavet || 29 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers beschreibt einen besonderen tantrischen Ritus. Die Aussage wird historisch wiedergegeben, nicht als allgemeiner Weg oder als garantierte Verwirklichung ausgegeben.
3.30
asthilomatvacāyuktaṃ māṃsaṃ mārjārameṣayoḥ |
uṣṭrasya mahiṣasyāpi baliṃ yas tu samarpayet || 30 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Tieropferpassage; keine Empfehlung zur Durchführung.
3.31
bhūtāṣṭamyor madhyarātre vaśyāḥ syus tasya jantavaḥ |
vidyālakṣmīyaśaḥputraiḥ sa ciraṃ sukham edhate || 31 ||
Erläuterung zur Stelle: Die über die Versgrenze fortgesetzte Aussage enthält ein Herrschafts- und Wohlstandsversprechen. Die Mondtagsbezeichnung wird ohne zusätzliche Ritualauflösung bewahrt.
3.32
yo haviṣyāśanarato divā devīṃ smarañ japet |
naktaṃ nidhuvanāsakto lakṣaṃ sa syād dharāpatiḥ || 32 ||
Erläuterung zur Stelle: Die besondere Ritualobservanz wird von einer heutigen einfachen Mantrapraxis unterschieden.
3.33
raktāmbhojair hutair mantrī dhanair jayati vittapam |
bilvapatrair bhaved rājyaṃ raktapuṣpair vaśīkṛtiḥ || 33 ||
Erläuterung zur Stelle: Der letzte Ausdruck vaśīkṛti bezeichnet hier ein manipulatives Ritualziel. Die Zuordnungen sind historische Wirkversprechen.
3.34
asṛjā mahiṣādīnāṃ kālikāṃ yas tu tarpayet |
tasya syur acirād eva karasthāḥ sarvasiddhayaḥ || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Dokumentation einer historischen Blutopferpassage, keine Empfehlung.
3.35
yo lakṣaṃ prajapen mantraṃ śavam āruhya mantravit |
tasya siddho manuḥ sadyaḥ sarvepsitaphalapradaḥ || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers gehört zur besonderen Shava-Sadhana und wird nicht als allgemeine Übungsanleitung verstanden.
Umfassende Hingabe und weitere Kali-Mantras
Das Lob der Göttin verbindet ihre Verehrung mit der Verehrung aller Gottheiten. Anschließend werden mehrere kürzere und längere Mantraformen erläutert.
3.36
tenāśvamedhapramukhair yāgair iṣṭaṃ sujanmanā |
dattaṃ dānaṃ tapas taptam upāste yas tu kālikām || 36 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers ist ein Lob der Kali-Verehrung: Ihr wird der religiöse Wert großer Opfer, Freigebigkeit und Askese zugesprochen.
3.37
brahmā viṣṇuḥ śivo gaurī lakṣmīgaṇapatī raviḥ |
pūjitāḥ sakalā devā yaḥ kālīṃ pūjayet sadā || 37 ||
Erläuterung zur Stelle: Die eigene Gottheitsverehrung wird als umfassend gepriesen. Für die spirituelle Betrachtung eröffnet das eine Verbindung von konzentrierter Hingabe und Achtung vor göttlicher Vielfalt.
3.38
atha kālīmantrabhedā ucyante siddhidāyinaḥ |
māyāyugaṃ kūrcayugmaṃ karaśāntividhutrayam || 38 ||
3.39
dakṣiṇe kālike pūrvabījāni syur vilomataḥ |
ekaviṃśativarṇātmā tārādyaḥ pūrvavad yajiḥ || 39 ||
3.40
bilvamūle śavārūḍho vaṭamūle tathaiva ca |
lakṣaṃ manum imaṃ japtvā sarvasiddhīśvaro bhavet || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Besondere historische Observanz und religiöses Wirkversprechen.
3.41
kālī kūrcaṃ ca hṛllekhā dakṣiṇe kālike paṭhet |
punar bījatrayaṃ vahnivadhūr manvakṣaro manuḥ || 41 ||
Erläuterung zur Stelle: Kali, Kurcha und Hrillekha bezeichnen hier Bijas; Vahnivadhu bezeichnet nach Naukā den Abschluss Svaha.
3.42
yajanaṃ pūrvavat proktam asya mantrasya mantribhiḥ |
viśeṣān nṛsurādīnām ayam ākarṣaṇe kṣamaḥ || 42 ||
Erläuterung zur Stelle: Ākarṣaṇa bezeichnet eine besondere historische Ritualfunktion, keine Zusicherung einer tatsächlichen Macht über andere.
3.43
kūrcadvayaṃ trayaṃ kālyā māyāyugmaṃ tu dakṣiṇe |
kālike pūrvabījāni svāhā mantro vaśīkṛtau || 43 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf der vorhergehenden Druckseite. Das manipulative Ziel wird benannt; die Chiffren werden nicht zusätzlich zu einer Rezitationsanleitung entfaltet.
3.44
mantrarāje punaḥ proktaṃ bījasaptakam utsṛjet |
tithivarṇo mahāmantra upāstiḥ pūrvavan matā || 44 ||
3.45
brahmarephau vāmanetre candrārūḍhe manur mataḥ |
ekākṣaro mahākālyāḥ sarvasiddhipradāyakaḥ || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle beschreibt ein Bija in Lautchiffren. Naukā erläutert die entsprechende Verbindung als krīṃ.
3.46
bījaṃ dīrghayutaś cakrī pinākī netrasaṃyutaḥ |
krodhīśo bhagavān svāhā ṣaḍarṇo mantra īritaḥ || 46 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf der vorhergehenden Druckseite. Naukā erläutert die Chiffren als Bestandteile der Anrufung Kalikas.
3.47
kālī kūrcaṃ tathā lajjā trivarṇo manur īritaḥ |
huṃ phaḍantaś ca pañcārṇaḥ svāhāntaḥ saptavarṇakaḥ || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Kali, Kurcha und Lajja sind hier Bija-Bezeichnungen. Die Schreibweise phaḍ im Sanskrit folgt dem Sandhi vor antaḥ.
3.48
eteṣāṃ pūrvavat proktaṃ yajanaṃ nāradādibhiḥ |
nigrahānugrahe śaktāḥ kālīmantrāḥ smṛtā ime || 48 ||
Erläuterung zur Stelle: Nigraha und Anugraha bezeichnen einschränkende beziehungsweise begünstigende Macht; der Zusammenhang umfasst auch besondere Ritualwirkungen.
Sumukhi im Herzenslotus
Sumukhi wird als besonders verborgene Vidya eingeführt. Die Meditation verbindet ihre äußere Gestalt mit ihrer Gegenwart im Herzen des Verehrers.
3.49
atha vakṣye parāṃ vidyāṃ sumukhīm atigopitām |
yāṃ labdhvā deśiko vidvān na śocati kṛtākṛte || 49 ||
3.50
karṇo dyutiḥ sanayanā śveteśaḥ syāj jarāsanaḥ |
lakṣmīr dīrghendusaṃyuktā nandī dīrghaḥ sadṛk kriyā || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf der vorhergehenden Seite. Die Lautanweisung bildet den Beginn des Sumukhi-Mantras.
3.51
meṣaḥ samādhavaḥ karṇo bhṛgus tandrī ca sendhikā |
khidevima viyaddīrghaṃ piśācini himādrijā || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Wortverbindungen sind Mantrabildungsanweisungen. Die angegebenen Namen dürfen nicht als ein gewöhnlicher zusammenhängender Sanskritsatz gelesen werden.
3.52
nandajatritayaṃ sargi dvāviṃśatyakṣaro manuḥ |
smṛtā bhairavagāyatrī sumukhīmunipūrvikā || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert ausdrücklich die Reihenfolge von Rishi, Metrum und Gottheit.
3.53
munirāmadviṣaṭcandra vahnivarṇair aṅgakaṃ manoḥ |
vinyasya sumukhīṃ dhyāyed bhaktacittāmbujasthitām || 53 ||
Erläuterung zur Stelle: Muni, Rama, Chandra und Vahni dienen als Zahlwörter. Die sechs Gruppen ergeben zusammen 22 Silben. Die Herzenslotus-Aussage verbindet die Ritualordnung ausdrücklich mit innerer Vergegenwärtigung.
3.54
guñjānirmitahārabhūṣitakucāṃ sadyauvanollāsinīṃ hastābhyāṃ nṛkapālakhaḍgalatike ramye mudā bibhratīm |
raktālaṅkṛtivastralepanalasaddehaprabhāṃ dhyāyatāṃ nṛṇāṃ śrīsumukhīṃ śavāsanagatāṃ syuḥ sarvadā sampadaḥ || 54 ||
Erläuterung zur Stelle: Das religiöse Bild enthält zugleich Schönheit und die Gegenwart des Todes. Naukā ordnet das Schwert der rechten, die Schädelschale der linken Hand zu.
3.55
lakṣam ekaṃ japen mantraṃ daśāṃśaṃ kiṃśukodbhavaiḥ |
puṣpaiḥ samidvarair vāpi juhuyān mantrasiddhaye || 55 ||
3.56
kālīpīṭhe yajed devīṃ pañcakoṇāḍhyakarṇike |
aṣṭapatre ṣoḍaśābje vṛttaṃ bhūpurasaṃyute || 56 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängte Beschreibung nennt die ineinander angeordneten Bereiche des Verehrungsdiagramms.
3.57
mūlena mūrtiṃ saṃkalpya pādyādīni prakalpayet |
candrāṃ candrānanāṃ cārumukhīṃ cāmīkaraprabhām || 57 ||
3.58
caturāṃ pañcakoṇeṣu kesareṣv aṅgadevatāḥ |
brāhmyādyā aṣṭapatreṣu ṣoḍaśāre kalādikāḥ || 58 ||
3.59
kalā kalānidhiḥ kālī kamalā ca kriyā kṛpā |
kulā kulīnā kalyāṇī kumārī kalabhāṣiṇī || 59 ||
3.60
karālākhyā kiśorī ca komalā kulabhūṣaṇā |
kalpadā bhūpure pūjyā indrādyā hetayo 'pi ca || 60 ||
Ucchishta-Observanz und Abschluss
Die folgenden Vorschriften gehören zu einer besonderen rituellen Überlieferung. Aggressive, manipulative und gesundheitlich problematische Anwendungen werden als solche gekennzeichnet.
3.61
itthaṃ japādibhiḥ siddhe manau kāmyāni sādhayet |
bhuktvaudanam anācamya japen mantram ananyadhīḥ || 61 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle verbindet ananyadhīḥ, ungeteilte Aufmerksamkeit, mit einer besonderen Ucchishta-Observanz. Diese Essensvorschrift ist keine allgemeine Regel für Japa.
3.62
ucchiṣṭo 'yutam ekaṃ yaḥ sa bhavet sampadāṃ padam |
ucchiṣṭenaiva bhaktena baliṃ dadyān nirantaram || 62 ||
Erläuterung zur Stelle: Bhakta bezeichnet hier gekochte Speise, nicht den Verehrer. Das Wort Ucchishta kennzeichnet die besondere rituelle Stellung der Speisereste.
3.63
dadhyabhyaktaiḥ prajuhuyāl lakṣaṃ siddhārthataṇḍulaiḥ |
rājāno mantriṇas tasya bhavanti vaśagāḥ kṣaṇāt || 63 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe statt einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Die historische Anwendung wird dokumentiert, nicht empfohlen.
3.64
śāstrāṇi vaśagāni syur hutān mārjāramāṃsataḥ |
dhanarddhiś chāgamāṃsena vidyāprāptis tu pāyasaiḥ || 64 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Opfer-Wirkungs-Zuordnungen, keine nachgewiesenen Wirkungen und keine Empfehlung für Tieropfer.
3.65
madhupāyasasaṃyuktastrīrajoyuktavāsasā |
homam ācarataḥ puṃso janatā vaśavartinī || 65 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe statt einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Die historische Anwendung wird dokumentiert, nicht empfohlen.
3.66
madhusarpiryutair nāgavallīpatrair mahāśriyaḥ |
sadyo nihatamārjāramāṃsena madhusarpiṣā || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Satz ist übersetzt; die in 3.67 fortgesetzte manipulative Fleischopferanwendung wird nichtanleitend zusammengefasst.
3.67
yuktenāntyajakeśādyair hutair ākarṣati striyaḥ |
madhvaktaśaśamāṃsena tatphalaṃ vidyayā saha || 67 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe statt einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Die historische Anwendung wird dokumentiert, nicht empfohlen.
3.68
unmattatarubhir dīpte citāgnau juhuyāc chadaiḥ |
kokilā kākayor mantrī mārayed acirād arīn || 68 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe statt einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Die historische Anwendung wird dokumentiert, nicht empfohlen. Naukā erklärt Unmatta als Dhatura und chada als Vogelfedern.
3.69
vāyasolūkayoḥ patrair homād vidveṣayed arīn |
garbhapātaḥ sagarbhāṇām ulūkacchadanair bhavet || 69 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe statt einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Die historische Anwendung wird dokumentiert, nicht empfohlen. Die gegen Schwangere gerichtete Aussage wird als schädigender Ritualzweck benannt; daraus wird keine Handlungsempfehlung abgeleitet.
3.70
ājyāktair bilvapatrair yo māsam ekaṃ sahasrakam |
pratyahaṃ juhuyāt tena vandhyāpi labhate sutam || 70 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe einer historischen Fruchtbarkeitsbehauptung. Sie ist keine medizinisch gesicherte Aussage.
3.71
saubhāgyārthaṃ durbhāgāyā bandhūkakusumair navaiḥ |
madhunāktaiḥ prajuhuyāt strīṇām ākṛṣṭaye 'pi taiḥ || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Nichtanleitende Inhaltswiedergabe statt einer wörtlichen deutschen Durchführungsvorschrift. Die historische Anwendung wird dokumentiert, nicht empfohlen.
3.72
nirjane sadane 'raṇye pretāvāse catuṣpathe |
baliṃ dattvā prajapataḥ sahasraṃ cāṣṭasaṃyutam || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Satz setzt sich im folgenden Vers fort. Er beschreibt die besondere historische Observanz der Sumukhi-Verehrung.
3.73
ucchiṣṭasya ca sā devī pratyakṣā jāyate 'cirāt |
yatra noktā homasaṃkhyāyutaṃ tatra vinirdiśet || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Erscheinung der Göttin ist ein religiöses Wirkversprechen des Textes.
3.74
vāmamārgeṇa sumukhī śīghraṃ kāmavidhāyinī |
bhojanānte tathocchiṣṭair japyā sā sveṣṭasiddhaye || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Vamamarga bezeichnet hier einen besonderen tantrischen Ritualweg; die Aussage ist nicht auf jede Form von Göttinnenverehrung zu übertragen.
3.75
na śīghraphaladā devī sumukhīsadṛśī parā |
yasyā mantrajapād eva prasidhyanti manorathāḥ || 75 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Abschluss ist ein Lobpreis der Göttin, keine überprüfte Erfolgsgarantie.
Kolophon des Taraṅga 3
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau kālīsumukhīmantroktis tṛtīyas taraṅgaḥ || 3 ||
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, gedruckte Seiten 76–95 / PDF-Seiten 126–145. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 4 – Tara – geistige Klarheit und göttliche Gegenwart
Tara erscheint als machtvolle Göttin der rettenden und klärenden Gegenwart. Ihre Verehrung verbindet Mantra, Nyasa, Dhyana und Puja. Der Körper wird mit Lauten, göttlichen Kräften, Chakras und heiligen Orten in Beziehung gesetzt. Die Bitte, geistige Stumpfheit zu zerschneiden (4.102), steht neben ausführlichen Ritualvorschriften und historischen Wirkungsversprechen.
Tara-Mantra und Vorbereitung
Die Bildung des Mantras wird durch Lautchiffren beschrieben. Die anschließenden Zuordnungen führen zur rituellen Vergegenwärtigung der Göttin.
4.1
kīrtyante siddhidātāras tārāyā manavo 'dhunā |
gurūpadeśāj jñātair yaiḥ kṛtārthāḥ syur narā bhuvi || 1 ||
4.2
āpyāyinī sarātrīśā viyadagnīnduśāntiyuk |
hariḥ pāvakagovindacandramobhir alaṅkṛtaḥ || 2 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen dienen der verschlüsselten Bildung des Tara-Mantras. Der Satz setzt sich in 4.3 fort.
4.3
kham arghīśaśaśāṅkāḍhyam astraṃ pañcākṣaro manuḥ |
ādibījaviyuktaiṣā proditaikajaṭādimaiḥ || 3 ||
4.4
ādyantabījarahitā proktā nīlasarasvatī |
tārā sarvā manor asya munir akṣobhyasaṃjñakaḥ || 4 ||
4.5
chandas tu bṛhatī tārā devatā parikīrtitā |
dvitīyaturye kramato bījaṃ śaktiś ca siddhide || 5 ||
4.6
yadvā krodho bījam uktam astraṃ śaktir udāhṛtā |
ṣaḍdīrghayug dvitīyena ṣaḍaṅgavidhir īritaḥ || 6 ||
4.7
ṣoḍhānyāsaṃ tataḥ kuryād devatābhāvasiddhaye |
deyaṃ bhaktāya śiṣyāya na deyaṃ tu durātmane || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Devatābhāva bezeichnet die Vergegenwärtigung beziehungsweise Verwirklichung der göttlichen Seinsweise. Die folgende Körperordnung gehört zu einer überlieferten und unterwiesenen Praxis.
4.8
śrīkaṇṭhādīn nyased rudrān mātṛkāvarṇapūrvakān |
mātṛkoktasthale māyā tṛtīyakrodhapūrvakān || 8 ||
Nyasa von Lauten, Himmelskräften und göttlichen Gestalten
Die rituelle Zuordnung wird schrittweise über den Körper entfaltet. Sie ist eine besondere überlieferte Praxis und kein allgemeines Übungsprogramm.
4.9
caturthīnamasāyuktān prathamo nyāsa īritaḥ |
śavapīṭhasamāsīnāṃ nīlakāntiṃ trilocanām || 9 ||
4.10
ardhenduśekharāṃ nānābhūṣaṇāḍhyāṃ smaran nyaset |
dvitīyaṃ tu grahanyāsaṃ kuryāt samanusmaran || 10 ||
4.11
tribījasvarapūrvaṃ tu raktaṃ sūryaṃ hṛdi nyaset |
tathā yavargapūrvaṃ tu somaṃ śuklaṃ bhruvor dvayoḥ || 11 ||
4.12
kavargapūrvaṃ raktābhaṃ maṅgalaṃ locanatraye |
cavargāḍhyaṃ budhaṃ śyāmaṃ nyased vakṣaḥsthale budhaḥ || 12 ||
4.13
ṭavargāḍhyaṃ pītavarṇaṃ kaṇṭhakūpe bṛhaspatim |
tavargāḍhyaṃ śvetavarṇaṃ ghaṇṭikāyāṃ tu bhārgavam || 13 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Ṭa-Gruppe enthält die retroflexen, die Ta-Gruppe die dentalen Laute. Bhargava bezeichnet hier Shukra, die Venus.
4.14
nīlavarṇaṃ pavargāḍhyaṃ nābhideśe śanaiścaram |
śavargāḍhyaṃ dhūmravarṇaṃ dhyātvā rāhuṃ mukhe nyaset || 14 ||
4.15
lakṣāḍhyaṃ dhūmravarṇābhaṃ ketuṃ nābhau punar nyaset |
tribījapūrvakaś caivaṃ grahanyāsaḥ samīritaḥ || 15 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zuordnungen gehören zur tantrischen Körperkosmologie, nicht zu astronomischen Positionen im Körper.
4.16
tṛtīyaṃ lokapālānāṃ nyāsaṃ kuryāt prayatnataḥ |
māyādibījatritayapūrvakaṃ sarvasiddhaye || 16 ||
4.17
svamastake lalāṭādau daśadikṣv atha ūrdhvataḥ |
hrasvadīrghakādikāṣṭavargapūrvān diśādhipān || 17 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängte Richtungsangabe wird entsprechend dem Wortlaut bewahrt. Es handelt sich um eine Nyasa-Ordnung am Kopf.
4.18
śivaśaktyābhidhanyāsaṃ caturthaṃ tu samācaret |
tribījapūrvakān nyasyet ṣaṭ śivāñ chaktisaṃyutān || 18 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf der vorhergehenden Druckseite.
Chakras, Shaktis und heilige Orte
Die Verbindung von Körper, Gottheiten und heiligen Stätten macht den Leib zum Ort der Verehrung.
4.19
ādhārādiṣu cakreṣu cakrasthākṣarapūrvakān |
brahmāṇaṃ ḍākinīyuktaṃ vādisāntārṇabhūṣitam || 19 ||
4.20
mūlādhāre pravinyasec caturdalasamanvite |
śrīviṣṇuṃ rākiṇīyuktaṃ bādilāntārṇapūrvakam || 20 ||
4.21
svādhiṣṭhānābhidhe cakre liṅgasthe ṣaḍdale nyaset |
rudraṃ tu lākinīyuktaṃ ḍādiphāntārṇapūrvakam || 21 ||
4.22
cakre daśadale nyasyen nābhisthe maṇipūrake |
īśvaraṃ kādiṭhāntārṇapūrvakaṃ kākinīyutam || 22 ||
4.23
vinyased dvādaśadale hṛdayasthe tv anāhate |
sadāśivaṃ śākinīṃ ca ṣoḍaśasvarapūrvakam || 23 ||
4.24
kaṇṭhasthe ṣoḍaśadale viśuddhākhye pravinyaset |
ājñācakre paraśivahākinīsaṃyutaṃ japet || 24 ||
4.25
lakṣārṇapūrvaṃ bhrūmadhye saṃsthiteti manohare |
tārādipañcamaṃ nyāsaṃ kuryāt sarveṣṭasiddhaye || 25 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext nennt la-kṣa; die Hindi-Erläuterung notiert daneben ha als Variante. Die IAST-Fassung bewahrt die Lesung des Grundtextes. Die gedruckte Verbindung saṃsthiteti ist sprachlich auffällig; der Zusammenhang bezeichnet das Chakra zwischen den Augenbrauen.
4.26
aṣṭau vargān svaradvandvapūrvakān bījasaṃyutān |
pūrvaṃ prayojya tārādyā nyastavyā aṣṭamūrtayaḥ || 26 ||
4.27
tārā ugrā mahogrāpi vajrā kālī sarasvatī |
kāmeśvarī ca cāmuṇḍā ity aṣṭau tārikāḥ smṛtāḥ || 27 ||
4.28
brahmarandhre lalāṭe ca bhrūmadhye kaṇṭhadeśataḥ |
hṛdi nābhau liṅgamūle mūlādhāre kramān nyaset || 28 ||
4.29
ṣaṣṭhaṃ nyāsaṃ tataḥ kuryāt pīṭhākhyaṃ sarvasiddhidam |
ādhāre kāmarūpākhyaṃ hrasvabījārṇapūrvakam || 29 ||
4.30
hṛdi jālandharaṃ pīṭhaṃ dīrghapūrvaṃ pravinyaset |
lalāṭe pūrṇagiryākhyaṃ kavargāḍhyaṃ nyaset sudhīḥ || 30 ||
4.31
uḍḍiyānaṃ cavargāḍhyaṃ keśasandhau pravinyaset |
bhruvor vārāṇasīpīṭhaṃ ṭavargāḍhyaṃ samāhitaḥ || 31 ||
4.32
tavargapūrvikāṃ nyasyed avantīṃ nayanadvaye |
pavargapūrvakaṃ māyāpurīpīṭhaṃ mukhe nyaset || 32 ||
4.33
kaṇṭhe tu mathurāpīṭhaṃ yavargāḍhyaṃ pravinyaset |
ayodhyāpīṭhakaṃ nābhau śavargādikasaṃyutam || 33 ||
4.34
kaṭyoḥ kāñcīpurīpīṭhaṃ daśamaṃ tu pravinyaset |
ṣoḍhānyāsās tu tārāyāḥ proktās te iṣṭadāyakāḥ || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Die heiligen Orte werden in dieser Ritualvorstellung im Körper gegenwärtig. Die sechs Nyasa-Arten enthalten unterschiedliche Zahlen von Einzelzuordnungen.
Meditation auf Tara und besondere Observanzen
Die Gestalt der Göttin verbindet furchterregende Attribute mit Schönheit und spiritueller Macht. 4.43 fordert ausdrücklich, Frauen keinen Hass entgegenzubringen.
4.35
śrīmatīm hṛdy ekajaṭāṃ tāriṇīṃ śirasi nyaset |
vajrodakāṃ śikhāyāṃ tu ugratārāṃ tu varmiṇi || 35 ||
4.36
mahāparisare netre piṅlograikajaṭe'strake |
ṣaḍdīrghayutamāyādyā etā nyasyāḥ ṣaḍaṅgake || 36 ||
4.37
aṅguṣṭhādiṣv aṅgulīṣu pūrvaṃ vinyasya yatnataḥ |
tarjanīmadhyamābhyāṃ tu kṛtvā tālatrayaṃ tataḥ || 37 ||
4.38
choṭikāmudrayā kuryād digbandhaṃ devatāṃ smaran |
vidyayā tārapuṭayā vyāpakaṃ saptadhā caret |
ugrāṃ tārāṃ tato dhyāyet sadyovāksiddhidāyinīm || 38 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Nummer 38 umfasst drei Halbverse. Tara bezeichnet in der Verbindung tārapuṭā die Umrahmung durch Om; der letzte Halbvers leitet die Gottheitsmeditation ein.
4.39
viśvavyāpakavārimadhyavilasacchvetāmbujanmasthitāṃ kartrīkhaḍgakapālanīlanalinai rājatkarāṃ nīlabhām |
kāñcīkuṇḍalahārakaṅkaṇalasatkeyūramañjīratām āptair nāgavarair vibhūṣitatanūm āraktanetratrayām || 39 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Dhyana-Beschreibung setzt sich in 4.40 fort. Die Sanskritlesung wurde aus der bereits am Scan bearbeiteten Auswahl übernommen.
4.40
piṅgograikajaṭāṃ lasatsurasanāṃ daṃṣṭrākarālānanāṃ carmadvīpivaraṃ kaṭau vidadhatīṃ śvetāsthipaṭṭālikām |
akṣobhyeṇa virājamānaśirasaṃ smerānanāmbhoruhāṃ tārāṃ śāvahṛdāsanāṃ dṛḍhakucām ambāṃ trilokyāḥ smaret || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā deutet Akshobhya hier als den Seher des Mantras, der ihr Haupt schmückt. Das lächelnde Gesicht steht im selben Bild wie die furchterregenden Attribute.
4.41
evaṃ dhyātvādan bhakṣyam anekaṃ dadhimadhv api |
madhusāraṃ ca tāmbūlaṃ japel lakṣacatuṣṭayam || 41 ||
Erläuterung zur Stelle: Madhusāra wird im Ritualzusammenhang als berauschendes Getränk verstanden. Die Stelle beschreibt eine besondere Observanz, keine allgemeine Ernährungsregel für Japa.
4.42
daśāṃśaṃ juhuyād raktapadmaiḥ kṣīrājyaloḍitaiḥ |
sthāpayitvā mahāśaṅkhaṃ japasthāne japaṃ caret || 42 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt mahāśaṅkha hier als Schädelschale. Die wörtliche Bezeichnung wird deshalb nicht als gewöhnliches Muschelhorn missverstanden.
4.43
nārīṃ paśyan spṛśan gacchan mahāniśi baliṃ dadet |
na kāryaḥ subhruvāṃ dveṣo yatnataḥ pūjayet sadā || 43 ||
Erläuterung zur Stelle: Die erste Vershälfte gehört zur besonderen rituellen Observanz. Gacchan, „hingehend“, kann in diesem Zusammenhang auch sexuelle Annäherung bezeichnen. Subhruvām, wörtlich „der Schönbrauigen“, bezeichnet Frauen. Der zweite Halbvers verlangt ausdrücklich, Hass gegen sie zu meiden.
4.44
jape na kālaniyamo na sthito sarvadā japet |
śmaśāne śūnyasadane devāgāre 'tha nirjane || 44 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Negation bei sthitaḥ wird als Ausschluss des Stehens verstanden. Die Ortsangaben gehören zum besonderen Ritualkontext.
4.45
parvate vanamadhye vā śavam āruhya mantravit |
samare śatrunihataṃ yadvā ṣāṇmāsikaṃ śiśum || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beschreibung einer Shava-Observanz, keine Empfehlung. Der Satz setzt sich in 4.46 fort; es wird keine Aufforderung zur Tötung formuliert.
4.46
vidyāṃ saṃsādhayec chīghraṃ sādhitaiva prasidhyati |
medhāprajñāprabhāvidyādhīdhṛtismṛtibuddhayaḥ || 46 ||
Erläuterung zur Stelle: Der zweite Halbvers beginnt eine neue Aufzählung; die Versnummer wird deshalb nicht mit einem einzigen Thema gleichgesetzt.
Pitha, Verehrung und vorbereitende Mantras
Die Vorbereitung der Puja umfasst Reinigung und die Bildung der dafür vorgesehenen Mantras.
4.47
vidyeśvarīti samproktāḥ pīṭhasya navaśaktayaḥ |
bhṛgubindusaṃyukta meghavartmasarasvatī || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Lautanweisung ist gedrängt. Naukā erläutert die Formel aus den einzelnen Lautbestandteilen; diese Kommentarauflösung wird nicht stillschweigend zum Grundtext.
4.48
yogapīṭhātmane hārdaṃ pīṭhasya manur īritaḥ || 48 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Nummer 48 umfasst nur einen Halbvers; er beendet die in 4.47 begonnene Mantra-Anweisung.
4.49
dattvānenāsanaṃ mūrtiṃ mūlamantreṇa kalpayet |
pūjayed vidhivad devīṃ tadvidhānam athocyate || 49 ||
4.50
tāro māyā bhaga brahmajaṭesūryaiḥ sadīrghakham |
yakṣādhipataye tandrī mopanītaṃ baliṃ tataḥ || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Beginn der Lautanweisung für den täglichen Bali-Mantra. Die Wortteile werden als solche wiedergegeben.
4.51
gṛhṇayugmaṃ śivā svāhā balimantro 'yam īritaḥ |
dadyān nityaṃ baliṃ tena madhyarātre catuṣpathe || 51 ||
4.52
jaladānādikaṃ mantrair vidadhyād yathābhirataḥ |
dhruvo vajrodake varmaphaṭ saptārṇair jalagrahaḥ || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht am Ende der vorhergehenden Druckseite.
4.53
tārādyā vahnijāyāntā māyāṅghrikṣālane smṛtā |
tāro māyā bhṛguḥ karṇī viśuddhadharmavarṇataḥ || 53 ||
4.54
sarvapāpaniśāmyāśe śveto netrayutaj jalam |
kalpān apanaya svāhā ṣaḍviṃśatyakṣaro manuḥ || 54 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle enthält angeschnittene Wortfolgen einer Formel. Naukā bietet die zusammenhängende Achamana-Formel; die Übersetzung bewahrt die Mantrabildung des Grundtextes.
4.55
anenācamanaṃ kuryād dhruvo maṇidharīti ca |
vajriṇy akṣiyuto mṛtyuḥ khari netrayutā ratiḥ || 55 ||
4.56
sarvānte va vakaḥ senduḥ kariṇyante śiro'dhikham |
astravahnipriyāmantras trayoviṃśativarṇavān || 56 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Grundtextanweisung wird als Folge von Lauten und Chiffren wiedergegeben; die zusätzliche Silbe va wird bewahrt. Keine eigenständige Rekonstruktion der fertigen Formel.
4.57
śikhābandhaṃ prakurvīta mantreṇānena mantravit |
praṇavo rakṣayugalaṃ dīrghavarmāstraṭhadvayam || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf der vorhergehenden Seite. Die nächste Stelle nennt die Funktion der neuen Formel.
4.58
navavarṇena mantreṇa kuryād bhūmiviśodhanam |
tārānte sarvavighnān utsārayeti padaṃ tataḥ || 58 ||
4.59
huṃphaṭsvāhā guṇendvarṇo manur vighnanivāraṇe |
anena vighnān utsārya bhūtaśuddhim athācaret || 59 ||
Innere Reinigung und Bereitung des Arghya
Bhutashuddhi beschreibt eine innere Verwandlung durch Feuer, Wind und Nektar. Danach folgt die besondere Arghya-Bereitung.
4.60
māyābījaṃ japāpuṣpanibhaṃ nābhau vicintayet |
tadutthenāgninā dehaṃ dahet sārdhaṃ svapāpmanā || 60 ||
Erläuterung zur Stelle: Bhutashuddhi beschreibt eine innere rituelle Visualisation, keine reale Verbrennung des Körpers.
4.61
tārābījaṃ suvarṇābhaṃ cintayed dhṛdi mantravit |
pavanena tadutthena pāpabhasma kṣiped bhuvi || 61 ||
4.62
turīyaṃ candrakundābhaṃ bījaṃ dhyātvā lalāṭataḥ |
tadutthasudhayā dehaṃ racayed devatānibham || 62 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Folge Feuer, Wind und Nektar verbindet Reinigung und Erneuerung. Eine heutige Betrachtung kann darin einen Anstoß zu bewusster Neuorientierung sehen; diese Deutung ergänzt nicht die Ritualvorschrift.
4.63
anayā bhūtaśuddhyā tu devīsādṛśyam āpnuyāt |
tāraḥ pavitravajreti bhūmer arghīśenduyug viyat || 63 ||
4.64
vahnipriyā manuḥ prokto rudrārṇo bhūmimantraṇe |
tāro 'nanto bhṛguḥ karṇī padmanābhayuto balī || 64 ||
4.65
khe vajrarekhe krodhākhyaṃ bījaṃ pāvakavallabhā |
dvādaśārṇena mantreṇa racayen maṇḍalaṃ śubham || 65 ||
4.66
tāro yathāgatā nidrā sadṛk ṣeka bhṛgur viṣam |
sadīrghasmṛtirau sākṣau mahākālo bhagānvitaḥ || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die zusammengezogene Form smṛtirau als Smriti und Repha. Die Anweisung bleibt als Lautbildung erkennbar, ohne eine eigene Rezitationsformel zu konstruieren.
4.67
krodho 'straṃ manuvarṇo 'yaṃ manuḥ puṣpādiśodhane |
tāraḥ pāśaparāsvāhā pañcārṇaś citaśodhane || 67 ||
Erläuterung zur Stelle: Citaśodhana bezeichnet im Wortlaut die rituelle Reinigung einer Leichenstätte beziehungsweise eines Scheiterhaufens. Die Stelle gehört zur besonderen historischen Ritualumgebung.
4.68
manavo daśa saṃproktā arghyasthāpanam ucyate |
sendubhyāṃ māṃsatoyābhyāṃ bhuvaṃ saṃmṛjya bhūgṛham || 68 ||
4.69
vṛttaṃ trikoṇasaṃyuktaṃ kuryān maṇḍalamantrataḥ |
yajet tatrādhāraśaktiṃ kacchapaṃ nāganāyakam || 69 ||
4.70
ādhāraṃ sthāpayet tatra tārādyastrāḍhyamāyayā |
vahnimaṇḍalam abhyarcya mahāśaṅkhaṃ nidhāpayet || 70 ||
Erläuterung zur Stelle: Mahashankha meint nach Naukā in diesem Abschnitt eine menschliche Schädelschale.
4.71
vāmakarṇenduyuktena phaḍantena vihāyasā |
prakṣālitaṃ bhṛgudaṇḍitrimūrtīnduyutaṃ paṭhan || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Lautchiffren beschreiben die für Reinigung und Aufstellung verwendeten Bijas. Naukā erläutert die Schädelschale ausdrücklich als Gefäß dieses Ritus.
4.72
tato 'rcayen mahāśaṅkhaṃ japan mantracatuṣṭayam |
dīrghatrayāñcitā māyā kālīsṛṣṭiḥ sadīrghapaḥ || 72 ||
4.73
pratiṣṭhā saṃyutaṃ māṃsaṃ pavano hṛdayaṃ tataḥ |
ekādaśārṇaḥ prathamo mahāśaṅkhārcane manuḥ || 73 ||
4.74
haṃso haribhujaṅgeśayuto dīrghatrayenduyuk |
tāriṇyante kapālāya namo 'nto dvādaśākṣaraḥ || 74 ||
4.75
khaṃ dīrghatrayabindvāḍhyaṃ meṣo vāmadṛganvitaḥ |
lokapālāya hṛdayaṃ tṛtīyo 'yaṃ śivākṣaraḥ || 75 ||
Erläuterung zur Stelle: Hier besteht eine Lesungsdifferenz: Der Grundtext hat lokapālāya, während Naukā die Formel als nīlakapālāya ausschreibt. Die IAST-Fassung bewahrt den Grundtext und verschmilzt die beiden Fassungen nicht.
4.76
māyā strībījam arghīnduyutaṃ khaṃ svargakhādimaḥ |
pālāya sarvādhārāya sarvaḥ sarvodravas tathā || 76 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Bildung des vierten Mantras erstreckt sich über drei Verse. Naukā erläutert svarga sowie den k-Laut am Beginn von kapāla. Der Hauptdruck hat sarvodrava, die Rai-Ausgabe sarvodbhava; hier wird die Hauptquelle bewahrt.
4.77
sarvaśuddhimayaś ceti ṅentāḥ sarvāsurāntataḥ |
rudhirāru ratir dīrghā vāyuḥ śubhrānilaḥ surā || 77 ||
Erläuterung zur Stelle: Ṅe bezeichnet die Dativendung. Rati und Vayu dienen als Lautchiffren innerhalb der Wortbildung.
4.78
bhājanāya bhagī satyo vīkapālāya hṛnmanuḥ |
turyo raseṣuvarṇo'yaṃ mahāśaṅkhaprapūjane || 78 ||
Erläuterung zur Stelle: Satya mit Bhaga bildet nach Naukā de; zusammen mit dem folgenden vī entsteht devī. Der Grundtext wird nicht durch eine bereits aufgelöste Formel ersetzt.
4.79
tatrārkamaṇḍalaṃ ceṣṭvā salilaṃ mūlamantrataḥ |
prapūrayet sudhābuddhyā gandhapuṣpākṣatān kṣipet || 79 ||
4.80
mudrāṃ trikhaṇḍāṃ sandarśya pūjayec candramaṇḍalam |
vākśaktipadmagaganaṃ rephānugrahabinduyuk || 80 ||
Erläuterung zur Stelle: Vak, Shakti, Padma und Gagana sind hier Namen von Mantralautelementen.
4.81
mūlamantro viyaddhaṃsamanusargasamanvitam |
varāho dīpikendvāḍhyo manur ekādaśākṣaraḥ || 81 ||
Erläuterung zur Stelle: Die zusammengesetzte Chiffrenfolge beschreibt die Bildung einer Formel; sie wird nicht zu einer frei rekonstruierten Rezitationsformel erweitert.
4.82
aṣṭakṛtvo 'munā mantrī mantrayet prayato jalam |
māyayā madirāṃ kṣiptvā śaṅkhaṃ yoniṃ ca darśayet || 82 ||
Erläuterung zur Stelle: Mantrayet bedeutet hier das Besprechen mit dem Mantra, nicht zwingend ein Besprengen. Madira ist ein berauschendes Getränk. Die anschließenden ausführlichen Mudra-Erklärungen im Druck stehen unter der Trennlinie und gehören zum Kommentar, nicht zum Grundtext.
Tarpana und der Kreis der Gottheiten
Die Verehrung schließt Anandabhairava, Ganesha, Batuka, Kshetrapa, Yoginis und weitere Gottheiten ein.
4.83
tatra vṛttāṣṭaṣaṭkoṇaṃ dhyātvā devīṃ vicintayet |
pūrvoktāṃ pūjayitvaināṃ mūlenātha pratarpayet || 83 ||
4.84
tarjanī madhyamānāmākaniṣṭhābhir maheśvarīm |
sāṅguṣṭhābhiś caturvāraṃ mahāśaṅkhasthite jale || 84 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Finger werden nacheinander mit dem Daumen verbunden. Mahashankha bezeichnet hier weiterhin die im Kommentar erläuterte Schädelschale.
4.85
khaṃ rephamanubindvāḍhyaṃ bhṛgumanvinduyuk tathā |
dhruvādyena namo'ntena tarpyād ānandabhairavam || 85 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext gibt eine Lautanweisung; Naukā erläutert Manu hier als den au-Laut. Keine freie Rekonstruktion der Rezitationsformel.
4.86
tatas tenārghyatoyena prokṣet pūjanasādhanam |
yonimudrāṃ pradarśyātha praṇamed devatāriṇīm || 86 ||
4.87
vidhānam adhye samproktaṃ sarvasiddhipradāyakam |
pūrvokte pūjayet pīṭhe padme ṣaṭkoṇakarṇike || 87 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Wortfolge vidhānam adhye ist sprachlich auffällig. Der Zusammenhang ist der Abschluss der Arghya-Bereitung; eine sichere Emendation wird nicht vorgetäuscht.
4.88
dharāgṛhāvṛte ramye devīṃ ramyopacārakaiḥ |
mahīgṛhacaturdikṣu gaṇeśādīn prapūjayet || 88 ||
4.89
pāśāṅkuśau kapālaṃ ca triśūlaṃ dadhataṃ karaiḥ |
alaṅkāracayopetaṃ gaṇeśaṃ prāksam arcayet || 89 ||
4.90
kapālaśūle hastābhyāṃ dadhataṃ sarpabhūṣaṇam |
śavayūthaveṣṭitaṃ ramyaṃ baṭukaṃ dakṣiṇe'rcayet || 90 ||
4.91
asiśūlakapālāni ḍamaruṃ dadhataṃ karaiḥ |
kṛṣṇaṃ digambaraṃ krūraṃ kṣetrapaṃ paścime yajet || 91 ||
4.92
kapālaṃ ḍamaruṃ pāśaṃ liṅgaṃ sambibhratīṃ karaiḥ |
antrākalpā raktavastrā yoginīr uttare yajet || 92 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck wechselt zwischen einer singularischen und einer pluralischen Form. Die Übersetzung folgt dem abschließenden yoginīḥ. Antrākalpa bezeichnet Schmuck aus Eingeweiden, nicht eine schwarze Körperfarbe.
4.93
akṣobhyaṃ prayajen mūrdhni devyā mantram ṛṣeḥ śubham |
akṣobhyavajrapuṣpaṃ ca pratīcchānalavallabhā || 93 ||
Erläuterung zur Stelle: Akshobhya bedeutet „der Unerschütterliche“. Die hier genannte Gottheit gehört zum konkreten Tara-Ritual; aus der Namensgleichheit allein wird keine historische Abhängigkeit abgeleitet.
4.94
akṣobhyapūjane mantraḥ ṣaṭkoṇeṣu ṣaḍaṅgakam |
vairocanaṃ cāmitābhaṃ padmanābhābhidhaṃ tathā || 94 ||
4.95
śaṅkhaṃ pāṇḍurasaṃjñaṃ ca digdaleṣu prapūjayet |
lāmikāṃ māmikāṃ caiva pāṇḍurāṃ tārakāṃ tathā || 95 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā verbindet Śaṅkha und Pāṇḍura in der zugehörigen Anrufung zu Śaṅkhapāṇḍura. So ergeben sich vier Gottheiten für die vier Hauptrichtungen.
4.96
vidiggatābjapatreṣu pūjayed iṣṭasiddhaye |
sabindunāmādyarṇādyāḥ sambudhyantās tathābhidhāḥ || 96 ||
4.97
vajrapuṣpaṃ pratīcchāgnipriyāntāḥ praṇavādikāḥ |
vairocanādipūjāyāṃ manavaḥ parikīrtitāḥ || 97 ||
4.98
bhūgṛhasya caturdvārṣu padmāntakayamāntakau |
vighnāntakābhidhaṃ paścān narāntakam atho yajet || 98 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck hat die verkürzte Form caturdvārṣu; sie wird nicht stillschweigend zu caturdvāreṣu erweitert.
4.99
śakrādīṃś cāpi vajrādīn pūjayet tadanantaram |
evaṃ sampūjya devīṃ pāṇḍityaṃ dhanam adbhutam || 99 ||
Bali-Mantras und historische Anwendungen
Der Themenwechsel beginnt im zweiten Halbvers von 4.100. Nichtanleitende Inhaltswiedergaben werden ausdrücklich als solche bezeichnet.
4.100
putrān pautrān sukhaṃ kīrtiṃ labhate janavaśyatām |
tāro māyā śrīmadekajaṭe nīlasarasvati || 100 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 173, der zweite auf Seite 175. Zwischen den Halbversen wechselt das Thema zum zweiundfünfzigsilbigen Bali-Mantra. Das Wirkungsversprechen wird als Aussage des historischen Textes wiedergegeben.
4.101
mahogratāre de bālaḥ sanetro gadiyugmakam |
sarvabhūtapiśācakūrmau dīrghāgnir merusān grasaḥ || 101 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle wechselt zwischen gesprochenen Wörtern und Lautchiffren. Naukā erläutert diese Folge zur Bildung der Anrufung; die vorliegende Übertragung bewahrt die Grundtextanweisung und ergänzt keine eigene Formel.
4.102
grabhṛgur mama jāḍyaṃ ca chedayadvitayaṃ ramā |
māyāstrāgnipriyānto'yaṃ dvipañcāśallipir manuḥ || 102 ||
Erläuterung zur Stelle: Mama jāḍyaṃ chedaya bedeutet: „Zerschneide meine geistige Stumpfheit.“ Das ist ein konkreter Anknüpfungspunkt für die spirituelle Deutung der Tara-Verehrung als Bitte um geistige Klarheit.
4.103
anena nityapūjānte'nvahaṃ devyai baliṃ haret |
evaṃ siddhe manau mantrī prayogān vidadhīta ca || 103 ||
4.104
jātamātrasya bālasya divasatritayād adhaḥ |
jihvāyāṃ vilikhen mantraṃ madhvājyābhyāṃ śalākayā || 104 ||
Erläuterung zur Stelle: Die historische Anwendung am Neugeborenen wird nicht als heutige Praxis empfohlen. Die deutsche Fassung gibt hier bewusst keine Durchführungsvorschrift wieder.
4.105
suvarṇakṛtayā yadvā mantrī dhavaladūrvayā |
gate'ṣṭame'bde bālo'sau jāyate kavirāṭ dhruvam || 105 ||
Erläuterung zur Stelle: Fortsetzung der historischen Anwendung aus 4.104. Das Versprechen ist eine Aussage des Werkes, keine überprüfte Wirkung.
4.106
tathāparair ajeyo'pi bhūpasaṅghair dhanārcitaḥ |
uparāge tadānīya taraddāru sarojale || 106 ||
4.107
nirmāya kīlakaṃ tena tailamadhvamṛtair likhet |
sarojinīdale mantraṃ veṣṭayen mātṛkākṣaraiḥ || 107 ||
Erläuterung zur Stelle: Kīlaka bezeichnet hier einen kleinen Stift; Naukā erläutert ihn als lekhanī, Schreibgerät. Amṛta wird dort als sudhā paraphrasiert. Die Rezeptangabe wird nicht zu einer modernen Materialempfehlung ausgebaut.
4.108
nikhāya tad dalaṃ kuṇḍe caturasre samekhale |
saṃsthāpya pāvakaṃ tatra juhuyān manunā'munā || 108 ||
4.109
sahasraṃ raktapadmānāṃ dhenudugdhajalāplutam |
homānte vividhair annaiḥ phalair api baliṃ haret || 109 ||
4.110
balimantreṇa vidhivad balimantraḥ prakāśyate |
tāra padmeyugaṃ tandrīviyaddīrghaṃ ca lohitaḥ || 110 ||
Erläuterung zur Stelle: Der zweite Halbvers beginnt eine verschlüsselte Mantrabildung; die genaue Zuordnung der langen Vokale wird hier nicht spekulativ aufgelöst.
4.111
atrir viṣabhagārūḍho vadet padmāvatīpadam |
jhiṇṭīśāḍhyo'nilaḥ svāhā ṣoḍaśārṇo baler manuḥ || 111 ||
4.112
tato niśīthe'pi baliṃ pūrvoktamanunā haret |
evaṃ kṛte paṇḍitānām ajayyaḥ kavirāḍ bhavet || 112 ||
Erläuterung zur Stelle: Die dichterische Unübertrefflichkeit ist ein traditionelles Wirkungsversprechen.
4.113
nivāso bhāratīlakṣmyor janatārañjanakṣamaḥ |
śatābhijaptāṃ yo mantrī rocanām alike dharet || 113 ||
Erläuterung zur Stelle: Der zweite Halbvers gehört zur manipulativen Wirkungsabsicht des folgenden Verses. Naukā erklärt alika als Stirn.
4.114
sa yaṃ paśyati tasyāsau dāsavaj jāyate kṣaṇāt |
śmaśānāṅgāram āhṛtya śarvyāṃ kujavāsare || 114 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Fremdbestimmung anderer wird als historisches Ritualziel dokumentiert und nicht zu einem Ideal heutiger Sadhana erklärt.
4.115
kṛṣṇāmbareṇa saṃveṣṭya nibaddhaṃ raktatantubhiḥ |
śatābhijaptamūlena niḥkṣiped ariveśmani || 115 ||
Erläuterung zur Stelle: Aggressive Ritualanwendung; keine Durchführungsempfehlung.
4.116
uccāṭayati saptāhāt sakuṭumbān virodhinaḥ |
kṣārāḍhyaniśayā mantraṃ likhitvā pauruṣe'sthini || 116 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle gehört zu Uccāṭana. Die historische Behauptung wird weder bestätigt noch als moderne Praxis vermittelt.
4.117
ravivāre niśīthinyāṃ sahasram abhimantrayet |
tat kṣiptaṃ śatrusadane maṇḍalād bhraṃśakaṃ bhavet || 117 ||
Erläuterung zur Stelle: Bhraṃśaka bezeichnet das Zu-Fall-Bringen beziehungsweise die Verdrängung. Die Stelle setzt die aggressive Anwendung aus 4.116 fort.
Yantra und Schlusslob der Tara
Nach dem ersten Halbvers beginnt die Yantra-Beschreibung. Die Schlussverse verbinden Erkenntnis und Befreiung mit weltlichen Wirkungsversprechen.
4.118
kṣetre kṣiptaṃ sasyahānyai javahṛt turagālaye |
ṣaṭkoṇamadhye pravilikhya mūlaṃ |
sādhyāñcitaṃ kesaragasvarāḍhyam |
kādy aṣṭavargāñcitapatram abjaṃ |
likhed bahir bhūmipureṇa vītam || 118 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese Nummer umfasst nach einem abschließenden Anushtubh-Halbvers eine vollständige längere Strophe. Die Zählung wird bewahrt.
4.119
yantram etal likhed bhūrje rasena jatujanmanā |
pītāmbareṇa saṃveṣṭya badhnīyāt pītasūtrataḥ || 119 ||
4.120
śiśūnāṃ kaṇṭhato baddhaṃ rakṣakaṃ bhūtabhītitaḥ |
vāmabāhau tu nārīṇāṃ putradaṃ subhagatvakṛt || 120 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Schutz- und Fruchtbarkeitsvorstellungen. Die Aussage wird als Behauptung des Textes übersetzt, nicht als heutige Empfehlung zum Anbringen von Gegenständen am Hals eines Kindes.
4.121
dakṣabāhau nṛṇāṃ baddhaṃ rakṣakaṃ nirdhanānāṃ dhanapradam |
jñānadaṃ jñānam icchūnāṃ rājñāṃ tu vijayapradam || 121 ||
4.122
etad yantraṃ purā dhṛtvā gautamādyā maharṣayaḥ |
lebhire mokṣasaṃsiddhiṃ sāmrājyaṃ bhūmināyakāḥ || 122 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers verbindet weltliche Zielsetzungen mit Moksha. Er berichtet eine traditionelle Autoritätserzählung und keine historisch unabhängig belegte Wirkung.
4.123
kiṃ bhūriṇā nṛṇām etad vāñchitaṃ yacchati śriyam |
kavitvaṃ rājamānaṃ ca kīrtim āyur arogatām || 123 ||
Erläuterung zur Stelle: Lobpreis mit Wirkungsversprechen; keine medizinische Aussage der Redaktion.
4.124
naiva tārāsamā kācid devatā sarvasiddhidā |
kalau yuge tato gopyā vāñchitāṃ siddhim īpsunā || 124 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die Geheimhaltung als Zurückhaltung mit der Behauptung: „Ich bin ihr Verehrer.“ Für heutige Aspiranten lässt sich daran die Anregung anschließen, Praxis ohne Selbstdarstellung zu vertiefen; das ist eine heutige Auslegung, keine zusätzliche Ritualvorschrift.
Kolophon des Taraṅga 4
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau tārāmantrakathanaṃ nāma caturthas taraṅgaḥ || 4 ||
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, gedruckte Seiten 96–129 / PDF-Seiten 146–179. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 5 – Tara-Formen, Nila-Sarasvati und der Kreis der Shaktis
Weitere Formen der Tara-Verehrung erschließen die Göttin als Ekajata, Nila Sarasvati und Königin der Vidyas. Die Vergegenwärtigung im Herzenslotus (5.9) verbindet sich mit der Verehrung eines vielgestaltigen Kreises göttlicher Kräfte. Drei Meditationsformen stellen Schöpfung, Erhaltung und Auflösung dar (5.74–81). Gelehrsamkeit und Meisterschaft der Rede gehören zu den wiederkehrenden Zielen.
Acht Tara-Vidyas und ihre göttlichen Zuordnungen
Brahma, Vishnu und Narayana erscheinen als Verehrer bestimmter Tara-Mantraformen. Die Aussagen gehören zur traditionellen Herkunfts- und Autoritätsdarstellung.
5.1
tārābhedā athocyante śīghraṃ siddhipradāyinaḥ |
vahnivāmākṣibindvāḍhyā kāmikā bhuvaneśvarī || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Die zweite Vershälfte beginnt eine Lautanweisung. Die Gottheitennamen fungieren hier teilweise als Bezeichnungen von Mantraelementen.
5.2
bhuvaneśī varmarudrāphaḍantā praṇavādikā |
saptākṣarī mahāvidyā viriñcisamupāsitā || 2 ||
Erläuterung zur Stelle: Virinchi ist Brahma. Die Aussage bezeichnet die traditionelle göttliche Zuordnung dieser Mantraform.
5.3
vākśaktiḥ kamalākāmo haṃso'nugrahasargavān |
varmogratāre varmāstraṃ viṣṇvarcā dvādaśākṣarī || 3 ||
5.4
tāravarmaśivākāmo manusargayuto bhṛguḥ |
varmāstrameṣā saptārṇā siddhidā viṣṇusevitā || 4 ||
5.5
etayoḥ pañcame bīje sakāro hādirāntimaḥ |
tadā vidyādvayaṃ proktaṃ caturmukhasamarcitam || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Chaturmukha, „der Viergesichtige“, bezeichnet Brahma. Der Vers gibt eine Abwandlung zweier zuvor genannter Formeln an; keine neue Formel wird frei ergänzt.
5.6
tāro māyā varma māyā varmāstraṃ ca rasākṣarī |
harir agnitrimūrtīnduyug varmapuṭitādrijā || 6 ||
5.7
astrāntā pañcavarṇo'yaṃ proktam ekajaṭādvayam |
rephaśāntīnduyuk ṇānto varmāstraṃ kāmavāgbhavam || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Ṇānta ist eine Lautchiffre; die Übersetzung erklärt sie nicht als zusätzlichen Gottheitsnamen.
5.8
nārāyaṇopāsiteyaṃ pañcārṇā sarvasiddhidā |
amūṣām aṣṭavidyānām ṛṣiḥ śaktir vasiṣṭhajaḥ || 8 ||
Erläuterung zur Stelle: Shakti bezeichnet hier den männlichen Rishi Śakti, nicht die Göttin oder die allgemeine göttliche Kraft.
Tara im Herzenslotus
Nach dem Nyasa wird die Göttin im eigenen Herzen meditiert. Die mondgleiche weiße Gestalt verbindet Schönheit und kraftvolle Attribute.
5.9
gāyatrītārake chandodevate parikīrtite |
nyāsaṃ tu pūrvavat kṛtvā dhyāyet tārāṃ hṛdambuje || 9 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Herzensmeditation ist ausdrücklich im Grundtext belegt: Die Göttin wird nicht nur auf einem äußeren Bild oder Yantra verehrt, sondern im eigenen Herzen vergegenwärtigt.
5.10
śvetāmbarāṃ śāradacandrakāntiṃ |
sadbhūṣaṇāṃ candrakalāvataṃsām |
kartrīkapālāñcitapāṇipadmāṃ |
tārāṃ trinetrāṃ prabhaje'khilarddhyai || 10 ||
Erläuterung zur Stelle: Die helle, mondgleiche Erscheinung steht neben den kraftvollen Attributen. Der Vers ist eine Meditation, keine abstrakte Definition der Göttin.
5.11
japapūjādikaṃ sarvam asyāḥ pūrvavad ācaret |
madhuyukparamānnena homād vidyānidhir bhavet || 11 ||
5.12
raktāṃ vaśye svarṇavarṇāṃ stambhane māraṇe sitām |
uccāṭane dhūmravarṇāṃ śāntau śvetāṃ smared imām || 12 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Drucklesung sitām bei Māraṇa ist auffällig, da im letzten Glied śvetām ebenfalls „weiß“ bedeutet. Es wird keine vermeintlich selbstverständlich schwarze Farbe stillschweigend eingesetzt. Aggressive Ziele werden nicht empfohlen.
5.13
bhūriṇā kim ihoktena vidyā etāḥ prasādhitāḥ |
pūrayanty akhilaṃ nṛṇāṃ manoratham iha dhruvam || 13 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditioneller Lobpreis der Mantrapraxis; die Redaktion macht sich die uneingeschränkte Wirksamkeitsbehauptung nicht zu eigen.
Ekajata und Nila-Sarasvati
Weitere Mantraformen führen zur Göttin der Sprache und zu ihren besonderen Meditationsgestalten.
5.14
māyāhṛd bhagavaty ekajaṭe mama jalaṃ sthirā |
vahnyāsanagatā puṣpaṃ pratīcchānalavallabhā || 14 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Formelbildung enthält die Bitte an die Göttin, die Blume anzunehmen. Jala, Sthira und Vahni dienen hier der Lautbildung.
5.15
dvāviṃśatyakṣaro mantras tārādiḥ sarvasiddhidaḥ |
ṛṣiḥ patañjaliś chando gāyatry ekajaṭā punaḥ || 15 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Text nennt Patanjali als Mantra-Rishi. Er erklärt hier nicht, ob damit der Verfasser des Yoga-Sutra gemeint ist; eine solche Identifizierung wird nicht behauptet.
5.16
devatā dīrghaṣaṭkāḍhyamāyayā syāt ṣaḍaṅgakam |
dhyānārcanaprayogāṃs tu kuryāt pūrvoktamantravat || 16 ||
5.17
ramāṃ māyā haṃsau vyāpinyārūḍhau sargasaṃyutau |
varmāstraṃ nīlabhṛguḥ rasvatyai ṭhadvayam īritam || 17 ||
Erläuterung zur Stelle: Die im Druck zusammengezogene Folge nīlabhṛgurasvatyai bildet nach Naukā nīlasarasvatyai. Grundtextanweisung und aufgelöste Formel werden auseinandergehalten.
5.18
praṇavādyo manuḥ sarvasiddhido manuvarṇakaḥ |
ṛṣyādyā brahmagāyatrī tathā nīlasarasvatī || 18 ||
5.19
netracandrendunetrāṅganetrārṇair aṅgakalpanā |
mantroditair atho dhyāyed devīṃ sarveṣṭasiddhidām || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahlwörter stehen nach Naukā für 2, 1, 1, 2, 6 und 2. Zusammen ergeben sie die vierzehn Laute des Mantras.
5.20
ghaṇṭāśiraḥśūlam asiṃ karāgraiḥ |
sambibhratīṃ candrakalāvataṃsām |
pramathnatīṃ pādatale paśuṃ tāṃ |
bhaje mudā nīlasarasvatīśām || 20 ||
Erläuterung zur Stelle: Paśu heißt „Tier“ und kann in tantrischer Sprache den gebundenen Menschen bezeichnen. Der Vers verwendet eine kraftvolle göttliche Bildsprache. Eine Deutung als Überwindung innerer Gebundenheit ist eine spirituelle Lesart; sie ersetzt nicht den wörtlichen Bildgehalt.
5.21
japapūjādikaṃ sarvam asyāḥ pūrvavad īritam |
viśeṣāj jayadā vāde vidyeyaṃ sādhitā nṛṇām || 21 ||
5.22
māyā sānantasaṃyuktā varmahṛdḍeyutā punaḥ |
tārāmahāpadādyā sā bhṛgubrahmānalāntimaḥ || 22 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Wortfügung ist Teil einer über mehrere Verse reichenden Mantrabildung. Naukā erläutert dabei tārayai und mahātārayai.
5.23
dustaraṃ tārayadvandvaṃ tarayugmaṃ ca ṭhadvayam |
dvātriṃśadarṇā tārādyā pūjāsyāḥ pūrvan matā || 23 ||
Erläuterung zur Stelle: Tāraya bedeutet „Lass hinübergelangen!“; dustara bezeichnet das schwer zu Überquerende. Der Wortlaut greift das Motiv der rettenden Überfahrt auf.
Vidyarajni – die Königin der Vidyas
Die zur Vollendung gebrachte Verehrung wird ausdrücklich mit Bhoga und Moksha, Weltgenuss und Befreiung, verbunden.
5.24
vidyārājñīm atho vakṣye surendrasyāpi durlabhām |
labdhvā yāṃ mānavāḥ sveṣṭaṃ sādhayanty arcane ratāḥ || 24 ||
5.25
vāṅmāyā śrīmanojanmā haṃso'nugrahabinduyuk |
kāmaḥ śaktiś ca vāgbījaṃ phānto lārdhīśabinduyuk || 25 ||
Erläuterung zur Stelle: Es beginnt die verschlüsselte Bildung der Vidyarajni. Die Namen werden als Lautanweisungen bewahrt.
5.26
strībījaṃ nīla tāre syāt sambuddhyantā sarasvatī |
atrī sarephau kramataḥ śeṣavāmākṣisaṃyutau || 26 ||
5.27
sānusvārau kāmabījaṃ phānto māṃsārdhabindugaḥ |
sargo bhṛgur vāg hṛllekhā ramākāmo'tha saudvayam || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Die im Druck eng verbundene Chiffrenfolge māṃsārdha wird nicht zu einer spekulativen Lautform aufgelöst.
5.28
sargāntaṃ bhuvaneśānī svāhā dvātriṃśadakṣarī |
mahāvidyā hi sā khyātā sevitā bhogamokṣadā || 28 ||
Erläuterung zur Stelle: Bhoga und Moksha werden ausdrücklich gemeinsam genannt. Die spirituelle Zielrichtung wird nicht auf weltliche Erfolge reduziert.
5.29
brahmānuṣṭupsarasvatyo munyādyā aṅgakalpanā |
pañcapañcāṣṭapañceṣu yugārṇair mantrasambhavaiḥ || 29 ||
Erläuterung zur Stelle: Iṣu, „Pfeile“, steht als Zahlwort für fünf, yuga für vier. Zusammen ergeben die sechs Gruppen zweiunddreißig Laute.
5.30
śavāsanāṃ sarpavibhūṣaṇāḍhyāṃ |
kartrīṃ kapālaṃ caṣakaṃ triśūlam |
karair dadhānāṃ naramuṇḍamālāṃ |
tryakṣāṃ bhaje nīlasarasvatīṃ tām || 30 ||
Erläuterung zur Stelle: Die ersten beiden Zeilen stehen auf PDF-Seite 188, die beiden letzten auf Seite 189. Die furchterregende Gestalt gehört zur überlieferten Meditation; eine psychologische Deutung ersetzt nicht ihre religiöse Bildsprache.
5.31
caturlakṣaṃ japed vidyāṃ kiṃśukair madhuranvitaiḥ |
daśāṃśaṃ juhuyād vahnau śraddhāpūrvam atandritaḥ || 31 ||
Erläuterung zur Stelle: Die hohe Zählung gehört zum überlieferten Purashcharana. Für heutige Aspiranten ist vor allem die ausdrücklich genannte Haltung – Shraddha und beharrliche Aufmerksamkeit – ein verständlicher Anknüpfungspunkt; die Zahl ist keine allgemeine Anfängerempfehlung.
Yantra und Verehrung von außen nach innen
Die geometrische Ordnung führt durch mehrere Kreise von Gottheiten und Kräften. Guru, Ganesha, Bhairava und die Mütter gehören zu diesem Zusammenhang.
5.32
pūrvokte pūjayet pīṭhe vakṣyamāṇena vartmanā |
ādau trikoṇaṃ ṣaṭkoṇam aṣṭaṣoḍaśapatrake || 32 ||
5.33
dvātriṃśatpatram abjaṃ syāc catuḥṣaṣṭidalaṃ tataḥ |
trirekhāḍhyaṃ dharāgṛhaṃ caturasram ataḥ param || 33 ||
5.34
evaṃ yantraṃ samālikhya bāhyataḥ pūjanaṃ caret |
caturasrasyāgnikoṇe vighneśaṃ paripūjayet || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 189. Vighnesha ist Ganesha.
5.35
vāyukoṇe kṣetrapālam aiśānye bhairavaṃ tathā |
nairṛte yoginīḥ sarvā vāmabhāge guruṃ yajet || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Guru-Verehrung ist hier in den vollständigen Gottheitenkreis der Puja eingebettet.
5.36
bhūgṛhasyādyarekhāyām aṇimā laghimā tathā |
mahimā ceśitā pūjyā vaśitā kāmapūraṇī || 36 ||
5.37
garimā prāptir ity etāḥ pūjyāḥ pūrvādidik kramāt |
dharāgṛhasya rekhāyāṃ dvitīyāyāṃ tu bhairavāḥ || 37 ||
Erläuterung zur Stelle: Die genannten Siddhis erscheinen als zu verehrende Kräfte. Der Abschnitt ist keine Methode zum Erwerb von außergewöhnlichen körperlichen Fähigkeiten.
5.38
asitāṅgo rurucaṇḍaḥ krodhonmattakapālinaḥ |
bhīṣaṇaś cātha saṃhāra ete'ṣṭau bhairavāḥ smṛtāḥ || 38 ||
5.39
bhūmigṛhe tṛtīyāyāṃ rekhāyāṃ mātaraḥ punaḥ |
brāhmī māheśvarī caiva kaumārī vaiṣṇavī tathā || 39 ||
5.40
vārāhīndrāṇikā caiva cāmuṇḍā saptamī smṛtā |
mahālakṣmīs tathejyās tāḥ pūrvādiṣu yathākramam || 40 ||
Vierundsechzig Shaktis und weitere Göttinnenkreise
Die Namen werden vollständig aufgeführt. Bei Zählungsfragen bleiben Grundtext und erklärende Ergänzung unterscheidbar.
5.41
ittham ādyāvṛtiṃ ceṣṭvā yonimudrāṃ pradarśayet |
catuḥṣaṣṭidale padme śaktīr arcec ca tāvatīḥ || 41 ||
5.42
kuleśī kulanandā ca vāgīśī bhairavī tathā |
umā śrīḥ śāntayā caṇḍā dhūmrā kālī karālinī || 42 ||
Erläuterung zur Stelle: Śāntayā ist die gedruckte Namensform; sie wird nicht stillschweigend zu Śāntā verkürzt.
5.43
mahālakṣmīś ca kaṅkālī rudrakālī sarasvatī |
vāgvādinī ca nakulī bhadrakālī śaśiprabhā || 43 ||
5.44
pratyaṅgirā siddhalakṣmīr amṛteśī ca caṇḍikā |
khecarī bhūcarī siddhā kāmākṣī hiṅgulā balā || 44 ||
5.45
jayā ca vijayā cāpy ajitā nityāparājitā |
vilāsinī tathā ghorā citrā mugdhā dhaneśvarī || 45 ||
5.46
someśvarī mahācaṇḍā vidyā haṃsī vināyikā |
vedagarbhā tathā bhīmā ugrā vaidyā ca sadgatiḥ || 46 ||
5.47
ugreśvarī candragarbhā jyotsnā satyā yaśovatī |
kulikā kāminī kāmyā jñānavaty atha ḍākinī || 47 ||
5.48
rākinī lākinī cātha kākinī śākinīty api |
hākinīti catuḥṣaṣṭiśaktayaḥ siddhidāyikāḥ || 48 ||
5.49
darśayet khecarīmudrāṃ dvitīyāvaraṇārcite |
dvātriṃśatpatramadhye tu pūjyā etās tu śaktayaḥ || 49 ||
5.50
kirātā yoginī vīrā vetālā yakṣiṇī harā |
ūrdhvakeśī ca mātaṅgī mohinī vaṃśavardhinī || 50 ||
5.51
mālinī lalitā dūtī manojā padminī dharā |
varvarī chatrahastā ca raktanetrā vicarcikā || 51 ||
5.52
mātṛkā dūradarśī ca kṣetreśī raṅginī naṭī |
śāntir dīptā vajrahastā dhūmrā śvetā sumaṅgalā || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: In 5.50–52 ergeben sich bei dieser Namensaufteilung einunddreißig Namen, obwohl 5.49 einen zweiunddreißigblättrigen Lotus voraussetzt. Ein fehlender Name wird nicht erfunden oder aus der folgenden Liste übernommen.
5.53
iṣṭvā tṛtīyāvaraṇaṃ bījamudrāṃ pradarśayet |
tataḥ ṣoḍaśapatreṣu pūjyāḥ ṣoḍaśaśaktayaḥ || 53 ||
5.54
mugdhā śrīḥ kurukullā ca tripurā totalā kriyā |
ratiḥ prītis tathā bālā sumukhī śyāmalāvilā || 54 ||
Erläuterung zur Stelle: Die zusammenhängende Druckform śyāmalāvilā wird hier als ein Name gelesen, wie auch in der Namensliste der Hindi-Erklärung. So ergibt sich zusammen mit 5.55 die angekündigte Zahl von sechzehn.
5.55
piśācī ca vidārī ca śītalā vajrayoginī |
sarveśvarīti sampūjya sṛṇimudrāṃ pradarśayet || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Srini bezeichnet den Elefantenhaken; gemeint ist die entsprechende Mudra.
Die acht Sarasvati-Gestalten
Die verschiedenen Gestalten werden jeweils mit eigenen Mantras verehrt. Die Bildung der Mantras bleibt als Lautanweisung des Grundtextes erhalten.
5.56
aṣṭapatre svasvamantreṇa yajed aṣṭasarasvatīḥ |
tāro hṛl lohitaḥ satyo vaikuṇṭhānantasaṃyutāḥ || 56 ||
5.57
bhṛgur naiśabdarūpe vāṅmāyākāmau vadadvayam |
vāgvādiny agnikānteti mantro vedākṣivarṇavān || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Die genaue Wortgliederung vor śabdarūpe ist im Grundtext chiffriert; Naukā löst die Gesamtfolge als padmāsane śabdarūpe auf. Die Kommentarfassung wird nicht stillschweigend als Wortlaut des Grundtextes eingesetzt.
5.58
anena manunā pūrvapatre vāgīśvarīṃ yajet |
varāhahaṃsacakrīndrasaṃyutā bhuvaneśvarī || 58 ||
5.59
vadayugmaṃ ca citreśvari vāgbījānalapriyā |
dvādaśārṇena manunā vahnau citreśvarīṃ yajet || 59 ||
5.60
vāgbījaṃ kulaje vāk ca sarasvaty analāṅganā |
ekādaśārṇamanunā kulajāṃ dakṣiṇe'rcayet || 60 ||
5.61
vāṅmāyā śrīṃ vadadvandvaṃ kīrtīśvari vasupriyā |
trayodaśārṇena yajen nairṛtye kīrtināyikā || 61 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext endet mit der Form kīrtināyikā; sinngemäß ist die zuvor angerufene Göttin gemeint.
5.62
vāṅmāyā cāntarikṣānte sarasvati ca ṭhadvayam |
rudrārṇena yajet pratyag antarikṣasarasvatīm || 62 ||
5.63
varāhahaṃsacaṇḍīśajanārdanakṛśānuyuk |
sendur yoniś ca lakulībhṛguvahnīnduyug manuḥ || 63 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Bildung des Mantras der Ghata-Sarasvati beginnt. Die langen Zusammensetzungen sind Lautchiffren.
5.64
aruṇābhṛguśikhyanilasaṃyutā śāntir induyuk |
vāṅmāyā śrīṣubījāni śrīṃ ghaṭānte sarasvatīm || 64 ||
Erläuterung zur Stelle: Iṣu, „Pfeile“, bezeichnet hier nach Naukā die fünf Bana-Bijas. Sie werden nicht spekulativ aus der Chiffre rekonstruiert.
5.65
ghaṭa vadataradvandvaṃ rudrājñā ṭāyutā mama |
abhilāṣa kuru dvandvaṃ preyasī kṛṣṇavartmanaḥ || 65 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Wortfolge enthält die Bitte: „Erfülle meinen Wunsch!“ Krishnavartman bezeichnet das Feuer; seine „Geliebte“ ist hier eine Mantrachiffre.
5.66
guṇavedārṇena yajed vāyau ghaṭasarasvatīm |
bhūdhārendrayutārdhīśo bindvāḍhyo vaiṃ vadadvayam || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Guṇa-veda ergibt in der hier verwendeten Zahlenschreibung 43. Der Themenwechsel beginnt in der zweiten Vershälfte.
5.67
trīṃ hūṃ phaṭ navārṇena nīlām arced udagdiśi |
vāgbījam adharākrānto nakulī bindumān punaḥ || 67 ||
Erläuterung zur Stelle: Der zweite Halbvers beginnt den Mantra der Kini-Sarasvati.
5.68
śānticandrāḍhyam ākāśaṃ kiṇidvandvaṃ sadṛg jalam |
kūrmadvandvaṃ bhagākrāntaṃ navārṇenāmunā yajet || 68 ||
5.69
mantreṇeśānadigbhāge kiṇisaṃjñāṃ sarasvatīm |
pañcamāvṛtim ārādhya kṣobhamudrāṃ pradarśayet || 69 ||
Die inneren Kreise und der Abschluss der Puja
Dakini und die übrigen fünf Göttinnen, Para, Bala und Bhairavi führen die Verehrung nach innen.
5.70
ḍākinyādyāḥ pūrvam uktāḥ ṣaṭkoṇe ṣaṭ prapūjayet |
darśayed drāviṇīṃ mudrāṃ ṣaṣṭhāvaraṇapūjane || 70 ||
5.71
parābālābhairavīti pūjanīyās trikoṇake |
saptamāvṛtipūjāyāṃ mudrāṃ kuryāc cākarṣiṇīm || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 197. Die ausführlichen Mudra-Erklärungen unter der Trennlinie gehören zur Naukā und werden hier nicht als Grundtext aufgenommen.
5.72
itthaṃ sampūjya tāreśīṃ mano'bhīṣṭam avāpnuyāt |
gaṇeśakṣetrapālābhyāṃ yoginyai bhairavāya ca || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 198. Die dazwischenliegenden ausführlichen Hindi-Erklärungen und Formellisten gehören nicht zum fortlaufenden Sanskrit-Grundtext.
5.73
tārāyai cāpi vitared baliṃ nityaṃ catuṣpathe |
māṃsamāṣānnaśākājyapāyasāpūpakādikam || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Vorschrift einer besonderen Bali-Praxis. Die Übersetzung beschreibt die überlieferte Gabe und erklärt sie nicht zur allgemeinen Ernährungsempfehlung für Yoga-Aspiranten.
Drei Meditationsformen: Schöpfung, Erhaltung und Auflösung
Die Gunas Sattva, Rajas und Tamas bestimmen unterschiedliche Erscheinungsweisen der Göttin. Der Text verbindet sie mit kosmischen Funktionen.
5.74
balidravyaṃ samākhyātaṃ teneṣṭaṃ sā prayacchati |
tasyā dhyānaṃ tridhā vacmi sattvādiguṇabhedataḥ || 74 ||
5.75
śvetāmbarāḍhyāṃ haṃsasthāṃ muktābharaṇabhūṣitām |
caturvaktrām aṣṭabhujair dadhānāṃ kuṇḍikāmbuje || 75 ||
5.76
varābhaye pāśaśaktī akṣasrakpuṣpamālike |
śabdapāthonidhau dhyāyet sṛṣṭidhyānam udīritam || 76 ||
Erläuterung zur Stelle: Śabdapāthonidhi, „Ozean des Klanges“, verbindet die Meditationsgestalt ausdrücklich mit Sprache beziehungsweise Klang. Der Abschnitt ist der sattvischen Form zugeordnet.
5.77
raktāmbarāṃ raktasiṃhāsanasthāṃ hemabhūṣitām |
ekavaktrāṃ vedasaṅkhyair bhujaiḥ sambibhratīṃ kramāt || 77 ||
5.78
akṣamālāṃ pānapātram abhayaṃ varam uttamam |
śvetadvīpasthitāṃ dhyāyet sthitidhyānam idaṃ smṛtam || 78 ||
Erläuterung zur Stelle: Die hier rajasisch genannte Form steht für Sthiti, Erhaltung. Die drei Gunas werden in diesem Abschnitt mit Schöpfung, Erhaltung und Auflösung verbunden.
5.79
kṛṣṇāmbarāḍhyāṃ nausthām asthyābharaṇabhūṣitām |
navavaktrāṃ bhujair aṣṭādaśabhir dadhatīṃ varam || 79 ||
5.80
abhayaṃ paraśuṃ darvīṃ khaḍgaṃ pāśupataṃ halam |
bhiṇḍiṃ śūlaṃ ca musalaṃ kartrīṃ śaktiṃ triśīrṣakam || 80 ||
Erläuterung zur Stelle: Einige Gegenstandsbezeichnungen bleiben als historische Waffennamen stehen. Die Liste gehört zur Meditation einer göttlichen Gestalt, nicht zu einer Anleitung für Gewalt.
5.81
saṃhārāstraṃ vajrapāśau khaṭvāṅgaṃ gadayā saha |
raktāmbhodhau sthitāṃ dhyāyet saṃhāradhyānam īdṛśam || 81 ||
5.82
karmasu krūrasaumyeṣu dhyāyen mantrī yathātatham |
evaṃ siddhe manau mantrī girā vācaspatir bhavet || 82 ||
Erläuterung zur Stelle: Vachaspati ist der „Herr der Rede“. Die Zuordnung zu aggressiven Ritualzielen wird historisch dokumentiert; für heutige Aspiranten ist sie keine Praxisempfehlung.
Historische Anwendungen und Schluss
Anwendungen an Kindern, Einnahmevorschriften und besondere Leichenstättenrituale werden ausdrücklich als historische Inhalte eingeordnet. Die heitere Meditation in 5.92 zeigt eine weitere Gestalt der Göttin.
5.83
dūrvotthayā tu lekhanyā rocanārasayuktayā |
bālasyācchinnanālasya jihvāyāṃ vilikhen manum || 83 ||
Erläuterung zur Stelle: Die historische Anwendung an einem Neugeborenen wird nicht als heutige Praxis empfohlen. Die deutsche Fassung gibt bewusst keine Durchführungsvorschrift.
5.84
samprāpte cāṣṭame varṣe sarvaśāstrajñatām iyāt |
mantreṇāyutasañjaptāṃ vacāṃ bālasya kaṇṭhataḥ || 84 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Vershälften verbinden zwei verschiedene historische Anwendungen. Die behauptete Wirkung ist nicht als nachgewiesen dargestellt.
5.85
badhnīyāt pūrvasamproktaṃ baliṃ dattvā vidhānataḥ |
dvādaśe vatsare prāpte bhakṣitā sā kavitvakṛt || 85 ||
Erläuterung zur Stelle: Historisches Wirkungsversprechen; keine Einnahmeempfehlung.
5.86
jyotiṣmatībhavaṃ tailaṃ karṣamātraṃ sumantritam |
uparāge jalastho yo'śnīyād vācaspatir bhavet || 86 ||
Erläuterung zur Stelle: Die medizinisch nicht geprüfte Rezept- und Einnahmevorschrift wird nicht als Selbstpraxis vermittelt.
5.87
catuṣpathe śmaśāne vā hitvā lajjābhayaṃ tathā |
japec chavaṃ samāruhya vidyātatparamānasaḥ || 87 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Shava-Sadhana gehört zu einer besonderen historischen Ritualwelt und wird nicht als allgemeine Meditation empfohlen.
5.88
śṛṇoty asāv amuṃ śabdaṃ niśīthe japatatparaḥ |
pārago bhava vidyānāṃ sarvāṃ siddhim avāpnuhi || 88 ||
Erläuterung zur Stelle: Fortsetzung der historischen Shava-Sadhana. Der Text schildert eine zugesagte übernatürliche Erfahrung; eine solche Erfahrung wird nicht als notwendiges Merkmal spiritueller Reife dargestellt.
5.89
vidvatkulasamudbhavam aṣṭavarṣaṃ śiśudvayam |
upaveśya tayor mūrdhni karau dattvā japen manum || 89 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Handlung steht im Kontext des anschließenden Wunderberichts. Sie ist kein Ersatz für Lernen und Unterricht.
5.90
vedāntanyāyasaṃyuktyā vivadete ubhāv api |
yaḥ kautukī sa āścaryaṃ vidyāyāḥ paśyatu dhruvam || 90 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers formuliert ein traditionsinternes Wirkungsversprechen. Er belegt das hohe Ansehen philosophischer Gelehrsamkeit in diesem Zusammenhang, nicht die tatsächliche Wirksamkeit eines Lernwunders.
5.91
vidhāya vedikāṃ ramyāṃ vijane kadalīvane |
tatrāsīno japed vidyām arkalakṣaṃ vidhānataḥ || 91 ||
Erläuterung zur Stelle: Arka als Zahlwort steht für zwölf; arkalakṣam sind zwölf Lakhs, also 1.200.000 Wiederholungen. Diese Zahl wird nicht als allgemeine Empfehlung für Anfänger übernommen.
5.92
dāsīcalitadolāyām ārūḍhāṃ susmitānanām |
punnāgacampakāśokarambhāvipinasaṃsthitām || 92 ||
Erläuterung zur Stelle: Nach den furchterregenden Gestalten zeigt dieser Vers eine heitere, anmutige Erscheinung der Göttin. Auch diese Vielfalt gehört zum Charakter des Werkes.
5.93
evaṃ dhyāyan bhagavatīṃ baliṃ dadyāj japāntataḥ |
evaṃ kurvan naraḥ sarvam abhīṣṭaṃ labhate'cirāt || 93 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 204.
5.94
nirvāsā viśikhaḥ pretabhūmistho yo japen manum |
ayutaṃ kṛṣṇabhūtāhe sa vāksiddhim avāpnuyāt || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert kṛṣṇabhūtāha als den vierzehnten Tag der dunklen Monatshälfte. Die Observanz wird historisch eingeordnet und nicht als heutige Selbstpraxis empfohlen.
5.95
vidyāṃ saukhyaṃ dhanaṃ puṣṭim āyuḥ kīrtiṃ balaṃ striyaḥ |
rūpaṃ kāmayamānena tārā sevyā nirantaram || 95 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Schlussvers nennt die Wünsche eines historisch überwiegend männlich gedachten Ritualadressaten. Eine heutige spirituelle Auslegung kann Beständigkeit und Wissensstreben aufgreifen, ohne Menschen zum Gegenstand eines Erwerbsversprechens zu machen.
Kolophon des Taraṅga 5
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau kālīmantrakathanaṃ nāma pañcamas taraṅgaḥ || 5 ||
Anmerkung zum Kolophon: Die verwendete Ausgabe druckt hier kālīmantrakathanam, obwohl der fünfte Taraṅga Tara und ihre Formen behandelt. Dieselbe Bezeichnung steht im Naukā-Kolophon. Die Unstimmigkeit wird nicht stillschweigend durch tārāmantrakathanam ersetzt. Sie ist kein Beleg dafür, dass der Kapitelinhalt eigentlich Kali behandelt.
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, gedruckte Seiten 130–155 / PDF-Seiten 180–205. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 6 – Chinnamasta, Renuka-Shabari und weitere Göttinnenwege
Die Shakti tritt in sehr unterschiedlichen Meditationsgestalten hervor: als kraftvolle Chinnamasta, als Renuka-Shabari mit Bogen und Pfeil, als Parvati bei ihrer Gattenwahl, als Madhumati in einem Hain und als befreiende Bandī. Mantra, Nyasa, Dhyana, Japa und Puja bilden jeweils einen zusammenhängenden Verehrungsweg. Die historischen Wünsche reichen von Wohlstand und dichterischer Begabung bis zur Befreiung aus Bindung. Wo das Werk die Beeinflussung anderer anstrebt, wird dies ausdrücklich eingeordnet.
Chinnamasta: Mantra, Nyasa und Meditation
Das eindringliche Bild der Göttin ist Teil einer überlieferten religiösen Ikonographie. Es ist keine Aufforderung zur körperlichen Selbstverletzung.
6.1
chinnamastāmanuṃ vakṣye śīghrasiddhividhāyinam |
padmāsanāśivāyugmaṃ bhautikaḥ śaśiśekharaḥ || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Gottheitennamen und andere Bezeichnungen dienen hier als Lautchiffren. Die Formeln werden nicht aus anderen Chinnamasta-Traditionen ergänzt.
6.2
vajravairocanīpadmanābhayutaḥ sadāgatiḥ |
māyāyugāstravahnipriyāntaḥ praṇavādikaḥ || 2 ||
6.3
mantraḥ saptadaśārṇo'yaṃ bhairavo'sya munir mataḥ |
samrāṭ chandaś chinnamastā devatā bhuvaneśvarī || 3 ||
6.4
āṃ khaḍgāya hṛd ākhyātam īṃ khaḍgāya śiraḥ smṛtam |
oṃ vajrāya śikhā proktā aiṃ pāśāya tanucchadam || 4 ||
Erläuterung zur Stelle: Es handelt sich um die Bildung der Nyasa-Formeln. Die Ergänzungen des folgenden Verses gehören ebenfalls dazu; die einzelnen Teilfolgen sind daher keine vollständig wiedergegebenen selbständigen Mantras.
6.5
oṃ aṅkuśāya netraṃ syād visargo vasurakṣayuk |
māyāyugmaṃ cāstram aṅgamanavaḥ praṇavādikāḥ |
svāhāntāḥ proditā evaṃ vinyasya tāṃ smaret || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Nummer umfasst drei Halbverse. Die technische Bestimmung der Formeln wird im Grundtext bewahrt; Naukā erläutert Einzelheiten der Gliedermantras.
6.6
bhāsvanmaṇḍalamadhyagāṃ nijaśiraś chinnaṃ vikīrṇālakaṃ |
sphārāsyaṃ prapibad galāt svarudhiraṃ vāme kare bibhratīm |
yābhāsaktaratismaroparigatāṃ sakhyau nije ḍākinī |
varṇinyau paridṛśyamodakalitāṃ śrīchinnamastāṃ bhaje || 6 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers beschreibt eine göttliche Meditationsgestalt. Seine drastische Bildsprache darf weder als Handlungsempfehlung gelesen noch durch eine unbelegte, angeblich wörtliche „Ego“-Übersetzung ersetzt werden. Eine heutige Deutung als Überschreiten des Festhaltens an der eigenen Person ist eine Auslegung.
Verehrung und Kreise der Chinnamasta
Die Mantra-Praxis wird in eine geordnete Puja eingebettet.
6.7
dhyātvaivaṃ prajapel lakṣacatuṣkaṃ taddaśāṃśataḥ |
pālāśair bilvajair vāpi juhuyāt kusumaiḥ phalaiḥ || 7 ||
6.8
ādhāraśaktim ārabhya paratattvāntapūjite |
pīṭhe jayākhyā vijayā'jitā cāpy aparājitā || 8 ||
6.9
nityā vilāsinī ṣaṣṭhī dogdhrī ghorā ca maṅgalā |
dikṣu madhye ca sampūjyā navapīṭhasya śaktayaḥ || 9 ||
6.10
sarvabuddhiprade varṇanīye sarvabhṛguḥ sadṛk |
dhiprade ḍākinīye ca tāro vajra sabhautikaḥ || 10 ||
Erläuterung zur Stelle: Die über zwei Verse verteilte Lautanweisung bildet eine Anrufung. Sarvabuddhiprade heißt „Du, die alle Einsicht verleiht“. Der Text verschlüsselt Teile der Wörter, weshalb die Übersetzung keine frei ergänzte Rezitationsformel druckt.
6.11
khaḍgīśo rocanīye ca bhagaṃ hehi namo'ntikaḥ |
tārādiḥ pīṭhamantro'yaṃ vedarāmākṣaro mataḥ || 11 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die aus den Chiffren gebildete Anrufung unter anderem mit „ehi ehi“, „Komm, komm!“ Die Grundtextanweisung bleibt von dieser Kommentarausführung getrennt.
6.12
samarpya āsanam etena tatra sampūjayec chivām |
trikoṇamadhyaṣaṭkoṇapadmabhūpuramadhyataḥ || 12 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 209; der zweite auf Seite 210. Die Hindi-Erläuterung und die gezeichnete Figur dazwischen sind kein zusätzlicher Grundtext.
6.13
bāhyāvaraṇam ārabhya pūjayet pratilomataḥ |
bhūpurād bāhyabhāgeṣu vajrādīni prapūjayet || 13 ||
6.14
tadantaḥ surarājādīn pūjayed dharitāṃ patīn |
bhūpurasya caturdvārṣu dvārapālān yajed atha || 14 ||
6.15
karālavikarālākhya atikālas tṛtīyakaḥ |
mahākālaś caturthaḥ syād atha patre'ṣṭaśaktayaḥ || 15 ||
6.16
ekaliṅgā yoginī ca ḍākinī bhairavī tathā |
mahābhairavīkendrākṣī tvaritāṅgī tu saptamī || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckverbindung mahābhairavīkendrākṣī ist auffällig. Die zugehörige Namensliste der Erläuterung nennt Indrakshi; die Sanskritfassung bewahrt die gedruckte Verbindung.
6.17
saṃhāriṇy aṣṭamī ceti ṣaṭkoṇe ṣaḍaṅgamūrtayaḥ |
trikoṇagā chinnamastā pārśvayos tu sakhīdvayam || 17 ||
6.18
ḍākinīvarṇinīsaṃjñe tāravāgbhyāṃ prapūjayet |
evaṃ pūjādibhiḥ siddhe mantre mantrī manorathān || 18 ||
Wirkungsversprechen und besondere historische Anwendungen
Die Opferzuordnungen reichen von Wohlstand und Redegewandtheit bis zu aggressiven Ritualzielen. Letztere werden als historische Inhalte dokumentiert.
6.19
prāpnuyān nikhilān sadyo durlabhāṃs tatprasādataḥ |
śrīpuṣpair labhate lakṣmīṃ tatkalaṃ svasamīhitam || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Hauptdruck liest tatkalam; die ergänzende Rai-Ausgabe liest tatphalam. Der Zusammenhang der Opferstoffe legt eine verderbte Form für „durch deren Früchte“ nahe; diese Deutung steht in der Übersetzung in Klammern.
6.20
vāksiddhiṃ mālatīpuṣpaiś campakair havanāt sukham |
ghṛtāktaṃ chāgamāṃsaṃ yo juhuyāt pratyahaṃ śatam || 20 ||
6.21
māsam ekaṃ tu vaśagās tasya syuḥ sarvapārthivāḥ |
karavīrasya kusumaiḥ śvetair lakṣaṃ juhoti yaḥ || 21 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Karavira-Ritus ist mit dem Gesundheitsversprechen in 6.22 verbunden; er wird nicht als medizinische oder häusliche Praxis empfohlen.
6.22
rogajālaṃ parābhūya sukhī jīvec chataṃ samāḥ |
raktais tatsaṅkhyayā hutvā vaśayen mantriṇo nṛpān || 22 ||
Erläuterung zur Stelle: Historisches Gesundheits- und Machtversprechen; keine bestätigte Wirkung und keine moderne Praxisanleitung.
6.23
phalair hutvāpnuyāl lakṣmīm udumbarapalāśajaiḥ |
gomāyumāṃsais tām eva kavitā pāyasāndhasā || 23 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Aufzählung dokumentiert traditionelle Entsprechungen zwischen Opferstoff und gewünschter Wirkung. Sie ist keine Empfehlung, diese Stoffe einzusetzen.
6.24
bandhūkakusumair bhāryāṃ karṇikāraiḥ samīhitam |
tilataṇḍulahomena vaśayen nikhilāñ janān || 24 ||
6.25
nārīrajobhir ākṛṣṭiṃ mṛgamāṃsaiḥ samīhitam |
stambhanaṃ māhiṣair māṃsaiḥ paṅkajaiḥ saghṛtair api || 25 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Anwendungen von Akarshana und Stambhana; die Stoff- und Handlungsangaben werden nicht zu einer Durchführungsvorschrift ausgebaut.
6.26
citāgnau parabhṛtpakṣair juhuyād arimṛtyave |
unmattakāṣṭhadīpte'gnau tatphalaṃ vāyasacchadaiḥ || 26 ||
Erläuterung zur Stelle: Māraṇa beziehungsweise Abhicāra. Die deutsche Fassung dokumentiert den Zweck, ohne eine schädigungsorientierte Ritualanleitung wiederzugeben.
6.27
dyūte vane nṛpadvāre samare vairisaṅkaṭe |
vijayaṃ labhate mantrī dhyāyan devīṃ japen manum || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Ein historisches Schutz- und Siegesversprechen. Für die heutige Deutung lässt sich daran die Sammlung in schwierigen Situationen anknüpfen; ein äußerer Sieg wird damit nicht zugesichert.
6.28
bhuktau muktau sitāṃ dhyāyed uccāṭe nīlalohitam |
raktāṃ vaśye mṛtau dhūmrāṃ stambhane kanakaprabhām || 28 ||
Erläuterung zur Stelle: Die friedlichen und aggressiven Zwecke werden im Original nebeneinander genannt. Diese Unterscheidung bleibt in der Erschließung sichtbar.
6.29
niśi dadyād baliṃ tasyai siddhaye madirādinā |
gopanīyaḥ prayogo'tha procyate sarvasiddhidaḥ || 29 ||
Erläuterung zur Stelle: Madira bezeichnet ein berauschendes Getränk. Die folgende Anwendung gehört zu einer besonderen initiationsgebundenen Ritualwelt.
6.30
bhūtāhe kṛṣṇapakṣasya madhyarātre tamo ghane |
snātvā raktāmbaradharo raktamālānulepanaḥ || 30 ||
Erläuterung zur Stelle: Bhūta steht hier für den vierzehnten Mondtag. Die Passage beschreibt die Vorbereitung des besonderen Ritus aus 6.31 ff.; sie ist keine allgemeine Meditationsempfehlung.
6.31
ānīya pūjayen nārīṃ chinnamastāsvarūpiṇīm |
sundarīṃ yauvanākrāntāṃ narapañcakagāminīm || 31 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle beschreibt eine historisch besondere tantrische Rollenbestimmung. Die Frau wird als Gestalt der Göttin verehrt. Daraus wird keine Empfehlung abgeleitet, eine solche Zeremonie ohne Überlieferungskontext nachzustellen.
6.32
sasmitāṃ muktakabarīṃ bhūṣādānapratoṣitām |
vivastrāṃ pūjayitvainām ayutaṃ prajapen manum || 32 ||
Erläuterung zur Stelle: Fortsetzung des besonderen Ritus aus 6.30–31. Die Stelle schildert eine historische Form der Göttinnenverehrung an einer Frau; sie wird nicht als heutige Selbstpraxis empfohlen.
6.33
baliṃ dattvā niśāṃ nītvā sampreṣya dhanatoṣitām |
bhojayed vividhair annair brāhmaṇān devatādhiyā || 33 ||
6.34
anena vidhinā lakṣmīṃ putrān pautrān yaśaḥ sukham |
nārīm āyuś ciraṃ dharmam iṣṭam anyad avāpnuyāt || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Aufzählung bewahrt die historischen Wunschvorstellungen des Textes. Sie begründet keine Verfügung über andere Menschen.
6.35
tasyāṃ rātrau vrataṃ kāryaṃ vidyākāmena mantriṇā |
manoratheṣu cānyeṣu gacchet tāṃ prajapan manum || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Vrata bezieht sich hier auf die gerade beschriebene besondere Observanz, nicht auf eine allgemeine tägliche Übung.
6.36
kiṃ bahūktena vidyāyā asyā vijñānamātrataḥ |
śāstrajñānaṃ pāpanāśaḥ sarvasaukhyaṃ bhaved dhruvam || 36 ||
Erläuterung zur Stelle: Das starke Versprechen gehört zum Lobpreis der Vidya. Vijñāna bezeichnet hier ihr Erkennen beziehungsweise Verstehen; eine ausgearbeitete Erkenntnislehre wird in diesem Vers nicht entfaltet.
6.37
uṣasy utthāya śayyāyām upaviṣṭo japec chatam |
ṣaṇmāsābhyantare mantrī kavitvena jayet kavim || 37 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert Kavi als Shukracharya. Die regelmäßige Übung am Morgen ist ausdrücklich genannt; das Übertreffen eines göttlichen Lehrers ist ein traditioneller Lobpreis.
Weitere Mantraformen und Übergang zu Renuka-Shabari
Die Vidyas werden mit eigenen Lautanweisungen erschlossen; unklare Chiffren bleiben kenntlich.
6.38
śivena kīlitā vidyā tadutkīlanam ucyate |
māyāṃ tārapuṭāṃ mantrī japyād aṣṭottaraṃ śatam || 38 ||
Erläuterung zur Stelle: Kīlana und Utkīlana bezeichnen die traditionelle Vorstellung einer rituellen Versiegelung und Öffnung des Mantras. Die Stelle ist kein Ersatz für die im Werk vorausgesetzte Übertragung.
6.39
mantrasyādau tathaivānte bhavet siddhipradā tu sā |
eṣa nūnaṃ vidhir gopyaḥ siddhikāmena mantriṇā || 39 ||
6.40
uditā chinnamasteyaṃ kalau śīghram abhīṣṭadā |
reṇukāśabarīvidyā tādṛśy evocyate'dhunā || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers markiert den Übergang zu einer weiteren Göttinnenpraxis innerhalb desselben Taraṅga.
6.41
praṇavaḥ kamalāmāyāsṛṇir induyuto'dharaḥ |
pañcākṣarī mahāvidyā bhairavo'sya munir mataḥ || 41 ||
6.42
paṅktiś chando reṇukākhyā śabarī devatoditā |
pañcavarṇaiḥ samastena kuryān mantrāṅgakam || 42 ||
Erläuterung zur Stelle: Die fünf Einzellaute und die Gesamtform ergeben die sechs Glieder des Nyasa.
Renuka-Shabari in der Meditation
Die Göttin erscheint in einer Landschaft des goldenen Berges, mit Bogen, Pfeil und Waldschmuck.
6.43
hemādrisānāv udyāne nānādrumamanohare |
ratnamaṇḍapamadhyasthavedikāyāṃ sthitāṃ smaret || 43 ||
Erläuterung zur Stelle: Hemadri wird in Naukā als Meru erklärt. Der heilige Landschaftsraum ist Teil der Meditation.
6.44
guñjāphalākalpitahāraramyāṃ |
śrutyoḥ śikhaṇḍaṃ śikhino vahantīm |
kodaṇḍabāṇau dadhatīṃ karābhyāṃ |
kaṭisthavalkāṃ śabarīṃ smareyam || 44 ||
6.45
dhyātvaivaṃ prajapel lakṣapañcakaṃ taddaśāṃśataḥ |
phalair bilvaiḥ prajuhuyāt tatkāṣṭhair edhite'nale || 45 ||
6.46
pūrvodite'rcayet pīṭhe ṣaḍaṅgāvṛtir ādimā |
dvitīyāvaraṇe pūjyāḥ śabaryā aṣṭaśaktayaḥ || 46 ||
6.47
huṅkārī khecarī cātha caṇḍāsyā chedanī tathā |
kṣepaṇā strī ca huṅkārī kṣemakārī tathāṣṭamī || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Hunkari erscheint in dieser Drucklesung zweimal. Die Wiederholung wird bewahrt und nicht durch einen erfundenen Göttinnennamen ersetzt.
6.48
tṛtīye daśadikpālā vajrādyāni caturthake |
evaṃ siddhaṃ manuṃ samyak kāryakarmaṇi yojayet || 48 ||
6.49
mallīpuṣpair janā vaśyā ikṣukhaṇḍair dhanāptayaḥ |
pañcagavyair dhenavaḥ syur aśokakusumaiḥ sutāḥ || 49 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Schrift ordnet verschiedene Opferstoffe verschiedenen Wünschen zu. Panchagavya wird hier historisch genannt; daraus folgt keine Einnahmeempfehlung.
6.50
indīvaraiḥ kṛte home nṛpapatnī vaśaṃvadā |
annāptir annaiḥ sakalaṃ madhūkair vāñchitaṃ bhavet || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Die manipulative Anwendung wird nicht als Ausdruck spiritueller Reife oder als heutige Praxis dargestellt.
6.51
proditā śabarīvidyā kalau tvaritasiddhidā |
athocyate vivāhāptye svayaṃvarakalā śivā || 51 ||
Svayamvara: Parvati bei der Gattenwahl
Das Meditationsbild zeigt Scheu, Lächeln und die Wahl Shivas. Die anschließenden Beeinflussungsversprechen werden von einer heutigen Haltung gegenseitiger Achtung unterschieden.
6.52
tāro māyā yoginīti dvayaṃ yogeśvari dvayam |
yoganidrāyaṅkari syāt sakalasthāvareti ca || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: Nidra ist hier eine Lautchiffre; Naukā erklärt daraus das Wort bhayaṅkari. Die Anweisung wird nicht ohne Kennzeichnung in einen fertig ausgeschriebenen Mantra verwandelt.
6.53
jaṅgamasya mukhaṃ procya hṛdayaṃ mama sampaṭhet |
vaśam ākarṣayākarṣa pavano vahnisundarī || 53 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung enthält die historische Bitte, Mund und Herz anderer in den eigenen Einfluss zu ziehen. Diese manipulative Zielrichtung wird kenntlich gemacht und nicht als heutige Beziehungspraxis empfohlen.
6.54
pañcāśadvarṇavidyāyā munir asyāḥ pitāmahaḥ |
chando'tijagatī devī giriputrī svayaṃvarā || 54 ||
Erläuterung zur Stelle: Pitamaha bezeichnet Brahma, die Bergestochter Parvati. Svayamvara ist hier der Name ihrer auf die Gattenwahl bezogenen Erscheinungsform.
6.55
jagattrayeti hṛdayaṃ trailokyeti śiro matam |
urageti śikhā sarvarājeti kavacaṃ tathā || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Wortteile gehören zur Bildung der sechs Nyasa-Anrufungen; sie sind keine vollständigen selbständigen Mantras.
6.56
sarvastrīpuruṣety akṣi sarvety astram samīritam |
tāramāyādikā vaśyamohinyai padapaścimāḥ || 56 ||
6.57
ṣaḍaṅgamantrā uddiṣṭā mūlena vyāpakaṃ caret |
dhyāyed devīṃ mahādevaṃ varītuṃ samupāgatām || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Das eigentliche Dhyana stellt Parvatis Gattenwahl dar. Diese erzählerische Gestalt ist von den beeinflussenden Ritualzielen im vorherigen Mantrawortlaut zu unterscheiden.
6.58
śambhuṃ jaganmohanarūpapūrṇaṃ |
vilokya lajjākulitāṃ smitāḍhyām |
madhūkamālāṃ svasakhīkarābhyāṃ |
sambibhratīm adrisutāṃ bhajeyam || 58 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Verbindung svasakhīkarābhyām ist wörtlich „mit den Händen ihrer Gefährtin“. Die Stelle wird als Darstellung der von einer Gefährtin begleiteten Gattenwahl übersetzt, ohne das Bild zu einer Manipulationsanleitung umzudeuten.
6.59
evaṃ dhyātvā japel lakṣacatuṣkaṃ taddaśāṃśataḥ |
pāyasānnena juhuyāt pīṭhe pūrvodite yajet || 59 ||
6.60
trikoṇaṃ caturasrāṅgakoṇādaladigdalam |
dikkalādantapatrāṇi catuḥṣaṣṭidalaṃ punaḥ || 60 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zeichnungsfolge verwendet Zahlenchiffren. Die gedruckte Verbindung aṅgakoṇādala ist gedrängt; der achtblättrige Lotus ist durch die folgende Verehrungsanweisung 6.63 bestätigt.
6.61
vṛttatrayaṃ caturdvārayutaṃ dharaṇīketanam |
pūjāyantraṃ prakurvīta tatra sampūjayed imām || 61 ||
6.62
trikoṇe pārvatīm iṣṭvā caturasre'rcayed imāḥ |
medhāṃ vidyāṃ punar lakṣmīṃ mahālakṣmīṃ caturthikām || 62 ||
6.63
ṣaṭkoṇeṣu ṣaḍaṅgāni svarān aṣṭadale'rcayet |
digdaladvitīye devān indrādīn āyudhāni ca || 63 ||
Erläuterung zur Stelle: Die beiden zehnblättrigen Kreise werden den Richtungshütern und ihren Waffen zugeordnet.
6.64
tārādyena namo'ntena śrībījena ramāṃ yajet |
kalāpatre dvirāmāre pāśamāyāṅkuśaiḥ śivā || 64 ||
Erläuterung zur Stelle: Śivā ist hier die Göttin. Die Druckform steht im Nominativ, während der Satz eine Verehrungsanweisung fortsetzt. Die Übersetzung folgt diesem Zusammenhang.
6.65
vedāṅgapatre tripurāṃ śrīmāyāmadanair yajet |
vṛttatraye mahālakṣmīṃ bhavānīṃ puṣpasāyakam || 65 ||
Erläuterung zur Stelle: Puṣpasāyaka bezeichnet Kama. Die drei Kreise sind jeweils einer der genannten Gottheiten zugeordnet.
6.66
caturasracaturdvārṣu vighneṭkṣetreśabhairavān |
yoginīḥ pūjayed itthaṃ navāvaraṇam arcanam || 66 ||
6.67
evaṃ yo bhajate devīṃ vaśyās tasyākhilā janāḥ |
lājais trimadhuropetair juhuyād ayutaṃ tu yaḥ || 67 ||
Erläuterung zur Stelle: Die mit „Selbstwahl“ verbundene Göttinnenverehrung enthält hier zugleich ein historisches Beeinflussungsziel. Dieser Unterschied wird nicht beschönigt.
6.68
labhate vāñchitāṃ kanyāṃ dhanamānasamanvitām |
evaṃ svayaṃvarā proktā procyate madhumaty atha || 68 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Aussage bewahrt ein historisches Heiratsversprechen. Sie ist keine Empfehlung, die freie Entscheidung eines anderen Menschen zu umgehen.
Madhumati: Ruhe, Schönheit und Wissensfülle
Die Göttin sitzt in einem Hain auf Kailasa. Ihr Bild verbindet Natur, kostbaren Glanz und die Erfüllung von Zielen.
6.69
nārāyaṇo binduyuto hṛllekhāṅkuśamanmathāḥ |
dīrghavarmadhruvau vahnipreyasī vasuvarṇavān || 69 ||
6.70
munir asya madhucchandas triṣṭub madhumatīti ca |
munyādyāḥ pañcabhir bījaiḥ pañcāṅgāni prakalpayet || 70 ||
6.71
astraṃ svāhāntatāreṇa kṛtvā devīṃ smared budhaḥ |
nānādrumalatākīrṇakailāsagatakānane || 71 ||
6.72
ahilatādalanīlasarojayuk |
karayugāṃ maṇikāñcanapīṭhagām |
amaranāgavadhūgaṇasevitāṃ |
madhumatīm akhilārthakarīṃ bhaje || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Ahilatā wird von Naukā als Nagavalli, die Betelpflanze, erläutert. Die klare Benennung ihrer Attribute lässt die ruhige Meditationsgestalt hervortreten.
6.73
prajapya vasulakṣaṃ taddaśāṃśaṃ juhuyād dalaiḥ |
bilvotthaiḥ pūjayet pīṭhe jayādisarvaśaktike || 73 ||
6.74
karṇikāyāṃ ṣaḍaṅgāni śaktayo vasupatrake |
nidrācchāyākṣamātṛṣṇākāntir āryā śrutiḥ smṛtiḥ || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen bezeichnen unter anderem Schlaf, Schatten, Geduld, Verlangen, Glanz, Würde, Hören beziehungsweise Überlieferung und Erinnerung. Es sind hier personifizierte Kräfte innerhalb der Puja.
6.75
śakrādayas tad astrāṇi pūjyāny ante sukhāptaye |
ya itthaṃ sevate devīṃ sa samṛddheḥ padaṃ labhet || 75 ||
6.76
raktāmbhojair hutair mantrī bhūpatīn vaśyatāṃ nayet |
nānābhogān pāyasena tāmbūlair vāmalocanām || 76 ||
Erläuterung zur Stelle: Die wörtliche Bezeichnung vāmalocanā, „die Schönäugige“, ist Teil des historisch männlichen Wunschhorizonts.
6.77
dāmodaro binduyukto madhumatyāḥ paro manuḥ |
pūrvavad yajanaṃ cāsya dhyāyed devīṃ kumārikām || 77 ||
Erläuterung zur Stelle: Damodara bezeichnet hier einen Laut, nicht eine zusätzliche Vishnu-Verehrung. Kumari ist die jugendliche beziehungsweise jungfräuliche Erscheinungsform der Göttin.
6.78
koṭirddhajapaṃ kurvan vidyāpāraṅgamo bhavet |
madhumatyā ramānādyā nānābhogasukhapradā || 78 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Hauptdruck ist an beiden Halbversen gestört: koṭirddhajapam und ramānādyā. Die ergänzende Rai-Ausgabe bietet im ersten Halbvers eine Lesung mit ardha, „Hälfte“, und im zweiten samānānyā, „eine andere, vergleichbare“. Die Übersetzung folgt diesen verständlicheren Lesungen; sie konstruiert hieraus keine zusätzliche Rama-Mantraeinleitung.
Pramada und Pramoda
Segen und Furchtlosigkeit prägen Pramadas Meditationsbild.
6.79
māyā vahnyāsanaḥ śūro made pāvakasundarī |
ṣaḍarṇo manur ākhyāto muniḥ śaktiḥ samīritaḥ || 79 ||
Erläuterung zur Stelle: Es beginnt die Pramada-Vidya. Shakti bezeichnet auch hier den Rishi.
6.80
gāyatrīchanda ākhyātaṃ devatā pramadābhidhā |
ṣaḍaṅgāni prakurvīta dīrghaṣaṭkāḍhyamāyayā || 80 ||
6.81
keyūramukhyābharaṇābhirāmāṃ |
varābhaye sandadhatīṃ karābhyām |
saṅkrandanādyāmarasevyapādāṃ |
satkāñcanābhāṃ pramadāṃ bhajāmi || 81 ||
Erläuterung zur Stelle: Samkrandana wird von Naukā als Indra erklärt. Der Vers hebt Segen, Furchtlosigkeit und Schönheit hervor.
6.82
rasalakṣaṃ japen mantraṃ daśāṃśaṃ juhuyād ghṛtaiḥ |
pūrvokte pūjayet pīṭhe ṣaḍaṅgāśādhavāyudhaiḥ || 82 ||
6.83
nirjane kānane rātrāv ayutaṃ niyutaṃ japet |
sahasraṃ pāyasānnena hutvā śayanam ācaret || 83 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext nennt nebeneinander ayuta und niyuta; die beiden Zahlen werden beibehalten. Eine allgemeine heutige Übungsempfehlung wird daraus nicht abgeleitet.
6.84
trisaptadivasaṃ yāvad evam ācarato niśi |
devī dṛggocarībhūya dadyād iṣṭāni mantriṇe || 84 ||
Erläuterung zur Stelle: Dies ist das traditionelle Erscheinungs- und Erfüllungsversprechen der Vidya.
6.85
māyāpramode ṭhadvandvaṃ ṣaḍarṇo manur uttamaḥ |
ṛṣyādyarcanaparyantaṃ pramadāvad īritam || 85 ||
6.86
sarito nirjane tīre maṇḍale candanaiḥ kṛte |
japahomau vidhāyoktau pramodāṃ paśyati dhruvam || 86 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Gewissheit gehört zum Wortlaut des religiösen Versprechens, nicht zu einer empirischen Zusicherung.
Bandī: Befreiung aus Bindung
Vers 6.89 spricht von der Bindung an das Werden; spätere Verse behandeln konkret die Befreiung eines gefangenen Freundes. Die beiden Bedeutungsebenen bleiben unterscheidbar.
6.87
tāro hiliyugaṃ bandīdevī ṅentā namo'ntakaḥ |
ekādaśākṣaro mantro bhairavas triṣṭubhau punaḥ || 87 ||
6.88
bandīmunyādayaḥ proktā ekena dvandvaśo'ṅgakam |
vidhāya saṃsmared bandīṃ ratnasiṃhāsanasthitām || 88 ||
6.89
satoyapāthodasamānakāntim |
ambhojapīyūṣakarīrahastām |
surāṅganāsevitapādapadmāṃ |
bhajāmi bandīṃ bhavabandhamuktyai || 89 ||
Erläuterung zur Stelle: Bhavabandha weitet das Thema über äußere Gefangenschaft hinaus auf die Bindung an das bedingte Dasein. Naukā erklärt pīyūṣakarīra als Gefäß mit Amrita. Gerade dieser Vers eignet sich zur Betrachtung des Wunsches nach innerer Freiheit.
6.90
lakṣayugmaṃ japen mantrī pāyasānnair daśāṃśataḥ |
hutvā pūrvodite pīṭhe pūjayed bandhamuktaye || 90 ||
6.91
aṅgapūjā kesareṣu śaktayaḥ patramadhyagāḥ |
kālītārābhagavatīkṛṣṇāhvā śītalāpi ca || 91 ||
6.92
tripurā mātṛkā lakṣmīr digīśā āyudhāny api |
evam ārādhitā bandī prayacched īpsitaṃ nṛṇām || 92 ||
6.93
ekaviṃśati ghasrāntam ayutaṃ pratyahaṃ japet |
brahmacaryarato mantrī gaṇeśārcanapūrvakam || 93 ||
6.94
kārāgṛhanibaddhasya mokṣa evaṃ kṛte bhavet |
caturasraṃ ṭhakārāntar apūpopari saṃlikhet || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Der zweite Halbvers beginnt einen weiteren historischen Ritus. Sein äußeres Befreiungsversprechen ist von der spirituellen Befreiung in 6.89 zu unterscheiden.
6.95
sādhyanāma ghṛtenaiva māyābījaṃ ca dikṣv api |
manunāṣṭādaśārṇena caturasraṃ praveṣṭayet || 95 ||
6.96
vāgbījaṃ bhuvaneśānī ramā bandi ca keśavaḥ |
amuṣyabandhaṃ tato mokṣaṃ kuru yugmaṃ ca ṭhadvayam || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Wortgliederung amuṣyabandhaṃ … mokṣaṃ wird bewahrt. Naukā erläutert die Anrufung als Bitte um Lösung der Bindung des jeweils bezeichneten Menschen; die Chiffren werden nicht frei rekonstruiert.
6.97
vasucandrārṇamantro'yaṃ kṣipraṃ bandhavimokṣadaḥ |
tasminn apūpe sampūjya bandīm āvaraṇānvitām || 97 ||
6.98
kārāniketanasthāya mitrāya pradadīta tam |
sa śuddho vāgyato bhūtvā bhakṣayet tam apūpakam || 98 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Text beschreibt ein historisches religiöses Hoffnungsritual für einen gefangenen Freund. Daraus folgt keine Zusicherung einer tatsächlichen Haftentlassung.
6.99
tasmin sambhakṣite baddho mucyate bandhanād drutam |
evaṃ samproditā bandīsmaraṇād bandhamuktidā || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Zum Kapitelabschluss rückt das Gedenken an die Göttin in den Vordergrund. Die Übersetzung gibt den religiösen Anspruch wieder und unterscheidet ihn von überprüfbaren äußeren Wirkungen.
Kolophon des Taraṅga 6
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau chinnamastādimantrakathanaṃ nāma ṣaṣṭhas taraṅgaḥ || 6 ||
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, gedruckte Seiten 156–182 / PDF-Seiten 206–232. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 7 – Yakshinis, Varahi, Dhumavati, Shitala, Svapneshvari und Matangi
Der siebte Taraṅga führt von den baumbewohnenden Yakshinis über Varahi und Dhumavati zu Shitala, der Traumgöttin Svapneshvari, der musikalischen Matangi sowie Baneshi und Kameshi. Einige Meditationsbilder sind friedlich und schön, andere bewusst erschreckend. Die Übersetzung bewahrt diese Vielfalt. Besondere Erscheinungsrituale, Heilungsversprechen und aggressive Anwendungen werden historisch eingeordnet. Spirituell zugängliche Motive sind Sammlung, die Hinwendung zum Göttlichen, die Bitte um Furchtlosigkeit und das Anvertrauen eines Herzensanliegens.
Vata-Yakshini: die Göttin im Banyanbaum
Der Baum und die Naturattribute prägen das erste Meditationsbild.
7.1
atha sarveṣṭasaṃsiddhyai pravakṣye vaṭayakṣiṇīm |
padmanābho viyadvāyū jhiṇṭīśasthau sadṛgviyat || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Die zweite Vershälfte verwendet Lautchiffren. Sie wird nicht durch eine frei erschlossene Mantraform ersetzt.
7.2
yakṣi yakṣi mahāyakṣi vaṭatoyaṃ sanāsikam |
kṣanivāsini śīghraṃ me sarvasaukhyaṃ kurudvayam || 2 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung erbittet von der im Banyanbaum wohnenden Yakshini alles Glück. Der Grundtext verschränkt ausgeschriebene Wörter und Lautchiffren.
7.3
svāhā dvātriṃśadarṇo'yaṃ mantro'khilasamṛddhidaḥ |
ṛṣiḥ syād viśravāś chando'nuṣṭub devī tu yakṣiṇī || 3 ||
7.4
vahnibhiḥ śrutibhir vedair vasubhiḥ saptabhī rasaiḥ |
prakurvīta ṣaḍaṅgāni mantravarṇān nyaset tanau || 4 ||
Erläuterung zur Stelle: Vahni, Shruti, Veda, Vasu und Rasa dienen als Zahlbezeichnungen; die Gruppen ergeben zusammen 32.
7.5
mastake netrayor vaktre nāsākarṇāṃsayugmataḥ |
stanayoḥ pārśvayor dvandve hṛdi nābhau śivodare || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die paarweise Zuordnung und erklärt śiva hier als Geschlechtsteil.
7.6
kaṭyūrūnābhijaṅghāsu jānunor maṇibandhayoḥ |
hastayor mūrdhni vinyasya dhyāyed devīṃ vaṭasthitām || 6 ||
7.7
aruṇacandanavastravibhūṣitāṃ |
sajalatoyatulyatanūrucam |
smarakuraṅgadṛśaṃ vaṭayakṣiṇīṃ |
kramukanāgalatādalayukkarām || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 234, der zweite auf 235. Die Naturattribute gehören zum konkreten Meditationsbild. Der Hauptdruck hat sajalatoyatulya; das Wolkenbild der Übersetzung entspricht der erklärenden Tradition, wobei toyada („Wolke“) statt toya („Wasser“) zu erwarten wäre.
7.8
lakṣadvayaṃ japen mantraṃ bandhūkais taddaśāṃśataḥ |
hutvā pīṭhe yajed devīm ucyante pīṭhaśaktayaḥ || 8 ||
7.9
kāmadā mānadā naktā madhurā madhurānanā |
narmadā bhogadā nandā prāṇadā pīṭhaśaktayaḥ || 9 ||
7.10
manoharāya yakṣiṇyā yogapīṭhāya hṛnmanuḥ |
pīṭhasyoktas tatra devīṃ pūjayed vaṭayakṣiṇīm || 10 ||
Erläuterung zur Stelle: Sinngemäß gilt die Verehrung dem bezaubernden Yogasitz der Yakshini. Hrit ist hier eine Abschlusschiffre.
7.11
karṇikāyāṃ ṣaḍaṅgāni patrasaṃsthā yajet punaḥ |
sunandācandrikāhāsā sulāpāmadavihvalā || 11 ||
7.12
āmodā ca pramodāpi vasudety aṣṭaśaktayaḥ |
indrādīn atha vajrādīn sampūjya labhate sukham || 12 ||
Historische Erscheinungsrituale und weitere Yakshinis
Diese Vorschriften gehören zu speziellen Sadhana-Traditionen und enthalten besondere Wirkungsversprechen.
7.13
evam ārādhito mantraḥ prayogeṣu kṣamo bhavet |
nirmanuṣye vane gatvā nyagrodhādhastale japet || 13 ||
7.14
pratyahaṃ tamasinyāṃ sahasraṃ niyatendriyaḥ |
saptame divase prāpte kṛtvā candanamaṇḍalam || 14 ||
7.15
tatrājyadīpaṃ kṛtvāsmin pūjayed vaṭayakṣiṇīm |
tadagre prajapen mantram āniśīthaṃ samāhitaḥ || 15 ||
7.16
śṛṇoti nūpurārāvaṃ mantrī gītadhvaniṃ tataḥ |
śrutvaiva prajapen mantraṃ vītatrāsaś ca tāṃ smaret || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers gehört zur traditionellen Schilderung einer erwarteten Erscheinung; er macht keine überprüfbare Zusage eines solchen Erlebnisses.
7.17
tataḥ pratyakṣato devīm īkṣate suratārthinīm |
tatkāmapūraṇāt sā tu dadātīṣṭāni mantriṇe || 17 ||
Erläuterung zur Stelle: Die erotische Erscheinung ist ein Motiv der historischen Yakshini-Sadhana. Der Text schildert hier keine allgemeine Meditationsübung.
7.18
kiṃ bahūktena sarveṣṭapūraṇī vaṭayakṣiṇī |
padmādvayaṃ yakṣiṇīti sacandraṃ gaganatrayam || 18 ||
7.19
vaiśvānarapriyānto'yaṃ daśavarṇo manur mataḥ |
ṛṣiḥ pūrvoditaś chandaḥ paṅktir devī tu yakṣiṇī || 19 ||
7.20
candraikātritriyugmanaiḥ sarvāṅgakriyā matā |
smarec campakakāntāre ratnasiṃhāsanasthitām || 20 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Zahlenverbindung ist sprachlich gedrängt. Die fünf Gruppen ergeben zehn; sie werden nicht zu sechs erfundenen Gruppen ergänzt.
7.21
suvarṇaprabhāṃ ratnabhūṣābhirāmāṃ |
japāpuṣpasacchāyavāsoyugāḍhyām |
caturdikṣu dāsīgaṇaiḥ sevitāṅghriṃ |
bhaje sarvasaukhyapradāṃ yakṣiṇīṃ tām || 21 ||
7.22
evaṃ dhyātvā japel lakṣaṃ japāpuṣpair daśāṃśataḥ |
juhuyāt pūrvavat pīṭhe pūrvokte prayajed imām || 22 ||
7.23
krodhīśavahnī manvinduyuktau madanamekhale |
hṛdayāgnipriyānto'yaṃ tārādyo dvādaśākṣaraḥ || 23 ||
7.24
asyejyā pūrvavat sarvā mekhalāyakṣiṇī tv iyam |
caturdaśāhaparyantaṃ madhūkāvaniruṭtale || 24 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert den Baum ausdrücklich als Madhuka.
7.25
prajaped ayutaṃ nityaṃ sahasraṃ havanaṃ caret |
madhūkapuṣpair madhvaktaiḥ tatkāṣṭhaiś ca hutāśane || 25 ||
7.26
santuṣṭaivaṃ kṛte devī prayacched añjanaṃ śubham |
yenāktanayano mantrī nidhiṃ paśyed dharāgatam || 26 ||
Erläuterung zur Stelle: Dies dokumentiert ein traditionelles Schatzfindungsmotiv, keine belegte Wirkung einer Augensalbe.
7.27
praṇavo vāg viśāle ca māyā padmā manobhavaḥ |
ṭhadvayānto daśārṇo'yaṃ viśālāyakṣiṇīmanuḥ || 27 ||
7.28
munyādi pūjāparyantaṃ pūrvavat samudīritam |
ciñcātaror adhaḥ sthitvā śucir lakṣaṃ japen manum || 28 ||
7.29
śatapatrair daśāṃśena juhuyāt toṣitā tataḥ |
rasaṃ dadāti yenāsau nīrogāyur avāpnuyāt || 29 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Heil- und Lebensverheißung gehört zur historischen Yakshini-Überlieferung; sie ist keine medizinische Wirkungsaussage.
Varahi: Schutz und aggressive Ritualziele
Die Verehrung wird hier ausdrücklich auf die Bezwingung von Feinden ausgerichtet.
7.30
vākcandraśekharau śārṅgī pinākīśau manusthitau |
lāṅgalitritayaṃ sendu varmadīrghaṃ śucipriyā || 30 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 240. Die Auflösung der Lautchiffren wird nicht spekulativ ergänzt.
7.31
vasvakṣaramanoḥ śatrughātinaḥ kapilo muniḥ |
chando'nuṣṭup ca vārāhīvārtālī devatoditā || 31 ||
7.32
dvicandrabhūmicandraikayugmārṇair aṅgakalpanā |
vārāhīṃ cetasi dhyāyec chatrunigrahakāriṇīm || 32 ||
7.33
vidyudrocir hastapadmair dadhānā |
pāśaṃ śaktiṃ mudgaraṃ cāṅkuśaṃ ca |
netrodbhūtair vītihotrais trinetrā |
vārāhī naḥ śatruvargaṃ kṣiṇotu || 33 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers enthält ausdrücklich ein aggressives Bittgebet. „Feinde“ wird nicht nachträglich als bloße innere Schwäche übersetzt; eine solche heutige Umdeutung wäre als eigene Interpretation zu kennzeichnen.
7.34
vasulakṣaṃ japitvānte bilvapatrair hayārijaiḥ |
dhātrīphalair bhṛṅgarājaiḥ kuśair huyād daśāṃśataḥ || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stoffe werden als historische Opfergaben genannt, nicht als Nahrung oder Heilmittel.
7.35
pūrvodite yajet pīṭhe ṣaḍaṅgair digināyudhaiḥ |
evaṃ siddhaṃ manuṃ mantrī yo japec chatranigrahe || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Im Druck steht chatranigrahe; der Zusammenhang und der folgende Vers zeigen die Bedeutung „Feindbezwingung“.
7.36
sṛṇinā śatrum ānīya baddhvā pāśena taṃ dṛḍham |
mudgareṇa ghnatīṃ mūrdhni tāṃ smarann ayutaṃ japet || 36 ||
7.37
juhuyād ayutaṃ śuddhair vanaśuṣkais tu gomayaiḥ |
prakṣiped dhomajaṃ bhasma vāpīkūpādipāthasi || 37 ||
Erläuterung zur Stelle: Der historische Text richtet die Anwendung gegen andere Menschen. Die praktische Durchführung wird hier nicht als Anleitung wiedergegeben.
7.38
tatpānīyasya pātāro bhidyante ripavo dhruvam |
niryānti hitvā sthānaṃ vā vidviṣṭāḥ parasparam || 38 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Aussage dokumentiert das Ziel der vorangehenden aggressiven Anwendung; sie ist weder eine Empfehlung noch eine Wirksamkeitsbestätigung.
7.39
śatrunigrahaṇe dakṣā smaraṇād api mantriṇām |
prakīrtiteyaṃ vārāhī dhūmāvaty athocyate || 39 ||
Dhumavati: das Göttliche in einer erschreckenden Gestalt
Die Meditationsbeschreibung bezieht Hunger, Unruhe und Mangel ein. Die Ritualziele bleiben von einer heutigen Betrachtung der Vergänglichkeit unterscheidbar.
7.40
sātvatatritayaṃ sārdhi tatrādyau candraśekharau |
vaikuṇṭho'nantasaṃyukto jalaṃ netrayuto hariḥ || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 242. Lautchiffren bleiben als solche stehen.
7.41
aṣṭārṇo vahnijāyānto mantraḥ śatruvināśanaḥ |
pippalādo nicṛj jyeṣṭhā muniś chando'sya devatā || 41 ||
7.42
ādyabījadvayāntasthaiḥ ṣaḍvarṇair aṅgam īritam |
śmaśāne saṃsthito dhyāyej jyeṣṭhāṃ vāyasasaṃsthitām || 42 ||
7.43
atyuccā malināmbarākhilajanodvegāvahā durmanā |
rūkṣākṣitritayā viśāladaśanā sūryodarī cañcalā |
prasvedāmbucitā kṣudhākulatanuḥ kṛṣṇātirūkṣaprabhā |
dhyeyā muktakacā sadāpriyakalir dhūmāvatī mantriṇā || 43 ||
Erläuterung zur Stelle: Das herbe Bild konfrontiert mit Mangel, Unruhe und Vergänglichkeit. Diese leserbezogene Betrachtung ersetzt nicht die konkrete, hier ausdrücklich erschreckende Ikonographie.
7.44
evaṃ dhyātvā japel lakṣaṃ śmaśāne vigatāmbaraḥ |
niśābhojī daśāṃśena tilair havanam ācaret || 44 ||
Erläuterung zur Stelle: Dies ist eine besondere historische Observanz, keine allgemeine Empfehlung für heutige Aspiranten.
7.45
pūrvokte pūjayet pīṭhe jyeṣṭhāṃ śatruvinaṣṭaye |
kesareṣu ṣaḍaṅgāni patrasthā aṣṭaśaktayaḥ || 45 ||
7.46
kṣudhā tṛṣṇā ratir nidrā nirṛtir durgatī ruṣā |
akṣameti tato devā indrādyā āyudhāni ca || 46 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen umfassen Hunger, Durst, Lust, Schlaf, Verderben, Unglück, Zorn und Ungeduld. Der Kreis der Göttin schließt leidvolle Erfahrungen ausdrücklich ein.
7.47
evaṃ jyeṣṭhāṃ samārādhya siddhamantraḥ prajāyate |
upoṣya kṛṣṇabhūtāhe nagno muktaśiroruhaḥ || 47 ||
7.48
śūnyāgāre śmaśāne vā kāntāre bhūdhare'thavā |
pratyahaṃ prajapen nirbhīr dhyāyan devīṃ kṣapāśanaḥ || 48 ||
7.49
evaṃ lakṣaṃ japan mantrī nāśayed acirād arim |
juhvato lavaṇopetāṃ rājikāṃ niśi tatphalam || 49 ||
Karnapishachini und die Suche nach verborgenem Wissen
Das Werk schildert eine orakelhafte Mitteilung ins Ohr.
7.50
tāro māyākarṇapiśā sadṛśau kūrmadhāntimau |
karṇe me vidhidaṇḍīrau ṭhadvayaṃ ṣoḍaśārṇakam || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Lautchiffren bilden eine Anrufung der Karnapishachini; der Sinn des ausgeschriebenen Abschnitts ist „in mein Ohr“.
7.51
manuṛṣyādi pūrvoktaṃ devatā tu piśācinī |
ekaikāṅgāgnirāmākṣivarṇair aṅgaṃ mano matam || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Die sechs Zahlengruppen ergeben 16. Naukā erklärt aṅga als sechs und agni sowie rāma jeweils als drei; die zusätzliche Rai-Ausgabe bestätigt die zusammengesetzte Lesung.
7.52
citāsanasthāṃ naramuṇḍamālāṃ |
vibhūṣitām asthimaṇīṃ karābjaiḥ |
pretāṃ narāntrair dadhatīṃ kuvastrāṃ |
bhajāmahe karṇapiśācinīṃ tām || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängte Verbindung pretāṃ narāntrair dadhatīm bleibt im Druck sprachlich auffällig. Die Übersetzung gibt die erkennbaren Bestandteile des furchterregenden religiösen Bildes wieder.
7.53
śmaśānasthaḥ śavastho vā japel lakṣaṃ samāhitaḥ |
daśāṃśaṃ juhuyād vahnau bibhītakasamidvaraiḥ || 53 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle dokumentiert eine besondere historische Leichenstättenpraxis.
7.54
yajet pūrvodite pīṭhe ṣaḍaṅgāmarahetibhiḥ |
siddhamantro japaṃ kuryād adhastād badarītaroḥ || 54 ||
7.55
aśucir lakṣasaṃkhyātaṃ tena tuṣṭā piśācinī |
paracittasthitāṃ vārtāṃ bhāvinīṃ ca vadec chrutau || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Dies ist ein historisches Divinationsversprechen, kein Nachweis von Gedankenlesen oder Zukunftswissen.
Shitala: Hoffnung auf Heilung
Die historische Verehrung der Göttin ist von medizinischen Behandlungsaussagen zu unterscheiden.
7.56
dhruvaḥ śivāramāśītalāyai hārdaṃ navākṣaraḥ |
upamanyuś ca bṛhatī śītalā munipūrvikā |
ṣaḍdīrghayukchivālakṣmībījābhyāṃ syāt ṣaḍaṅgakam || 56 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese nummerierte Einheit hat drei Halbverse. Shiva ist hier die weibliche Lautchiffre Śivā.
7.57
digvāsasaṃ mārjanikāṃ ca śūrpaṃ |
karadvaye sandadhatīṃ ghanābhām |
śrīśītalāṃ sarvarujātinaṣṭau |
raktāṅgarāgasrajam arcayāmi || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Göttin verkörpert im historischen Kult Hoffnung auf Heilung. Der Vers ist ein Gebet, keine medizinische Wirksamkeitszusage.
7.58
ayutaṃ prajapen mantraṃ pāyasena sahasrakam |
juhuyāt pūrvavat pīṭhe sphoṭānāṃ nāśinī tv iyam || 58 ||
7.59
nābhimātre jale sthitvā yaḥ sahasraṃ japen manum |
tena sammārjitās tīvrāḥ sphoṭā naśyanti tatkṣaṇāt || 59 ||
Erläuterung zur Stelle: Das ist eine historische Krankheitsvorstellung und keine geeignete Behandlungsempfehlung.
Svapneshvari: das Herzensanliegen der Göttin anvertrauen
Weißes Gewand, Mondglanz, Segen und Furchtlosigkeit kennzeichnen das Meditationsbild.
7.60
praṇavaḥ kamalā svapneśvari kāryaṃ ca me vada |
svāhā trayodaśārṇo'sya mantro munyādi pūrvavat || 60 ||
Erläuterung zur Stelle: Der ausgeschriebene Gebetsteil lautet sinngemäß: „Herrin des Traumes, sage mir, was zu tun ist.“ Das ca verbindet im Grundtext die Mantrabestandteile und ist nicht eigenmächtig in eine rekonstruierte Rezitationsfassung einzufügen.
7.61
akṣivedākṣibhūyugmanetrārṇair aṅgakaṃ manoḥ |
vinyasya devatāṃ dhyāyet svapneśīm iṣṭasiddhaye || 61 ||
7.62
varābhayapadmayugaṃ dadhānāṃ |
karaiś caturbhiḥ kanakāsanasthām |
sitāmbarāṃ śāradacandrakāntiṃ |
svapneśvarīṃ naumi vibhūṣaṇāḍhyām || 62 ||
7.63
lakṣaṃ japed bilvapatrair juhuyāt taddaśāṃśataḥ |
pūrvodite yajet pīṭhe ṣaḍaṅgatridaśāyudhaiḥ || 63 ||
7.64
rātrau sampūjya deveśīm ayutaṃ purato japet |
śayīta brahmacaryeṇa bhūmau darbhasthitājinaiḥ || 64 ||
7.65
devyai nivedya svahārdaṃ sā svapne vadati dhruvam |
yakṣiṇyādyā iti procya mātaṅgī gadyate'dhunā || 65 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Text verbindet die Traumbitte ausdrücklich mit einem persönlichen Herzensanliegen. Die zugesicherte Antwort gehört zu seinem religiösen Wirkungsversprechen.
Matangi: Klang, Musik und Göttinnenverehrung
Die Göttin hört einem Papagei zu und spielt die Laute. Ihr Verehrungskreis wird ausführlich entfaltet.
7.66
tāro māyā ca vāglakṣmīhṛnnidrāsmṛtilāntimāḥ |
sanetro harir ucchiṣṭacāṇḍālanetrayutā kriyā || 66 ||
7.67
śrīmātaṅgeśvaripadaṃ sarvaśūlīnalāntaśam |
kari vahnipriyā mantro dvātriṃśadvarṇavān ayam || 67 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Lautanweisung bleibt vom ausgeschriebenen Mantra unterschieden.
7.68
mataṅgo munir asyokto'nuṣṭup chandas tu devatā |
mātaṅgī sarvajanatāvaśīkaraṇatatparā || 68 ||
Erläuterung zur Stelle: Das historische Beeinflussungsziel wird offen übersetzt. Es ist keine heutige Empfehlung zum Umgang mit anderen Menschen.
7.69
caturbhiḥ ṣaḍbhir aṅgaiś ca ṣaḍaṣṭanayanair api |
mantro'sya varṇair aṅgāni nyasya devīṃ vicintayet || 69 ||
Erläuterung zur Stelle: Aṅga und nayana dienen hier als Zahlwörter für sechs und zwei. Die Gruppen ergeben zusammen 32.
7.70
ghanaśyāmalāṅgīṃ sthitāṃ ratnapīṭhe |
śukasyoditaṃ śṛṇvatīṃ raktavastrām |
surāpānamattāṃ sarojasthitāṃ śrīṃ |
bhaje vallakīṃ vādayantīṃ mataṅgīm || 70 ||
Erläuterung zur Stelle: Die musikalische Göttin verbindet Klang, Hören und Schönheit. Der Rausch gehört zum historischen Bild; er wird nicht als Voraussetzung heutiger Mantra-Praxis empfohlen.
7.71
japo'yutaṃ sahasraṃ tu homaḥ puṣpair madhūkajaiḥ |
madhvaktaiḥ pūjayet pīṭhe vakṣyamāṇavidhānataḥ || 71 ||
7.72
trikoṇāṣṭadalaṃ candraṃ kalāṣṭacaturasrakam |
pīṭhaṃ kṛtvā yajet tasmin pīṭhaśaktīr niveṣṭadāḥ || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängte Figurenfolge wird durch die folgenden Verse erläutert: Zwei achtblättrige Kreise und ein sechzehnblättriger Kreis werden unterschieden. Die letzte Verbindung ist im Druck sprachlich unklar; ihr erkennbarer Sinn ist das Gewähren des Ersehnten.
7.73
vibhūtir unnatiḥ kāntiḥ sṛṣṭiḥ kīrtiś ca sannatiḥ |
vyuṣṭir utkṛṣṭir ṛddhiś ca mātaṅgyantāḥ samīritāḥ || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert mātaṅgyantāḥ als Ergänzung „Matangi“ zu den einzelnen Namen. Die Namensfolge des Grundtextes wird vollständig bewahrt.
7.74
sarvaśaktikamasyānte lāsanāya hṛdayāntikaḥ |
tāramāyāvāgramādyaḥ pīṭhamantraḥ kalārṇakaḥ || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Die ungewöhnliche Worttrennung dient der Bildung von sarvaśaktikamalāsanāya: „dem Lotussitz aller Kräfte“. Sie bleibt als Textverfahren erkennbar.
7.75
viśrāṇyāsanam etena pādyādīni prakalpayet |
mūlena puṣpapūjānte kuryād āvaraṇārcanam || 75 ||
7.76
trikoṇeṣv arcayet tisro ratiprītimanobhavāḥ |
kesareṣu ṣaḍaṅgāni mātaraś ca dalamadhyagāḥ || 76 ||
7.77
dvitīye'ṣṭadale pūjyā asitāṅgādibhairavāḥ |
ṣoḍaśākhye tu vāmākhyā jyeṣṭhā raudrī praśāntikā || 77 ||
7.78
śraddhā māheśvarī cāpi kriyāśaktiś ca saptamī |
sulakṣmīḥ sṛṣṭimohinyau pramathā śvāsinī tathā || 78 ||
7.79
vidyullatā ca vicchittiḥ sundarī nandayā saha |
nandabuddhiḥ ṣoḍaśī tu pūjanīyāḥ prayatnataḥ || 79 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Folge sundarī nandayā wird in der Hindi-Erklärung als ein Name Nandasundari zusammengefasst; damit ergeben sich die angekündigten sechzehn Göttinnen. Die Wortgestalt des Grundtextes wird bewahrt.
7.80
caturasre caturdikṣu mātaṅgī sāmahādikā |
mahālakṣmīs tathā siddhiḥ punar vahnyādikoṇataḥ || 80 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext nennt hier nur drei Namen für vier Richtungen. Die Hindi-Erklärung ergänzt Mahadevi als vierte; diese Ergänzung wird nicht mit dem Grundtext vermischt.
7.81
vighneśadurgābaṭukakṣetreśā digdhavās tataḥ |
vajrādyāḥ pūjanīyāḥ syur itthaṃ siddhim āpnuyāt || 81 ||
7.82
dhruvaṃ bhavānīṃ vāgbījaṃ ramām ādau prayojayet |
sarvāvaraṇadevānāṃ mātaṅgīpadam antataḥ || 82 ||
Historische Anwendungen der Matangi-Vidya
Wunscherfüllung steht neben Beeinflussungs- und Schädigungsritualen. Die problematischen Vorschriften werden nicht als moderne Praxis aufbereitet.
7.83
mallikākusumair homād bhogo rājyaṃ ca bilvajaiḥ |
patraiḥ phalair vā vaśyāḥ syur jantavo brahmavṛkṣajaiḥ || 83 ||
7.84
roganāśo'mṛtākhaṇḍair nimbaiḥ śrīs taṇḍulair api |
ākṛṣṭir lavaṇair vidyā tatkṣaṇād vetasair jalam || 84 ||
Erläuterung zur Stelle: Die syntaktische Zuordnung um nimbaiḥ und vidyā ist im Druck gedrängt. Naukā erklärt amṛtākhaṇḍa als Guduchi-Stücke; die Stelle ist keine Heilmittelempfehlung.
7.85
lavaṇair nimbatailāktaiḥ śatrunāśo'ndhasāśanam |
niśācūrṇayutair loṇair homāt syāt stambhanaṃ nṛṇām || 85 ||
7.86
raktacandanakarcūramāṃsīkuṅkumarocanāḥ |
candanāgurukarpūrair gandhāṣṭakam udīritam || 86 ||
7.87
etaddhomāj jagadvaśyaṃ jāyate mantriṇo dhruvam |
etat piṣṭvā śataṃ japtvā tilakena janapriyaḥ || 87 ||
7.88
kadalīphalahomena sarveṣṭaṃ samavāpnuyāt |
kiṃ bahūktena mātaṅgī pūjitā kāmadā nṛṇām || 88 ||
7.89
madhvaktaloṇaracitāṃ putalīṃ dakṣiṇāśritaḥ |
huyād aṣṭottaraśataṃ khādirāgnau vaśaṃ niśi || 89 ||
7.90
śālipiṣṭamayīṃ tāṃ tu bhakṣayan strīvaśīkṛtau |
kṛṣṇabhūtaniśi dhvāṅkṣodare kṣiptvā samudrajam || 90 ||
7.91
nīlasūtreṇa saṃveṣṭya citāgnau pradahed amum |
sahasrajaptaṃ tadbhasma yasmai dadyāt sa dāsavat || 91 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Vorschrift gehört zu historischen Manipulationsritualen und wird nicht zur Anwendung empfohlen.
Baneshi und ihre Kräfte
Fünf Bijas verbinden sich mit fünf Göttinnenkräften und einer geordneten Puja.
7.92
satyo'gniyuto'nantendusaṃyuktaṃ bījam ādimam |
etasyānantarasthāne śāntiyukto dvitīyakam || 92 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die Verbindungen der Bijas; eine frei ergänzte Rezitationsfassung wird nicht daraus hergestellt.
7.93
brahmendraśāntibindvāḍhyaḥ tṛtīyaṃ bījam īritam |
bhūdharo vasudhārdhīśacandrāḍhyas tu turīyakam || 93 ||
7.94
sargī haṃsaḥ pañcamaḥ syāt pañcabījātmako manuḥ |
ṛṣiḥ sammohanaś chando gāyatrī devatā punaḥ || 94 ||
7.95
bāṇeśī vyastavarṇena mantreṇoktaṃ ṣaḍaṅgakam |
mūrdhni pāde mukhe guhye hṛdaye pañcadevatāḥ || 95 ||
7.96
nyastavyāḥ pañcabījādyā drāviṇī kṣobhiṇī punaḥ |
vaśīkaraṇy ākarṣaṇyau sammohiny api pañcamī || 96 ||
7.97
udyadbhāsvatsannibhā raktavastrā |
nānāratnālaṅkṛtāṅgī vahantī |
hastaiḥ pāśaṃ cāṅkuśaṃ cāpabāṇau |
bāṇeśī naḥ kāmapūrtiṃ vidhattām || 97 ||
7.98
evaṃ dhyātvā japel lakṣapañcakaṃ taddaśāṃśataḥ |
hutvā bāṇeśvarīṃ devīṃ pūjayed vidhipūrvakam || 98 ||
7.99
mohinī kṣobhiṇī trāsī stambhiny ākarṣiṇī tathā |
drāviṇy āhlādinī klinnā kledinī pīṭhaśaktayaḥ || 99 ||
7.100
bāṇeśī yogapīṭhāya namo mūlādiko manuḥ |
dattvā tenāsanaṃ mantrī tasmin devīṃ prapūjayet || 100 ||
7.101
ādau ṣaḍaṅganyāsas tu dikṣv adhaḥ drāviṇīmukhāḥ |
daleṣv anaṅgarūpā syād anaṅgamadanā tathā || 101 ||
7.102
anaṅgamanmathānaṅgakusumā madanā parā |
anaṅgākhyā tathānaṅgaśiśirānaṅgamekhalā || 102 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Verbindung madanā parā / anaṅgākhyā wird als Anangamadana verstanden. Dadurch wiederholt sich der bereits in 7.101 genannte Name; die Wiederholung des Hauptdrucks bleibt kenntlich.
7.103
anaṅgadīpikety aṣṭau śakrādyā āyudhāny api |
evaṃ siddhaṃ manuṃ mantrī kāmyeṣu viniyojayet || 103 ||
7.104
dadhiyuktair aśokasya puṣpair dinatrayam |
sahasraṃ juhuyāt tasya vaśyāḥ syuḥ prāṇino'khilāḥ || 104 ||
7.105
lājair dadhiyutair homān mantrī kanyām avāpnuyāt |
kanyāpi varam āpnoti māsadvitayamadhyataḥ || 105 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers formuliert ein historisches Heiratsversprechen für beide Geschlechter. Eine heutige spirituelle Einordnung achtet die freie Entscheidung beider Partner.
7.106
gavyājyena sasampātaṃ hutvā sāṣṭaśataṃ naraḥ |
ājyaṃ sampātitaṃ dadyāt striyai viśrāṇitaśriyai || 106 ||
7.107
sā tadājyaṃ nijaṃ kāntaṃ bhojayitvā vaśaṃ nayet |
sugandhakusumair hutvā dhanam āpnoti vāñchitam || 107 ||
Kameshi und der Abschluss des Taraṅga
Die Göttin erscheint mit Schlinge, Haken, Zuckerrohrbogen und Pfeilen im Glanz der aufgehenden Sonne.
7.108
māyāmanmathavāgbīje blūṃ strīṃ pañcākṣaro manuḥ |
ṛṣiś chandaś ca pūrvokte kāmeśī devatā smṛtā || 108 ||
7.109
pāśāṅkuśāvikṣurasārabāṇau |
karair vahantīm aruṇāṃśukāḍhyām |
udyatpataṅgābhiruciṃ manojñāṃ |
kāmeśvarīṃ ratnacitāṃ praṇaumi || 109 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Verbindung vor ikṣurasāra ist gedrängt; das Bild von Schlinge, Haken, Zuckerrohrbogen und Pfeilen wird auch durch Naukā bestätigt.
7.110
bhūtalakṣaṃ japitvainām ardhalakṣaṃ palāśajaiḥ |
kusumair juhuyāt pīṭhe pūrvokte pūjayed imām || 110 ||
7.111
ādāv aṅgāni sampūjya dikṣu madhye manobhavam |
makaradhvajakandarpau manmathaṃ kāmadevakam || 111 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā ordnet Kamadeva der Mitte zu. Es handelt sich um fünf Gestalten beziehungsweise Namen des Liebesgottes.
7.112
tato hy anaṅgarūpādyā indrādyastrāṇi tadbahiḥ |
evaṃ siddhamanur mantrī pūrvoktaṃ yogam ācaret || 112 ||
Erläuterung zur Stelle: Yoga bedeutet an dieser Stelle nach Naukā prayoga, rituelle Anwendung. Es bezeichnet hier nicht die heutige allgemeine Yogapraxis.
Kolophon des Taraṅga 7
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau yakṣiṇyādimantrakathanaṃ nāma saptamas taraṅgaḥ || 7 ||
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, gedruckte Seiten 183–211 / PDF-Seiten 233–261; anschließende Hindi-Erklärung auf PDF-Seite 262. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 8 – Bala und Laghushyama – Bewusstsein, Übertragung und heilige Musik
Der achte Taraṅga entfaltet die Verehrung von Bala und Laghushyama, einer Gestalt Matangis. Neben Mantra, Nyasa und Yantra stehen klare Aussagen zur inneren Praxis: Bala ist von der Natur des Bewusstseins (8.54), die Gottheit soll als vom eigenen Selbst ungetrennt vergegenwärtigt werden (8.55), und die Verehrung soll in respektvolles Verhalten gegenüber Frauen münden (8.144). Die Übertragung durch den eigenen Guru wird ausdrücklich vorausgesetzt.
Bala und ihr Mantra
Die Mantrabeschreibung arbeitet mit traditionellen Lautchiffren.
8.1
atha bālāṃ pravakṣyāmi mantrī saṃsevya yāṃ drutam |
bṛhaspatiḥ kuberaś ca jāyate vidyayā dhanaiḥ || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vergleich mit dem göttlichen Lehrer und dem Gott des Reichtums hebt die beiden traditionellen Ziele Wissen und Fülle hervor.
8.2
dāmodaraś candrayuta ādyaṃ vāgbījam īritam |
vidhir vāsavaśāntīnduyuktaṃ kāmābhidhaṃ param || 2 ||
8.3
saṅkarṣaṇavisargāḍhyo bhṛgus tārtīyam īritaḥ |
tribījī gaditā bālā jagattritayamohinī || 3 ||
8.4
dakṣiṇāmūrtiḥ paṅktiś ca muniś chandaḥ kramāt smṛtam |
devatā tripurābālā madhyānte śaktibījake || 4 ||
8.5
nābher āpādam ādyaṃ tu nābhyantaṃ hṛdayāt param |
mūrdhno hṛdantaṃ tārtīyaṃ kramād dehe pravinyaset || 5 ||
8.6
ādyaṃ vāmakare dakṣakare'nyad ubhayoḥ param |
punar bījatrayaṃ nyasyen mūrdhni guhye ca vakṣasi || 6 ||
8.7
navayonyabhidhe nyāse navakṛtvo manuṃ nyaset |
karṇayoś cibuke nyasyec chaṅkhayor mukhapaṅkaje || 7 ||
8.8
netrayor nāsikāyāṃ ca skandhayor udare tathā |
nyaset kūrparayor nābhau jānunor liṅgamastake || 8 ||
8.9
pādayor api guhye ca pārśvayor hṛdaye punaḥ |
stanayoḥ kaṇṭhadeśe ca vāmāṅgādi pravinyaset || 9 ||
8.10
vāgbhavādyāṃ ratiṃ guhye prītim antyādikāṃ hṛdi |
kāmabījādikāṃ nyased bhrūmadhye tu manobhavām || 10 ||
8.11
punar vāgantyakāmādyās tisra eṣv eva vinyaset |
amṛteśīṃ ca yogeśīṃ viśvayoniṃ tṛtīyakam || 11 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext nennt Vag, letztes Bija und Kama in dieser Reihenfolge; die anschließende Hindi-Erklärung ordnet die letzten beiden anders. Die Reihenfolge des Grundtextes wird nicht stillschweigend verändert.
8.12
mūrdhni vaktre hṛdi nyased guhye caraṇayor api |
kāmeśīpañcabījādyān smarān manobhavādikān || 12 ||
8.13
śiraḥpanmukhaguhyeṣu hṛdaye pañcadevatāḥ |
drāviṇyādyāḥ kramān nyased bāṇeśībījapūrvikāḥ || 13 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Verbindung śiraḥpanmukha ist verkürzt; Naukā bestätigt die Stellen Kopf, Füße, Gesicht, Geschlechtsteil und Herz.
8.14
tārtīyavāṅmadhyagena kāmena syāt ṣaḍaṅgakam |
ṣaḍdīrghasvarayuktena tato devīṃ vicintayet || 14 ||
Meditationsbild und Verehrungsraum
Dhyana, Japa und Yantra bilden eine zusammenhängende Praxis.
8.15
raktāmbarāṃ candrakalāvataṃsāṃ |
samudyadādityanibhāṃ trinetrām |
vidyākṣamālābhayadānahastāṃ |
dhyāyāmi bālām aruṇāmbujasthām || 15 ||
Erläuterung zur Stelle: Vidyā bezeichnet im Meditationsbild das Buch beziehungsweise die verkörperte Lehre. Wissen, Japa, Furchtlosigkeit und Segen begegnen hier in einer einzigen Gestalt.
8.16
lakṣatrayaṃ japen mantraṃ daśāṃśaṃ kiṃśukodbhavaiḥ |
puṣpair hayārijair vāpi juhuyān madhurānvitaiḥ || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Pflanzen werden als historische Opfergaben genannt.
8.17
navayonyātmakaṃ yantraṃ bahir aṣṭadalāvṛtam |
bhūgṛheṇa punar vītaṃ pūjanāya likhet sudhīḥ || 17 ||
8.18
madhyayonau tu tārtīyam aṣṭayoniṣu manmatham |
kesareṣu svarān nyased vargān iṣṭvā daleṣv api || 18 ||
8.19
dalāgreṣu triśūlāni padmaṃ mātṛkayāvṛtam |
evaṃ vilikhite yantre pīṭhaśaktīḥ prapūjayet || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Matrika meint hier die Folge der Sanskritlaute als sakrale Lautgestalt.
8.20
icchā jñānakriyā caiva kāminī kāmadāyinī |
ratī ratipriyānandā manonmany api cāntimā || 20 ||
Erläuterung zur Stelle: Die ersten drei Namen bezeichnen Willen, Wissen und Handeln: zentrale Kräfte innerhalb der shaktischen Verehrung.
8.21
pīṭhaśaktīr imā iṣṭvā pīṭhaṃ taṃ manunā diśet |
vyomapūrvaṃ tu tārtīyaṃ sadāśivamahāpadam || 21 ||
8.22
pretapadmāsanaṃ ṅentaṃ namo'ntaḥ pīṭhamantrakaḥ |
ṣoḍaśārṇas tato mūrtau kḷptāyāṃ mūlamantrataḥ || 22 ||
8.23
āvāhya pūjayed devīm upacāraiḥ pṛthagvidhaiḥ |
devīm iṣṭvā madhyayonau trikoṇe ratipūrvikāḥ || 23 ||
8.24
vāmakoṇe ratiṃ dakṣe prītim agre manobhavām |
yonyantar vahnikoṇādāv aṅgāni paripūjayet || 24 ||
8.25
madhyayoner bahiḥ pūrvā dikṣv agre smarān api |
bāṇadevīs tadvad eva śaktīr aṣṭasu yoniṣu || 25 ||
8.26
subhagākhyā bhagā paścāt tṛtīyā bhagasarpiṇī |
bhagamālī tathānaṅgānaṅgādyākusumā parā || 26 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Lautverbindung anaṅgādyākusumā erklärt den Namen als „Kusuma mit Ananga am Anfang“.
8.27
anaṅgamekhalānaṅgamadanety aṣṭaśaktayaḥ |
padmakesaragā brāhmīmukhāḥ patreṣu bhairavāḥ || 27 ||
8.28
dīrghādyā mātaraḥ pūjyā hrasvādyāś cāṣṭabhairavāḥ |
dalāgreṣv aṣṭapīṭhāni kāmarūpākhyam ādimam || 28 ||
8.29
malayaṃ kollagiryākhyaṃ cauhārākhyaṃ kulāntakam |
jālandharaṃ tathauḍyānaṃ koṭṭapīṭham athāṣṭamam || 29 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Ortsnamen werden nach diesem Druck wiedergegeben; abweichende moderne Gleichsetzungen werden nicht vorausgesetzt.
8.30
bhūgṛhe daśadikṣv arced dhetukaṃ tripurāntakam |
vetālam agnijihvaṃ ca kālāntakakapālinau || 30 ||
8.31
ekapādaṃ bhīmarūpaṃ malayaṃ hāṭakeśvaram |
śakrādyān āyudhaiḥ sārdhaṃ svasvadikṣu samarcayet || 31 ||
8.32
tadbahir dikṣu baṭukaṃ yoginīkṣetrapālakam |
gaṇeśaṃ vidiśāsv arced vasūn sūryāñ chivāṃs tataḥ || 32 ||
8.33
bhūtāṃś cetthaṃ bhajed bālām īśaḥ syād dhanavidyayoḥ |
raktāmbhojair hutair nāryo vaśyāḥ syuḥ sarpanair nṛpāḥ || 33 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 270; Seite 271 enthält die erläuternde Ausführung, nicht zusätzliche Grundtextverse.
Historische Anwendungen
Wunsch- und Machtverheißungen werden als historische Textaussagen eingeordnet.
8.34
nandyāvartarājavṛkṣaiḥ kundaiḥ pāṭalacampakaiḥ |
puṣpair bilvaphalair vāpi homāl lakṣmīḥ sthirā bhavet || 34 ||
8.35
apamṛtyuṃ jayen mantrī guḍūcyā dugdhayuktayā |
payoktadūrvāhomāt tu nīrogāyuḥ samaśnute || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle dokumentiert religiöse Schutz- und Heilungsversprechen, keine medizinisch belegten Wirkungen.
8.36
jñānaṃ kavitvaṃ labhate candrāgurupurair hutaiḥ |
dvijendrā vaśyatāṃ yānti kusumair aparājitaiḥ || 36 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt candra als Kampfer und pura als Guggulu.
8.37
kalhāraiḥ kṣatriyāḥ karṇikārajaiḥ kṣitipāṅganāḥ |
koraṇṭakusumair vaiśyāḥ pādajāḥ pāṭalair hutaiḥ || 37 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Aufzählung spiegelt die historische soziale Gliederung und den Wunsch nach Einfluss über ihre Gruppen.
8.38
pālāśapuṣpair vāksiddhir annāptir bhaktahomataḥ |
sārayakṣīradadhyaktāṃl lājān hutvā rujo jayet || 38 ||
8.39
raktacandanakarpūrakarcūrāgururocanāḥ |
candanaṃ kesaraṃ māṃsī kramād bhāgair niyojayet || 39 ||
8.40
bhūmicandraikanandābdhidiksaptanigamonnitaiḥ |
śmaśāne kṛṣṇabhūtasya niśi nīhārapāthasā || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Zusammenhang ist ein Beeinflussungsritual. Die praktische Rezeptur wird nicht als moderne Anleitung wiedergegeben.
8.41
kumāryā peṣayed etāni mantreṇāpy abhimantrayet |
vidadhyāt tilakaṃ tena darśanād vaśayej janān || 41 ||
8.42
gajasiṃhādibhūtāni rākṣasāñ śākinīr api |
prayogeṣv eṣu kathyante kramād dhyānāni siddhaye || 42 ||
8.43
mātuliṅgapayojanmahastāṃ kanakasannibhām |
padmāsanagatāṃ bālāṃ lakṣmīprāptau vicintayet || 43 ||
8.44
varapīyūṣakalaśapustakābhītidhāriṇīm |
sudhāṃ sravantīṃ jñānāptau brahmarandhre vicintayet || 44 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Ort am Scheitel und das strömende Amrita machen das Meditationsbild zu einer inneren Vergegenwärtigung von Wissen und göttlicher Lebenskraft.
8.45
śuklāmbarāṃ śaśāṅkābhāṃ roganāśe smarec chivām |
akārādikṣakārāntavarṇāvayav arūpiṇīm || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Göttin erscheint als Verkörperung des gesamten Lautalphabets. Das Heilungsziel ist eine Aussage des historischen Textes.
8.46
sṛṇipāśadharāṃ devīṃ ratnālaṅkārabhūṣitām |
prasannām aruṇāṃ dhyāyed vaśīkaraṇasiddhaye || 46 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Ziel vaśīkaraṇa wird ausdrücklich benannt und nicht als bloße Selbstbeherrschung umgedeutet.
Dhyana zu den drei Bijas
Der Text verbindet die Klangpraxis mit unterschiedlichen Meditationsbildern.
8.47
atha pratyekamantrasya japadhyānavidhiṃ bruve |
śāpoddhāraprakāraṃ ca bījānāṃ dīpinīr api || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Dīpinī bezeichnet eine „entzündende“ beziehungsweise belebende Mantraformel innerhalb dieser Überlieferung.
8.48
vidyākṣamālāsukapālamudrā- |
rājatkarāṃ kundasamānakāntim |
muktāphalālaṅkṛtiśobhitāṅgīṃ |
bālāṃ smared vāṅmayasiddhihetoḥ || 48 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Grundtextlesung sukapāla wird als schönes Schädelgefäß bewahrt. Naukā nennt für die rechte Seite Gebetskette und Jnana-Mudra; diese Erklärung ist vom Vers zu unterscheiden.
8.49
dhyātvaivaṃ vāgbhavaṃ lakṣatrayaṃ śuklāmbarāvṛtaḥ |
śuklacandanaliptāṅgo mauktikābharaṇānvitaḥ || 49 ||
8.50
japitvā taddaśāṃśena pālāśakusumair navaiḥ |
juhuyān madhurāktair yaḥ sa kavir yuvatipriyaḥ || 50 ||
8.51
bhajet kalpavṛkṣādha uddīptaratnāsane sanniṣaṇṇāṃ madāghūrṇitākṣīm |
karair bījapūraṃ kapāleṣucāpaṃ sapāśāṅkuśāṃ raktavarṇaṃ dadhānām || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā ordnet Zitronatzitrone, Pfeil und Haken den rechten, Schädelschale, Bogen und Schlinge den linken Händen zu. Die Göttin wird hier sechsarmig beschrieben.
8.52
dhyātvā devīṃ japel lakṣatrayaṃ yo madhyabījakam |
raktavastrāvṛto raktabhūṣaṇo raktalepanaḥ || 52 ||
8.53
daśāṃśaṃ mālatīpuṣpaiś candracandanalepitaiḥ |
juhuyāt tasya vaśyāḥ syus trilokījanatāḥ kṣaṇāt || 53 ||
8.54
vyākhyānamudrāmṛtakumbhavidyām akṣasrajaṃ sandadhatīṃ karāgraiḥ |
cidrūpiṇīṃ śāradacandrakāntiṃ bālāṃ smaren mauktikabhūṣitāṅgīm || 54 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Dhyana gehört zum dritten Bija. Cidrūpiṇī benennt die Göttin ausdrücklich als von der Natur des Bewusstseins. Buch, Erklärungsgeste und Gebetskette verbinden Wissen und Mantra-Praxis.
8.55
dhyātvaivaṃ caramaṃ bījaṃ japel lakṣatrayaṃ sudhīḥ |
sitavastrānulepāḍhya ātmābhinnaṃ devatāṃ smaret || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Ātmābhinna bedeutet hier Nichtgetrenntheit vom Selbst. Die Meditation wird ausdrücklich über die Vorstellung einer nur äußeren Gottheit hinausgeführt.
8.56
mālatīkusumair hutvā candanāktair daśāṃśataḥ |
lakṣmīvidyāsukīrtīnām ādhāro jāyate'cirāt || 56 ||
Aktivierung und Übertragung
Die Vidya wird als übertragene, rituell aktivierte Praxis behandelt.
8.57
devyā śaptā kīlitā ca vidyeyaṃ tan na siddhidā |
śāpoddhāram athotkīlaṃ vidhāya japam ācaret || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Aussage gehört zur traditionellen Lehre von der rituellen Aktivierung eines Mantras. Sie setzt Einweisung voraus und ist keine Aussage über die Unwirksamkeit jeder schlichten Andacht.
8.58
yojayed ādibījena varāhabhṛgupāvakān |
madhyamādau nabhohaṃsau madhyamā tena pāvakam || 58 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck madhyamā ist verkürzt; Naukā erklärt die Stellung Pavakas am Ende des mittleren Mantrateils.
8.59
ādāv ante ca tārtīye kramāt khaṃ dhūmaketanam |
evaṃ japtvā śataṃ vidyā śāpahīnā phalapradā || 59 ||
8.60
yadādye carame bīje naiva rephaṃ niyojayet |
śāpoddhāraprakāro'nyo yad ayaṃ kīrtito budhaiḥ || 60 ||
8.61
ādyam ādyaṃ ca tārtīyaṃ kāmaḥ kāmo'tha vāgbhavam |
antyam antyam anaṅgaṃ ca navārṇaḥ kīrtito manuḥ || 61 ||
8.62
japto'yaṃ śatadhā śāpaṃ bālāyā vinivartayet |
cetanyāhlādinīmantrau japtau niṣkīlatākarau || 62 ||
8.63
trisvaraś cetanīmantro'dharaḥ śāntir anugrahaḥ |
tārādihṛdayāntaḥ syāt kāma āhlādinī manuḥ || 63 ||
8.64
tathā trayāṇāṃ bījānāṃ dīpanair manubhis tribhiḥ |
sudīptāni vidhāyādau japet tān iṣṭasiddhaye || 64 ||
8.65
vadayugmaṃ sadīrghāmbusmṛti bālāvantagau |
satyaḥ sanetro nas tādṛg vāṅ navārṇā hi dīpinī || 65 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Verbindung bālāvantagau ist im Druck gedrängt. Naukā erläutert Smriti und Bala als auf Ananta stehend. Die Chiffren werden nicht eigenmächtig zu einer neuen Rezitationsform ergänzt.
8.66
klinne kledini vaikuṇṭho dīrghaṃ khaṃ sadyago'ntimaḥ |
nidrā sacandrakurveti śivārṇā madhyadīpinī || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Śiva ist hier die Zahlenchiffre elf; Naukā erläutert die Lautverbindungen gesondert.
8.67
tāro mokṣaṃ ca kurvantā pañcārṇāntyasya dīpinī |
dīpinīm antarā bālārādhitāpi na siddhyati || 67 ||
Erläuterung zur Stelle: Der ausgeschriebene Gebetsteil bedeutet „Bewirke Befreiung“. Die zweite Aussage bezieht sich auf Siddhi innerhalb dieses spezifischen Mantraverfahrens.
8.68
idaṃ rahasyaṃ nākhyeyaṃ kṛtaghne kitave śaṭhe |
parīkṣitāya dātavyam anyathā dātṛdoṣadam || 68 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle belegt die Bedeutung von Prüfung und verantwortlicher Übertragung. Sie ist keine Aufforderung zur Geringschätzung anderer, sondern eine Regel innerhalb des historischen Lehrer-Schüler-Verhältnisses.
8.69
vāgantyakāmān prajaped arīṇāṃ kṣobhahetave |
kāmavāgantyabījāni trailokyasya vaśīkṛtau || 69 ||
Befreiung und die drei Guru-Ströme
Der eigene Lehrer verbindet die Übung mit ihrer lebendigen Überlieferung.
8.70
kāmāntyavāṇībījāni muktyai niyato japet |
pūjāvidhau tu bālāyās trividhān arcayed gurūn || 70 ||
Erläuterung zur Stelle: Hier wird ausdrücklich Mukti als Ziel genannt. Die folgende Guru-Verehrung verankert die Praxis in einer Überlieferung.
8.71
divyaughaś ceti siddhaugho mānavaugha iti tridhā |
paraprakāśaḥ parameśānaḥ paraśivas tathā || 71 ||
8.72
kāmeśvaras tato mokṣaḥ ṣaṣṭhaḥ kāmo'mṛto'ntimaḥ |
ete saptaiva divyaughā ānandapadapaścimāḥ || 72 ||
8.73
īśānākhyas tatpuruṣo ghorākhyo vāmadevakaḥ |
sadyojāta ime pañca siddhaughākhyāḥ smṛtā budhaiḥ || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen entsprechen Shiva-Gestalten und werden hier als Guru-Reihe verehrt.
8.74
mānavaughaḥ pravijñeyaḥ svaguroḥ sampradāyataḥ |
navayonyātmake yantre vilikhen madhyayonitaḥ || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Dieser klare Verweis zeigt, warum eine allgemeine Schrift die konkrete Überlieferung des eigenen Lehrers nicht vollständig ersetzen soll.
8.75
prādakṣiṇyena bījāni trivāraṃ sādhakottamaḥ |
trīṃs trīn varṇāṃs tu gāyatryā aṣṭapatreṣu saṃlikhet || 75 ||
8.76
bahir mātṛkayā veṣṭya tadbahir bhūpuradvayam |
kāmabījalasatkoṇaṃ vyatibhinnaṃ parasparam || 76 ||
8.77
yantraṃ traipuram ākhyātaṃ japtvā sampātasādhitam |
bāhunā vidhṛtaṃ dadyād dhanaṃ kīrtiḥ sukhaṃ sutān || 77 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt Sampata hier als die Verbindung mit dem Rest der Opferbutter. Der Vers nennt eine traditionelle Schutz- und Glückserwartung.
8.78
kāmānte tripurā devi vidmahe kāviṣambhagi |
bakaḥ khaḍgīśam ārūḍhaḥ sanetro'gniś ca dhīmahi || 78 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers gibt die Tripura-Gayatri teils ausgeschrieben, teils in Lautchiffren an. Die gedruckte Folge kāviṣambhagi ist gedrängt; Naukā erläutert viṣa mit bhaga als Vokalverbindung. Der Kommentar bleibt vom Grundtext unterschieden.
8.79
tan naḥ klinne pracodānte yād ityā kīrtitā budhaiḥ |
gāyatrī traipurī sarvasiddhidā surasevitā || 79 ||
Vierzehn Varianten der Bala-Vidya
Die Chiffren und überlieferten Silbenzahlen bleiben kenntlich.
8.80
atha vakṣyāmi bālāyā bhedān āgamagopitān |
māyākāmāmbarārūḍhaṃ tārtīyaṃ tryakṣaro manuḥ || 80 ||
8.81
anulomapratilomābhyāṃ bālāmantraḥ ṣaḍakṣaraḥ |
bālāśrīkāmahṛllekhāsampuṭo'yaṃ navākṣaraḥ || 81 ||
8.82
bālānte bālātripure svāhānto daśavarṇavān |
vākkāmau vyomabhūbinduyuṅ manudīrghabhūdharaḥ || 82 ||
8.83
pinākī tripure siddhiṃ dehi hṛnmanuvarṇavān |
māyālakṣmīmanojanmā tripurānte tu bhāratī || 83 ||
Erläuterung zur Stelle: Der ausgeschriebene Gebetsteil der ersten Form bedeutet „Tripura, gewähre Vollendung“. Manu bezeichnet in der Silbenzählung vierzehn.
8.84
kavitvaṃ dehi ṭhadvandvaṃ ṣoḍaśārṇo manuḥ smṛtaḥ |
kamalāpārvatīkāmais tripurānte ca mālatī || 84 ||
Erläuterung zur Stelle: „Kavitvaṃ dehi“ bedeutet „Gewähre dichterische Begabung“.
8.85
mahyaṃ sukhaṃ tato dehi svāhā saptadaśākṣaraḥ |
bhṛgubrahmakriyāvahniyuktā śāntis sarātriyā || 85 ||
8.86
dahanāntyamahākālabhujaṅgapuruṣottamāḥ |
manvardhīśendusamyuktā dvitīyaṃ bījam īritam || 86 ||
8.87
vāgbījaṃ tripure sarvaṃ vāñchitaṃ dehi hṛt tataḥ |
vahnipriyā saptadaśavarṇo'yaṃ kīrtito manuḥ || 87 ||
Erläuterung zur Stelle: Der ausgeschriebene Gebetsteil bittet Tripura, alles Ersehnte zu gewähren.
8.88
hṛllekhātritayaṃ prauḍhatripure'nantārogyamai- |
śvaryaṃ dehi priyavahner manur aṣṭādaśākṣaraḥ || 88 ||
Erläuterung zur Stelle: Ananta ist hier die Lautchiffre für ā; mit dem folgenden rogya ergibt sich die Bitte um Gesundheit und Wohlergehen. Die Druckzeile trennt ai-śvaryam; die Zeilentrennung wird sichtbar bewahrt.
8.89
māyāramāmanmathānte tripuramadane padam |
sarvaṃ śubhaṃ sādhayāgneḥ priyānto'ṣṭādaśākṣaraḥ || 89 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Bitte lautet sinngemäß: „Tripuramadana, verwirkliche alles Gute.“
8.90
hṛllekhākamalānaṅgau bālānte tripurapadam |
madayutā tato vidyāṃ kuru hṛdvahnivallabhā || 90 ||
8.91
mantro viṃśativarṇo'yaṃ māyāpadmāmanobhavaḥ |
parāpare'nta tripure sarvam īpsitam ucyatām || 91 ||
8.92
sādhayānalakāntāyam antyo viṃśativarṇakaḥ |
kāmadvandvaṃ ramāyugmaṃ māyāyuktripurāpadam || 92 ||
8.93
lalite'nto madīpsīti tām ante yoṣitaṃ padam |
dehi vāñchitam ity uktvā kuru jvalanakāminī || 93 ||
Erläuterung zur Stelle: Die zerlegte Wortangabe zielt nach Naukā auf madīpsitāṃ yoṣitam: die von mir gewünschte Frau. Es handelt sich um ein historisches Wunschgebet, nicht um eine heutige Anleitung zur Beeinflussung anderer.
8.94
aṣṭāviṃśativarṇo'yaṃ manur iṣṭapriyāpradaḥ |
kāmapadmādriputrīṇāṃ pratyekaṃ tritayaṃ vadet || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Adriputri, „Tochter des Berges“, bezeichnet hier die Göttin beziehungsweise ihr Maya-Bija.
8.95
tripurānte sundarīti sarvaṃ jagad inadvayam |
vaśaṃ kuru dvayaṃ mahyaṃ balaṃ dehy analāṅganā || 95 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt die zweimalige Lautchiffre Ina als mama. Die Bitte zielt auf Unterwerfung der Welt und eigene Macht; daraus wird keine moderne Übungsanweisung.
8.96
sarvābhīṣṭaprado mantra ukto bāṇaguṇākṣaraḥ |
caturdaśānām eteṣāṃ manūnāṃ ṛṣir īritaḥ || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Bāṇa und guṇa ergeben hier die Silbenzahl 35. Die Reihe umfasst vierzehn Varianten; sie ist keine frei erweiterte moderne Mantrasammlung.
8.97
dakṣiṇāmūrtisaṃjñas tu chando gāyatram ucyate |
tripurādevatā bālā ṣaḍaṅgaṃ mātṛkāsamam || 97 ||
8.98
pāśāṅkuśau pustakam akṣasūtraṃ |
karair dadhānā sakalāmarārcyā |
raktā trinetrā śaśiśekhareyaṃ |
dhyeyākhileṣṭārthe tripurātra bālā || 98 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Meditationsbild verbindet Wissen und Japa mit den traditionellen Attributen göttlicher Macht.
8.99
japel lakṣaṃ daśāṃśena homaḥ puṣpair hayārijaiḥ |
pūjā pūrvodite pīṭhe'ṅgai ratyādyaiś ca sāyakaiḥ || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Hayari bezeichnet hier Karavira, Oleander; dies ist eine historische Ritualangabe, keine Empfehlung zur Verwendung der giftigen Pflanze.
Laghushyama und Nyasa
Wollen, Erkennen und Handeln erscheinen als Kräfte der Göttin.
8.100
mātṛbhir digadhīśāstraiḥ prayogāḥ pūrvavat smṛtāḥ |
laghuśyāmām atho vakṣye smaraṇād iṣṭadāyinīm || 100 ||
8.101
vāgbījaṃ hṛdayaṃ karṇa ekanetraḥ sanetrakaḥ |
vṛṣo mukundam ārūḍhaḥ kūrmo dīrghendusaṃyutaḥ || 101 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Mantra wird durch Lautchiffren angegeben; die ausgeschriebenen Wörter folgen im nächsten Vers.
8.102
nandī dīrgho li mātaṅgi sarvānte syād vaśaṅkari |
vaiśvānarapriyānto'yaṃ mantro viṃśativarṇavān || 102 ||
8.103
madano'sya muniḥ prokto gāyatrīnicṛdādikā |
chando devī laghuśyāmā bījaṃ vāgvahnivallabhā || 103 ||
8.104
śaktir uktākhilābhīṣṭasādhane viniyojanam |
vākpūrvikāṃ ratiṃ mūrdhni prītiṃ māyādikāṃ hṛdi || 104 ||
8.105
pādayor vinyasen mantrī kāmapūrvāṃ manobhavām |
icchāśaktiṃ jñānaśaktiṃ kriyāśaktiṃ kramān nyaset || 105 ||
Erläuterung zur Stelle: Wollen, Erkennen und Handeln werden als Kräfte der Göttin im Körper vergegenwärtigt. Die heutige Betrachtung kann daran anknüpfen, ohne den überlieferten Nyasa eigenmächtig zu ersetzen.
8.106
vāṅmāyākāmabījādyā mukhe kaṇṭhe śive tathā |
drāvaṇaṃ śoṣaṇaṃ bāṇaṃ tāpanaṃ mohanābhidham || 106 ||
Erläuterung zur Stelle: Shiva bezeichnet in dieser Körperzuordnung nach Naukā das Linga. Die Pfeilnamen bedeuten unter anderem Schmelzen, Austrocknen, Erhitzen und Betören.
8.107
unmādanaṃ kramāt pañcabāṇeśībījapūrvakān |
kāsyahṛdguhyapādeṣu nyasya kuryāt ṣaḍaṅgakam || 107 ||
Erläuterung zur Stelle: Unmadana bedeutet das Verrücktmachen beziehungsweise heftige Erregen. Hier werden die Namen als überlieferte Ritualkräfte dokumentiert.
8.108
rāmāgniguṇarāmāṅganetravarṇair manusthitaiḥ |
ṅenamo'ntāḥ kanyakāntā brāhmyādyā aṣṭamātaraḥ || 108 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahlen werden durch Rama, Agni, Guna, Rama, Anga und Netra ausgedrückt. Die nächste Anweisung setzt den Satz fort.
8.109
dīrghasvarādyadīrghakṣādyaṣṭakādyā vilomataḥ |
vinyasya mūrdhni vāmāṃse vāmapārśveṣu nābhitaḥ || 109 ||
Erläuterung zur Stelle: Die knappe Sanskritanweisung verbindet die Matrika-Reihe mit den acht Müttern; die Reihenfolge wird in Naukā einzeln erläutert.
8.110
dakṣapārśve dakṣiṇāṃse kakuddhṛdayor api |
tāravāgādikā aṣṭau siddhayaḥ kanyakāntimāḥ || 110 ||
8.111
caturthī namasāyuktā nyasyāḥ kālikacilliyu |
kaṇṭhe ca hṛdaye nābhāv ādhāre liṅgamūrdhani || 111 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängte Druckform kālikacilliyu ist sprachlich auffällig. Naukā erklärt alika als Stirn und cillī als Braue; die Körperfolge wird entsprechend wiedergegeben.
8.112
aṇimā mahimā cāpi laghimā garimeśitā |
vaśitā cātha prākāmyaṃ prāptir ity aṣṭasiddhayaḥ || 112 ||
Erläuterung zur Stelle: Gemeint sind Kleinheit, Größe, Leichtigkeit, Schwere, Herrschaft, Verfügungsgewalt, freie Wunscherfüllung und Erlangen. Sie erscheinen hier als verehrte Kräfte innerhalb des Nyasa.
8.113
kāmādyāḥ kanyakāḥ prītā aṣṭāpsaraso nyaset |
ke bhāle netrayor vaktre karṇayoḥ kakude'pi ca || 113 ||
8.114
urvaśī menakā rambhā ghṛtācī puñjakasthalā |
sukeśī mañjughoṣā ca mahāraṅgavatīritāḥ || 114 ||
8.115
yakṣagandharvasiddhānāṃ kanyakā naranāgayoḥ |
vidyādharaḥ kiṃpuruṣaḥ piśācānām apīhitāḥ || 115 ||
Erläuterung zur Stelle: Die grammatisch wechselnde Aufzählung wird ihrem Zusammenhang nach als Liste von acht Gruppen wiedergegeben.
8.116
aṃsayor hṛdaye nyaset stanayor jaṭhare kramāt |
guhye'py ādhāradeśe ca namo'ntā madanādikāḥ || 116 ||
8.117
tārādyān namasāyuktān mūlavarṇān sabindukān |
nyaset sandhiṣu sāgreṣu karayoḥ pādayor api || 117 ||
Matangi: das Göttliche in der Musik
Die Göttin spielt die Vina; auch die Instrumentengruppen werden verehrt.
8.118
nyāsān evaṃ vidhān kṛtvā mātaṅgīm āsane smaret |
surārṇavāntarīpastharatnamandiramadhyagām || 118 ||
Erläuterung zur Stelle: Surā bedeutet hier berauschender Trank. Das kosmische Meditationsbild wird als solches übersetzt; es ist keine allgemeine Aufforderung zum Alkoholkonsum.
8.119
māṇikyābharaṇānvitāṃ smitamukhīṃ nīlotpalābhāmbarāṃ |
ramyālaktakaliptapādakamalāṃ netrayollāsinīm |
vīṇāvādanatatparāṃ suranatāṃ kīracchadaśyāmalāṃ |
mātaṅgīṃ śaśiśekharām anubhaje tāmbūlapūrṇānanām || 119 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grunddruck liest netrayollāsinīm; die vorausgehende und folgende Tradition beschreibt die Göttin als dreiäugig. Hier wird der tatsächlich gedruckte Ausdruck übersetzt, ohne das fehlende Element stillschweigend einzusetzen.
8.120
lakṣaṃ japen madhūkotthair juhuyād ayutaṃ śubhaiḥ |
mātaṅgīprodite pīṭhe laghuśyāmāṃ prapūjayet || 120 ||
8.121
trikoṇapañcakoṇāṣṭadalaṣoḍaśapatrake |
vedadvāradharāgehāvṛte yantre vidhānataḥ || 121 ||
8.122
devyā agre pārśvayoś ca tisro'rced ratipūrvikāḥ |
icchājñānakriyāśaktīḥ koṇeṣv agrādiṣu triṣu || 122 ||
8.123
bāṇān pañcasu koṇeṣu kesareṣv aṅgadevatāḥ |
brāhmyādyā aṣṭapatreṣu patrāgreṣv aṇimādikāḥ || 123 ||
8.124
yajet ṣoḍaśapatreṣūrvaśyādyāḥ kanyakā api |
prayogān nyāsavat kuryād ratyādīnāṃ prapūjane || 124 ||
Die 64 Yoginis
Die vier Namenreihen gehören zur überlieferten äußeren Puja.
8.125
bhūgṛhasya caturdikṣu yoginīḥ paripūjayet |
gajānanā siṃhamukhī gṛdhrāsyā kākatuṇḍikā || 125 ||
Erläuterung zur Stelle: Es folgt eine Liste von 64 Yoginis, in vier Gruppen zu je sechzehn. Viele Namen beschreiben Tiergesichter oder furchterregende Gestalten.
8.126
uṣṭragrīvā hayagrīvā vārāhī śarabhānanā |
ulūkikā śivārāvā mayūrī vikaṭānanā || 126 ||
8.127
aṣṭavakrā koṭarākṣī kubjā vikaṭalocanā |
samarcayed diśi prācyām etāḥ ṣoḍaśayoginīḥ || 127 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen werden als Eigennamen beibehalten; samarcayed bezeichnet die Verehrung.
8.128
śuṣkodarī lalajjihvā śvadaṃṣṭrā vānarānanā |
ṛkṣākṣī kekarākṣī ca bṛhattuṇḍā surāpriyā || 128 ||
8.129
kapālahastā raktākṣī śukī śyenī kapotikā |
pāśahastā daṇḍahastā pracaṇḍety api ṣoḍaśa || 129 ||
8.130
pūjyā kīnāśadigbhāge pratīcyāṃ caṇḍavikramā |
śiśughnī pāpahantrī ca kālī rudhirapāyinī || 130 ||
8.131
vasādhayā garbhabhakṣā śavahastāntramālinī |
sthūlakeśī bṛhatkukṣiḥ sarpāsyā pretavāhanā || 131 ||
Erläuterung zur Stelle: Namen wie „Fötenverschlingerin“, „Darmbekränzte“ und „die einen Totengeist als Fahrzeug hat“ gehören zur erschreckenden Ikonographie dieses historischen Yogini-Kreises. Sie sind keine ethischen Handlungsaufforderungen.
8.132
dantaśūkakarā krauñcī mṛgaśīrṣeti ṣoḍaśa |
sampūjyā uttarasyāṃ tu ṣoḍaśaiva vṛṣānanā || 132 ||
8.133
vyāttāsyā dhūmaniḥśvāsā vyomaikacaraṇordhvadṛk |
tāpanī śoṣaṇī dṛṣṭiḥ koṭarī sthūlanāsikā || 133 ||
8.134
vidyutprabhā balākāsyā mārjārī kaṭapūtanā |
aṭṭāṭṭahāsā kāmākṣety arcanīyā abhīṣṭadāḥ || 134 ||
8.135
naśyanti bhūtaśākinya āsāṃ nāma śrute'pi |
bhūmandirasya koṇeṣu vahnyādiṣu yajet kramāt || 135 ||
Erläuterung zur Stelle: Gemeint ist eine traditionelle Abwehr- und Schutzvorstellung.
8.136
svasvamantreṇa baṭukaṃ gaṇeśaṃ kṣetrapālakam |
durgāṃ tadbahir indrādīn vajrādīn api pūjayet || 136 ||
8.137
bhūgṛhasya caturdikṣu caturvādyāni pūjayet |
tatasaṃjñaṃ ca vitataṃ ghanaṃ ca suṣirābhidham || 137 ||
Erläuterung zur Stelle: Dies sind Saiteninstrumente, bespannte Schlaginstrumente, feste Schlaginstrumente und Blasinstrumente. Die Musik ist hier ausdrücklich Teil des heiligen Verehrungsraumes.
8.138
dvādaśāvaraṇair evaṃ laghuśyāmāṃ yajet tu yaḥ |
sarvāsāṃ sampadāṃ pātram acirāj jāyate sa naḥ || 138 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck schließt mit sa naḥ; der gemeinte Bezug ist der verehrende Mensch. Avaranas sind hier die aufeinander bezogenen Verehrungskreise.
Gayatri und abschließende Lehre
Der Taraṅga endet mit der Verpflichtung, Frauen wie die Göttin zu ehren.
8.139
vāṇī śukapriyā ṅentā vidmahe mīnaketanaḥ |
kāmeśvarī dhīmahīti tan naḥ śyāmā pracodayāt || 139 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Matangi-Gayatri wird durch ausgeschriebene Wörter und Bija-Bezeichnungen angegeben. Die Schlussbitte bedeutet: „Möge Shyama uns anregen.“
8.140
eṣoditā tu mātaṅgīgāyatrī sarvasiddhidā |
anayā yāgavastūni prokṣet syās samarcane || 140 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grunddruck hat die auffällige Verbindung syās samarcane; sinngemäß ist die Verehrung dieser Göttin gemeint.
8.141
mātaṅgīmantrasamproktāḥ prayogās tatra kīrtitāḥ |
rājāno rājaputrāś ca sudṛśo madamantharāḥ || 141 ||
8.142
dāsā manovacaḥkāyair bhavanty asyā upāsituḥ |
śākinīpretabhūtāś ca dharṣituṃ taṃ na śaknuyuḥ || 142 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Halbvers verheißt Dienstbarkeit mit Gedanken, Worten und Körper. Diese Machtverheißung wird historisch dokumentiert, nicht als heutiges Beziehungsziel empfohlen.
8.143
bhūriṇā kim ihoktena devīyam akhileṣṭadā |
yanmanusmaraṇād eva naro devopamo bhavet || 143 ||
8.144
devyā upāsakaiḥ pumbhiḥ striyo nindyā na jātucit |
devīvan mānanīyās tā mano'bhīṣṭam abhīpsubhiḥ || 144 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Ehrung der Göttin soll sich im Verhalten gegenüber Frauen bewähren. Für heutige Aspiranten ist dies ein klarer Anknüpfungspunkt für Respekt und achtsamen Umgang im Alltag.
Kolophon des Taraṅga 8
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau bālālaghuśyāmānirūpaṇam aṣṭamas taraṅgaḥ || 8 ||
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 263–298, gedruckte Seiten 213–248. Der gesonderte Kolophon der Naukā wird nicht als Bestandteil des Grundtextes aufgenommen.. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 9 – Annapurna, Gauri, Lakshmi und Pratyangira – Nahrung, Fülle und Schutz
Der neunte Taraṅga beginnt mit Annapurna, der Göttin der Nahrung. Ihr freudiges Meditationsbild verbindet das Schenken von Speise mit dem Anblick des tanzenden Shiva. Es folgen Gauri, Jyeshthalakshmi, Bhumi und Shri sowie Kubera. Der letzte Teil behandelt Pratyangira und Schutz- beziehungsweise Schädigungsrituale. Die weite Spannweite des Kapitels verlangt Unterscheidung: Dankbarkeit, Verehrung und Sammlung können heutige Aspiranten unmittelbar ansprechen; die Beeinflussung und Schädigung anderer Menschen wird hier historisch dokumentiert.
Annapurna: Nahrung als Gabe des Göttlichen
Die Göttin erscheint mit Schöpflöffel und goldenem Gefäß.
9.1
annapūrṇeśvarīmantraṃ vakṣye'bhīṣṭapradāyakam |
kubero yām upāsyāśu labdhavān nidhināthatām || 1 ||
9.2
śambhoḥ sakhyaṃ digīśatvaṃ kailāsādhīśatām api |
vedādir girijāpadmāmanmatho hṛdayaṃ bhaga || 2 ||
9.3
vati māheśvari prānte'nnapūrṇe dahanāṅganā |
proktā viṃśativarṇeyaṃ vidyā syād druhiṇo muniḥ || 3 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Wortlaut bhagavati wird im Grundtext über die Versgrenze verteilt. Die Bija-Bezeichnungen bleiben als solche stehen.
9.4
kṛtiś chando'nnapūrṇeśī devatā parikīrtitā |
ṣaḍdīrghāḍhyena hṛllekhābījena syāt ṣaḍaṅgakam || 4 ||
9.5
mukhanāsākṣikarṇāndhugudeṣu navasu nyaset |
padāni navatadvarṇasaṅkhyedānīm udīryate || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Andhu, wörtlich eine Vertiefung oder ein Brunnen, bezeichnet hier das Geschlecht; die Stelle entfaltet einen Nyasa der neun Körperöffnungen.
9.6
bhūmicandrārkākṣi vedābdhiyugabāhubhiḥ |
padasaṅkhyāmitair varṇais tato dhyāyet sureśvarīm || 6 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Zahlenchiffrenfolge ist gegenüber den angekündigten neun Gruppen verkürzt. Die Erläuterung der Ausgabe gibt 1, 1, 1, 1, 2, 4, 4, 4, 2 an; diese neun Zahlen ergeben 20. Der Grundtext wird nicht stillschweigend aufgefüllt.
9.7
taptasvarṇanibhā śaśāṅkamukuṭā ratnaprabhābhāsurā nānāvastravirājitā trinayanā bhūmīramābhyāṃ yutā |
darvīhāṭakabhājanaṃ ca dadhatī ramyā ca pīnastanī nṛtyantaṃ śivam ākalayya muditā dhyeyānnapūrṇeśvarī || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā ordnet den Schöpflöffel der rechten und das goldene Gefäß der linken Hand zu. Nahrung, freigebiges Schenken und Freude am tanzenden Shiva sind im Meditationsbild verbunden.
9.8
lakṣaṃ japo'yutaṃ homaś caruṇā ghṛtasaṃyutaḥ |
jayādinavaśaktyāḍhye pīṭhe pūjā samīritā || 8 ||
9.9
trikoṇavedapatrāṣṭapatraṣoḍaśapatrake |
bhūpureṇa yute yantre pradadyān māyayāsanam || 9 ||
Shiva, Varaha, Narayana, Bhumi und Shri
Die Verehrung Annapurnas verbindet mehrere Gottheiten in einem gemeinsamen Ritualraum.
9.10
agnyādikoṇatritaye śivavārāhamādhavān |
arcayet svasvamantrais tu procyante manavas tu te || 10 ||
9.11
praṇavo manucandrāḍhyaṃ gaganaṃ hṛdayaṃ śiva |
mārutaḥ śivamantro'yaṃ saptārṇaḥ śivapūjane || 11 ||
9.12
tāraṃ namo bhagavate varāhārdhīśayug vasuḥ |
pāya bhūrbhuvar ante svo'tha śūraḥ kāmikā ca ye || 12 ||
9.13
bhūpatitvaṃ ca me dehi dadāpaya śucipriyā |
trayastriṃśadvarṇamantraḥ prokto vārāhapūjane || 13 ||
Erläuterung zur Stelle: Der ausgeschriebene Gebetsteil erbittet Herrschaft über die Erde. Die historische Zielsetzung wird nicht zu einer modernen Meditationsabsicht umgedeutet.
9.14
praṇavo hṛdayaṃ nārāyaṇāya vasuvarṇakaḥ |
nārāyaṇārcane mantraḥ ṣaḍaṅgāni tato'rcayet || 14 ||
9.15
dharāṃ vāme svamanunā dakṣabhāge śriyaṃ tathā |
annaṃ mahy annam ity uktvā me dehy annādhipārṇakā || 15 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Folge mahy annam ist sprachlich auffällig. Naukā erläutert die Bitte als „Gib mir Nahrung“. Die Chiffrenanweisung wird von dieser Auslegung unterschieden.
9.16
taye mamānnaṃ prāṇānte dāpayānalasundarī |
dvāviṃśatyakṣaro mantro bhūmiṣṭo bhūmisampuṭaḥ || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grunddruck liest prāṇānte; Naukā gibt den Gebetsteil pradāpaya an. Die lokale Textabweichung bleibt kenntlich.
9.17
lakṣmīpuṭas tatpūjāyāṃ smṛtir manucandrayuk |
bhuvo bījaṃ vahniśāntibinduyukto bakaḥ śriyaḥ || 17 ||
9.18
mantrādisthacaturbījapūrvikāḥ paripūjayet |
śaktīś catasro vedāsre parā ca bhuvaneśvarī || 18 ||
9.19
kamalā subhagā ceti brāhmyādyā aṣṭapatragāḥ |
ṣoḍaśāre'mṛtā caiva mānadā tuṣṭipuṣṭayaḥ || 19 ||
9.20
prītī ratir hrīḥ śrīś cāpi svadhā svāhā daśāny atha |
jyotsnā haimavatī chāyā pūrṇimāḥ saha nityayā || 20 ||
9.21
amāvāsyeti sampūjyā mantraśeṣārṇapūrvikāḥ |
bhūpure lokapālāḥ syus tad astrāṇi tad agrataḥ || 21 ||
Weitere Annapurna-Mantras
Der Text unterscheidet Varianten und zugehörige Nyasa-Gruppen.
9.22
itthaṃ japādibhiḥ siddhe mantre'smin dhanasañcayaiḥ |
kuberasadṛśo mantrī jāyate janavanditaḥ || 22 ||
9.23
ayaṃ ramākāmabījarahito'ṣṭādaśākṣaraḥ |
dvinetravedavedābdhinetrārṇair aṅgam īritam || 23 ||
9.24
pūrvoktamantre manvarṇān mamābhimatam uccaret |
annaṃ dehiyugaṃ cāpi bhaved ekaguṇārṇavān || 24 ||
Erläuterung zur Stelle: Manu steht für vierzehn; eka und guṇa ergeben 31. Die Bitte lautet sinngemäß: „Gib mir, gib mir die von mir gewünschte Nahrung.“
9.25
yugāṅgavedasaptābdhiṣaḍarṇair aṅgakalpanam |
praṇavaḥ kamalāśaktir namo bhagavatīti ca || 25 ||
9.26
prasannapārijāteśvary annapūrṇe'nalāṅganā |
caturviṃśativarṇātmā mantraḥ sarveṣṭasādhakaḥ || 26 ||
9.27
rāmākṣivedanidhibhir vedadvayarṇaiḥ ṣaḍaṅgakam |
tāraśrīśaktihṛdayaṃ bhagāmbhaḥ kāmikā sadṛk || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht am Ende von PDF-Seite 307, der zweite am Anfang von 308. Die Zahlenfolge ergibt 24.
9.28
māheśvarīprasanneti varadepadam uccaret |
annapūrṇe'gnipatnīti pañcaviṃśativarṇavān || 28 ||
9.29
rāmaṣaḍyugaṣaḍvedanetrārṇaiḥ syāt ṣaḍaṅgakam |
eṣāṃ caturṇāṃ mantrāṇām anyat sarvaṃ tu pūrvavat || 29 ||
Gauri Trailokyamohini
Die schöne Gestalt der Göttin steht neben historischen Beeinflussungsabsichten.
9.30
trailokyamohano gaurīmantraḥ saṅkīrtyate'dhunā |
māyānamo'nte brahmaśrīrājite rājapūjite || 30 ||
Erläuterung zur Stelle: Die folgende Formel gehört zu einer historischen Tradition der Beeinflussung. Ihre Chiffren werden dokumentiert, nicht zu einem modernen Anwendungsritual ausgebaut.
9.31
jayeti vijaye gaurī gāndhārīti vadet padam |
tribhu toyaṃ meṣavaśaṅkari sarvasasadṛlaḥ || 31 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängte letzte Chiffre bezeichnet nach Naukā lo. Sie wird hier als Lautanweisung belassen.
9.32
kavaśaṅkari sarvastrīpuruṣānte vaśaṅkari |
sudvayaṃ dudvayaṃ dheyug vāyugmaṃ haravallabhā || 32 ||
9.33
svāhānta ekaṣaṣṭyarṇo mantrarājaḥ samīritaḥ |
ajo munir nicṛc chando gaurī trailokyamohinī || 33 ||
9.34
devatā bījaśaktī tu māyāsvāhāpade kramāt |
caturdaśadaśāṣṭāṣṭadaśaikādaśavarṇakaiḥ || 34 ||
9.35
dīrghāḍhyamāyayā yuktaiḥ ṣaḍaṅgāni samācaret |
mūlena vyāpakaṃ kṛtvā dhyāyet trailokyamohinīm || 35 ||
9.36
gīrvāṇasaṅghārcitapādapaṅkajāruṇaprabhābālaśaśāṅkaśekharā |
raktāmbarālepanapuṣpasraṅ mude sṛṇiṃ sapāśāṃ dadhatī śivāstu naḥ || 36 ||
9.37
ayutaṃ prajapen mantraṃ sahasraṃ ghṛtasaṃyutaiḥ |
pāyasair juhuyāt pīṭhe prāgukte girijāṃ yajet || 37 ||
9.38
kesareṣv aṅgam ārādhya brahmyādyāḥ patramadhyagāḥ |
lokeśvarās tad astrāṇi tadbahiḥ paripūjayet || 38 ||
9.39
ittham ārādhitā devī prayacchet sukhasampadaḥ |
taṇḍulais tilasammiśrair varṇair madhurāñcitaiḥ || 39 ||
9.40
phalai ramyai raktapadmair juhuyād yo dinatrayam |
tasya viprādayo varṇā vaśyāḥ syur nātra saṃśayaḥ || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Verse 39b–40 gehören zur historischen Vaśīkaraṇa-Lehre und werden nicht als heutige Praxis empfohlen.
9.41
ravimaṇḍalamadhyasthāṃ devīṃ dhyāyan japen manum |
aṣṭottaraśataṃ tāvad dhutvāgnau vaśayej jagat || 41 ||
9.42
nabhohaṃsānalayutam ekārastha śaśāṅkayuk |
toyaṃ vāyv agnikarṇenduyutaṃ rājamukhīti ca || 42 ||
9.43
rājādhimukhivaśyānte mukhi māyāramātmabhūḥ |
devi devi mahādevi devādhidevi sarva ca || 43 ||
9.44
janasya ca mukhaṃ paścān mama vaśaṃ kurudvayam |
vahnipriyānto mantro'ṣṭacatvāriṃśallipismṛtaḥ || 44 ||
Erläuterung zur Stelle: Die ausgeschriebene Bitte betrifft die Beeinflussung anderer Menschen; ihre historische Funktion wird dokumentiert.
9.45
ṛṣicchando devatās tu pūrvavat parikīrtitāḥ |
hṛd ekādaśabhiḥ proktaṃ śiraḥ syāt saptavarṇakaiḥ || 45 ||
9.46
śikhāvarmāpi vedārṇaiḥ pañcabhir netram īritam |
astraṃ saptadaśārṇaiḥ syād dhyānajapyādi pūrvavat || 46 ||
9.47
aṅgamantrās tu dīrghāḍhyabhuvaneśīparā matāḥ |
evaṃ siddhamanur mantrī prayogān kartum arhati || 47 ||
Historische Vaśīkaraṇa-Anwendungen
Die Anwendungen werden als nichtanleitende Inhaltswiedergaben erschlossen.
9.48
kuryāt sarvajanasthāne manoḥ sādhyābhidhānakam |
jape home tarpaṇe ca vaśīkaraṇakarmaṇi || 48 ||
9.49
sasampātaṃ ghṛtaṃ hutvā sahasraṃ saptavāsaram |
sampātājyaṃ tu sādhyasya prāśitaṃ vaśyakārakam || 49 ||
Erläuterung zur Stelle: Eine solche heimliche oder fremdbestimmende Anwendung widerspricht einer heutigen Praxis, die die Selbstbestimmung anderer achtet.
9.50
sādhyanakṣatravṛkṣeṇa kuryāt sādhyākṛtiṃ śubhām |
tasyām asūn pratiṣṭhāpya prāṅgaṇe nikhanec ca tām || 50 ||
9.51
tatrānalaṃ samādhāya raktacandanasaṃyutaiḥ |
japāpuṣpair niśīthinyāṃ juhuyāt saptavāsaram || 51 ||
9.52
sahasraṃ pratyahaṃ paścāt tāṃ niṣkāsya sarittaṭe |
nikhanet sādhakas tasya sādhyo dāso bhaved dhruvam || 52 ||
Jyeshthalakshmi
Die Göttin wird im Glanz der aufgehenden Sonne vergegenwärtigt.
9.53
jyeṣṭālakṣmīmahāmantraḥ procyate dhanavṛddhidaḥ |
vāgbījaṃ bhuvaneśānī śrīr ananto dhalakṣmi ca || 53 ||
Erläuterung zur Stelle: Ananta bezeichnet den vor dem ausgeschriebenen Wortteil stehenden Vokal. Die gedruckte Verbindung wird als Chiffrenangabe bewahrt.
9.54
svayambhuvaṃ śambhujāyā jyeṣṭhāyai hṛdayāntikaḥ |
manuḥ saptadaśārṇo'sya munir brahmāsya kīrtitaḥ || 54 ||
9.55
chando'ṣṭir jyeṣṭalakṣmīs tu devatā śaktibījake |
śrīmāye mūlato hastau prapūjyāṅgaṃ samācaret || 55 ||
9.56
rāmavedayugaikatrinetrārṇair manusambhavaiḥ |
padānām aṣṭakaṃ nyasyec chiro bhrūmadhyavaktrake || 56 ||
9.57
hṛnnābhyādhārake jānupādayos tatpadonmitiḥ |
bhūcandraikacaturvedabhūmirāmākṣivarṇakaiḥ || 57 ||
9.58
udyadbhāskarasannibhā smitamukhī raktāmbarālepanā |
satkumbhaṃ dhanabhājanaṃ sṛṇim atho pāśaṃ karair bibhratī |
padmasthā kamalekṣaṇā dṛḍhakucā saundaryavārānidhir |
dhyātavyā sakalābhilāṣaphaladā śrījyeṣṭalakṣmīr iyam || 58 ||
9.59
lakṣaṃ japet pāyasena juhuyāt taddaśāṃśataḥ |
ājyāktena yajet pīṭhe vakṣyamāṇe mahāśriyam || 59 ||
9.60
lohitākṣī virūpā ca karālī nīlalohitā |
sampadā vāruṇī puṣṭir amoghā viśvamohinī || 60 ||
9.61
tatpīṭhaśaktayaḥ proktā dikṣu madhye ca tā yajet |
prayacched āsanaṃ tasyai gāyatryā vakṣyamāṇayā || 61 ||
9.62
praṇavo raktajyeṣṭhāyai vidmahe padam antataḥ |
nīlajyeṣṭhāpadaṃ paścāddhai dhīmahi tataḥ padam || 62 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Verbindung paścāddhai ist auffällig. Die Erläuterung versteht nīlajyeṣṭhāyai. Die vollständig ausgeschriebene Kommentarfassung wird nicht stillschweigend zum Grundtext gemacht.
9.63
tan no lakṣmīḥ padaṃ procya codayād iti coccaret |
gāyatry eṣā samākhyātā kesareṣv aṅgapūjanam || 63 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Schlussbitte erbittet Lakshmis Anregung beziehungsweise geistige Führung.
9.64
mātaraḥ patramadhyeṣu bāhye lokeśahetayaḥ |
itthaṃ japādibhiḥ siddho manur dadyād abhīpsitam || 64 ||
Annada, Bhumi und Shri
Die Bitte um Nahrung verbindet Erde und göttliche Fülle.
9.65
athānnadam anor vakṣye sādhanaṃ yaḥ puroditaḥ |
annapūrṇāvṛtau bhūmiśrīyāge dvyamākṣaraḥ || 65 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahlenform dvyamākṣaraḥ im Grunddruck ist auffällig; Naukā erläutert ausdrücklich 22 Silben.
9.66
tārabhūśrīpuṭo japyo munir asya caturmukhaḥ |
chando nicṛtir ākhyātaṃ devate vasudhāśriyau || 66 ||
9.67
bhūbījaṃ bījam asyoktaṃ śrībījaṃ śaktir īritā |
annaṃ mahīti hṛdayānnaṃ me dehi mastakam || 67 ||
9.68
śikhātv annādhipataye mamānnaṃ ca pradāpaya |
varmoktaṃ svāhayā cāstram aṅgamantrā dhruvādikāḥ || 68 ||
9.69
ṣaḍdīrghayug bhūmiśrībījāntāḥ parikīrtitāḥ |
vinetrā apadugdhābdhau svarṇadvīpe tu te smaret || 69 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Verbindung apa-dugdhābdhau ist am Wortanschluss auffällig; dugdhābdhau bedeutet eindeutig „im Milchozean“. Der Anga-Nyasa umfasst hier fünf Glieder, da das Augen-Glied entfällt.
9.70
kalpadrumādho maṇivedikāyāṃ |
samāsthite vastravibhūṣaṇāḍhye |
bhūmiśriyau vāñchitavāmadakṣe |
sañcintayed devamunīndravandye || 70 ||
9.71
lakṣam ekaṃ japen mantraṃ taddaśāṃśaṃ ghṛtaplutaiḥ |
annair hutvā yajet pīṭhe vaiṣṇave vasudhāśriyau || 71 ||
9.72
vimalotkarṣiṇī jñānakriyāyogābhidhā tathā |
prahvī satyā tatheśānānugrahāpīṭhaśaktayaḥ || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Die redaktionelle Zwischenüberschrift der Druckausgabe spricht von acht Kräften; die Versliste enthält neun. Die Liste des Grundtextes bleibt maßgeblich.
9.73
tāraṃ namo bhagavate viṣṇave sarvavarṇakāḥ |
bhūtātmasaṃyogapadaṃ yogapadmapadaṃ tataḥ || 73 ||
9.74
pīṭhātmane namo'nto'yaṃ pīṭhasya manur īritaḥ |
dadyād āsanam antena mūlenāvāhanādikam || 74 ||
9.75
aṅgānīṣṭvārcayed dikṣu bhūvahnijalamārutān |
vivṛtiṃ ca pratiṣṭhāṃ ca vidyāṃ śāntiṃ vidikṣu ca || 75 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grunddruck liest Vivriti; die Hindi-Erklärung nennt Nivritti. Die abweichenden Namen werden nicht stillschweigend vereinheitlicht.
9.76
aṣṭaśaktir balākā ca vimalā kamalā tathā |
vanamālā vibhīṣā ca mālikā śāṅkarī punaḥ || 76 ||
9.77
pūrvādidikṣu prayajed aṣṭamī vasumālikā |
śakrādyān āyudhair yuktān svasvadikṣu samarcayet || 77 ||
9.78
itthaṃ saparivāre yo dharālakṣmyau japādibhiḥ |
ārādhayet sa labhate mahatīm annasampadam || 78 ||
Erläuterung zur Stelle: Saparivāra bezieht sich hier auf das Gefolge der Gottheiten, nicht zwingend auf eine gemeinsame Übung mit der eigenen Familie.
9.79
ājyāktaiś ca tilair bilvasamidbhir juhuyāc chriye |
sājyena pāyasenāpi phalaiḥ patraiś ca bilvajaiḥ || 79 ||
Kubera
Der Herr der Schätze erscheint freundlich lächelnd.
9.80
japatāmuṃ mahāmantraṃ homaḥ kāryo dine dine |
daśasaṅkhyaḥ kuberasya manunedhmair vaṭodbhavaiḥ || 80 ||
9.81
tāro vaiśravaṇāyāgnipriyānto'ṣṭākṣaro manuḥ || 81 ||
Erläuterung zur Stelle: Dieser nummerierte Eintrag besteht aus einem Halbvers.
9.82
homakāle kuberaṃ tu cintayed agnimadhyagam |
dhanapūrṇaṃ svarṇakumbhaṃ tathā ratnakaraṇḍakam || 82 ||
9.83
hastābhyāṃ bibhrataṃ kharvakarapādaṃ ca tundilam |
vaṭādhastād ratnapīṭhopaviṣṭaṃ susmitānanam || 83 ||
Pratyangira und die Abwehr von Kritya
Der Text behandelt Schutz vor einem als fremder Schadenszauber gedeuteten Einfluss.
9.84
evaṃ kṛtahuto mantrī lakṣmyā jayati vittapam |
atha pratyaṅgirāṃ vakṣye parakṛtyāvimardinīm || 84 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Themenwechsel erfolgt mitten im nummerierten Vers.
9.85
dīrghenduyug marud brahmā māṃsalohitasaṃsthitām |
yanti no'rya uccārya krūrāṃ kṛtyāṃ samuccaret || 85 ||
Erläuterung zur Stelle: Es handelt sich um die chiffrierte Darstellung einer gegen Kritya gerichteten Formel. Die zusammengezogenen Lautangaben sind keine gewöhnliche fortlaufende Sanskritprosa.
9.86
vadhūm iva padaṃ paścāt tān brahmānte sadīrghaṇaḥ |
apa nirṇudas ity ante pratyak kartāram ṛcchatu || 86 ||
Erläuterung zur Stelle: Der ausgeschriebene Schluss besagt, dass [der Schadenszauber] zu seinem Urheber zurückkehren soll. Die Druckform tān ist gegenüber dem erläuterten tām auffällig.
9.87
tāramāyāpuṭo mantraḥ syāt saptatriṃśadakṣaraḥ |
brahmānuṣṭub muniś chando devī pratyaṅgireritā || 87 ||
9.88
bījaśaktī tāramāye kṛtyānāśe niyojanam |
aṣṭabhis toyanidhibhir yugair vedaiś ca pañcabhiḥ || 88 ||
9.89
vasubhir mantrajair varṇair dīrghayukpārvatīparaiḥ |
praṇavādyaiḥ ṣaḍaṅgāni kalpayej jātisaṃyutaiḥ || 89 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Gruppen ergeben 33 Silben des inneren Formeltextes; der zuvor genannte Umfang von 37 zählt die vier einrahmenden Bijas mit.
9.90
śirobhrūmadhyavaktreṣu kaṇṭhe bāhudvaye hṛdi |
nābhāv ūrvor jānunoś ca padāni padayor nyaset |
caturdaśa kramān mantrī tāramāyāpuṭāny api || 90 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckausgabe setzt die Nummer 90 nach dem zweiten Halbvers. Der anschließende unnummerierte Halbvers vervollständigt die Anweisung und wird hier unter derselben Nummer mitgeführt.
9.91
āśāmbarā muktakacā ghanacchavir |
dhyeyā sacarmāsikarāhibhūṣaṇā |
daṃṣṭrogravaktrā grasitāhitānvayā |
pratyaṅgirā śaṅkaratejaseritā || 91 ||
Erläuterung zur Stelle: Āśāmbarā bedeutet unbekleidet beziehungsweise von den Himmelsrichtungen bekleidet. Die aggressive Bildsprache gehört zur historischen Schutzgöttin.
9.92
dhyāyann evaṃ japen mantram ayutaṃ taddaśāṃśataḥ |
apāmārgair atharājyājyahavirbhir juhuyāt tataḥ || 92 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Verbindung nach apāmārgaiḥ ist gedrängt; rāji bezeichnet Senf. Der Vers gehört zur historischen Schutzzeremonie.
9.93
annapūrṇāsane cārced aṅgalokeśvarāyudhaiḥ |
evaṃ siddhamanur mantrī prayogeṣu śataṃ japet || 93 ||
9.94
juhuyāc ca śataṃ dikṣu daśamantrair hared balim |
yo me pūrvagataḥ pāpmā pāpakeneha karmaṇā || 94 ||
9.95
indras taṃ deva uccārya rājānte bhañjayatv iti |
añjayatv iti coccārya mohayatv iti coccaret || 95 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Formel richtet die zerstörenden beziehungsweise verwirrenden Verben gegen das herangetragene Übel. Die Stelle steht im historischen Kritya-Abwehrzusammenhang.
9.96
nāśayatu padaṃ paścān mārayatv ity ato balim |
tasmai prayacchatu kṛtaṃ mamānte ca śivaṃ mama || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Wortlaut enthält ausdrücklich das Verb „töten“. Er wird als historischer Formelbestand dokumentiert und nicht als heutiges Gebet gegen Menschen empfohlen.
9.97
śāntiḥ svastyayanaṃ cāstu balimantra udāhṛtaḥ |
praṇavādyo'ṣṭaṣaṣṭyarṇas tenaiva vitared balim || 97 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Schluss bittet um Frieden und Wohlergehen für den Verehrer. Er steht neben der aggressiven Abwehrsprache der vorausgehenden Zeilen.
9.98
asmin mantre pūrvapadasthāne'gnyādipadaṃ vadet |
agnir ityādi ca paṭhed indra ityādike sthale || 98 ||
9.99
evaṃ tu daśamantrāḥ syus tais tattaddigbaliṃ haret |
itthaṃ kṛte śatrukṛtā kṛtyā kṣipraṃ vinaśyati || 99 ||
Der Pratyangira-Malamantra
Die lange Formel ist durch ausgesprochene und chiffrierte Bestandteile dargestellt.
9.100
atha pratyaṅgirāmālāmantrasiddhiḥ prakīrtyate |
tāro māyānabhaḥ kṛṣṇavāsase śatavarṇakāḥ || 100 ||
9.101
sahasrahiṃsinipadaṃ sahasravadane punaḥ |
mahābale padaṃ paścād uccared aparājite || 101 ||
9.102
pratyaṅgire parasainyaparakarmasadṛj jalam |
dhvaṃsini paramantrotsādini sarvapadaṃ tataḥ || 102 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Formel richtet sich gegen fremde Heere, fremde Ritualhandlungen und fremde Mantras. Die Chiffre Jala mit Drik ergänzt die folgende Wortbildung.
9.103
bhūtānte damani prānte sarvadevān samuccaret |
bandhayugmaṃ sarvavidyāś chindhiyuk kṣobhayedvayam || 103 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Verben bezeichnen Binden, Zerschneiden und Aufwühlen. Die Abwehrsprache wird nicht in eine harmlose moderne Affirmation umgeschrieben.
9.104
parayantrāṇi saṅkīrtya sphoṭayadvitayaṃ paṭhet |
sarvānte śṛṅkhalā uktvā troṭayadvitayaṃ jvalat || 104 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anweisung nennt ausdrücklich die zweimalige Wiederholung von sphoṭaya und troṭaya.
9.105
jvālājihve karālānte vadane pratyam uccaret |
gire māyānamo'nto'yaṃ śarasūryākṣaro manuḥ || 105 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahl wird durch śara und sūrya ausgedrückt und von Naukā als 125 erläutert.
9.106
ṛṣyādikaṃ pūrvam uktaṃ māyayā syāt ṣaḍaṅgakam |
dhyāyet pratyaṅgirāṃ devīṃ sarvaśatruvināśinīm || 106 ||
9.107
siṃhārūḍhātikṛṣṇāṃ tribhuvanabhayakṛdrūpam ugraṃ vahantī |
jvālāvaktrā vasānā navavasanayugaṃ nīlamaṇyābhakāntiḥ |
śūlaṃ khaḍgaṃ vahantī nijakarayugale bhaktarakṣaikadakṣā |
seyaṃ pratyaṅgirā saṃkṣapayatu ripubhir nirmitaṃ vo'bhicāram || 107 ||
9.108
ayutaṃ prajapen mantraṃ sahasraṃ tilarājikāḥ |
hutvā siddhamanuṃ mantrī prayogeṣu śataṃ japet || 108 ||
9.109
grahabhūtādikāviṣṭaṃ siñcen mantrajapajjalaiḥ |
vināśayet parakṛtaṃ yantramantrādikarmaṇām || 109 ||
Erläuterung zur Stelle: Dies dokumentiert eine historische Besessenheits- und Schutzvorstellung; daraus folgt keine Aussage über die Behandlung von Erkrankungen.
Die sechs großen Naturmächte
Berg, Ozean, Feuer, Wind, Erde und Himmel werden als Gottheiten vergegenwärtigt.
9.110
mantraṃ virodhiśamakaṃ pravakṣye ṣoḍaśākṣaram |
praṇavaḥ keśavaḥ sendur vargādyāḥ pañca sendavaḥ || 110 ||
9.111
viyac candrānvitaṃ rānta sadyojātaḥ śaśāṅkayuk |
māyātrikarṇacandrāḍhyo bhṛguḥ sargo varmaphaṭ || 111 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck verbindet rānta und sadyojātaḥ gedrängt. Die Lautchiffren werden nicht durch eine spekulative Rezitationsform ersetzt.
9.112
svāhāntaḥ ṣoḍaśārṇo'yaṃ mantraḥ śatruvināśanaḥ |
vidhātāṣṭir ṛṣiś chandaḥ parvatābdhyagnivāyavaḥ || 112 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Gottheitenliste setzt sich im folgenden Vers mit Erde und Raum fort.
9.113
dharākāśau mahāpūrvā devatāḥ parikīrtitāḥ |
huṃ bījaṃ pārvatīśaktir māyayā tu ṣaḍaṅgakam || 113 ||
Erläuterung zur Stelle: Mit dem vorausgehenden Vers ergibt sich die Reihe Mahaparvata, Mahasamudra, Mahagni, Mahavayu, Mahadhara und Mahakasha.
9.114
nānāratnārcirākrāntaṃ vṛkṣāmbhaḥ svarṇair yutam |
vyāghrādipaśubhir vyāptaṃ sānuyuktaṃ giriṃ smaret || 114 ||
9.115
matsyakūrmādibījāḍhyaṃ navaratnasamanvitam |
ghanacchāyaṃ sakallolam akūpāraṃ vicintayet || 115 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grunddruck hat bījāḍhyam; dem Zusammenhang nach sind die im Meer lebenden Wesen gemeint. Akūpāra bezeichnet den Ozean.
9.116
jvālāvatīsamākrāntaṃ jagattritayam adbhutam |
pītavarṇaṃ mahāvahniṃ saṃsmarec chatruśāntaye || 116 ||
9.117
dharāsamutthareṇvoghamalinaṃ ruddhabhūdivam |
pavanaṃ saṃsmared viśvajīvanaṃ prāṇarūpataḥ || 117 ||
Erläuterung zur Stelle: Die lebensspendende Kraft des Prana wird hier ausdrücklich genannt, steht aber innerhalb einer historischen Ritualbeschreibung.
9.118
nadīparvatavṛkṣādiphalitagrāmasaṅkulā |
ādhārabhūtā jagato dhyeyā pṛthvīha mantriṇā || 118 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Verbindung phalitagrāma ist im Druck gedrängt; die Aussage schildert die bewohnte, vielfältige Erde.
9.119
sūryādigrahanakṣatrakālacakrasamanvitam |
nirmalaṃ gaganaṃ dhyāyet prāṇinām āśrayapradam || 119 ||
9.120
evaṃ ṣaḍdevatā dhyātvā sahasrāṇi tu ṣoḍaśa |
japen mantraṃ daśāṃśena ṣaḍdravyair homam ācaret || 120 ||
9.121
vrīhayas taṇḍulā ājyaṃ sarṣapāś ca yavās tilāḥ |
etair hutvā yathābhāgaṃ pīṭhe pūrvodite yajet || 121 ||
9.122
aṅgadikpālavajrādyair evaṃ siddho bhaven manuḥ |
śatrūpadravam āpanno yuñjyāt tannāśāye manum || 122 ||
Aggressive Anwendungen und abschließende Reinigung
Der Text lehrt ausdrücklich Māraṇa und schließt mit einer Reinigungs- beziehungsweise Sühneanweisung. Diese Anwendungen sind keine moderne Praxisempfehlung.
9.123
akāraṃ parvatākāraṃ dhāvantaṃ śatrusammukham |
patanonmukham atyugraṃ prācyāṃ diśi vicintayet || 123 ||
9.124
kakāraṃ kṣubdhakallolaṃ plāvitākhilabhūtalam |
samudrarūpiṇaṃ bhīmaṃ pratīcyāṃ diśi saṃsmaret || 124 ||
9.125
varṇaṃ tad agrimaṃ jvālāsaṅghavyāptanabhastalam |
yāmye'rabdhajagaddāhaṃ smaret pralayapāvakam || 125 ||
9.126
tṛtīyavargaprathamaṃ prakampitajagattrayam |
yugāntapavanākāram uttarasyāṃ diśi smaret || 126 ||
9.127
turīyapañcamādyārṇau pṛthvīgaganarūpiṇau |
śatruvargaṃ bādhamānau cintayen niyatātmavān || 127 ||
9.128
tad agrimaṃ varṇayugaṃ śatror niḥśvāsapaddhatim |
nirundhānaṃ smaren mantrī vidadhad ripum ākulam || 128 ||
9.129
māyādivarṇatritayaṃ śatror netraśrutīmukham |
pratyekaṃ tu nirundhānaṃ cintayet sādhakottamaḥ || 129 ||
9.130
varmasaṅkṣobhitaṃ tv astraṃ ripor ādhāradeśataḥ |
utthāpya vahniṃ taddehaṃ pradahantam anusmaret || 130 ||
9.131
evaṃ varṇān smaran mantrī japen mantraṃ sahasrakam |
maṇḍalatritayād arvāṅ mārayaty eva vidviṣam || 131 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle gehört zu Māraṇa. Die behauptete Wirkung ist weder nachgewiesen noch eine spirituelle Empfehlung dieser Ausgabe.
9.132
evaṃ yaḥ kurute karma prāṇāyāmajapādibhiḥ |
saṃśodhayitvā svātmānaṃ svarakṣāyai hariṃ smaret || 132 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā bezeichnet die Stelle ausdrücklich als Sühneanweisung für denjenigen, der Māraṇa vollzieht. Sie wird nicht als nachträgliche Rechtfertigung von Schädigung verstanden.
Kolophon des Taraṅga 9
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhāv annapūrṇādimantraprakāśanaṃ nāma navamas taraṅgaḥ || 9 ||
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, Sanskrit-Grundtext, PDF-Seiten 299–333, gedruckte Seiten 249–283. 9.27 überspannt eine Seitengrenze; 9.81 ist ein Halbvers, 9.90 enthält einen zusätzlichen, nach der Versnummer gedruckten Halbvers. Naukā und Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Der zehnte Taraṅga erschließt mehrere machtvolle Formen der Devi. Seine Meditationsbilder verbinden Glanz und Schönheit mit schreckenerregenden Attributen. Zugleich überliefert das Kapitel zahlreiche historische Stambhana- und Abhicara-Anwendungen. Diese dürfen nicht mit den heutigen Anregungen zu Japa, Hingabe und innerer Sammlung verwechselt werden. Ein wichtiger innerer Abschluss der Puja erscheint in 10.105: Nach Verehrung, Lobpreis und Verneigung wird die Gottheit in das eigene Selbst zurückgenommen.
Bagalamukhi – Mantra und Meditation
Die Laute des Mantras werden teils ausdrücklich genannt, teils chiffriert bezeichnet.
10.1
atha pravakṣye śatrūṇāṃ stambhinī bagalāmukhī |
praṇavo gaganaṃ pṛthvīśāntibinduyutaṃ baga || 1 ||
10.2
lāmukhākṣo gadī sarvaṃ duṣṭānāṃ vāhalīnduyuk |
mukhapadaṃ stambhayānte jihvāṃ kīlaya varṇakāḥ || 2 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Formel enthält die Aufforderung, Rede und Zunge der als feindlich geltenden Personen zu hemmen. Ihre chiffrierte Gestalt wird beibehalten.
10.3
buddhiṃ vināśayānte tu bījaṃ tāro'gnisundarī |
ṣaṭtriṃśadakṣaro mantro nārado munir asya tu || 3 ||
Erläuterung zur Stelle: Der ausgeschriebene Gebetsteil fordert ausdrücklich die Zerstörung der Einsicht beziehungsweise des Verstandes [der Gegner]. Er wird nicht als Empfehlung für heutige Beziehungen verstanden.
10.4
chando'pi bṛhatī jñeyaṃ devatā bagalāmukhī |
netrākṣisāyakanavapañcakābhrair aṅgakam || 4 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahlenchiffren ergeben 36 Silben; Akshi bezeichnet in dieser Reihe fünf, wie Naukā ausdrücklich erläutert.
10.5
sauvarṇāsanasaṃsthitāṃ trinayanāṃ pītāṃśukollāsinīṃ |
hemābhāṅgaruciṃ śaśāṅkamukuṭāṃ saccampakasragyutām |
hastair mudgarapāśavajrarasanāḥ sambibhratīṃ bhūṣaṇair |
vyāptāṅgīṃ bagalāmukhīṃ trijagatāṃ saṃstambhinīṃ cintayet || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā ordnet Hammer und Vajra den rechten, Schlinge und die Zunge des Gegners den linken Händen zu. Diese Ikonographie ist eine historische Darstellung von Stambhana.
10.6
evaṃ dhyātvā japel lakṣam ayutaṃ campakodbhavaiḥ |
kusumair juhuyāt pīṭhe pūrvokte pūjayed imām || 6 ||
10.7
candanāgurucandrādyaiḥ pūjārthaṃ yantram ālikhet |
trikoṇaṣaḍdalāṣṭāsraṣoḍaśāradharāpuram || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grunddruck nennt ṣaḍdala und aṣṭāsra; die folgende Verehrungsanweisung spricht von sechs Ecken und acht Blättern. Diese geometrische Abweichung bleibt sichtbar.
10.8
madhye sampūjayed devīṃ koṇe sattvādikān guṇān |
ṣaṭkoṇeṣu ṣaḍaṅgāni mātṛbhairavasaṃyutāḥ || 8 ||
10.9
sampūjyāṣṭadale padme ṣoḍaśāre yajed imāḥ |
maṅgalā stambhinī caiva jṛmbhiṇī mohinī tathā || 9 ||
10.10
vaśyācalā balākā ca bhūdharā kalmaṣābhidhā |
dhātrī ca kalanā kālakarṣiṇī bhrāmikāpi ca || 10 ||
10.11
mandagamanā ca bhogasthā bhāvikā ṣoḍaśī smṛtā |
bhūgṛhasya caturdikṣu pūrvādikṣu yajet kramāt || 11 ||
10.12
gaṇeśaṃ baṭukaṃ cāpi yoginīṃ kṣetrapālakam |
indrādīṃś ca tato bāhye nijāyudhasamanvitān || 12 ||
10.13
itthaṃ siddhamanur mantrī stambhayed devatādikān |
pītavastras tadāsīnaḥ pītamālyānulepanaḥ || 13 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 336, der zweite auf 338; 337 enthält die dazwischen gedruckte Erläuterung.
10.14
pītapuṣpair yajed devīṃ haridrotthasrajā japan |
pītāṃ dhyāyan bhagavatīṃ prayogeṣv ayutaṃ japet || 14 ||
Erläuterung zur Stelle: Die wiederkehrende Farbe Gelb verbindet Gewand, Blumen, Salbung, Mala und Meditationsbild zu einer einheitlichen Ritualgestaltung.
Historische Anwendungen von Stambhana
Schädigende oder medizinisch unhaltbare Anwendungen werden als solche gekennzeichnet.
10.15
trimadhvaktatilair homo nṛṇāṃ vaśyakaro mataḥ |
madhuratrayāktaiḥ syād ākarṣo lavaṇair dhruvam || 15 ||
10.16
tailābhyaktair nimbapatrair homo vidveṣakārakaḥ |
tālaloṇaharidrābhir dviṣāṃ saṃstambhanaṃ bhavet || 16 ||
10.17
aṅgāradhūmaṃ rājīś ca māhiṣaṃ gugguluṃ niśi |
śmaśānapāvake hutvā nāśayed acirād arīn || 17 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anwendung gehört zur historischen Schädigungsritualistik.
10.18
garuto gṛdhrakākānāṃ kaṭutailaṃ vibhītakam |
gṛhadhūmaṃ citāvahnau hutvā proccāṭayed ripūn || 18 ||
10.19
dūrvāguḍūcīlājān yo madhuratrayānvitān |
juhoti so'khilān rogāñ chamayed darśanād api || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Eine historische Heilverheißung, keine belegte medizinische Wirkung.
10.20
parvatāgre mahāraṇye nadīsaṅge śivālaye |
brahmacaryavrato lakṣaṃ japed akhilasiddhaye || 20 ||
10.21
ekavarṇagavīdugdhaṃ śarkarāmadhusaṃyutam |
triśataṃ mantritaṃ pītaṃ hanyād viṣaparābhavam || 21 ||
Erläuterung zur Stelle: Dies ist keine verlässliche Behandlung einer Vergiftung.
10.22
śvetapālāśakāṣṭhena racite ramyapāduke |
alaktarañjite lakṣaṃ mantrayen manunāmunā || 22 ||
10.23
tadārūḍhaḥ pumān gacchet kṣaṇena śatayojanam |
pāradaṃ ca śilāṃ tālapiṣṭaṃ madhusamanvitam || 23 ||
10.24
manunā mantrayel lakṣaṃ liptenākhilāṃ tanum |
adṛśyaḥ syān nṛṇām eṣa āścaryaṃ darśayāmi kim || 24 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stoffe und Wirkungsbehauptungen werden historisch dokumentiert; eine Anwendung wird nicht empfohlen.
10.25
ṣaṭkoṇe vilikhed bījaṃ sādhyanāmānvitaṃ manoḥ |
haritālaniśācūrṇair unmattarasasaṃyutaiḥ || 25 ||
10.26
śeṣākṣaraiḥ samāvītaṃ dharāgehavirājitam |
tad yantraṃ sthāpitaprāṇaṃ pītasūtreṇa veṣṭayet || 26 ||
10.27
āmyat kulālacakrasthāṃ gṛhītvā mṛttikāṃ tayā |
racayed vṛṣabhaṃ ramyaṃ yantraṃ tanmadhyataḥ kṣipet || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckform āmyat ist auffällig; gemeint ist Ton von der sich drehenden Töpferscheibe.
10.28
haritālena saṃlipya vṛṣaṃ pratyaham arcayet |
stambhayed dviṣāṃ vācaṃ gatiṃ kāryaparamparām || 28 ||
10.29
ādāya vāmahastena pretabhūmisthakharparam |
aṅgāreṇa citāsthena tatra yantraṃ samālikhet || 29 ||
10.30
mantritaṃ nihitaṃ bhūmau ripūṇāṃ stambhayed gatim |
pretavastre likhed yantram aṅgāreṇaiva tat punaḥ || 30 ||
10.31
maṇḍūkavadane nyasyet pītavastreṇa veṣṭitam |
pūjitaṃ pītapuṣpais tad vācaṃ saṃstambhayed dviṣām || 31 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anwendung instrumentalisiert ein Tier und wird nicht als heutige Praxis empfohlen.
10.32
yad bhūmau bhavitā divyaṃ tatra yantraṃ samālikhet |
mārjitaṃ tad vṛṣāpatrair divyastambhanakṛd bhavet || 32 ||
Erläuterung zur Stelle: Divya bezeichnet hier ein Gottesurteil beziehungsweise eine Ordalhandlung. Naukā erklärt Vṛṣā als Atarushaka.
10.33
indravāruṇikāmūlaṃ saptadhā manumantritam |
kṣiptaṃ jale divyakṛtau jalastambhanakārakam || 33 ||
10.34
kiṃ bhūriṇā sādhakena mantraḥ samyag upāsitaḥ |
śatrūṇāṃ gatibuddhyādeḥ stambhano nātra saṃśayaḥ || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Die apodiktische Wirkungsaussage gehört zum Original. Diese Ausgabe übernimmt sie nicht als erwiesene Tatsache.
Die ebergesichtige Göttin ist hier mit Traumoffenbarung verbunden.
10.35
ucyate svapnavārāhī janatāvaśakāriṇī |
vedādibījaṃ māyā ca hṛd dīrghau jalapāvakau || 35 ||
10.36
khaṃ sadṛk sadyayug medhā re svapnaṃ sargiṇau ca ṭhau |
kṛśānuvallabhānto'yaṃ mantraḥ pañcadaśākṣaraḥ || 36 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Worttrennung kṛśānuvallabhānto ’yam bedeutet: „dieser, mit Krishanuvallabha endende [Mantra]“. Die chiffriert genannten Laute werden nicht frei ergänzt.
10.37
īśvaro jagatī svapnavārāhī munipūrvakāḥ |
tāro bījaṃ ca hṛllekhāśaktiṣṭhau kīlakaṃ matam || 37 ||
10.38
dvipañcanetrahastākṣiyugmārṇair aṅgakaṃ manoḥ |
pādaliṅgakaṭīkaṇṭhagaṇḍākṣiśrutināsike |
vinyasya mantrajān varṇāṃś cintayet paradevatām || 38 ||
Erläuterung zur Stelle: Dieser nummerierte Eintrag umfasst drei Halbverse. Naukā nennt zusätzlich den Kopf und erläutert an Geschlecht, Kehle und Kopf jeweils einen Laut, an den übrigen Stellen zwei.
10.39
meghaśyāmaruciṃ manoharakucāṃ netratrayodbhāsitāṃ |
kolāsyāṃ śaśiśekharām acalayā daṃṣṭrātale śobhinīm |
bibhrāṇāṃ svakarāmbujair asilatāṃ carmāpi pāśaṃ sṛṇiṃ |
vārāhīm anucintayed dhayavarārūḍhāṃ śubhālaṅkṛtim || 39 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grunddruck liest dhayavara; dem Sinn und der Ikonographie der vorliegenden Erklärung nach ist hayavara, ein edles Pferd, gemeint. Naukā erläutert Achala hier als die Erde.
10.40
lakṣaṃ japed daśāṃśena nīlapadmais tilaiḥ śubhaiḥ |
juhuyāt pūrvasamprokte pīṭhe sampūjayed imām || 40 ||
10.41
trikoṇe tāṃ samārādhya ṣaṭkoṇeṣv aṅgadevatāḥ |
ṣoḍaśāre yajec chaktīr vakṣyamāṇās tu ṣoḍaśa || 41 ||
10.42
uccāṭanī tadīśī ca śoṣaṇī śoṣaṇīśvarī |
māraṇī māraṇīśī ca bhīṣaṇī bhīṣaṇīśvarī || 42 ||
10.43
trāsanī trāsanīśī ca kampanī kampanīśvarī |
ājñāvivartinī paścād ājñāvivartinīśvarī || 43 ||
10.44
vastujāteśvarī cātha sarvasampādanīśvarī |
etāḥ pūjyāś caturthyantāḥ praṇavādyā namo'nvitāḥ || 44 ||
10.45
yajed aṣṭadale padme mātṛbhairavasaṃyutāḥ |
lokapālān daśadale dvitīye hetisaṃyutān || 45 ||
10.46
evaṃ siddhaṃ manuṃ mantrī kāmyakarmaṇi yojayet |
tarpayen nārikelotthair jalais tīrthodbhavair api || 46 ||
Ehrung von Frauen und anschließende Beeinflussungsrituale
Der Text verbindet unterschiedliche Ziele; sie werden in der Erklärung auseinandergehalten.
10.47
mānayet taruṇīvargān sarvakāmārthasiddhaye |
kṛṣṇapakṣāṣṭamīdharṣe bhūtāhe vā kṛtavrataḥ || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers nennt die Ehrung von Frauen. Der zweite leitet eine historische Beeinflussungsanwendung ein; die Druckfolge aṣṭamīdharṣe ist sprachlich auffällig.
10.48
catuṣpathān nadīkūladvayāt kaulālaveśmanaḥ |
mṛdam ānīya dhattūrarasasaṃyuktayā tayā || 48 ||
10.49
racayet putalīṃ ramyāṃ sādhyāsusthāpanānvitām |
tataḥ pretāmbare yantraṃ nṛkākājāsṛjā likhet || 49 ||
10.50
citāṅgārayujā yoniṃ ṣaṭkoṇaṃ bhūpurānvitam |
tadantarmantram ālikhya veṣṭayen manunāmunā || 50 ||
10.51
sādhyam uccāṭayayugaṃ śoṣayadvitayaṃ tataḥ |
mārayadvitayaṃ cātha bhīṣayadvitayaṃ tataḥ || 51 ||
10.52
nāśayadvitayaṃ paścāc chiraḥ kampaya yugmakam |
mamājñāvartinaṃ paścāt kuru sarvābhimarṇakāḥ || 52 ||
10.53
tavastujātaṃ śabdānte sampādayayugaṃ tataḥ |
sarvaṃ kuru yugaṃ svāhā munisaptākṣaro manuḥ || 53 ||
10.54
anena veṣṭitaṃ yantraṃ kṛtaṃ devīpratiṣṭhitam |
putalyā hṛdi vinyasya yajetām uktamārgataḥ || 54 ||
10.55a
tadagre prajapen mantraṃ rātrāv ekāntam āśritaḥ |
sahasraṃ sāṣṭakaṃ bhūyaḥ pūjayetāṃ samāhitaḥ || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grunddruck nummeriert diesen und den folgenden Vers beide mit 55. Zur Unterscheidung stehen hier 55a und 55b. Danach folgt im Druck 56 und anschließend 58; eine Nummer 57 ist nicht vorhanden.
10.55b
evaṃ kṛte narā nāryo rājāno rājavallabhāḥ |
siṃhā gajā mṛgāḥ krūrā bhaveyur vaśagā dhruvam || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Behauptung einer umfassenden Beeinflussungswirkung; keine moderne Praxisempfehlung. Im Grunddruck die zweite Nummer 55.
10.56
citte dhyātvā nijaṃ kāryaṃ śayīta vijane vratī |
yathā bhāvi tathā devī svapne vadati mantriṇe || 56 ||
Erläuterung zur Stelle: Im Grunddruck Nummer 56, gefolgt von 58. Die Aussage gehört zur Tradition der Traumoffenbarung und ist keine verlässliche Zukunftsprognose.
Das große Yantra
Die Verehrung entfaltet sich in konzentrisch angeordneten Gottheitenkreisen.
10.58
athaitasyā mahāyantraṃ pravakṣye siddhidaṃ nṛṇām |
kṛtvā trikoṇaṃ ṣaṭkoṇaṃ ṣoḍaśāraṃ vasucchadam || 58 ||
10.59
daśāradvitayaṃ pañcadaśāsraṃ bhūpuradvayam |
trikoṇe kāmabījasthaṃ vāgbhavaṃ vilikhet punaḥ || 59 ||
10.60
ṣaṭsu koṇeṣu vāgbījaṃ pāśaṃ māyāṃ sṛṇiṃ śriyam |
dīrghaṃ ca kavacaṃ paścād vilikhet ṣoḍaśacchade || 60 ||
10.61
śaktīḥ ṣoḍaśa pūrvoktā brāhmyādyā aṣṭapatrake |
bhairavaiḥ saṃyutā nyasyed daśāre dikpatīn kramāt || 61 ||
10.62
svasvabījādikān bījasamūhaḥ kathyate'dhunā |
māṃsaṃ raktaṃ viṣaṃ merur jalaṃ vāyur bhṛgur viyat || 62 ||
Erläuterung zur Stelle: Hier sind die Wörter Chiffren für Laute, keine Liste darzubringender Stoffe.
10.63
etāni śaśiyuktāni pāśo māyāntimā matā |
vajrādyān vilikhet samyak paṅktipatre dvitīyake || 63 ||
10.64
tithipatre mūlavarṇān gāyatryarṇaiḥ praveṣṭayet |
vāgbhavāni vilikhed bhūmi mandiradvitayāśriṣu || 64 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā bestimmt Gāyatrī hier als die vedische Gayatri.
10.65
bhūrjādau yantram ālikhya japaṃ sampātasādhitam |
bāhvādau vidhṛtaṃ dadyān nṛṇāṃ kīrtiṃ dhanaṃ sukham || 65 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck bietet japaṃ; der Satz beschreibt die rituelle Vollendung eines Amuletts. Die Wirkungen sind Verheißungen des Textes.
Vartali – Mantra und Gottesgestalt
Der Mantra steht in chiffrierter Form; der Dhyana-Vers 10.74 zeigt zugleich Furchtlosigkeit und Segen.
10.66
bahunā kim ihoktena vārāhīṣṭaṃ prayacchati |
vāgbījapuṭitā bhūmir namo'nte bhagavaty atha || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Themenwechsel zum Vartali-Mantra liegt innerhalb dieses Verses.
10.67
vārtālivarā gaganaṃ sadṛg vārāhi vā padam |
rāhamukhi tato bījatrayaṃ pūrvoditaṃ vadet || 67 ||
10.68
andhe andhini hṛdayaṃ rundhe rundhini hṛt tathā |
jambhe jambhini hṛt paścān mohe mohini hṛt punaḥ || 68 ||
Erläuterung zur Stelle: Hṛdaya und Hṛt sind hier Chiffren für namaḥ, wie Naukā erläutert.
10.69
stambhe stambhini hārdānte punar bījatrayaṃ vadet |
sarvaduṣṭapraduṣṭānāṃ sarveṣāṃ sarvavākpadam || 69 ||
10.70
cittacakṣurmukhagatijihvāstambhaṃ kurudvayam |
śīghraṃ vaśyaṃ kurudvandvaṃ tribījīṭhacatuṣṭayam || 70 ||
10.71
sargāḍhyaṃ varmaphaṭ svāhā vedarudrākṣaro manuḥ |
praṇavādir muniś chandaḥ śivo'tijagatī tathā || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā löst die Zahlchiffre ausdrücklich als 114 auf.
10.72
vārtālī devatā proktā vārtālī hṛdayaṃ smṛtam |
vārāhīti śiraḥ proktaṃ śikhāvarāhamukhy api || 72 ||
10.73
andhe andhini varmoktaṃ rundhe rundhini netrakam |
jambhe jambhini cāstraṃ syāt tato dhyāyet tu devatām || 73 ||
10.74
raktāmbhoruhakarṇikoparigate śāvāsane saṃsthitāṃ |
muṇḍasragparirājamānahṛdayāṃ nīlāśmasadrociṣam |
hastābjair musalaṃ halābhayavarān sambibhratīṃ satkucāṃ |
vārtālīm aruṇāmbarāṃ trinayanāṃ vande varāhānanām || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Die schreckenerregenden Attribute stehen neben Abhaya und Vara: Furchtlosigkeit und Segen sind ausdrücklich Bestandteile des Meditationsbildes.
10.75
tatsaptadaśasāhasraṃ prajapet taddaśāṃśataḥ |
tilair bandhūkakusumair juhuyān madhurāñcitaiḥ || 75 ||
10.76
pūjāyantram atho vakṣye japādinavaśaktikam |
svarṇe rūpye tathā tāmre bhūrjapatre'tha dāruṇi || 76 ||
10.77
likhed gorocanārātricandrāgurukuṅkumaiḥ |
yonipañcāsraṣaṭkoṇāṣṭapatraśatapatrakam || 77 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert Rātri als Haridrā, Kurkuma; Yoni bezeichnet hier das Dreieck.
10.78
sahasradalabhūbimbasaṃvītadvārasaṃyutam |
kailāsācalamadhyasthaṃ pīṭham etad vicintayet || 78 ||
Erläuterung zur Stelle: Bhūbimba wird in Naukā als Viereck erklärt.
10.79
tatrāvāhya yajed devīm upacārair manoharaiḥ |
trikoṇamadhye deveśīṃ tad agnyādiṣu cāṅgakam || 79 ||
10.80
vārtālī cāpi vārāhī pūjyā varāhamukhy api |
trikoṇeṣv atha pañcāsreṣv andhinī rundhinī tathā || 80 ||
10.81
jambhinī mohinī cāpi stambhinījyā tu pañcamī |
ṣaṭkoṇeṣu punaḥ pūjyā ḍākinī rākiṇī tathā || 81 ||
10.82
lākinī kākinī cāpi śākinī hākinī punaḥ |
ṣaṭkoṇapārśvayoḥ pūjyaṃ stambhinīkrodhinīdvayam || 82 ||
10.83
musaleṣṭavarā lādyā kapālahalabhṛt parā |
ṣaṭkoṇāgre yajec caṇḍoccaṇḍaṃ tasyāḥ sutottamam || 83 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckfolge lādyā ist auffällig; der Kommentar erläutert die erste Gestalt als Stambhini und die zweite als Krodhini.
10.84
śūlaṃ nāgaṃ ca ḍamaruṃ kapālaṃ dadhataṃ karaiḥ |
indranīlanibhaṃ nagnaṃ jaṭābhāravirājitam || 84 ||
10.85
aṣṭapatreṣu vārtālīmukhaṃ devyaṣṭakaṃ yajet |
śatapatreṣu sampūjyā rudrārkā vasavo'śvinau || 85 ||
10.86
triraikaikāntyapatre tu jambhinī stambhinīyutā |
ṣaṭkoṇāgrataḥ pūjyaḥ siṃho mahiṣasaṃyutaḥ || 86 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt: 11 Rudras, 12 Adityas, 8 Vasus und 2 Ashvins, jeweils auf drei Blättern, belegen 99 Blätter; das hundertste gehört dem Göttinnenpaar.
10.87
sahasrapatre vārāhīṃ pūjayet tu sahasraśaḥ |
aṅkuśo ṅentā vārāhī namo'ntas tanmanuḥ smṛtaḥ || 87 ||
10.88
bhūpuradvāradeśe tu baṭukaṃ kṣetrapālakam |
yoginīṃ gaṇanāthaṃ ca tattanmantraiḥ prapūjayet || 88 ||
10.89
phāntaḥ sabindur baṭuko ṅento hṛt saptavarṇakaḥ |
meruḥ śaśiyutaḥ kṣetrapālāya namasānvitaḥ || 89 ||
10.90
aṣṭārṇaḥ śeṣayug vāyuḥ sacandro yoginīpadam |
bhyo namo'ntaḥ saptavarṇaḥ khāntaś candrānvito gaṇa || 90 ||
10.91
pataye hṛc cāṣṭavarṇāḥ proktās te manavaḥ kramāt |
dikpālān āyudhair yuktān dikṣu sampūjayet tataḥ || 91 ||
Bali-Mantras und Mudras
Die abschließenden Opfergaben gelten Batuka, Kshetrapala, Yoginis und Ganesha.
10.92
pūjānte baṭukādibhyo balimantrair baliṃ haret |
balidānocitā mantrāḥ kīrtyante'khilasiddhidāḥ || 92 ||
10.93
ehyehīti padaṃ procya devī putreti kīrtayet |
baṭukānte nāthakapilajaṭābhārabhāsuraḥ || 93 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrede ruft den Sohn der Göttin herbei und beschreibt ihn als strahlend durch seine Fülle brauner beziehungsweise rötlichbrauner Haarflechten.
10.94
trinetrajvālāśabdānte mukhasarvajalaṃ sadṛk |
ghnān nāśayayugaṃ sarvopacārasahitaṃ balim || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Die chiffrierte Wortfolge enthält die Bitte um Beseitigung aller Hindernisse und spricht von der mit sämtlichen Verehrungsgaben verbundenen Opfergabe.
10.95
gṛhṇayugaṃ vahnipatnīśarapañcākṣaro manuḥ |
baṭukasya baliṃ dadyād anena śraddhayānvitaḥ || 95 ||
10.96
meruḥ ṣaḍdīrghayug varmasthānakṣetrapadaṃ vadet |
pāleśasarvakāmaṃ ca pūrayānalavallabhā || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Die ausgesprochene Bitte lautet sinngemäß: „Herr und Hüter des Ortes beziehungsweise Bereichs, erfülle jedes Begehren.“ Die Laute bleiben in der chiffrierten Gestalt des Grundtextes.
10.97
trayoviṃśativarṇāḍhyaḥ kṣetrapālamanur mataḥ |
yoginīnām atho mantraḥ padyarūpaḥ prapadyate || 97 ||
10.98
ūrdhvabrahmāṇḍato vā divi gaganatale bhūtale niṣkale vā |
pātāle vātale vā salilapavanayor yatra kutra sthitā vā |
kṣetre pīṭhopapīṭhādiṣu ca kṛtapadā dhūpadīpādikena |
prītā devyaḥ sadā naḥ śubhabalividhinā pāntu vīrendravandyāḥ || 98 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Orte werden umfassend aufgezählt: Der Schutzruf wendet sich an die Yoginis in allen Sphären. Die Druckfolge vātale lässt sich als vā + atale lesen.
10.99
yāṃ yoginībhyaḥ svāhānto bhūminandākṣaro manuḥ |
yoginīnāṃ baliṃ dadyād anena vidhipūrvakam || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Silbenzahl bezieht sich auf den vorangehenden Vers zusammen mit diesem Formelabschluss.
10.100
dīrghatrayenduyuk senduḥ śārṅgīgaṇapatārṇakāḥ |
māruto bhagavāṃs toyaṃ ravarānte dasarva ca || 100 ||
Erläuterung zur Stelle: Dieser und der folgende Vers geben den Ganesha-Bali-Mantra durch Lautchiffren und Wortstücke an.
10.101
janaṃ me vaśamānānte yaḥ sarvo lohito halī |
dīrgho rasahitaṃ prānte baliṃ gṛhṇayugaṃ śiraḥ || 101 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Formel verbindet den Empfang einer Opfergabe mit einer Aufforderung zur Beeinflussung von Menschen. Diese Zielsetzung wird nicht als zeitgemäße Praxis empfohlen.
10.102
gaṇeśabalimantro'yaṃ gaganaśrutivarṇavān |
evaṃ tebhyo baliṃ dattvā svasvamudrāṃ pradarśayet || 102 ||
10.103
aṅguṣṭhaṃ tarjanīyuktaṃ darśayed baṭuke balau |
aṅguṣṭhānāmike vāme kṣetrapālabalau matau || 103 ||
10.104
kiñcid vakrīkṛtā madhyā gaṇanāthabalau smṛtā |
anāmāmadhyamāṅguṣṭhā yoginīnāṃ balau punaḥ || 104 ||
Rücknahme ins Selbst und weitere Anwendungen
Die innere Vollendung der Puja geht im Text weiteren wunscherfüllenden und aggressiven Anwendungen voraus.
10.105
evaṃ sampūjya saṃstutya natvātmany upasaṃharet |
siddhamantraḥ prakurvīta prayogāñ chivabhāṣitān || 105 ||
Erläuterung zur Stelle: Ātmany upasaṃharet beschreibt die Rücknahme in das eigene Selbst: Die äußere Verehrung erhält ausdrücklich einen inneren Abschluss.
10.106
haridrayā candanena lākṣayāguruṇāpi ca |
pureṇa vividhair māṃsair juhuyād iṣṭasiddhaye || 106 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Opfervorschrift. Sie gehört zur Darstellung des Ritualsystems, nicht zu den heutigen Praxisanregungen dieses Artikels.
10.107
haridrāmālayā kuryāj japaṃ stambhanakarmaṇi |
sphāṭikaiḥ padmabījaiś ca rudrākṣaiḥ śubhakarmaṇi || 107 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers unterscheidet ausdrücklich hemmende und glückverheißende Anwendungen. Er ist daher für die Einordnung der unterschiedlichen Ritualziele wichtig.
10.108
svarṇādipātraiḥ surayā bandhūkakusumais tilaiḥ |
vārāhīṃ tarpayet samyak kāmasampūrtaye naraḥ || 108 ||
10.109
catuḥśataṃ tu tāpicchair juhuyāt stambhanecchayā |
lājacūrṇatilaiḥ kuryāt kharameṣāsṛjanvitaiḥ || 109 ||
10.110
piṇḍaṃ manoharaṃ taṃ tu pūjayet tarpayet api |
sapatnasadanaṃ sāṅgam etasmai vinivedayet || 110 ||
10.111
kuṇḍe piṇḍaṃ nidhāyāmuṃ juhuyāt tatra cāyutam |
ekaviṃśatirātrīṣu lājai raktasamanvitaiḥ || 111 ||
Shakata-Yantra und Kapitelabschluss
Die historische Schädigungsritualistik wird dokumentiert, nicht empfohlen.
10.112
evaṃ kṛte vairivṛndaṃ bhakṣyate yoginīgaṇaiḥ |
atha yantraṃ mahādevyāḥ procyate śakaṭābhidham || 112 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Themenwechsel liegt innerhalb des Verses. Die erste Hälfte schließt die vorangehende Schädigungsanwendung ab.
10.113
vilikhya tāre sādhyākhyaṃ bhūbījena praveṣṭayet |
ukāreṇa ca saṃveṣṭya bhūpuraṃ parito likhet || 113 ||
10.114
aṣṭavajrānvitaṃ vajraprānte praṇavam ālikhet |
vajramadhye sādhyanāma likhet karmasamanvitam || 114 ||
10.115
dharābījena saṃveṣṭya bhūpuraṃ mūlavidyayā |
bahir aṅkuśasaṃvītaṃ jhiṇṭīśena praveṣṭayet || 115 ||
10.116
etad yantraṃ samālikhya nūtne kaulālakharpare |
kṛṣṇapuṣpaiḥ samabhyarcya nikṣipet tv ariveśmani || 116 ||
10.117
ripum uccāṭayec chīghraṃ sthitaṃ varṣaśatāny api |
vāditre yantram ālikhya vādayet samarāntare || 117 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 359, der zweite auf 360.
10.118
śrutvā tadravasaṃtrastāḥ palāyante virodhinaḥ |
pāṣāṇe likhitaṃ rātryā pītapuṣpeṣu nikṣipet || 118 ||
10.119
sampūjitam adhovaktraṃ vācaṃ saṃstambhayed dviṣām |
tāpakāry agninikṣiptaṃ jale doṣapradaṃ bhavet || 119 ||
10.120
sādhyarkṣatarugarbhasthaṃ śatrūṇāṃ duḥkhadāyakam |
kiṃ bahūktena sarveṣṭaṃ sādhayet sādhitaṃ nṛṇām || 120 ||
Kolophon des Taraṅga 10
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau bagalādimantrakathanaṃ nāma daśamas taraṅgaḥ || 10 ||
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 334–360, gedruckte Seiten 284–310. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 11 – Shrividya und Tripurasundari

Shrividya erscheint als „Herrin der Mantras“, Tripurasundari als Ursprung und tragender Grund der Welten. Der Taraṅga verbindet die sorgfältige Übertragung an einen geprüften Schüler mit zahlreichen Nyasa-Formen, innerer Puja, Dhyana und der Einladung der Göttin in das Shrichakra. Besonders zugänglich sind die Bilder von Licht und Nektar in 11.17, die innere Verehrung in 11.84 sowie die Anrufungen der dem Wohl aller Wesen zugewandten und durch Bhakti zugänglichen Göttin in 11.103 und 11.105.
Übertragung und Mantraaufbau
Die chiffrierten Lautbeschreibungen werden bewahrt und nicht spekulativ zu neuen Formeln ergänzt.
11.1
oṃ trinetraṃ kamalākāntaṃ nṛsiṃhaṃ candraśekharam |
natvā saṃkṣepato vakṣye śrīvidyāṃ mantranāyikām || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Eingangsanrufung verbindet göttliche Namen mit der nun folgenden Shrividya-Darlegung.
11.2
aparīkṣitaśiṣyāya tāṃ na dadyāt kadācana |
yaduccāraṇamātreṇa pāpaṣaṇḍaḥ pralīyate || 2 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers verbindet eine hohe spirituelle Verheißung mit einer ausdrücklichen Bedingung der Übertragung.
11.3
tāraṃ māyāṃ ca kamalām ādau bījatrayaṃ paṭhet |
brahmajhiṇṭīśagovindadharāmāyeti cādimam || 3 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 361, der zweite auf 362. Die Lautchiffren werden als solche überliefert.
11.4
ākāśabhṛgucakryagryamāṃsamāyādvitīyakam |
haṃsadhātṛkṣamāmāyātṛtīyaṃ bījam īritam || 4 ||
11.5
vākkāmaśaktisaṃjñaṃ tu kramād bījatrayaṃ bhavet |
iyaṃ ṣaḍarṇā śrīmāyākāmavākchaktisampuṭā || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Kuta-Gruppen können in der hier verwendeten Mantrazählung als Einheiten gezählt werden. Deshalb ist die Zahl nicht einfach mit einer unkommentierten phonetischen Silbenzählung gleichzusetzen.
11.6
anekapuṇyasamprāpyā śrīvidyāṣoḍaśākṣarī |
muniḥ syād dakṣiṇāmūrtiḥ paṅktiś chandaḥ samīritam || 6 ||
11.7
devatā jagatām ādiḥ śrīmattripurasundarī |
bījaṃ aiṃ bhṛgur auḥ śaktiḥ kāmabījaṃ tu kīlakam || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Bhṛgu mit au wird in Naukā als sauḥ erläutert. Die chiffrierte Gestalt des Grundtextes bleibt erhalten; aiṃ steht darin ausdrücklich.
Nyasa – Einsetzung im Körper
Die einzelnen Körperzuordnungen gehören zu einer überlieferten Ritualordnung.
11.8
mūrdhāsyahṛdguhyapāde nābhau munyādikān nyaset |
nyāsān sarvān prakurvīta māyāśrībījapūrvakān || 8 ||
11.9
madhyānāmākaniṣṭhāsu jyeṣṭhayos tarjanīdvayoḥ |
tale pṛṣṭhe ca karayor nyased dvikramād imān || 9 ||
Erläuterung zur Stelle: Die grammatisch verkürzte Druckfolge dvikramād imān wird durch die nachfolgende Lautbeschreibung und den Kommentar erläutert.
11.10
śrīkaṇṭhānantasauvarṇān bindusargasamanvitān |
namontān karaśuddhyākhyo nyāso'yaṃ parikīrtitaḥ || 10 ||
11.11
devyāsanaṃ ca prathamaṃ tathā cakrāsanaṃ kramāt |
sarvamantrāsanaṃ sādhyasiddhāsanam iti nyaset || 11 ||
11.12
ṅe namo'ntaṃ ca bījāḍhyaṃ pajjaṅghājānuliṅgake |
māyāṃ kāmaṃ śaktibījaṃ prathamāsanapūrvakam || 12 ||
11.13
viyadārūḍhavākkāmaśaktibījāni pūrvataḥ |
dvitīye samprayojyāni sahapūrvāṇi tatpare || 13 ||
11.14
māyāṃ kāmaṃ phāntamāṃse bhagendrāḍhye prayojayet |
turīyāsanapūrvāṇīty āsananyāsa īritaḥ || 14 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Lautbeschreibung bleibt chiffriert; die Erläuterung löst sie für die konkrete Ritualformel auf.
11.15
tataḥ ṣaḍaṅgaṃ kurvīta pañcabhis tribhir ekataḥ |
ekenaikena pañcārṇair mantrasya kramataḥ sudhīḥ || 15 ||
Licht, Nektar und rituelle Identifikation
Der Text führt die Vorstellung der Göttin mit der Wahrnehmung des eigenen Körpers zusammen.
11.16
mūlavidyāṃ samuccārya praṇavādinamontikām |
madhyānāmikābhyāṃ tu brahmarandhre pravinyaset || 16 ||
11.17
sudhāṃ sravantīṃ varṇebhyaḥ plāvayantīṃ nijāṃ tanum |
pradīpakalikākārāṃ mahāsaubhāgyadāṃ smaret || 17 ||
Erläuterung zur Stelle: Die innerlich vorgestellte Reinigung ist ein Meditationsmotiv. Hier werden Laut, Licht und die Empfindung des ganzen Körpers zusammengeführt.
11.18
mudrāṃ kṛtvā vāmakarṇe parasaubhāgyadaṇḍinīm |
vāmamūrdhādipādāntaṃ tathā mūlaṃ pravinyaset || 18 ||
11.19
trikhaṇḍayā mudrayā tu bhāle mūlaṃ nyaset tathā |
trailokyasyākhilasyāhaṃ karteti svaṃ vicintayet || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Eine rituelle Identifikation mit göttlicher Wirksamkeit, keine Aufforderung zu persönlicher Selbstüberhöhung.
11.20
ripujihvāgrahāṃ mudrāṃ darśayan sarvavidviṣaḥ |
nigṛhṇāmīti saṃcintya pādamūle tathā nyaset || 20 ||
11.21
mukhaṃ saṃveṣṭya nyasyet punar dakṣiṇakarṇataḥ |
vinyasya vāmakarṇāntaṃ kaṇṭhād vaktraṃ tato nyaset || 21 ||
11.22
tārasampuṭitāṃ vidyāṃ sarvāṅge vinyaset punaḥ |
yonimudrāṃ mukhe baddhvā namet tripurasundarīm || 22 ||
11.23
brahmarandhre hastamūle bhāle vidyāṃ pravinyaset |
aṅguṣṭhānāmikābhyāṃ tu nyāsaḥ sammohanābhidhaḥ || 23 ||
11.24
jagaddṛśyakarākhyo'yaṃ nyāsaḥ saṃkīrtito mayā |
saṃsmarann aruṇaṃ mūlaṃ sundarīprabhayā jagat || 24 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckform jagaddṛśyakara ist auffällig; Naukā bezeichnet die zuvor beschriebene Folge als jagadvaśīkaraṇanyāsa. Die rote Lichtvorstellung leitet zum folgenden Nyasa über.
11.25
pādayor jaṅghayor jānvor madhye kaṭibhāgayoḥ |
liṅge pṛṣṭhe nābhideśe pārśvayoḥ stanayor api || 25 ||
11.26
aṃsayoḥ karṇayor brahmarandhre vaktre ca netrayoḥ |
karṇayoḥ karṇaveṣṭe'pi mūlasyaikaikam akṣaram || 26 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Aufzählung nennt karṇa zweimal. Diese Wiederholung des Grunddrucks wird nicht stillschweigend entfernt.
Die Sprachgöttinnen
Vashini und weitere Göttinnen werden mit Lautgruppen und Körperstellen verbunden.
11.27
saṃhāranyāsa ukto'yaṃ tato vāgdevatā nyaset |
tāsāṃ bījāni nāmāni nyāsasthānāni ca bruve || 27 ||
11.28
agnibhūdharamāṃsāḍhyārdhīśo bījaṃ śaśāṅkayuk |
ṣoḍaśasvarabījāḍhyāṃ vaśinīṃ śirasi nyaset || 28 ||
11.29
krodhīśamāṃsayuṅ māyādvitīyaṃ bījam īritam |
kavargapūrvabījāḍhyāṃ bhāle kāmeśvarīṃ nyaset || 29 ||
11.30
dīrghakhaḍgīśarāntāḍhyaśāntibindusamanvitām |
cavargaṃ tadbījayutāṃ bhrūmadhye mohinīṃ nyaset || 30 ||
11.31
ardhīśo vāyumāṃsastho bindvāḍhyas tat turīyakam |
ṭavargabījapūrvāṃ tu vimalāṃ vinyased gale || 31 ||
11.32
śūlivaikuṇṭharephasthaṃ vāmanetraṃ sabindukam |
tavargabījasaṃyuktāṃ vinyased aruṇāṃ hṛdi || 32 ||
11.33
vāmakarṇo viyaddhaṃsamāṃsabālānilenduyuk |
pavargaṃ tadbījapūrvāṃ jayinīṃ nābhito nyaset || 33 ||
11.34
pāśītandrī rephavāyusaṃyutā dīpikenduyuk |
yavargaṃ bījapūrvāṃ mūlādhāre sarveśvarīṃ nyaset || 34 ||
11.35
saṃvartakamahākālarephasthaśāntir induyuk |
kaulinīṃ śādibījāḍhyāṃ nyaset pādāntam ūrdhvataḥ || 35 ||
11.36
vāgdevatāyai hārdāntaṃ nāmānte proccaret padam |
ukto vāgdevatānyāsaḥ sṛṣṭinyāsam athācaret || 36 ||
Schöpfung, Erhaltung und fünffacher Nyasa
Die angestrebte Angleichung an die Gottheit wird in 11.41 ausdrücklich benannt.
11.37
brahmarandhre lalāṭe ca netrayoḥ karṇayor nasoḥ |
gaṇḍadantauṣṭhajihvāsukhakūpe ca pṛṣṭhataḥ || 37 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckfolge jihvāsukha- ist auffällig; Naukā nennt die Zunge und anschließend die Mitte des Mundes als getrennte Stellen.
11.38
sarvāṅge hṛdaye nyaset stanakukṣidhvajeṣu ca |
ekaikārṇam atho mūrdhni sarveṇa vyāpakaṃ caret || 38 ||
11.39
sṛṣṭinyāsaṃ vidhāyaivaṃ sthitinyāsam athācaret |
karāṅguṣṭhāṅgulīṣu brahmarandhre mukhe hṛdi || 39 ||
11.40
nābhyādipādaparyantaṃ nābhyantaṃ kaṇṭhadeśataḥ |
brahmarandhrāc ca kaṇṭhāntaṃ pādāṅguliṣu pañca vā || 40 ||
11.41
atha pañcavidhaṃ nyāsaṃ vakṣye sarveṣṭasiddhidam |
mantrapañcāvṛttirūpaṃ yena tadrūpatāṃ vrajet || 41 ||
Erläuterung zur Stelle: Tadrūpatā bezeichnet hier die im Ritual angestrebte Angleichung an die Gottheit; sie bildet den inneren Sinn der umfangreichen Körperzuordnungen.
11.42
mūrdhni vaktre dṛśoḥ śrutyor nasor gaṇḍauṣṭhayor api |
vaktramadhye dantapaṅktyor vadane vinyaset kramāt || 42 ||
11.43
ekaikavarṇaṃ vidyāyā ity eko nyāsa īritaḥ |
śikhāśiro lalāṭaṃ bhrūghrāṇavaktre ṣaḍarṇakān || 43 ||
11.44
karasandhiṣu sāgreṣu daśeti syād dvitīyakaḥ |
śiro lalāṭanetrāsyajihvāyāṃ ṣaṇ nyaset punaḥ || 44 ||
11.45
pādasandhiṣu sāgreṣu daśeti syāt tṛtīyakaḥ |
svarasthāne caturthaḥ syāl lalāṭe ca gale hṛdi || 45 ||
11.46
nābhau ca mūlādhāre'pi brahmarandhre mukhe gude |
ādhāre hṛdbrahmarandhre karayoḥ pādayor hṛdi || 46 ||
11.47
evaṃ pañcavidhaṃ kṛtvā vidyāṃ praṇavasampuṭām |
sarvasmin vyāpayed aṅge namontāṃ tāṃ hṛdi nyaset || 47 ||
Nicht unerlässliche Nyasas und die Meditation der Göttin
Der Grundtext verzichtet ausdrücklich auf die ausführliche Beschreibung zusätzlicher Nyasas.
11.48
ṣoḍhānyāsādayo nyāsāḥ kāryāḥ saubhāgyavāñchayā |
nocyante vistarabhayān naiva cāvaśyakāś ca te || 48 ||
Erläuterung zur Stelle: Zwischen 11.47 und 11.48 enthält die Ausgabe eine umfangreiche Kommentardarlegung zu sechs Nyasa-Arten. Diese gehört nicht zu den nummerierten Grundversen und wird nicht als Grundtext eingefügt. Der Vers selbst relativiert ausdrücklich ihre Notwendigkeit.
11.49
mudrāḥ pradarśayet kṛtvā ṣaḍaṅgaṃ prāṇasaṃyamam |
saṃkṣobhadrāvaṇākarṣavaśyonmādamahāṅkuśāḥ || 49 ||
11.50
khecarībījayonyākhyā mudrā devīpriyā nava |
tato dhyāyed bhagavatīṃ śrīmattripurasundarīm || 50 ||
11.51
bālārkāyutatejasaṃ trinayanāṃ raktāmbarollāsinīṃ |
nānālaṅkṛtirājamānavapuṣaṃ bāloḍurāṭśekharām |
hastair ikṣudhanuḥ sṛṇiṃ sumaśaraṃ pāśaṃ mudā bibhratīṃ |
śrīcakrasthitasundarīṃ trijagatām ādhārabhūtāṃ smaret || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Göttin erscheint als tragender Grund der Welt und zugleich als zugängliche Meditationsgestalt. Die Beschreibung ist Grundtext, die genauere Zuordnung der Attribute zu den Händen Kommentar.
11.52
lakṣam ekaṃ japen mantraṃ daśāṃśaṃ hayamārajaiḥ |
puṣpais trimadhuropetair juhuyāt pūjite'nale || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā identifiziert Hayamāra mit Karavīra. Die historische Stoffvorschrift ist kein Vorschlag zur häuslichen Selbstpraxis.
Shrichakra und Verehrungsgefäße
Gefäßunterlage, Gefäß und Wasser werden mit Feuer, Sonne und Mond verbunden.
11.53
śrīcakrasyoddhṛtiṃ vakṣye tatra pūjanasiddhaye |
bindugarbhaṃ trikoṇaṃ tu kṛtvā cāṣṭāram uddharet || 53 ||
11.54
daśāradvayamanvasrāṣṭāraṣoḍaśakoṇakam |
trirekhātmakabhūgehaveṣṭitaṃ yantram ālikhet || 54 ||
Erläuterung zur Stelle: Die knappe geometrische Beschreibung ist keine vollständige Konstruktionsanleitung. Manvasra wird in Naukā als vierzehnteilig erläutert.
11.55
tatra pūjāṃ pravakṣyāmi pātrasthāpanapūrvakam |
vahannāḍīsthahastena svāgrato yantram ālikhet || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā bezieht die Wahl der rechten oder linken Hand auf die jeweils aktive Nadi.
11.56
trikoṇamadhyaṣaṭkoṇavṛttabhūmaṇḍalātmakam |
bālayā pūjayen madhyaṃ tadbījaiḥ koṇakatrayam || 56 ||
11.57
anulomavilomais taiḥ ṣaṭkoṇān pūjayet tataḥ |
astraprakṣālitaṃ madhye pātrādhāraṃ nidhāpayet || 57 ||
11.58
ekatriṃśārṇamanunā tam ādhāraṃ samarcayet |
vahnidīrghatrayendrāḍhyo rabhāntalavaśānilāḥ || 58 ||
11.59
vāmakarṇendusaṃyuktāraḥ senduś cāgnimaṇḍalā |
vāyur dharmapradadaśakalātmā ṅesamanvitaḥ || 59 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese und die folgenden Verse zerlegen die Gefäßmantras in Lautchiffren und Wortbestandteile; daraus wird hier keine frei ergänzte Rezitationsformel gebildet.
11.60
vāgbījaṃ kalaśādhārā pavano namasānvitaḥ |
tārādir īrito mantro bhājanādhārapūjane || 60 ||
11.61
prādakṣiṇyād daśāgnerīs tadupary arcayet kalāḥ |
dhūmrārcir ūṣmā jvalinī jvālinī visphuliṅginī || 61 ||
Erläuterung zur Stelle: Jvalinī und Jvālinī sind im Druck verschiedene Namen und bleiben unterschieden.
11.62
suśrīḥ surūpā kapilā havyakavyādikāvahā |
sabinduyādivarṇāḍhyā daśāgner īritāḥ kalāḥ || 62 ||
11.63
kalāśrīpādukāṃ pūjayāmīti padam uccaret |
nāmnām ante tatas tāsāṃ prāṇasthāpanam ācaret || 63 ||
11.64
svarṇādipātram astreṇa kṣālitaṃ tatra vinyaset |
viyaddīrghatrayendrāḍhyaṃ hamāṃsaṃ varānilāḥ || 64 ||
11.65
ardhīśabindusaṃyuktāḥ sendu khaṃ sūryamaṇḍalā |
vāyur vasupradānte syād dvādaśānte kalātmane || 65 ||
11.66
manmathaḥ kalaśāyeti namo'ntaḥ praṇavādikaḥ |
triṃśadvarṇātmako mantraḥ kalaśasyārcane mataḥ || 66 ||
11.67
kalā dvādaśa sūryasya kalaśopari pūjayet |
tapinī tāpinī dhūmrā marīcir jvālinī ruciḥ || 67 ||
11.68
suṣumnā bhogadā viśvā bodhinī dhāriṇī kṣamā |
anulomavilomābhyāṃ kādibhārṇayugayutāḥ || 68 ||
11.69
pūrvavat tāḥ samāpūjyāḥ kalaśe pūrayej jalam |
uccaran mātṛkāvarṇān mūlavidyāṃ ca mantravit || 69 ||
11.70
dantākṣareṇa manunā kalaśodakam arcayet |
bhṛgur dīrghatrayendrāḍhyaḥ samalāmbv agnivāyavaḥ || 70 ||
Erläuterung zur Stelle: Danta, „Zähne“, ist hier eine Zahlchiffre für 32, wie Naukā erläutert.
11.71
ardhīśenduyutāḥ sendur haṃsānte somamaṇḍalā |
ya kāmapradaṣoḍaśānte kalātmā tu ṅeyutaḥ || 71 ||
11.72
bhṛgur manur visargāḍhyo ṅeyutaṃ kalaśāmṛtam |
tārādi hṛdayānto'yaṃ manuḥ pānīyapūjane || 72 ||
11.73
cāndrīḥ kalāḥ svarādyās tu yajet ṣoḍaśa tajjale |
amṛtā mānadā pūṣā tuṣṭipuṣṭī ratir dhṛtiḥ || 73 ||
11.74
śaśinī candrikā kāntir jyotsnā śrīḥ prītir aṅgadā |
pūrṇā pūrṇāmṛtā ceti pūjanaṃ pūrvavan matam || 74 ||
Anandabhairava, Sudhadevi und innere Puja
Die äußeren Handlungen werden durch innere Vergegenwärtigung getragen.
11.75
bhairavaṃ ca sudhādevīṃ svamantrābhyāṃ yajej jale |
sahakṣamalapānīyavahnīrārdhīśabindumat || 75 ||
11.76
bījam ānandabhairavānte vāyur vauṣaṇ manur mataḥ |
hasayor vaiparītyena bījaṃ pūrvoditaṃ sudhā || 76 ||
11.77
devyai vauṣaṭ tayor mantrau daśamunyakṣarau kramāt |
tato matsyāstrakavachadhenu mudrāḥ pradarśayet || 77 ||
11.78
saṃrodhinyā saṃnirudhya musalaṃ cakrasaṃjñakam |
mahāmudrāṃ yonimudrāṃ kuryāt kumbhāmṛte punaḥ || 78 ||
11.79
evaṃ kalaśam āsthāpya tasya dakṣiṇadeśataḥ |
śaṅkhaṃ cāpi viśeṣārghyaṃ sthāpayet pūrvavat kramāt || 79 ||
11.80
arghye trikoṇaṃ saṃcintyākathādyaiḥ ṣoḍaśākṣaraiḥ |
hakṣābhyāṃ śobhitaṃ madhye tatra bālāṃ prapūjayet || 80 ||
11.81
aṣṭāvarṇamantrena devīṃ jyotirmayīṃ yajet |
tāro māyenduyug vyoma bhṛguḥ sargī sasadharaḥ || 81 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Lautbeschreibung sasadharaḥ wird im Kommentar durch die Verbindung mit au erläutert.
11.82
vārāho binduyuk svāhā vasuvarṇaḥ smṛto manuḥ |
mūlaṃ trir abhijapyātha kuryān mudrāḥ samīritāḥ || 82 ||
11.83
śaṅkhārghyasthāpane kārya ūhaḥ kalaśanāmani |
evaṃ pātrāṇi saṃsthāpya gṛhītvārghyodakaṃ tataḥ || 83 ||
11.84
pūjāvastūni cātmānaṃ prokṣen mūlamanuṃ smaran |
vidhāya mānasīṃ pūjāṃ pīṭhapūjām athācaret || 84 ||
Erläuterung zur Stelle: Mānasī Pūjā, innere Verehrung, steht ausdrücklich vor der Verehrung des äußeren Sitzes. Beide Formen gehören im Text zusammen.
Der Pitha als kosmische Ordnung
Erde, Ozean, Edelsteininsel, Thron, Gottheiten und Bewusstseinsprinzipien bilden den vorgestellten heiligen Sitz.
11.85
maṇḍūkaṃ kālavahnīśaṃ tanmūlaprakṛtiṃ yajet |
ādhāraśaktiṃ kūrmaṃ ca śeṣavārāhamedinīḥ || 85 ||
11.86
sudhābdhiṃ ratnadvīpaṃ ca svarṇādriṃ nandanaṃ vanam |
dṛṣṭvā kalpatarūn madhye vicitrānandabhūmikām || 86 ||
11.87
śrīratnamandiraṃ ratnavedikāṃ dharmavāraṇam |
ratnasiṃhāsanaṃ tasya pādān dharmādikān yajet || 87 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert Dharmavāraṇa als Schirm; die Thronfüße sind Dharma, Erkenntnis, Nichtanhaften und Herrschaft.
11.88
gātrāṇi tāṃś ca naḥpūrvān paścāc cānandakandakam |
jñānanālaṃ karṇikāṃ ca sūryasomāgnimaṇḍalam || 88 ||
Erläuterung zur Stelle: Die verneinte Reihe umfasst Adharma, Unwissenheit, Anhaften und Nicht-Herrschaft; sie erscheint in der rituellen Gesamtordnung, nicht als ethische Empfehlung.
11.89
tāramātrātrayāḍhyaṃ tatsvavarṇādyān guṇān yajet |
mātrātrayāḍhyam ātmānam antarātmānam eva ca || 89 ||
11.90
tṛtīyaṃ paramātmānaṃ jñānātmānaṃ parādikam |
māyātattvaṃ kalātattvaṃ vidyātattvaṃ ca pūjayet || 90 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert Para hier als das Maya-Bija vor dem Namen des Erkenntnisselbst.
11.91
paratattvaṃ svavarṇādyaṃ brahmaviṣṇuśivāṃs tataḥ |
pretāṃs tān īśvaraṃ turyaṃ pañcamaṃ ca sadāśivam || 91 ||
Erläuterung zur Stelle: Die fünf Gottheiten bilden in dieser Shakta-Sitzvorstellung die Grundlage der Göttin. Preta ist hier ein ikonographischer Fachausdruck innerhalb des Pancha-Preta-Sitzes.
11.92
sudhārṇavāsanaṃ paścād yajet pretāmbujāsanam |
divyāsanaṃ cakrāsanaṃ sarvamantrāsanaṃ tataḥ || 92 ||
11.93
sādhyasiddhāsanaṃ prācyaṃ cakrarājaṃ prapūjayet |
pīṭhaśaktīs tataḥ kāṣṭhāsv icchājñānaṃ kriyā tathā || 93 ||
11.94
kāminī kāmadāyinyau ratir eva ratipriyā |
nandā manonmanī ceti varābhayakarās tu tāḥ || 94 ||
11.95
tata āsanamantreṇa pūjayec cakranāyakam |
vāk parāyai keśavo'tha parāyai ca parāparā || 95 ||
11.96
bālīdāmodarārūḍhas tārtīyaṃ ca sadāśiva |
mahāpretaṃ paṭhet padmāsanāya hṛdayāntikaḥ || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Mantra enthält die Verehrung des Lotus-Sitzes, dessen Grundlage Sadashiva als Mahapreta ist. Die Lautchiffren bleiben erhalten.
11.97
ekonatriṃśadarṇāḍhyo manur āsanasaṃjñakaḥ |
evaṃ pīṭhaṃ samabhyarcya dadyāt puṣpāñjaliṃ tataḥ || 97 ||
Blumengabe, Einladung und Hingabe
Die dem Wohl aller Wesen zugewandte Göttin wird um Gegenwart gebeten.
11.98
prakaṭāntaṃ guptaguptatarānte sampradāya ca |
kulānte netrayuṅ meṣo garbheti tataḥ paṭhet || 98 ||
11.99
hasyānteti rahasyārṇāparāpararahasya ca |
saṃjñakaḥ śrīcakragato yoginīpādukāpadam || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Die über 11.98–100 laufende Formel nennt unterschiedliche Klassen der Yoginis des Shrichakra; der Kommentar schreibt die zusammenhängende Formel aus.
11.100
bhyo namo'nto dharābāṇavarṇo māyāramādikaḥ |
mantrapuṣpāñjalerdāne sarvasiddhipradāyakaḥ || 100 ||
11.101
mudrāṃ trikhaṇḍāṃ kṛtvātha puṣpāṇy ādāya cāñjalau |
dhyātvā pūrvoditāṃ devīṃ mūlavidyāṃ samuccaret || 101 ||
11.102
caitanyaṃ hṛtkamalato nāsikārandhranirgatam |
brahmarandhrasya mārgeṇa yojitaṃ kusumāñjalau || 102 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers beschreibt eine innere rituelle Vorstellung, keine körperlich messbare Wanderung des Bewusstseins.
11.103
mahāpadmavanāntaḥsthe kāraṇānandavigrahe |
sarvabhūtahite mātar ehy ehi parameśvari || 103 ||
Erläuterung zur Stelle: Sarvabhūtahite richtet die Anrufung ausdrücklich auf das Wohl aller Wesen. Die eigene Verehrung erhält damit einen über das persönliche Begehren hinausreichenden Horizont.
11.104
mahaḥ pūjābhacaitanyasaṃyuktakusumāñjalim |
śrīcakrarāje saṃyojya tataḥ ślokadvayaṃ paṭhet || 104 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckfolge mahaḥ pūjābha- ist sprachlich unsicher. Der rituelle Zusammenhang ist das Einsetzen der zuvor innerlich vergegenwärtigten göttlichen Gegenwart in das Shrichakra. Die Wendung „beide Verse“ bezieht sich auf die Anrufung in 11.103 und 11.105.
11.105
deveśi bhaktisulabhe sarvāvaraṇasaṃyute |
yāvat tvāṃ pūjayiṣyāmi tāvat tvaṃ susthirā bhava || 105 ||
Erläuterung zur Stelle: Bhaktisulabhe betont die Zugänglichkeit durch Hingabe. Die genaue Ritualordnung und die Herzensbeziehung zur Göttin werden hier ausdrücklich verbunden.
Einsetzung und Übergang zur Verehrung des Gefolges
Der Kapitelabschluss bereitet die im zwölften Taraṅga folgende Verehrung der Gottheitenkreise vor.
11.106
idam āvāhanaṃ proktaṃ tataḥ sthāpanam ācaret |
bhairavīmantram uccārya śrīmattripurasundari || 106 ||
11.107
cakre'smin kuru sānnidhyaṃ namo'ntaḥ sthāpane manuḥ |
darśayet sthāpanīṃ mudrāṃ sannidhiṃ sannirodhanam || 107 ||
Erläuterung zur Stelle: Die ausgeschriebene Bitte bedeutet: „O ehrwürdige Tripurasundari, sei in diesem Chakra gegenwärtig.“
11.108
sammukhīkaraṇaṃ tattanmudrābhir mantravic caret |
nyaset ṣaḍaṅgaṃ devyaṅge sakalīkaraṇaṃ tv idam || 108 ||
11.109
avaguṇṭhāmṛtīkāraparamīkaraṇāni ca |
tattanmudrābhir ārādhya mūlena triḥ prapūjayet || 109 ||
11.110
tataḥ pādyādikān samyag upacārān prakalpayet |
mūlamantreṇa puṣpāntān punaḥ santarpayet tridhā || 110 ||
11.111
puṣpāñjaliṃ vidhāyātha dhyātvā devīṃ yathāvidhi |
anujñāṃ prārthayen mantrī parivārasamarcane || 111 ||
Kolophon des Taraṅga 11
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau śrīvidyākathanaṃ nāmaikādaśas taraṅgaḥ || 11 ||
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 361–395, gedruckte Seiten 311–345. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 12 – Shrichakra, Nityas und Gopalasundari
Die Verehrung der Tripurasundari entfaltet sich in Gottheitenkreisen und führt von der Vielfalt der Kräfte zum Bindu als innerstem Zentrum. Der Taraṅga nennt fünfzehn Nityas, die sechzehnte Göttin in der Mitte, göttliche und menschliche Guru-Ströme und ausdrücklich auch weibliche Gurus. Die Verbindung von Krishna und Shrividya in Gopalasundari mündet in die Verheißung der Vereinigung mit Brahman.
Nityas und ihre Mantras
Die Lautchiffren werden bewahrt. Einzelne schwierige Drucklesungen sind lokal gekennzeichnet.
12.1
śrīvidyāyā atho vakṣye parivāraprapūjanam |
kṛtena yena mantrajño labhate vāñchitādhikam || 1 ||
12.2
śuklapakṣe yajen nityāḥ kāmeśvaryādiṣoḍaśa |
kṛṣṇapakṣe vicitrādyāḥ kāmeśvaryavasānakāḥ || 2 ||
12.3
ṣoḍaśīṃ ca yajen madhye vakṣye tadyajanakramam |
ekaikaṃ svaram uccārya nityāmantraṃ samuccaret || 3 ||
12.4
kāmeśvaryādināmānte nityāśrīpādukāṃ paṭhet |
pūjayāmi tarpayāmi hṛdayaṃ procya pūjayet || 4 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Worte bedeuten: „Ich verehre und erfreue die ehrwürdigen Füße der Nitya.“ Hṛdaya bezeichnet den Formelabschluss namaḥ.
12.5
binduṃ parita ākalpya trikoṇe binduto'ntimam |
dakṣahastena puṣpādi vāmenāmbho vinikṣipet || 5 ||
12.6
kecid āhur ihācāryā ārdrakeṇa jalaṃ kṣipet |
vāmāvartena sampūjyāḥ koṇapārśveṣu pañcaśaḥ || 6 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Text überliefert ausdrücklich eine Variante einiger Lehrer; sie wird nicht als einzig mögliche Vorschrift dargestellt.
12.7
nityāmantrāḥ pravakṣyante smṛtāḥ sarveṣṭasiddhidāḥ |
bālā tāro namaḥ kāmeśvari dṛgdīrghajādimaḥ || 7 ||
12.8
kāmaphalaprade sarvasattvānte tu śaṅkari |
sarvānte tu jagadvarṇāti kṣobhaṇānte karīti ca || 8 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Formel nennt Wunschgewährung und das Erschüttern beziehungsweise Beeinflussen der Welt. Die in Wortstücke zerlegte Überlieferungsform bleibt erhalten.
12.9
varmatrayaṃ pañcabāṇāḥ pratilomakumārikā |
kāmeśvarīmanuḥ proktaḥ ṣaṭcatvāriṃśadarṇavān || 9 ||
12.10
vāgbījaṃ bhagakarṇāḍhyā nidrāto bhaginīti ca |
bhagodarīti varṇānte bhagamāle bhagāvahe || 10 ||
12.11
bhagaguhye bhagānte syād yone bhaganipātini |
sarvānte bhagaśabdānte vaśaṅkari bhageti ca || 11 ||
12.12
rūpe nityapadaṃ klinne bhagasvāgniḥ sadīpakaḥ |
pe sarvabhasmṛtidīrghāgni mehyānaya vāgnayaḥ || 12 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle reiht Mantra-Wortstücke und Lautchiffren aneinander. Die schwierige zweite Vershälfte wird nach dem Druck wiedergegeben; sie ist keine frei rekonstruierte vollständige Mantraformel.
12.13
deretesu sajhiṇṭīśaḥ pāvakas te bhagārṇakāḥ |
klinne klinnadrave kledaya drāvaya ca keśavaḥ || 13 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Lauttrennung am Versanfang ist nicht sicher. Der Sanskritdruck wird beibehalten; eine rezitierfertige Rekonstruktion erfolgt nicht.
12.14
moghe bhagānte vicce ca kṣubha kṣobhaya sarva ca |
sattvān bhageśvari prānte vāg blūṃ jaṃ blūṃ ca bheṃ punaḥ || 14 ||
Erläuterung zur Stelle: Der ausgesprochene Teil verbindet die Göttinnenanrede mit einer Aufforderung zur Erregung aller Wesen; dies ist eine historische Formel, keine Empfehlung zur Beeinflussung anderer.
12.15
blūṃ moṃ blūṃ heṃ punaḥ blūṃ hoṃ klinne sarvāṇi akṣaram |
gāni me vaśamānānte mārutaḥ strī hareti ca || 15 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Wortstücke setzen die Unterwerfungsformel fort. Einzelne Druckformen werden nicht zu einem neuen Mantra vereinheitlicht.
12.16
bleṃ māyāgnitribhuvarṇā proditā bhagamālinī |
nityaklinne madadrānte padmanābhayutaṃ jalam || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 400; der zweite auf 401. Die Zahl 136 wird durch Naukā bestätigt.
12.17
māyādyāgnipriyānto'yaṃ nityaklinnā śivākṣaraḥ |
bānto rephārdhatārasaṃyuto'ṅkuśasampuṭaḥ || 17 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckfolge rephārdhatāra- ist nicht eindeutig; Naukā erklärt Repha zusammen mit Tara. Die Chiffrierung wird erhalten.
12.18
cavargavarṇāś catvāro vahnimanvindusaṃyutāḥ |
vahnipriyāntas tārādyo bheruṇḍāyā daśākṣaraḥ || 18 ||
12.19
māyānte vahnivāsinyai praṇavādyo namontikaḥ |
mantro'yaṃ vahnivāsinyā navavarṇaḥ samīritaḥ || 19 ||
12.20
tāro māyāśikhīvahnipadmanābhendusaṃyutaḥ |
savisargo bhṛgur nityā klinne paścān madadrave || 20 ||
12.21
svāhānto manuvarṇo'yaṃ mahāvidyeśvarīmanuḥ |
śivadūtīcaturthyantā māyādyā hṛdayāntikā || 21 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 402, der zweite auf 403. Die Grundausgabe nennt die Göttin hier Mahāvidyeśvarī.
12.22
śivadūtīmanuḥ proktaḥ saptavarṇo'khileṣṭadaḥ |
tāraḥ parāvarmakhe ca che kṣaḥ strīvāmakarṇayuk || 22 ||
12.23
gaganaṃ śaśisaṃyuktaṃ merur bhṛgayuto'drijā |
phaḍanto dvādaśārṇo'yaṃ tvaritāyā manur mataḥ || 23 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckform bhṛgayuta wird im Kommentar als Verbindung mit Bhṛgaṅga, ū, erläutert.
12.24
dāmodaro binduyutaḥ kalau śāntīndusaṃyutau |
bhṛgur manuvisargāḍhyas tryakṣarā kulasundarī || 24 ||
12.25
bhairavī bālayā yuktā prāk paścāc ca kramotkramāt |
tadante pañcabāṇāḥ syur nityā manvakṣareritā || 25 ||
12.26
tāro māyāphāntarephau jhiṇṭīśaśaśisaṃyutau |
haṃso'nty ardhīśabindvāḍhyo hṛllekhāṅkuśanityam || 26 ||
12.27
dadrave varma sṛṇyantā proktā nīlapatākinī |
caturdaśākṣarā sarvatrailokyākarṣaṇakṣamā || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Wortgrenze nityam / dadrave liegt zwischen den Versen. Der Kommentar liest in der zusammenhängenden Formel nityamadadrave.
12.28
varāhahaṃsacaṇḍīśajanārdanakṛśānavaḥ |
padmanābhendusaṃyuktā vijayāyai namontikaḥ || 28 ||
12.29
vijayāyā manuḥ proktaḥ saptavarṇo'khilārthadaḥ |
tārāḍhyau bhṛgukhaḍgīśau ṅentā syāt sarvamaṅgalā || 29 ||
12.30
namo'nto manur ākhyāto navārṇaḥ sarvamaṅgalaḥ |
tāro namo bhagavati jvālāmālini tatparam || 30 ||
12.31
devyante sarvabhūtānte saṃhārānte tu kārike |
jātavedasi varṇānte jvalanti prajvalanti ca || 31 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrede beschreibt Jvalamalini als flammende Göttin und Vollzieherin der Auflösung aller Wesen.
12.32
jvaladvayaṃ prajvalānte kavacaṃ pāvakadvayam |
varmāstrāntoditā jvālāmāliny aṣṭayugākṣarā || 32 ||
12.33
kūrmaḥ krodhīśamanvindusaṃyuto hy ekavarṇakaḥ |
vicitrāyā manuś caitā nityāḥ pañcadaśoditāḥ || 33 ||
Guru-Ströme und Lehrerinnen
Die Übertragung wird in die Mitte der Verehrung einbezogen; Frauen erscheinen ausdrücklich als Gurus.
12.34
mūlena ṣoḍaśīṃ madhye yajet tripurasundarīm |
bindutrikoṇayor madhye tribhaṅgībhir gurūn yajet || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Die fünfzehn Nityas bilden den umgebenden Kreis; die sechzehnte, Tripurasundari, steht in der Mitte. Die Guru-Verehrung wird räumlich in dieses Zentrum einbezogen.
12.35
divyaughāś cāpi siddhaughamānavaughais tridhā hite |
paraprakāśaḥ prathamas tataḥ paraśivābhidhaḥ || 35 ||
12.36
paraśaktiś ca kauleśaḥ śuklādevī kuleśvaraḥ |
kāmeśvarīti saptaiva divyaughā guravaḥ parāḥ || 36 ||
12.37
bhogaḥ krīḍaś ca samayaḥ sahajaś ca parāvaraḥ |
siddhaughaguravaś caite catvāraḥ parikīrtitāḥ || 37 ||
12.38
gagano viśvavimalau madano bhuvanas tathā |
līlā svātmā priyety aṣṭau mānavā aparā matāḥ || 38 ||
12.39
ānandanāthaśabdāntāḥ puruṣā guravaḥ smṛtāḥ |
ambāntās tu striyaḥ kāryāḥ sarvasiddhipradāyikāḥ || 39 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Text nennt weibliche Gurus ausdrücklich als Trägerinnen der Übertragung und erläutert ihre Namensform.
12.40
paraśaktis tathā śuklādevī kāmeśvarīti ca |
tisraḥ striyas tu divyeṣu priyālīleti mānave || 40 ||
Fünf Gottheitengruppen
Lakshmis, Koshas, Kalpalatas, Kamadhenus und Juwelengöttinnen bilden fünf Fünfergruppen.
12.41
śrīpādukāṃ pūjayāmītyante sarvatra yojayet |
tato bindoś caturdikṣu yajed āmnāyadevatāḥ || 41 ||
12.42
pūrvaṃ dakṣiṇamāmnāyaṃ paścimaṃ cottaraṃ tathā |
tataḥ prapūjayed dikṣu madhyataḥ pañcapañcikāḥ || 42 ||
12.43
ādyāṃ madhye catasro'nyāḥ pūrvādiśāsu pūjayet |
pañcasv api gaṇeṣv atra śrīvidyādyā prakīrtitā || 43 ||
12.44
śrīvidyā ca tathā lakṣmīr mahālakṣmīs tṛtīyakā |
triśaktiḥ sarvasāmrājyā pañcalakṣmyaḥ prakīrtitāḥ || 44 ||
12.45
śrīvidyā ca paraṃ jyotiḥ paraniṣkalaśāmbhavī |
ajapāmātṛkā ceti pañcakośā ime smṛtāḥ || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Kośa bezeichnet hier eine benannte rituelle Fünfergruppe. Sie ist nicht mit den fünf aus Vedanta-Darstellungen bekannten Hüllen gleichzusetzen.
12.46
śrīvidyā tvaritā caiva pārijāteśvarī punaḥ |
tripuṭā pañcabāṇeśī pañca kalpalatā imāḥ || 46 ||
12.47
śrīvidyāmṛtapīṭheśī sudhāśrīr amṛteśvarī |
annapūrṇeti vikhyātāḥ pañcaitāḥ kāmadhenavaḥ || 47 ||
12.48
śrīvidyāsiddhalakṣmīś ca mātaṅgī bhuvaneśvarī |
vārāhī ca smṛtaṃ caitan munibhī ratnapañcakam || 48 ||
12.49
śrīvidyāṃ mūlamantreṇa madhye sāṅgāṃ prapūjayet |
kramato'nyāś caturdikṣu tāsāṃ mantrān kramād bruve || 49 ||
12.50
bakeśo vahnimārūḍho vāmanetrendusaṃyutaḥ |
lakṣmīmantro'yam ekārṇas tena lakṣmīṃ prapūjayet || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā löst die Chiffre als śrīṃ auf.
12.51
tārapadmaśaktipadmakamale kamalālaye |
prasīdayugalaṃ lakṣmīr māyā padmā dhruvo mahā || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Die ausgeschriebenen Worte bitten: „Lotusgöttin, im Lotus Wohnende, sei gnädig, sei gnädig.“
12.52
lakṣmyai namonto mantro'yam aṣṭāviṃśativarṇavān |
pūjyānena mahālakṣmīḥ śrīvidyā dakṣiṇe sthitā || 52 ||
12.53
lakṣmīr māyāmanojanmā triśaktirmanur īritaḥ |
trivarṇo'nena sampūjyā triśaktiḥ paścime sthitā || 53 ||
Erläuterung zur Stelle: Trishakti wird im Westen des betreffenden Ritualkreises verehrt.
12.54
bhṛgvākāśakalāmāyārūḍhā padmālayāpuṭā |
trivarṇā sarvasāmrājyā tāṃ yajed uttarasthitām || 54 ||
12.55
tāro māyā tato haṃsaḥ sohaṃ vahnipriyāntimaḥ |
aṣṭavarṇaḥ paraṃjyotirmanus tāṃ pūrvato yajet || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Paraṃjyotis bedeutet „höchstes Licht“. Die Formel verbindet das Lichtmotiv mit Haṃsa und So’ham.
12.56
tāraḥ paro niṣkalaś ca śāmbhavījyā tu dakṣiṇe |
nabhaḥ sabindusargāḍhyo bhṛgur dvayarṇājapāpare || 56 ||
12.57
akārādikṣakārāntā varṇāḥ proktā tu mātṛkā |
praṇavo bhuvaneśī huṃ kheca chekṣaḥ padaṃ punaḥ || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Die erste Hälfte schließt die Kosha-Gruppe ab; die zweite beginnt bereits den Tvarita-Mantra der nächsten Gruppe. Die gedruckte Verszählung wird bewahrt.
12.58
strīṃ huṃ meruḥ sajhiṇṭīśo māyāstraṃ dvādaśākṣaraḥ |
tvaritāyā manuḥ proktas tena tāṃ purato'rcayet || 58 ||
12.59
ākāśahaṃsakrodhīśapinākīśaharādharāḥ |
sendavas tāramāyābhyāṃ sampuṭāś ca sarasvatī || 59 ||
12.60
ṅento hṛdanto mantro'yaṃ prokta ekādaśākṣaraḥ |
anena pārijāteśīṃ dakṣiṇasyāṃ prapūjayet || 60 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Silbenangabe des Grundtextes wird unverändert wiedergegeben; Naukā führt bei der aufgelösten Formel die Zählungen 11–15 an.
12.61
ramāmāyāmanobhūmis trivarṇā tripuṭoditā |
tāṃ yajet paścime bhāge bāṇeśīm uttare punaḥ || 61 ||
12.62
drāṃ drīṃ klīṃ blūṃ bhṛguḥ sargasahitā pañcavarṇakā |
vākkāmau bhṛgusau sargayukto mantras trivarṇakaḥ || 62 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 412, der zweite auf 413. Die gedruckte Wortfolge bhṛgusau bleibt erhalten; Naukā erläutert als dritten Laut sauḥ.
12.63
proditāmṛtapīṭheśī tena tāṃ pūrvato yajet |
nabho bhṛguvahnayo vāmanetrāḍhyāś candrabhūṣitāḥ || 63 ||
12.64
sārṇāḍhyā bhuvaneśīśrīṃ kalāḍhyā bhuvaneśvarīm |
sudhāśrīmantra udito vedārṇas tāṃ yajed avāk || 64 ||
12.65
sakāro'nugrahīsargīkāmo vāgabhrapūrvikā |
trivarṇamanunā paścāt pūjayed amṛteśvarīm || 65 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā deutet die drei Silben als sauḥ klīṃ haiṃ. Dies ist die ausdrückliche Kommentarauslegung, keine eigenständige Rekonstruktion.
12.66
viṃśatyarṇānnapūrṇoktā taraṅge navame mayā |
tanmantreṇottarasyāṃ tu pūjayed annadāyinīm || 66 ||
12.67
vāṇībījaṃ tataḥ klinne kāmabījaṃ madadrave |
kule varāhahaṃsānivarṇā ausargasaṃyutāḥ || 67 ||
12.68
ekādaśākṣaro mantraḥ siddhalakṣmyāḥ samīritaḥ |
tena tāṃ pūjayet pūrve mātaṅgīṃ dakṣiṇe punaḥ || 68 ||
12.69
vākkāmaḥ sauḥ punar vāṇī māyālakṣmīdhruvo namaḥ |
bhagavān te timātaṅgīśvari sarvajanārṇakāḥ || 69 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers zerlegt bhagavati an einer ungewöhnlichen Stelle. Die folgende historische Formel zielt unter anderem auf Beeinflussung anderer.
12.70
manoharipadaṃ procya sarvarājavaśaṅkari |
sarvānte mukharañjyante meṣo netrasamanvitaḥ || 70 ||
12.71
sarvastrīpuruṣānte tu vaśaṅkaripadaṃ vadet |
sarvaduṣṭamṛgāprānte vaśaṅkari punaḥ padam |
sarvalokavaśaṃ paścāt karimāyā ramāṅgajaḥ |
vāk trisaptati varṇo'yaṃ mātaṅgyā udito manuḥ || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckausgabe fasst hier vier Halbverse unter der Nummer 71 zusammen. Die Unterwerfungsanreden sind historisch dokumentiert und keine Empfehlung für heutige Praxis.
12.72
gaganaṃ vahninā vāmanetrendubhyāṃ samanvitam |
bhuvaneśī manuḥ proktas tena tāṃ paścime yajet || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā gibt den Laut hrīṃ an.
12.73
taraṅge daśame prokto vedarudrākṣaro manuḥ |
vārāhyās tena tāṃ devyā vāmabhāge samarcayet || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Veda–Rudra ist eine rückläufig zu lesende Zahlchiffre: 4 und 11 ergeben 114. Die Auslegung wird von Naukā bestätigt.
Verehrung verschiedener religiöser Wege
Die hier genannten sechs Darshanas umfassen auch die buddhistische Überlieferung.
12.74
pañcikā evam ārādhya darśanāni yajec ca ṣaṭ |
ādyaṃ madhye caturdikṣu catvāri purato'ntimam || 74 ||
12.75
śaivaṃ śāktaṃ tathā brāhmaṃ vaiṣṇavaṃ saurasaugatam |
darśanāny evam ārādhya mūlena triḥ pratarpayet || 75 ||
Erläuterung zur Stelle: Saugata bezeichnet die buddhistische Tradition. Die sechs hier genannten Darshanas sind nicht die übliche Liste der sechs brahmanischen Philosophiesysteme. Der Grundtext bezieht diese verschiedenen religiösen Wege in die Verehrung ein.
12.76
aṅguṣṭhānāmikābhyāṃ tāṃ yacchet puṣpaṃ tu mudrayā |
jñānākhyayā sā cāṅguṣṭhatarjanīyogato matā || 76 ||
12.77
evaṃ sampūjya bindusthāṃ śrīmattripurasundarīm |
tato'jñayā vṛtīnāṃ tu pūjanaṃ samyag ācaret || 77 ||
Neun Umkreise des Shrichakra
Die Verehrung führt vom äußeren Erdquadrat durch die Gottheitenkreise zum Bindu.
12.78
bhūbimbād binduparyantaṃ navāvṛtisamarcanam |
māyāśrībījapūrvāṇi nāmnām ante niyojayet || 78 ||
12.79
śrīpādukāṃ pūjayāmīty etad varṇāṃś ca sarvataḥ |
agnīśāsuravāyavyaṃ puro dikṣv aṅgapūjanam || 79 ||
Erläuterung zur Stelle: Die sechs Positionen werden von Naukā den sechs Angas Herz, Kopf, Haarschopf, Schutzpanzer, Augen und Astra zugeordnet.
12.80
bhūbimbasyādharekhāyāṃ dikṣūrdhvādhaḥ kramād yajet |
siddhīr aṇimādyā mahimālaghimeśitāḥ || 80 ||
12.81
vaśitvasiddhiḥ prākāmyā bhuktir icchāṣṭamī punaḥ |
prāptiś ca sarvakāmākhyā siddhayo daśakīrtitāḥ || 81 ||
Erläuterung zur Stelle: Die übernatürlichen Vollkommenheiten erscheinen hier als personifizierte Göttinnen; ihre Namen umfassen Kleinheit, Größe, Leichtigkeit, Herrschaft, Verfügung, Wunschgewährung, Genuss, Wille, Erlangung und Erfüllung aller Wünsche.
12.82
taptahemasamānābhāḥ pāśāṅkuśadharāḥ śubhāḥ |
sādhakebhyaḥ prayacchanti ratnaughaṃ tāṃ vicintayet || 82 ||
12.83
bhūpure madhyarekhāyāṃ paścimādy arcayed imāḥ |
brāhmī māheśvarī cāpi kaumārī vaiṣṇavīm api || 83 ||
12.84
vārāhī ca tathendrāṇī cāmuṇḍām atha saptamīm |
mahālakṣmīm imā dhyāyet sarvābharaṇasaṃyutāḥ || 84 ||
12.85
vidyāṃ śūlaṃ śakticakre gadāṃ vajraṃ hi daṇḍakam |
padmaṃ krameṇa dadhatīḥ sarvābhīṣṭapradāyikāḥ || 85 ||
Erläuterung zur Stelle: Vidyā wird hier im Zusammenhang der Göttinnenattribute als Rosenkranz verstanden.
12.86
tasyāṃ tṛtīyarekhāyāṃ daśamudrāḥ prapūjayet |
kṣobhaṇadrāvaṇākarṣavaśyonmādamahāṅkuśāḥ || 86 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 418, der zweite auf 419. Die Namen bezeichnen unter anderem Erschütterung, Verflüssigung, Anziehung und Beherrschung; ihre rituelle Nennung ist keine moderne Handlungsempfehlung.
12.87
khecarī bījayonī ca trikhaṇḍeti smṛtā imāḥ |
evaṃ bhūbimbam ārādhya kṣobhamudrāṃ pradarśayet || 87 ||
12.88
trailokyamohane cakre yoginyaḥ prakaṭā imāḥ |
pūjitās tarpitāḥ santu sveṣṭadā iti prārthayet || 88 ||
12.89
bindau puṣpāñjaliṃ dattvā mūlenānyāvṛtiṃ yajet |
ṣoḍaśāre paścimādi vilomena kramād imāḥ || 89 ||
12.90
kāmākarṣiṇikā tv ādyā buddhyākarṣiṇikā tataḥ |
ahaṅkārākarṣiṇī ca śabdākarṣiṇikā punaḥ || 90 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen beziehen die anziehende Kraft auf Verlangen, Unterscheidungsvermögen, Ichbewusstsein und Klang.
12.91
sparśākarṣiṇikā tadvat rūpākarṣiṇikāpi ca |
rasākarṣiṇikā cānyā gandhākarṣiṇikā tathā || 91 ||
Erläuterung zur Stelle: Die vier Namen beziehen sich auf Berührung, Form, Geschmack und Geruch.
12.92
cittākarṣiṇikā cāpi dhairyākarṣiṇikā parā |
nāmākarṣiṇikā cāpi bījākarṣiṇikā tathā || 92 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen nennen Geist, Standhaftigkeit, Name und Keimlaut beziehungsweise Keim.
12.93
amṛtākarṣiṇī cānyā smṛtyākarṣiṇikā tathā |
śarīrākarṣiṇī caivātmākarṣiṇikā parā || 93 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen nennen Nektar beziehungsweise Unsterblichkeit, Erinnerung, Körper und Selbst. Die Reihenfolge wird aus dieser Ausgabe bewahrt.
12.94
sarvāśāpūrake cakre ṣoḍaśasvarasaṃyute |
guptā etās tu yoginyaḥ pūjitāḥ santv idaṃ vadet || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Sarvāśāpūraka bedeutet „alle Hoffnungen beziehungsweise Wünsche erfüllend“.
12.95
darśayed drāviṇīṃ mudrāṃ dvitīyāvaraṇārcane |
kādyaṣṭavargasaṃyukte'ṣṭāre pūjyā imāḥ punaḥ || 95 ||
12.96
pūrvādiṣv anulomena bandhūkakusumaprabhāḥ |
anaṅgakusumā tv ādyā dvitīyānaṅgamekhalā || 96 ||
12.97
anaṅgamadanā tadvad anaṅgamadanāturā |
anaṅgarekhācānaṅgavegānaṅgāṅkuśā punaḥ || 97 ||
12.98
anaṅgamālinīty aṣṭau pāśāṅkuśalasatkarāḥ |
sarvasaṃkṣobhaṇe cakre devyo guptatarābhidhāḥ || 98 ||
12.99
pūjitāḥ santv iti procyākarṣamudrāṃ pradarśayet |
caturdaśāre sampūjyāḥ kādiḍhāntārṇarājite || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Ḍha bezeichnet hier den retroflexen Laut ढ; die vierzehn Buchstaben reichen von क bis ढ.
12.100
indragopanibhā ramyāḥ madonmattāḥ sabhūṣaṇāḥ |
bibhratyo darpaṇaṃ pānapātraṃ pāśāṅkuśāv api || 100 ||
12.101
paścimādi vilomena caturthāvaraṇasthitāḥ |
sarvasaṃkṣobhiṇī pūrvā sarvavidrāviṇī parā || 101 ||
12.102
sarvākarṣiṇikā cānyā sarvāhlādakarī punaḥ |
sarvasammohinī cāpi sarvastambhanakāriṇī || 102 ||
12.103
sarvajṛmbhiṇikā nāmāṣṭamī sarvavaśaṅkarī |
sarvarañjinikā cāpi sarvonmādinikā tathā || 103 ||
12.104
sarvārthasādhinī cātha sarvasampattipūraṇī |
sarvamantramayī cānyā sarvadvandvakṣayaṅkarī || 104 ||
Erläuterung zur Stelle: Die letzten beiden Namen bezeichnen die Göttin als „aus allen Mantras bestehend“ und als „alle Gegensatzpaare aufhebend“. Diese Namen sind Teil der rituellen Liste; der Vers entfaltet daraus noch keine eigenständige philosophische Lehre.
12.105
mūlena puṣpaṃ dattvātha vaśyamudrāṃ pradarśayet |
sarvasaubhāgyade cakre sampradāyābhidhā imāḥ || 105 ||
12.106
yoginyaḥ pūjitās tṛptā maṅgalāni diśantu me |
samprārthyeti daśāre'tha ṇādibhāntārṇabhūṣite || 106 ||
Erläuterung zur Stelle: Ṇa ist der retroflexe Laut ण. Mit ihm beginnt hier eine Folge von zehn Lauten.
12.107
sampūjyā daśayoginyo japāpuṣpasamaprabhāḥ |
sphuranmaṇivibhūṣāḍhyāḥ pāśāṅkuśalasatkarāḥ || 107 ||
12.108
paścimādi vilomena sādhakābhīṣṭasiddhidāḥ |
sarvasiddhipradā pūrvā sarvasampatpradā tataḥ || 108 ||
12.109
sarvapriyaṅkarī cānyā sarvamaṅgalakāriṇī |
sarvakāmapradā paścāt sarvaduḥkhavimocanī || 109 ||
12.110
sarvamṛtyupraśamanī sarvavighnanivāriṇī |
sarvāṅgasundarī cānyā sarvasaubhāgyadāyinī || 110 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese Namen preisen die Besänftigung des Todes, das Beseitigen von Hindernissen, Schönheit in allen Gliedern und die Gabe allen Glücks. Sie sind Anrufungsnamen, keine medizinischen Wirkungszusagen.
12.111
bindau puṣpaṃ samarpyāthonmādamudrāṃ pradarśayet |
sarvārthasādhake cakre pañcame sarvataḥ sthitāḥ || 111 ||
12.112
pūjitāḥ kulayoginyaḥ santu me'bhīṣṭasiddhidāḥ |
iti samprārthya sampūjya mādikṣāntavibhūṣite || 112 ||
12.113
pare daśāre yoginya udyadbhāskarasannibhāḥ |
jñānamudrāṭaṅkapāśavaradhārikarāmbujāḥ || 113 ||
12.114
sarvajñā sarvaśaktiś ca sarvaiśvaryaphalapradā |
sarvajñānamayī paścāt sarvavyādhivināśinī || 114 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen rühmen Allwissenheit, universale Kraft, Herrlichkeit, Erkenntnisfülle und Krankheitsbeseitigung. Die historische Heilssprache ersetzt keine Behandlung.
12.115
sarvādhārasvarūpā ca sarvapāpaharāparā |
sarvānandamayī devī sarvarakṣāsvarūpiṇī || 115 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen bedeuten sinngemäß: „Wesen des tragenden Grundes von allem“, „alles Unheil beziehungsweise alle Schuld Fortnehmende“, „ganz aus Glückseligkeit Bestehende“ und „Verkörperung allen Schutzes“.
12.116
sarvepsitārthaphaladā paścimādi vilomagāḥ |
puṣpaṃ mūlena dattvātho kuryān mudrāṃ mahāṅkuśām || 116 ||
12.117
sarvarakṣākare cakre nigarbhāḥ pūjitā imāḥ |
yoginyas tarpitāḥ santu mamābhīṣṭaphalapradāḥ || 117 ||
12.118
samprārthyaivam athāṣṭāre dāḍimīpuṣpasannibhāḥ |
raktāṃśukādhanurbāṇavidyāvaralasatkarāḥ || 118 ||
12.119
akārādyaṣṭavargādyāḥ paścimādi vilomataḥ |
pūjayet pūrvaṃ samproktā bījādyā aṣṭadevatāḥ || 119 ||
12.120
vaśinī cāpi kaumārī modinī vimalāruṇā |
jayinī cāpi sarveśī kaulinīty uditāḥ purā || 120 ||
Erläuterung zur Stelle: Die verwendete Ausgabe liest hier Kaumārī; die häufige anderweitige Namensform Kāmeśvarī wird nicht unmarkiert eingesetzt.
12.121
sarvarogahare cakre rahasyāḥ pūjitā mayā |
tarpitāḥ pūjitāḥ santv ity uktvā dadyāt sumāñjalim || 121 ||
12.122
khecarīṃ darśayen mudrāṃ sundarīṃ toṣayet tataḥ |
trikoṇe tv akathādyarṇaracite paścimāditaḥ || 122 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die Lautgruppen, beginnend mit a, ka und tha. Daraus wird keine eigenständig entworfene Mantraformel gebildet.
12.123
yajet kāmeśakāmeśyor bāṇāṃś cāpaṃ ca pāśakam |
aṅkuśaṃ cānulomena caturdikṣu samāhitaḥ || 123 ||
Erläuterung zur Stelle: Kamesha und Kameshi bezeichnen hier das göttliche Paar.
12.124
jambhamohavaśastambhapadādyān bījapūrvakān |
bāṇabījāni bāṇādau mīnakṛṣṇau sabindukau || 124 ||
12.125
cāpādau pāśakasyādau pāśamāye niyojayet |
aṅkuśaṃ tv aṅkuśasyādau smartavyā hetidevatāḥ || 125 ||
12.126
nānāratnavibhūṣāḍhyāḥ svasvāyudhasamanvitāḥ |
vidyuddāmasamānāṅgyo yauvanonmadamantharāḥ || 126 ||
Das innerste Dreieck und der Bindu
Drei Shaktis und schließlich Tripurasundari stehen im Zentrum.
12.127
antyādikoṇatritaye pūjyāḥ kūṭatrayādikāḥ |
kāmeśvarī ca vajreśī tṛtīyā bhagamālinī || 127 ||
12.128
kāmeśvarī rudraśaktiḥ śaraccandraśataprabhā |
smartavyā dadhatī hastaiḥ pustakābhīvarasrajaḥ || 128 ||
12.129
vajreśvarī viṣṇuśaktir udyanmārtaṇḍasaprabhā |
ikṣucāpavarābhītipuṣpabāṇalasatkarā || 129 ||
12.130
bhagamālā brahmaśaktis taptahāṭakasaprabhā |
jñānamudrāṃ varaṃ pāśāṅkuśaṃ dadhatī karaiḥ || 130 ||
12.131
evaṃ trikoṇaṃ sampūjya yacchet puṣpāñjaliṃ tataḥ |
bījamudrāṃ pradarśyātha prārthayet sundarīm idam || 131 ||
12.132
sarvasiddhiprade cakre yoginyaḥ pūjitā mayā |
diśantv atirahasyākhyā maṅgalaṃ me nirantaram || 132 ||
Erläuterung zur Stelle: Ati-rahasya bedeutet „überaus geheim“. Der Text stuft die Umkreise mit zunehmend innerlichen Geheimhaltungsbezeichnungen ab.
12.133
bindau sampūjayet paścāc chrīmattripurasundarīm |
mūlavidyāṃ samuccārya dhyātvā pūrvoktavartmanā || 133 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Versnummer ist im Grundtext als 313 verdruckt. Naukā, fortlaufender Zusammenhang und Folgevers sichern die Zuweisung 133; es liegt kein zusätzlicher Vers vor.
12.134
sarvānandamaye cakre sarvābhīṣṭavidhāyinīm |
parāpararahasyākhyā yoginī pūjitāstu me || 134 ||
Erläuterung zur Stelle: Sarvānandamaya heißt „ganz aus Glückseligkeit bestehend“. Im innersten Zentrum begegnet die Verehrung der einen Tripurasundari.
12.135
yonimudrāṃ pradarśyātha tarpaṇaṃ triḥ samācaret |
dhūpaṃ dīpaṃ ca naivedyam annair nānāvidhair diśet || 135 ||
Erläuterung zur Stelle: Naivedya bezeichnet die dargebrachte Speise.
Homa und Abschluss der Verehrung
Die äußeren Gaben werden mit Umwandlung, Verneigung und täglicher Disziplin verbunden.
12.136
vahniṃ sampūjya pūrvoktavidhinā tatra sundarīm |
āvāhya juhuyād dravyaṃ pañcaviṃśatisaṃkhyayā || 136 ||
12.137
śrīcakrasya baliṃ dadyād dhutaśeṣeṇa saṃyutaḥ |
īśānāgneyanairṛtyavāyukoṇeṣu ca kramāt || 137 ||
12.138
baṭukasya ca yoginyaḥ kṣetreśagaṇanāthayoḥ |
nijair mantraiḥ svamudrābhiḥ pūrvasaṅkīrtitais tair yajet || 138 ||
12.139
pradakṣiṇānatīḥ kṛtvā mūlavidyāṃ tato yajet |
evaṃ śrīsundarīṃ nityaṃ pūjayitvā jitendriyaḥ || 139 ||
Historische Anwendungen
Neben Wohlergehensverheißungen stehen Beeinflussungs- und Schädigungsrituale; diese werden ausdrücklich nicht als heutige Praxis empfohlen.
12.140
navāvṛtiyutāṃ sarvān kāmān iṣṭān avāpnuyāt |
atha prayogā vakṣyante sādhakābhīṣṭasiddhidāḥ || 140 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 431, der zweite auf 432. Die folgenden Anwendungen werden als historische Verheißungen eingeordnet, nicht als nachgewiesene Wirkungen.
12.141
navalakṣajapenāsya rudrarūpo naro bhavet |
mallikāmālatīpuṣpahomād vāgīśatām iyāt || 141 ||
12.142
karavīrajapāpuṣpahomān mohayate jagat |
candrakuṅkumakastūrīhomāt kāmādhiko bhavet || 142 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Blüten sind Karavira und Japa; die Duftstoffe Chandra (laut Naukā Kampfer), Kumkuma und Kasturi. Wegen des auf Beeinflussung zielenden Zusammenhangs wird daraus keine Praxisanleitung gemacht.
12.143
campakaiḥ pāṭalair viśvaṃ vaśam ānayate'cirāt |
lājāhomo rājyadāyī madhunopadravakṣayaḥ || 143 ||
12.144
niśi cchāgapalair homo ripurājyavināśakṛt |
dadhyājyadugdhamadhubhiḥ kramād dhomād avāpnuyāt || 144 ||
Erläuterung zur Stelle: Die aggressive Anwendung nennt ein nächtliches Fleischopfer. Sie wird historisch dokumentiert, nicht zur Ausführung empfohlen.
12.145
ārogyaṃ sampadaṃ grāmaṃ dhanaṃ śarkarayā sukham |
kamalair dhanasampattiṃ dāḍimair rājavaśyatām || 145 ||
12.146
kṣatriyā mātuliṅgais tu vaiśyā nāraṅgajaiḥ phalaiḥ |
śūdrāḥ kūṣmāṇḍasambhūtair vaśyāḥ syur acirād dhutaiḥ || 146 ||
Erläuterung zur Stelle: Genannt werden Matulinga, Naranga und Kushmanda. Diese Kastenzuordnungen werden nicht als heutige Wertordnung übernommen.
12.147
panasānāṃ lakṣahomād vaśyāḥ syuś cakravartinaḥ |
drākṣāphalair iṣṭasiddhir rambhābhir mantriṇo vaśāḥ || 147 ||
12.148
nārikelais tu sampattis tilaiḥ sarveṣṭasiddhayaḥ |
guggulair duḥkhanāśaḥ syāt sarveṣṭaṃ śarkarāguḍaiḥ || 148 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Aussagen sind traditionelle Ritualverheißungen.
12.149
pāyasair dhanadhānyāptir bandhūkaiḥ prāṇino vaśāḥ |
pakvaiś cūtaphalair homāl lakṣamātrād dharāvaśā || 149 ||
Erläuterung zur Stelle: Cūta bezeichnet den Mangobaum. Die Beeinflussungsversprechen werden historisch dokumentiert.
12.150
lavaṇe rājikāyukte homād duṣṭavināśanam |
karpūrahomāl labhate vākpatitvaṃ naro'cirāt || 150 ||
12.151
karañjaphalahomena bhūtapretādayo vaśāḥ |
bilvaiḥ syād atulā lakṣmīr ikṣudaṇḍaiḥ sukhāptayaḥ || 151 ||
12.152
ghṛtahomād īpsitāptiḥ śāntiḥ syāt tilataṇḍulaiḥ |
kiṃ bahūktena deveśi sarveṣṭaṃ sādhitaṃ nṛṇām || 152 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrede Deveśi gehört zur überlieferten Darstellungsweise des Grundtextes. Die umfassende Wirksamkeitsaussage wird als solche, nicht als Tatsachenbeweis, übersetzt.
12.153
madhye kūṭatrike bhedā varṇāntaraniyojanāt |
bahavo'tra na gaditā granthagauravabhītitaḥ || 153 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā führt anschließend zahlreiche Varianten aus. Sie werden nicht in den Grundtext übernommen.
Verantwortliche Weitergabe und Gopalasundari
Die Verbindung von Krishna-Anreden und Shrividya-Kutas bleibt eine initiationsgebundene Formel.
12.154
aparīkṣitaśiṣyāya na deyaṃ kadācana |
putrāya vā suśiṣyāya dattābhīṣṭapradāyinī || 154 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle betont die Verantwortung bei der Weitergabe initiationsgebundener Praxis.
12.155
gopālasundarīṃ vakṣye bhogamokṣapradāyikām |
māyāramācitajanmā kṛṣṇāyeti padaṃ tataḥ || 155 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckform citajanmā ist auffällig; Naukā deutet hier das Kama-Bija klīṃ. Bhoga und Moksha werden ausdrücklich nebeneinandergestellt.
12.156
ādyaṃ vākkūṭam uccārya govindāya padaṃ vadet |
dvitīyaṃ tu tataḥ kūṭaṃ gopījana padaṃ tataḥ || 156 ||
12.157
vallabhāyapadāntaṃ tu tṛtīyaṃ kūṭam uccaret |
svāhāntā vahniyugmārṇā smṛtā gopālasundarī || 157 ||
Erläuterung zur Stelle: Vahni–Yugma wird von Naukā als Zahlchiffre 43 ausgelegt. Die Formel verschränkt Krishna-Anreden mit den drei Kutas der Shrividya.
12.158
vidyāyādau munir ukto vidhātrānandabhairavau |
chandas tu devīgāyatrī devatā sundarīyutā || 158 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckform vidhātrānanda- verbindet Vidhatri und Anandabhairava; Naukā und die folgende Viniyoga-Auslegung nennen diese beiden Seher.
12.159
gopālo manmatho bījaṃ śaktiḥ pāvakavallabhā |
māyāśrīmanmathair hṛt syāt kṛṣṇāya śira īritam || 159 ||
12.160
govindāya śikhāgopījaneti kavacaṃ matam |
vallabhāya smṛtaṃ netram astraṃ pāvakabhāryayā || 160 ||
12.161
mūrdhni bhāle bhruvor akṣṇoḥ karṇayor nasayor mukhe |
cibuke ca gale bāhvor hṛdaye jaṭhare nyaset || 161 ||
12.162
nābhau liṅge gude sakthnor jānunor jaṅghayor api |
gulphayoḥ pādayor varṇān kūṭatrayavivarjitān || 162 ||
12.163
sṛṣṭinyāso'yam udito hṛdādyaḥ sāntikaḥ sthitiḥ |
saṃhāro'ṅghryādimūrdhāntaḥ punaḥ sṛṣṭiṃ sthitiṃ caret || 163 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckfolge sāntikaḥ ist mehrdeutig. Naukā bestimmt den Erhaltungs-Nyasa als hṛdādibāhvantaḥ, vom Herzen bis zu den Armen; diese Kommentarauslegung wird hier ausdrücklich getrennt vermerkt.
12.164
karaśuddhyāsananyāsau nyāsaṃ vāgdevatābhidham |
kṛtvā pūrvoditān kūṭatrayaṃ kāsyahṛdi nyaset || 164 ||
Erläuterung zur Stelle: Die verdichtete Angabe kāsya-hṛd wird durch Naukā als mūrdha–mukha–hṛd, Kopf–Mund–Herz, erläutert.
12.165
kūṭatrayadvirāvṛttyā ṣaḍaṅgaṃ punar ācaret |
kamalāvasudhāyuktaṃ dhyāyec chrīcakriṇaṃ harim || 165 ||
Meditation, Verehrung und Befreiung
Der Schluss nennt Vereinigung mit Brahman als letztes Ziel.
12.166
kṣīrāmbhodhisthakalpadrumavanavilasadratnayugmaṇḍapāntaḥ |
prodyacchrīpīṭhasaṃsthaṃ karadhṛtajalajā rīkṣucāpāṅkuśeṣum |
pāśaṃ vīṇāṃ suveṇuṃ dadhatam avani māśobhitaṃ raktakāntiṃ |
dhyāyed gopālam īśaṃ vidhimukhavibudhair īḍyamānaṃ samantāt || 166 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck trennt einzelne Komposita unregelmäßig. Avani und Ma werden von Naukā als Erde und Lakshmi erläutert. Für die Deutung der Attribute wird der Kommentar herangezogen; seine ergänzenden Mantras werden nicht in den Grundtext eingefügt.
12.167
evaṃ dhyātvā japel lakṣaṃ daśāṃśaṃ pāyasāmbhasā |
juhuyād vaiṣṇave pīṭhe pūjayet sundarīharim || 167 ||
12.168
ādāv aṅgāni sampūjya prāgādyāśāsu pūjayet |
vāsudevaṃ saṅkarṣaṇaṃ pradyumnam aniruddhakam || 168 ||
12.169
pūjyā vahnyādikoṇeṣu śāntiḥ śrīś ca sarasvatī |
ratiḥ punar dikṣu pūjyā rukmiṇī satyabhāmikā || 169 ||
12.170
kālindī jāmbavatyākhyā mitravindā sunandayā |
sulakṣaṇā nāgnijitī tato'rcyā nidhayo'pi ca || 170 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Ausgabe liest hier Sunandā, während Naukā zur gleichen Stelle Sundarī nennt. Der Unterschied wird bewahrt.
12.171
mahāpadmaś ca padmaś ca śaṅkhau makarakacchapau |
mukundakundanīlāś ca kharvaś ca nidhayo nava || 171 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckform śaṅkhau ist auffällig; im Neuner-Verzeichnis ist Shankha als ein Name gemeint.
12.172
tataś ca sundarīproktāvṛtipūjāṃ samācaret |
prayogān api tatroktān kuryād iṣṭaprasiddhaye || 172 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Rückverweis umfasst auch historische Beeinflussungsrituale. Er wird als Textaussage dokumentiert, nicht als heutige Empfehlung übernommen.
12.173
evaṃ yo bhajate nityaṃ śrīmadgopālasundarīm |
sarvān kāmān avāpyānte sāyujyaṃ brahmaṇo vrajet || 173 ||
Erläuterung zur Stelle: Sāyujya bezeichnet hier die Vereinigung mit Brahman. Der Schluss geht ausdrücklich über weltliche Wunscherfüllung hinaus und öffnet den Blick auf Befreiung.
Kolophon des Taraṅga 12
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau cakrasthatripurasundarīgopālasundaryoḥ pūjanaṃ nāma dvādaśas taraṅgaḥ || 12 ||
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 398–441, gedruckte Seiten 348–391. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 13 – Hanuman – Kraft, Hingabe und Schutz
Yoga-Vidya-Vortrag über Hanuman als Begleitung zur Lektüre dieses Kapitels.
Hanuman erscheint als mächtiger Beschützer und als ganz auf Rama ausgerichteter Verehrer. Sein Meditationsbild in 13.8 verbindet Leuchtkraft mit dem unablässigen Gedenken an Ramas Lotusfüße; 13.89 zeigt ihn mit den Händen in Anjali. Neben Japa, Nyasa, Puja und Yantra stehen zahlreiche historische Heil-, Schutz- und Schädigungsanwendungen. Ihre Behauptungen werden als Textaussagen dokumentiert. Eine besonders hilfreiche Gegenrichtung eröffnet 13.94: Hanuman als Friedensstifter zwischen vormals Getrennten.
Mantra und Nyasa
Die verschlüsselten Lautangaben bleiben in ihrer überlieferten Form erhalten.
13.1
athocyante hanumato mantrāḥ sarveṣṭasiddhaye |
indrasvarendusaṃyukto varāho hasaphānyaḥ || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Folge hasaphānyaḥ verdichtet die Lautnamen Ha, Sa, Pha und Ani; Naukā erläutert Ani als r. Die Chiffren bleiben erhalten.
13.2
jhiṇṭīśabindusaṃyuktā dvitīyaṃ bījam īritam |
gadīphāntāgnirudrendusaṃyutaḥ syāt tṛtīyakam || 2 ||
13.3
hasarāmanucandrāḍhyāś caturthaṃ hasakhāḥ pharāḥ |
śivecchāḍhyāḥ pañcamaḥ syād hsau manubindugau param || 3 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängte Druckfolge hsau bezeichnet Ha und Sa; Naukā bestätigt diese beiden Laute.
13.4
ṅeyuto hanumān hārdaṃ mantro'yaṃ dvādaśākṣaraḥ |
rāmacandro munir asya jagatīchanda īritam || 4 ||
13.5
hanumān devatā bījaṃ ṣaṣṭhaṃ śaktir dvitīyakam |
ṣaḍbījair aṅgaṣaṭkaṃ syān mūrdhni bhāle dṛśor mukhe || 5 ||
13.6
kaṇṭhe ca bāhudvitaye hṛdi kukṣau ca nābhitaḥ |
liṅge jānudvaye pādadvaye varṇān kramān nyaset || 6 ||
13.7
ṣaḍbījāni padadvandve mūrdhni bhāle mukhe hṛdi |
nābhāv ūrvor jaṅghayoś ca pādayor vinyaset kramāt || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckform padadvandve wird nach Zusammenhang und Naukā als die beiden Wörter hanumate und namaḥ verstanden.
Hanuman in der Erinnerung an Rama
Meditation verbindet Stärke mit Hingabe.
13.8
bālārkāyutatejasaṃ tribhuvanaprakṣobhakaṃ sundaraṃ sugrīvādisamastavānaragaṇaiḥ saṃsevyapādāmbujam |
nādenaiva samastarākṣasagaṇān saṃtrāsayantaṃ prabhuṃ śrīmadrāmapadāmbujasmṛtirataṃ dhyāyāmi vātātmajam || 8 ||
Erläuterung zur Stelle: Hanumans Kraft ist in dieser Meditation ausdrücklich auf die Erinnerung an Rama ausgerichtet.
13.9
evaṃ dhyātvā japed arkasahasraṃ jitamānasaḥ |
daśāṃśaṃ juhuyād vrīhīn payodhyājyasaṃyutān || 9 ||
Erläuterung zur Stelle: Arka ist hier die Zahlchiffre zwölf. Die Druckfolge payodhy- verkürzt payo-dadhi; die drei Zusätze werden in der Edition so erläutert.
13.10
vimalādiyute pīṭhe pūjā kāryā hanūmataḥ |
kesareṣv aṅgapūjā syād daleṣv anyāṃs tadāhvayān || 10 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF-Seite 444, der zweite auf 445.
13.11
rāmabhakto mahātejā kapirājo mahābalaḥ |
droṇādrihārako merupīṭakārcanakārakaḥ || 11 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen preisen Ramas Verehrer, großen Glanz, König der Affen, große Kraft, den Träger des Drona-Berges und den Verehrer des Meru-Sitzes.
13.12
dakṣiṇāśābhāskaraś ca sarvavighnanivārakaḥ |
evaṃ nāmāni sampūjya dalāgreṣu ca vānarān || 12 ||
Erläuterung zur Stelle: Die beiden letzten Namen bedeuten sinngemäß „Sonne der südlichen Himmelsrichtung“ und „Beseitiger aller Hindernisse“.
13.13
sugrīvam aṅgadaṃ nīlaṃ jāmbavantaṃ nalaṃ tathā |
suṣeṇaṃ dvividaṃ maindaṃ pūjayed dikpatīn api || 13 ||
Historische Anwendungen
Heil- und Unverwundbarkeitsbehauptungen sind keine gesicherten Wirkungen. Manipulative und schädigende Anwendungen werden nichtanleitend erschlossen.
13.14
evaṃ siddhe manau mantrī svapareṣṭaṃ prasādhayet |
kadalībījapūrāmraphalair hutvā sahasrakam || 14 ||
13.15
dvāviṃśad brahmacāriviprān sambhojayed atha |
evaṃ kṛte mahābhūta viṣacorādyupadravāḥ || 15 ||
13.16
naśyanti kṣaṇamātreṇa vidviṣigrahadānavāḥ |
aṣṭottaraśataṃ vāri mantritaṃ viṣanāśanam || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Dies dokumentiert einen historischen Heil- und Schutzglauben. Bei einer Vergiftung ist unverzügliche medizinische Hilfe notwendig; die Ritualbehauptung ist kein Wirksamkeitsnachweis.
13.17
rātrau navaśataṃ mantraṃ japed daśadināvadhi |
yo naras tasya naśyanti rājaśatrūdbhavā bhītayaḥ || 17 ||
13.18
abhicārotthabhūtottha jvare tanmantritair jalaiḥ |
bhasmabhiḥ salilair vāpi tāḍayej jvariṇaḥ krudhā || 18 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Verb tāḍayet bezeichnet ein Schlagen beziehungsweise heftiges Besprengen; die Anwendung wird nicht als Behandlung empfohlen.
13.19
dinatrayāj jvarān muktaḥ sasukhaṃ labhate naraḥ |
tanmantritauṣadhaṃ jagdhvā nīrogo jāyate dhruvam || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle Heilungsverheißung, keine gesicherte medizinische Aussage.
13.20
tanmantritaṃ payaḥ pītvā yoddhuṃ gacchen manuṃ japan |
tajjāptabhasmaliptāṅgaḥ śastrasandhair na bādhyate || 20 ||
Erläuterung zur Stelle: Die behauptete Unverwundbarkeit gehört zur historischen Schutzmagie und bietet keinen realen Schutz vor Waffen.
13.21
śastrakṣataṃ vraṇaḥ śopho lūtāsphoṭo'pi bhasmanā |
trimantritena saṃspṛṣṭaḥ śuṣyanty acirato nṛṇām || 21 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Erkrankungsbezeichnung Luta-Sphota wird nicht auf eine bestimmte moderne Diagnose festgelegt. Die Stelle ist eine historische Heilbehauptung.
13.22
sūryāstamayārabhya japet sūryodayāvadhi |
kīlakaṃ bhasma cādāya saptāhāvadhi saṃyataḥ || 22 ||
13.23
nikhaned bhasmakīlau tau vidviṣā dvāralakṣitam |
vidveṣaṃ mitha āpannāḥ palānte'rayo cirāt || 23 ||
Erläuterung zur Stelle: Die zweite Vershälfte ist im Druck sprachlich beschädigt; die Zielrichtung vidveṣa, gegenseitige Feindschaft, ist eindeutig. Die Handlung wird nicht zur Nachahmung empfohlen.
13.24
abhimantritabhasmāmbudehacandanasaṃyutam |
khādyādiyojitaṃ yasmai dīyate sa ca dāsavat || 24 ||
Erläuterung zur Stelle: Der historische Text beschreibt hier manipulative Beeinflussung ohne freie Zustimmung.
13.25
krūrāś ca jantavo'nena bhavanti vidhinā vaśāḥ |
īśānadiksthamūlena bhūtāṅkuśataroḥ śubhām || 25 ||
13.26
aṅguṣṭhamātrāṃ pratimāṃ pravidhāya hanūmataḥ |
prāṇasaṃsthāpanaṃ kṛtvā sindūraiḥ paripūjya ca || 26 ||
13.27
gṛhasyābhimukhe dvāre nikhanen mantram uccaran |
bhūtābhicāracoragniviṣaroganṛpodbhavāḥ || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Text beschreibt ein historisches Schutzritual; es ersetzt keine sachlichen Schutzmaßnahmen.
13.28
sañjāyante gṛhe tasmin na kadācid upadravāḥ |
pratyahaṃ dhanaputrādyair edhate tadgṛhaṃ ciram || 28 ||
13.29
niśi śmaśānabhūmistho bhasmanā mṛtsnayāpi vā |
śatroḥ pratikṛtiṃ kṛtvā hṛdi nāma samālikhet || 29 ||
13.30
kṛtaprāṇapratiṣṭhāṃ tāṃ bhindyāc chastreṇa manuṃ japan |
mantrānte proccarec chatror nāmacchindhi ca bhindhi ca || 30 ||
13.31
mārayeti ca tasyānte dantair oṣṭhaṃ nipīḍya ca |
pāṇyos tale prapīḍyātha tyaktvā tāṃ sadanaṃ vrajet || 31 ||
13.32
evaṃ saptadinaṃ kurvan hanyāc chatruṃ śivāvitam |
ardhacandrākṛtau kuṇḍe sthaṇḍile vā hutaṃ caret || 32 ||
13.33
muktakeśaḥ śmaśānastho lavaṇe rājikāyutaiḥ |
unmattaphalapuṣpaiś ca nakharair mahiṣair api || 33 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckten Kasusanschlüsse sind unregelmäßig. Die Passage wird sachlich als historischer Abhicara-Kontext dokumentiert.
13.34
kākakauśikagṛdhrāṇāṃ pakṣaiḥ śleṣmātakākṣajaiḥ |
samidbhaiś ca triśataṃ dakṣiṇāsyamukho niśi || 34 ||
13.35
sapta ghasrān idaṃ kurvan mārayed ripum uddhatam |
śataṣaṭkaṃ japed rātrau śmaśāne divasatrayam || 35 ||
13.36
tato vetāla utthāya vaded bhāvi śubhāśubham |
uditaṃ kurute sarvaṃ kiṅkarībhūya mantriṇaḥ || 36 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese Erzählung gehört zum historischen Glauben an Geisterbeschwörung und Zukunftskunde.
13.37
hanumatpratimāṃ bhūmau vilikhet tuṣair manum |
sādhyanāma dvitīyāntaṃ vimocaya vimocaya || 37 ||
Erläuterung zur Stelle: Das anschließende Ritual zielt auf die Befreiung eines Gefangenen. Die Druckfolge tuṣair ist nicht eindeutig; die Handlung wird nicht als verlässlich wirksames Mittel behauptet.
13.38
tat sarvaṃ mārjayed vāmahastenātha punar likhet |
evam aṣṭottaraśataṃ likhitvā mārjayet punaḥ || 38 ||
13.39
evaṃ kṛte parādhīno mucyate nigaḍakṣaṇāt |
evaṃ vidveṣaṇādīni kuryāt tatpallavaṃ likhan || 39 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckform nigaḍakṣaṇāt ist gedrängt; Naukā erläutert die Befreiung aus Fesseln. Der Themenwechsel liegt innerhalb des nummerierten Verses.
13.40
vaśyārthaṃ sarpiṣā homo vidveṣe karavīrajaiḥ |
kusumair idhmakāṣṭhair vā jīraker mṛdair api || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckfolge jīraker mṛdair ist unsicher; die genannten Stoffe werden nicht zu einer ausführbaren Vorschrift rekonstruiert.
13.41
jvare dūrvāguḍūcībhir dadhnā kṣīreṇa vā ghṛtaiḥ |
śūle homaḥ kuberākṣairaṇḍasamidhā tathā || 41 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Ritualmedizin; der Vers begründet keine gesicherte Behandlung.
13.42
tailāktābhiś ca nirguṇḍīsamidbhir daśavā prayatnataḥ |
saubhāgye candanaiś candre rocanelālavaṅgakaiḥ || 42 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckfolge daśavā ist unklar. Chandra wird in solchen Stofflisten als Kampfer verstanden; die unklare Angabe wird nicht zu einer Mengenanweisung ergänzt.
13.43
sugandhipuṣpair vastralābhye tattaddhānyais tadāptaye |
tatpādarajasā rājīlavaṇākena mṛtyave || 43 ||
13.44
kiṃ bahūktair viṣe vyādhau śāntau mohe ca māraṇe |
vivāde stambhane dhūtabhūtabhītau ca saṅkaṭe || 44 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckfolge dhūtabhūtabhītau ist auffällig. Der Vers reiht heilsbezogene, abwehrende und schädigende Ziele unmittelbar aneinander.
13.45
vaśye yuddhe nṛpadvāre samare caurasaṅkaṭe |
mantro'yaṃ sādhito dadyād iṣṭasiddhiṃ dhruvaṃ nṛṇām || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Die umfassende Wirksamkeitsverheißung wird als historischer Anspruch des Textes übersetzt.
Hanuman-Yantra
Das Kapitel ordnet Schrift, geometrische Form und Gottheitsgegenwart einander zu.
13.46
vakṣye hanumato yantraṃ sarvasiddhipradāyakam |
valayātritayaṃ lekhyaṃ pucchākārasamanvitam || 46 ||
13.47
sādhyanāma likhen madhye pāśabījapraveṣṭitam |
upary aṣṭadalaṃ kṛtvā varmapatreṣu saṃlikhet || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Yantra steht im Zusammenhang der beschriebenen zielgerichteten Anwendungen. Die Darstellung dient der Texterschließung.
13.48
valayaṃ bahir ālikhya tad bahiś caturasrakam |
caturasrasya rekhāgre triśūlāni samālikhet || 48 ||
13.49
bhūpurasyāṣṭavajreṣu hsauṃbījaṃ likhet tataḥ |
koṇeṣv aṅkuśam ālikhya mālāmantreṇa veṣṭayet || 49 ||
13.50
tat sarvaṃ veṣṭayed yantraṃ valayātritayena ca |
vastre śilāyāṃ phalake tāmrapātre'tha kuḍyake || 50 ||
13.51
bhūrje vā tāḍapatre vā rocanānābhikuṅkumaiḥ |
yantram etat samālikhya tyaktāśo brahmacaryavān || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt tyaktāśa als Fasten und Nābhi als Kasturi, Moschus.
13.52
kapeḥ prāṇān pratiṣṭhāpya pūjayet taṃ yathāvidhi |
sarvaduḥkhanivṛttyai tad yantram ātmani dhārayet || 52 ||
13.53
jvaramāryabhicāraghnaṃ sarvopadravaśāntikṛt |
yoṣitām api bālānāṃ dhṛtaṃ janamanoharam || 53 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Amulettverheißungen; der Text belegt einen Schutzglauben, keine medizinisch nachgewiesene Wirkung.
Der lange Mala-Mantra
Die Anrufung erinnert an Hanumans Taten und enthält Schutz-, Macht- und Schädigungsbitten. Die Wortstücke werden nicht spekulativ zu einer neuen Rezitationsfassung ergänzt.
13.54
mālāmantram atho vakṣye praṇavo vāgdharipriyā |
dīrghatrayānvitā māyā pūrvoktaṃ kūṭapañcakam || 54 ||
Erläuterung zur Stelle: Die beiden vorangehenden PDF-Seiten 453–454 sind eine doppelseitige Yantra-Abbildung. Ab PDF-Seite 455 beträgt der Abstand zur gedruckten Seitenzahl 52.
13.55
tāro namo hanumate prakaṭānte parākrama |
ākrāntadiṅmaṇḍalato yaśovīti ca tāna ca || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Die anschließenden Verse zerlegen einen langen Anrufungsmantra in Wortstücke. Sie preisen Hanumans Taten und verbinden diese mit Schutz- und Machtbitten; eine stillschweigende Neufassung zu einer rezitierfertigen Formel erfolgt nicht.
13.56
dhavalīkṛtavarṇānte jagattritayavajra ca |
dehajvaladagnisūryakoṭyante tu samaprabha || 56 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung spricht von den drei Welten, einem vajragleichen Körper und einem Glanz wie unzählige Sonnen.
13.57
tanūruhapadaṃ rudrāvatārapadam īrayet |
laṅkāpurīdahāntenodadhilaṅghanavarṇakāḥ || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Hanuman wird als Rudra-Verkörperung, Verbrenner der Stadt Lanka und Überspringer des Ozeans angerufen.
13.58
daśagrīvaśiraḥ paścāt kṛtāntakapadaṃ tataḥ |
sītāśvāsa navāyvante sutaśabdam udīrayet || 58 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Worttrennung ist unregelmäßig. Der Zusammenhang nennt Ravanas Ende, Sitas Tröstung und den Sohn des Windes.
13.59
añjanāgarbhasambhūtaśrīrāmānte tu lakṣmaṇa |
nandakānte rakapi ca sainyaprākāravarṇakāḥ || 59 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung nennt den aus Anjanas Schoß Geborenen, den Rama und Lakshmana Erfreuenden und den schützenden Wall des Vanara-Heeres.
13.60
sugrīvasakhyakāvarṇā raṇabālinibarhaṇa |
kāraṇadroṇaparvānte totpāṭanapadaṃ vadet || 60 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Formel erinnert an Sugrivas Freundschaft, Balis Besiegung und das Herausheben des Drona-Berges.
13.61
aśokavanavīty ante dāraṇākṣakumāraka |
cchedanānte vanapadaṃ rakṣākarasamūha ca || 61 ||
Erläuterung zur Stelle: Genannt werden die Zerstörung des Ashoka-Hains und Akshakumaras Tod. Die Lesung rakṣākara wird im Kommentar in den Zusammenhang der Rakshasa-Scharen gestellt.
13.62
vibhañjanānte brahmāstrabrahmaśaktigraseti na |
lakṣmaṇānte śaktibhedanivāraṇapadaṃ punaḥ || 62 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Wortstücke beziehen sich auf das Überwinden göttlicher Waffen und die Abwendung von Lakshmanas Speerverletzung.
13.63
viśalyauṣadhivarṇānte samānayanavarṇakāḥ |
bāloditānte bhānvante maṇḍalagrasaneti ca || 63 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Formel erinnert an das Herbeibringen des Heilmittels und Hanumans Verschlingen der Sonnenscheibe.
13.64
meghanādeti homānte vidhvaṃsanapadaṃ vadet |
indrajidvadhakārānte ṇasītārakṣaketi ca || 64 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung nennt die Zerstörung von Meghanadas Opfer, die Mitwirkung an Indrajits Tod und Sitas Schutz.
13.65
rākṣasīsaṅghavarṇānte vidāraṇa ca kumbha ca |
karṇādivadhaśabdānte parāyaṇapadaṃ vadet || 65 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung bezieht sich auf den Kampf gegen Rakshasa-Scharen und Kumbhakarna.
13.66
śrīrāmabhaktiśabdānte tatpareti samudra ca |
vyomadrumalaṅghaneti mahāsāmarthyeti ca || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Ausdruck bedeutet „ganz der Hingabe an den ehrwürdigen Rama zugewandt“. Es folgen die Fähigkeit zum Überspringen von Meer, Luftraum und Bäumen und große Kraft.
13.67
mahātejaḥpuñjavītyante rājamānapadaṃ punaḥ |
svāmivacanasampāditārjunānte ca saṃyuga || 67 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Wortstücke preisen strahlenden Glanz und das Erfüllen des Wortes des Herrn; anschließend beginnt die Anrufung als Arjunas Schlachthelfer.
13.68
sahāyānte kumāreti brahmacārin padaṃ vadet |
gambhīraśabdo'trir vāyur dakṣiṇāśāpadaṃ punaḥ || 68 ||
Erläuterung zur Stelle: Der chiffrierte Teil nach gambhīraśabda ist unsicher. Naukā löst die entsprechende Passage als gambhīraśabdodaya auf; die Übersetzung nennt diese Kommentarauslegung ausdrücklich.
13.69
mārtaṇḍameruśabdānte parvateti padaṃ vadet |
pīṭhikārcanaśabdānte sakaleti padaṃ punaḥ || 69 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung preist Hanuman als Sonne der südlichen Richtung und nennt die Verehrung des Meru-Sitzes.
13.70
mantrāgamācārya mama sarvagrahavināśana |
sarvajvaroccāṭaneti sarvaviṣavināśana || 70 ||
Erläuterung zur Stelle: Sinngemäß: „Lehrer der Mantras und Agamas, Beseitiger aller Grahas, Vertreiber allen Fiebers, Vernichter allen Gifts“. Es sind Anrufungen, keine medizinischen Wirkungsnachweise.
13.71
sarvāpattinivāraṇasarvaduṣṭeti sampaṭhet |
nibarhaṇapadaṃ sarvavyāghrādibhayatatparam || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung bittet um Abwendung von Unglück, schädlichen Wesen und Furcht vor Tigern und dergleichen.
13.72
nivāraṇasarvaśatrucchadaneti padaṃ mama |
parasya ca tribhuvanapuṃstrīnapuṃsakātmakam || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Schutzanrufung geht hier in die Bitte um Macht über andere über.
13.73
sarvajīvapadaṃ paścāj jātaṃ vaśayayugmakam |
mamājñākārakaṃ paścāt sampādyapadadvayam || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Formel verlangt die Unterwerfung aller Lebewesen und deren Gehorsam. Sie wird historisch dokumentiert, nicht empfohlen.
13.74
nānānāmapadaṃ dheyān sarvān rājñaḥ sampaṭhet |
parivārān mametyante sevakān kuruyugmakam || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung setzt die Bitte fort, Herrscher und ihr Gefolge zu Dienern zu machen.
13.75
sarvaśastrāstravītyante ṣāṇi vidhvaṃsayadvayam |
māyādīrghatrayopetā hātrayaṃ cehiyugmakam || 75 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Wortstücke nennen Waffen und Gifte sowie die Aufforderung, sie zu vernichten, und den Ruf „Komm!“.
13.76
vilomapañcakūṭāni sarvaśatrūn hanadvayam |
paradattānte lāni parasainyāni kṣobhayadvayam || 76 ||
Erläuterung zur Stelle: Die aggressive Anrufung fordert die Tötung von Feinden und die Erschütterung gegnerischer Kräfte. Die Wortfolge paradattā-lāni ist im Druck unsicher.
13.77
mama sarvakāryajātaṃ sādhayadvitayaṃ tataḥ |
sarvaduṣṭadurjanānte mukhāni kīlayadvayam || 77 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung bittet um Erledigung aller eigenen Angelegenheiten und um das Verschließen der Münder böser oder feindlich gesinnter Menschen.
13.78
ghetrayaṃ hātrayaṃ varmatritayaṃ phaṭtrayaṃ tataḥ |
vahnipriyānto mantro'yaṃ mālāsaṃjño'khileṣṭadaḥ || 78 ||
13.79
aṣṭāśītyuttaraḥ pañcaśatavarṇo manoḥ smṛtaḥ |
mahopadravasampāte smṛto'yaṃ duḥkhanāśanaḥ || 79 ||
Weitere Mantras und sechs Angas
Mehrere Kurzformen und unterschiedliche Rishi-Zuordnungen gehören zur Vielfalt der Überlieferung.
13.80
dvādaśārṇāntimān varṇān ṣaṭ tyaktvaikaṃ tathādimam |
pañcakūṭātmako mantro nikhilābhīṣṭasādhakaḥ || 80 ||
13.81
munir rāmo'tha gāyatrīchando devaḥ kapīśvaraḥ |
pañcabījaiḥ samastena ṣaḍaṅgaṃ munibhiḥ smṛtam || 81 ||
13.82
rāmadūto lakṣmaṇānte prāṇadātāñjanāsutaḥ |
sītāśokavināśo'tha laṅkāprāsādabhañjanaḥ || 82 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese fünf Namen preisen Ramas Boten, Lakshmanas Lebensretter, Anjanas Sohn, den Beseitiger von Sitas Trauer und den Zerstörer von Lankas Palast.
13.83
hanumadādyāḥ pañcaite bījādyā ṅeramanvitāḥ |
ṣaḍaṅgamantrāḥ sandiṣṭā dhyānapūjādi pūrvavat || 83 ||
13.84
tāro vākkamalāmāyā dīrghatrayasamanvitāḥ |
pañcakūṭāni mantro'yaṃ rudrārṇo'bhīṣṭasiddhidaḥ || 84 ||
13.85
arcanāt pūrvavac cāsya paro mantro'bhidhīyate |
hṛdayaṃ bhagavān ṅenta āñjaneyamahābalau || 85 ||
13.86
tadvad vahnipriyānto'yaṃ manur aṣṭādaśākṣaraḥ |
munir īśvara evāsyānuṣṭupchandaḥ samīritam || 86 ||
13.87
hanumān devatā bījaṃ huṃ śaktir vahnivallabhā |
āñjaneyo rudramūrtir vāyuputras tathaiva ca || 87 ||
13.88
agnigarbho rāmadūto brahmāstravinivāraṇaḥ |
etair ṅentaiḥ ṣaḍaṅgāni kṛtvā dhyāyet kapīśvaram || 88 ||
Furchtlosigkeit und Anjali
Ein zweites Meditationsbild stellt die gefalteten Hände vor dem Herzen heraus.
13.89
dahanataptasuvarṇasamaprabhaṃ |
bhayaharaṃ hṛdaye vihitāñjalim |
śravaṇakuṇḍalaśobhimukhāmbujaṃ |
namata vānararājam ihādbhutam || 89 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Bild verbindet Furchtlosigkeit mit der Geste der Hingabe. Es ergänzt die kriegerischen Darstellungen des Kapitels um eine unmittelbar verständliche Andachtshaltung.
13.90
ayutaṃ prajapen mantraṃ daśāṃśaṃ juhuyāt tilaiḥ |
vaiṣṇave pūjayet pīṭhe pūrvavat kapināyakam || 90 ||
Heilung, Versöhnung und Schutz
Neben historischen Heilverheißungen steht die ausdrückliche Möglichkeit, Frieden zwischen Gegnern zu stiften.
13.91
jitendriyo naktabhojī pratyahaṃ sāṣṭakaṃ śatam |
japitvā kṣudrarogebhyo mucyate divasatrayāt || 91 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Heilungsverheißung; keine Empfehlung, notwendige Behandlung aufzuschieben.
13.92
bhūtapretapiśācādināśāyaivaṃ samācaret |
mahāroganivṛttyai tu sahasraṃ pratyahaṃ japet || 92 ||
13.93
yatāśano'yutaṃ nityaṃ japan dhyāyan kapīśvaram |
rākṣasaughaṃ vinighnantaṃ cirāj jayati dviṣam || 93 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext liest cirāt, „nach längerer Zeit“, während die Hindi-Erklärung von rascher Wirkung spricht. Die Lesung des Grundtextes wird nicht stillschweigend geändert.
13.94
sugrīveṇa samaṃ rāmaṃ sandadhānaṃ smaran kapim |
prajapyāyutam etasya sandhiṃ kuryād viruddhayoḥ || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle nennt ausdrücklich Versöhnung als Ritualziel. Für heutige Aspiranten lässt sich daraus eine klar getrennte Anregung ableiten: Hanumans verbindendes Handeln zum Vorbild eigener Friedensbereitschaft zu nehmen.
13.95
laṅkāṃ dahantaṃ taṃ dhyāyann ayutaṃ prajapen manum |
śatrūṇāṃ pradahed grāmān cirād eva sādhakaḥ || 95 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese aggressive Anwendung wird ausdrücklich nicht als spirituelle Selbstpraxis empfohlen.
13.96
prayāṇasamaye dhyāyan hanūmantaṃ manuṃ japan |
yo yāti so'cirāt sveṣṭaṃ sādhayitvā gṛhaṃ vrajet || 96 ||
13.97
yaḥ kapīśaṃ sadā gehe pūjayej japatatparaḥ |
āyurlakṣmyau pravardhete tasya naśyanty upadravāḥ || 97 ||
13.98
śārdūlataskarādibhyo rakṣen manur ayaṃ smṛtaḥ |
prasvāpakāle caurebhyo duṣṭasvapnād api dhruvam || 98 ||
Erläuterung zur Stelle: Die erste Zeile ist metrisch gedrängt; manuḥ bezeichnet den Mantra. Dhruvam kann „gewiss“ bedeuten; Naukā deutet es hier zusätzlich als Omkara.
Historische Körperbehandlung und Kriegsrituale
Die beschriebenen Eingriffe und Machtanwendungen sind keine heutigen Praxisempfehlungen.
13.99
pavanadvitayaṃ sadyo jāta yuktaṃ hanūpadam |
mahākālaḥ śaśāṅkāḍhyaḥ kāmikāphalakaḥ kriyā || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Hier beginnt ein vierundzwanzigsilbiger Mantra für eine historische Heilungsanwendung. Die Lautchiffren werden bewahrt.
13.100
sanetrā ṇānta mīno gasātvato gitāyurā |
ṣalohitaṃ rujāheti vedanetrākṣaro manuḥ || 100 ||
Erläuterung zur Stelle: Mehrere Wortgrenzen dieses chiffrierten Verses sind unsicher. Die aufgelöste Formel des Kommentars wird nicht an die Stelle des Grundtextes gesetzt.
13.101
plīharogaharaś cāsya munnyādyaṃ pūrvavan matam |
plīhayukodare sthāpya nāgavallīdalaṃ śubham || 101 ||
13.102
tadupary aṣṭaguṇitaṃ vastram ācchādayet tataḥ |
vaṃśajaṃ śakalaṃ tasyopari muñcet kapiṃ smaran || 102 ||
13.103
āraṇyaprastarotpanne vahnau yaṣṭiṃ pratāpayet |
badarītarusambhūtāṃ mantreṇānena saptaśaḥ || 103 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Ritualanwendung; die Darstellung ist keine Empfehlung eines medizinischen Eingriffs.
13.104
tayā santāḍayed vaṃśaśakalaṃ jaṭarasthitam |
saptakṛtvaḥ plīharogo naśyaty eva nṛṇāṃ kṣaṇāt || 104 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese körperlich eingreifende historische Behandlung wird nicht empfohlen.
13.105
pucchākāre suvasane lekhinyā kokilotthayā |
aṣṭagandhair likhed rūpaṃ kapirājasya sundaram || 105 ||
13.106
tanmadhye'ṣṭādaśārṇaṃ tu śatrunāmayutaṃ likhet |
tena mantrābhijaptena śiro baddhena bhūmipaḥ || 106 ||
13.107
jayaty arigaṇaṃ sarvaṃ darśanād eva niścitam |
yuddhe jigīṣur nṛpatiḥ pūrvoktaṃ lekhayed dhvaje || 107 ||
13.108
dhvajam ādāyoparāge saṃsparśān mokṣaṇāvadhi |
mātṛkāṃ jāpayet paścād daśāṃśena ca hāvayet || 108 ||
13.109
sarpiṣais tilasammiśraiḥ saṃsparśān mokṣaṇāvadhi |
gajasthaṃ taṃ dhvajaṃ dṛṣṭvā palāyante'rayo cirāt || 109 ||
Erläuterung zur Stelle: Auch hier ist die Druckform cirāt nicht gleichbedeutend mit dem häufig erwarteten acirāt, „bald“.
Schutz-Yantra und weitere Formeln
Die letzten Verse führen zum umfassenden traditionellen Schutzanspruch des Kapishvara zurück.
13.110
atho hanumato yantraṃ vakṣye rakṣāvidhāyakam |
likhed aṣṭadalaṃ padmaṃ sādhyākhyāyutakarṇikam || 110 ||
13.111
daleṣv aṣṭārṇam ālikhya mālāmantreṇa veṣṭayet |
tad bahir māyayā veṣṭya prāṇasthāpanam ācaret || 111 ||
13.112
likhitaṃ svarṇalekhinyā dale bhūrjataroḥ śubhe |
rocanākuṅkumābhyāṃ tu veṣṭitaṃ kanakādibhiḥ || 112 ||
13.113
sampātasādhitaṃ yantraṃ bhuje vā mūrdhni dhārayet |
raṇe jayam āpnoti vyavahāre durodare || 113 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert durodara als Glücksspiel. Die Stelle beschreibt das traditionelle Amulettverständnis.
13.114
grahair vighnair viṣaiḥ śastraiś caurair naivābhibhūyate |
rogān sarvān apākṛtya ciraṃ jīvati bhāgyavān || 114 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Schutz- und Heilversprechen werden als historische Textaussagen wiedergegeben.
13.115
viyad agniyutaṃ dīrghaṣaṭkāḍhyaṃ tārasampuṭam |
aṣṭārṇo mantra ākhyāto mālāmantro'yaṃ kathyate || 115 ||
13.116
vajrakāyavajratuṇḍakapilety atha piṅgala |
ūrdhvakeśamahāvarṇabalaraktamukheti ca || 116 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung beschreibt vajraharten Körper und Mund, gelbbraune Farbe, aufgerichtetes Haar, große Kraft und ein rotes Gesicht. Die Lautgliederung mahāvarṇabala ist im Druck nicht völlig eindeutig.
13.117
taḍijjihvamahāraudradaṃṣṭrotkaṭakahadvayam |
karāline mahādṛḍhaprahārinn iti varṇakāḥ || 117 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Beschreibungen nennen eine Blitz-Zunge, schreckliche Zähne und sehr kraftvolles Zuschlagen.
13.118
laṅkeśvaravadhāyānte mahāsetupadaṃ tataḥ |
bandhānte ca mahāśailapravāhagagane cara || 118 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Formel erinnert an den Tod des Herrn von Lanka, den Brückenbau, das Tragen des großen Berges und das Wandeln im Luftraum.
13.119
ehyehi bhagavann ante mahābalaparākrama |
bhairavājñāpayehyehi mahāraudrapadaṃ punaḥ || 119 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung ruft „Komm, komm!“ und preist große Kraft und Tapferkeit. Die Verbindung bhairavājñāpaya bleibt in der überlieferten Form stehen.
13.120
dīrghapucchena varṇānte veṣṭyānte tu vairiṇam |
bhañjayadvitayaṃ huṃ phaṭ praṇavādir samīritaḥ || 120 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Schlussaufforderung verlangt das Umschlingen und Zerschlagen eines Feindes mit dem langen Schwanz. Diese historische aggressive Formel wird nicht zur Praxis empfohlen.
13.121
bāṇanetrenduvarṇo'yaṃ mālāmantro'khileṣṭadaḥ |
yuddhe japto jayaṃ dadyād vyādhau vyādhivināśanaḥ || 121 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Wirksamkeitsaussage ist eine traditionelle Verheißung des Textes.
13.122
aṣṭārṇamālāmantrayos tu munnyādy arcā tu pūrvavat |
bhūriṇā kim ihoktena sarvaṃ dadyāt kapīśvaraḥ || 122 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Wirksamkeitsaussage ist eine traditionelle Verheißung des Textes.
Kolophon des Taraṅga 13
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau hanumanmantrakathanaṃ nāma trayodaśas taraṅgaḥ || 13 ||
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 442–468, gedruckte Seiten 392–416; PDF 453–454 enthalten eine zusätzliche Yantra-Doppelseite. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 14 – Narasimha, Krishna und Garuda – Schutz, Schönheit und Hingabe
Dieser Taraṅga erschließt Vishnu in sehr verschiedenen Erscheinungsweisen: als furchterregenden und zugleich mitfühlenden Narasimha, als flötenspielenden Krishna und in Verbindung mit seinem Träger Garuda. Die Meditationen zeigen Schutzkraft, liebevolle Nähe und kindliche Lebendigkeit. Zahlreiche historische Anwendungen verbinden diese Bilder mit Wunscherfüllung und Macht. Der Schluss richtet den Blick auf Bhakti und die Vereinigung mit Vishnu. Die chiffrierten Mantrabildungen werden als solche bewahrt; ausgeschriebene Formeln aus Naukā sind ausdrücklich als Kommentarauslegung bezeichnet.
Narasimhas Mantras und Meditation
Die löwenköpfige Erscheinung Vishnus verbindet Schutz und eine eindringliche göttliche Gegenwart.
14.1
atha vakṣye mahāviṣṇor mantrān sarvārthasādhakān |
brahmādyā yān upāsyātha sasṛjur vividhāḥ prajāḥ || 1 ||
14.2
meruḥ kṛśānusaṃyukto'nugrahendusamanvitaḥ |
ekākṣaro naraharer mantraḥ kalpadrumo nṛṇām || 2 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā löst diese Chiffre als kṣrauṃ auf.
14.3
tryakṣaraḥ sampuṭaḥ prokto māyayā praṇavena ca |
ṛṣir atriś ca gāyatrīchando devo nṛkesarī || 3 ||
14.4
ṣaḍdīrghayutabījena ṣaḍaṅgāni samācaret |
tryarṇo māyāpuṭenaiva tārasampuṭitena vā || 4 ||
14.5
tapanasomahutāśanalocanaṃ ghanavirāmahimāṃśusamaprabham |
abhayacakrapinākavarān karair dadhatam indudharaṃ nṛhariṃ bhaje || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Die auch mit Shiva verbundenen Attribute Pinaka und Mondsichel stehen ausdrücklich im Text und werden von Naukā bestätigt. Sie werden nicht durch ein vertrauteres Narasimha-Bild ersetzt.
14.6
lakṣam ekaṃ japen mantraṃ daśāṃśaṃ ghṛtapāyasaiḥ |
juhuyāt pūjayet pīṭhe vimalādisamanvite || 6 ||
14.7
kesareṣv aṅgapūjā syād digdaleṣu khageśvaram |
śaṅkaraṃ śeṣanāgaṃ ca śatānandaṃ prapūjayet || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Khageshvara ist Garuda; Naukā erklärt Shatananda hier als Brahma.
14.8
śriyaṃ hriyaṃ dhṛtiṃ puṣṭiṃ koṇapatreṣu sādhakaḥ |
dvātriṃśatpatramadhyeṣu nṛsiṃhāṃs tāvato'rcayet || 8 ||
14.9
kṛṣṇo rudro mahāghoro bhīmo bhīṣaṇa ujjvalaḥ |
karālo vikarālaś ca daityānto madhusūdanaḥ || 9 ||
14.10
raktākṣaḥ piṅgalākṣaś cāñjanasañjñas trayodaśaḥ |
dīptatejāḥ sughoṇaś ca hanur vai ṣoḍaśaḥ smṛtaḥ || 10 ||
Erläuterung zur Stelle: Añjana ist in der Aufzählung die dreizehnte Gestalt.
14.11
viśvākṣo rākṣasāntaś ca viśālo dhūmrakeśavaḥ |
hayagrīvo ghanasvaro meghanādas tathāparaḥ || 11 ||
Erläuterung zur Stelle: Dhūmrakeśava wird nach dem Sanskritdruck als ein Name gelesen. Die Hindi-Liste trennt an dieser Stelle abweichend.
14.12
meghavarṇaḥ kumbhakarṇaḥ kṛtāntaka itīritaḥ |
tīvratejā agnivarṇo mahogro viśvabhūṣaṇaḥ || 12 ||
14.13
vighnakṣamo mahāsenaḥ siṃho dvātriṃśad īritāḥ |
indrādīn vajramukhyāṃś ca pūjayec caturasrake || 13 ||
Historische Wirkungsversprechen
Die Anwendungen dokumentieren auch Heil-, Zwangs- und Schädigungsvorstellungen. Sie sind keine modernen Praxisempfehlungen.
14.14
evaṃ saṃsādhito mantraḥ prayogeṣu kṣamo bhavet |
sahasrāṣṭakasaṅkhyātaiḥ śataparvāṅkurais tu yaḥ || 14 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt Śataparvā als Durva-Gras.
14.15
juhuyād udake tasya sarve naśyanty upadravāḥ |
mahotpātaharo'yeṣa homaḥ sarveṣṭado nṛṇām || 15 ||
14.16
saṃsthāpya vidhivat kumbhaṃ japed aṣṭasahasrakam |
abhiṣiñced viṣākrāntaṃ viṣajātinivṛttaye || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Heilungsanwendung; bei einer Vergiftung ist unverzügliche medizinische Hilfe erforderlich. Die Hindi-Erklärung nennt abweichend 1008, während der Sanskrit-Grundtext 8000 nennt.
14.17
vicaran vipine coravyāghrasarpākule naraḥ |
japan manuṃ mantravaraṃ na bhayaṃ pratipadyate || 17 ||
14.18
īkṣite niśi duḥsvapne japan mantraṃ niśāṃ nayet |
avaśiṣṭaṃ svapnaphalaṃ samyag ādiśati dhruvam || 18 ||
Erläuterung zur Stelle: Die syntaktisch gedrängte zweite Hälfte wird im Zusammenhang mit Naukā verstanden: Der schlechte Traum soll die Frucht eines guten Traums erhalten.
14.19
karṇanetraśiraḥkaṇṭharogān mantro vināśayet |
abhicārakṛtāṃ pīḍāṃ manumantritabhasma ca || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Dies ist eine historische Heil- und Abwehrbehauptung.
14.20
ātmānaṃ nṛhariṃ dhyātvā vairiṇaṃ mṛgabālakam |
ādāya prakṣiped yasyāṃ diśi tasyāṃ sa gacchati || 20 ||
14.21
svakuṭumbaṃ parityajya na caivāvartate punaḥ |
nṛsiṃhaṃ saṃsmaran vāde ripoḥ svasya viniṣṭaye || 21 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Schlussfolge svasya viniṣṭaye ist nicht eindeutig; eine darüber hinausgehende konkrete Erfolgsaussage wird nicht hinzugefügt.
14.22
prajaped ayutaṃ mantraṃ māraṇotthāghanāṣṭaye |
prasūnair bilvavṛkṣotthaiḥ phalais tatkāṣṭhasambhavaiḥ || 22 ||
Erläuterung zur Stelle: Mahīdhara spricht hier ausdrücklich von Schuld nach Māraṇa. Die Stelle erlaubt keine Darstellung der vorausgehenden Schädigung als ethisch gleichgültige spirituelle Technik.
14.23
sahasraṃ juhuyād vahnau vāñchitaśrīsamṛddhaye |
putrajīvendra vahnau tu tatphalaiḥ putrasampade || 23 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckfolge putrajīvendravahnau ist gedrängt; Naukā versteht ein mit Putrajiva-Holz entfachtes Feuer.
14.24
brāhmīṃ vacāṃ vā mantreṇa mantritāṃ śatasaṅkhyayā |
saṃvatsaraṃdan prāptavidyāpāraṅgato bhavet || 24 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckfolge saṃvatsaraṃdan ist eine gedrängte Verbindung mit adan, „essend“. Die Stelle dokumentiert eine historische Pflanzen- und Ritualanwendung, keine Einnahmeempfehlung.
Mitgefühl und Lakshmi-Narasimha
Neben der furchterregenden Gestalt stehen der Ozean des Mitgefühls und die zugewandte Verbindung mit Lakshmi.
14.25
kiṃ bahūktena nṛhariḥ sarveṣṭaphalado nṛṇām |
athocyate naraharir bhītihārīṣṭasādhakaḥ || 25 ||
14.26
jayadvayaṃ śrīnṛsiṃhety aṣṭārṇo manur īritaḥ |
ṛṣir brahmāsya gāyatrīchando devo nṛkesarī || 26 ||
Erläuterung zur Stelle: Jaya bedeutet „Sieg!“ oder als Verehrungsruf „Heil!“. Die ausgeschriebene Form ist jaya jaya śrīnṛsiṃha.
14.27
śaktir netraṃ viyad bījam ubhe candrasamanvite |
viyatā dīrghayuktena candrāḍhyena ṣaḍaṅgakam || 27 ||
14.28
śrīman nṛkesarin ato jagadekabandho |
śrīnīlakaṇṭha karuṇārṇava sāmarāja |
vahnīndutīvrakaranetra pinākapāṇe |
śītāṃśuśekhara rameśvara pāhi viṣṇo || 28 ||
Erläuterung zur Stelle: Auch dieser Vers verbindet Vishnu-Anreden mit Attributen Shivas. Karuṇārṇava, „Ozean des Mitgefühls“, gibt der mächtigen Gestalt eine ausdrücklich fürsorgliche Ausrichtung.
14.29
evaṃ dhyātvā japel lakṣāṣṭakaṃ tasya daśāṃśataḥ |
juhuyāt pāyasenāgnau pūjādhy asya tu pūrvavat || 29 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckform pūjādhy wird als pūjādi, „Verehrung und das Weitere“, verstanden.
14.30
tāraḥ padmā ca hṛllekhā jayalakṣmīpriyāya ca |
nityapramuditānte tu cetasepadam īrayet || 30 ||
14.31
lakṣmīśritārdhadehāya ramāmāye namaḥ padam |
ekādhikatriṃśadarṇo manuḥ padmabhavo muniḥ || 31 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung beschreibt den stets freudigen Geist der Gottheit und Lakshmi, die eine Hälfte ihres Leibes einnimmt.
14.32
chando'tijagatī proktaṃ devaḥ śrīnarakesarī |
bījaṃ ramādrijāśaktiḥ śrībījena ṣaḍaṅgakam || 32 ||
14.33
kṣīrābdhau vasumukhyadevanikaraiḥ prāgādisaṃveṣṭitaḥ |
śaṅkhaṃ cakragadāmbujaṃ nijakarair bibhrat trinetraḥ sitaḥ |
sarpādhīśaphaṇātapatralasitaḥ pītāmbarālaṅkṛto |
lakṣmyāśliṣṭakalevaro narahariḥ stān nīlakaṇṭho mude || 33 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers verbindet Schutzattribute mit dem Bild einer freudvollen, von Lakshmi umarmten Gottheit. Die weiße Farbe und die Anrede Nilakantha gehören zum Wortlaut.
14.34
evaṃ dhyātvā japel lakṣatrayaṃ ṣaṣṭisahasrakam |
madhvaktair mallikāpuṣpair juhuyāj jātavedasi || 34 ||
14.35
ṣaṭśataṃ trisahasrāṇi pīṭhe pūrvodite yajet |
prathamāvaraṇe'ṅgāni paraśaktir imāḥ punaḥ || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext nennt hier 3600 Homa-Gaben zu 360000 Wiederholungen; er wird nicht auf das sonst häufige Zehntelverhältnis korrigiert.
14.36
bhāsvatī bhāskarī cintā dhṛtir unmīlinī tathā |
ramā kāntī ruciś ceti śakrādyā hetisaṃyutāḥ || 36 ||
14.37
itthaṃ siddhe manau mantrī nigrahānugrahakṣamaḥ |
mallikākusumair homād iṣṭasiddhim avāpnuyāt || 37 ||
Erläuterung zur Stelle: Nigraha und Anugraha bezeichnen hier die beiden rituellen Wirkrichtungen des Begrenzens beziehungsweise Gewährens.
Die Avataras und die Bitte um Furchtlosigkeit
Narasimha wird im Kreis der Vishnu-Avataras vergegenwärtigt.
14.38
praṇavo nṛharer bījaṃ namo bhagavatepadam |
narasiṃhāya tāraś ca bījaṃ matsyeti kīrtayet || 38 ||
14.39
rūpāya tāro bījaṃ ca kūrmarūpāyavarṇakāḥ |
tārabīje varāhārṇā rūpāya tārabījake || 39 ||
14.40
nṛsiṃharūpāyānte tu tāro bījaṃ ca vāmanam |
rūpāya tris tārabīje rāmāyetipadaṃ vadet || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung verbindet Narasimha mit Vishnus Avataras. Die gedrängte Dreifachangabe wird ohne zusätzliche, nicht ausgeschriebene Avataranamen bewahrt.
14.41
tāro bījaṃ ca kṛṣṇāya tāro bījaṃ ca kalkine |
jayadvayaṃ tataḥ śālagrāmadīrghā sanetrakā || 41 ||
14.42
vāsine divyasiṃhāya svayambhūr ṅentimaḥ smṛtaḥ |
puruṣāya namas tāro bījam ity udito manuḥ || 42 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Formel grüßt den in Shalagrama Weilenden, den göttlichen Löwen, den Selbstentstandenen und den Purusha.
14.43
harer navanavatyarṇo munir atriḥ kilāsya tu |
chando'tijagatī devo nṛkesary avatāravān || 43 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā bestätigt die Silbenzahl 99; die Verbindung mit zehn Avataras wird ausdrücklich erläutert.
14.44
bījaṃ pūrvoditaṃ śaktir ādyā bījena cāṅgakam |
kṛtvā ṣaḍdīrghayuktena dhyāyet kṣīrodadhisthitam || 44 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā deutet die „erste“ Shakti als Omkara.
14.45
sahasracandrapratimo dayāluḥ |
lakṣmīmukhālokanalolanetraḥ |
daśāvatāraiḥ paritaḥ parīto |
nṛkesarī maṅgalam ātanotu || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Dayālu, „mitfühlend“, steht ausdrücklich im Text. Diese Meditation ergänzt die furchterregenden Narasimha-Formen durch Sanftmut und zugewandte Freude.
14.46
japo'yutaṃ daśāṃśena havanaṃ pāyasena tu |
pīṭhe pūrvodite pūrvam aṅgāni paripūjayet || 46 ||
14.47
daśāvatārān matsyādīn dikpālān āyudhāny api |
prayogāḥ pūrvavat proktāḥ sarvasiddhiprade manoḥ || 47 ||
14.48
tāro namo bhagavate narasiṃhāya hṛc cate |
jastejase āvirāvirbhava vajranakhāṃ tataḥ || 48 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert den Beginn als namas tejastejase. Die Bitte āvir āvirbhava heißt sinngemäß „Werde offenbar, offenbare dich!“; der chiffrierte Vers wird nicht vollständig umgeschrieben.
14.49
vajradaṃṣṭra ca karmānte tv āśayān randhayadvayam |
tamo grasadvayaṃ vahneḥ kalatram abhayaṃ punaḥ || 49 ||
Erläuterung zur Stelle: Der ausgesprochene Teil ruft die Gottheit mit vajraharten Krallen und Zähnen an, bittet um Durchbrechen karmischer Ablagerungen, um Verschlingen der Dunkelheit und um Furchtlosigkeit.
14.50
ātmany ante ca bhūyiṣṭhās tāro bījaṃ manuḥ smṛtaḥ |
dviṣaṭkavarṇaḥ śukaḥ prokto muniś chandas tu pūrvavat || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Zahlchiffre wird durch die ausgeschriebene Formel und die Hindi-Erklärung als 52 erläutert.
Gopala und Vrindavana
Die Meditation führt zu Krishna unter dem Wunschbaum, zum Flötenklang und zur Gemeinschaft der Hirten und Hirtinnen.
14.51
abhayo nārasiṃhas tu devatānyat tu pūrvavat |
atha gopālamanavaḥ procyante sveṣṭasādhakāḥ || 51 ||
14.52
gopījanapadasyānte vallabhāyāgnisundarī |
daśākṣaro manuḥ prokto manorathaphalapradaḥ || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt die Formel aus: gopījanavallabhāya svāhā. Die Anrede gilt Krishna als Geliebtem der Gopis.
14.53
nārado'sya virāṭkṛṣṇo munipūrvāḥ samīritāḥ |
bījaśaktī tu vijñeye kramāt kāmānalapriye || 53 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert Kama als klīṃ und Analapriya als svāhā.
14.54
ācakrāya hṛdākhyātaṃ vicakrāya śiro'pi ca |
sucakrāya śikhāpaścāt trailokyarakṣaṇaṃ tataḥ || 54 ||
14.55
cakrāya kavacaṃ proktam asurāntakaśabdataḥ |
cakrāyāstram idaṃ kuryād aṅgānāṃ pañcakaṃ manoḥ || 55 ||
14.56
sarvāṅge trimanuṃ nyasya varṇanyāsaṃ samācaret |
mastake netrayoḥ śrutyor nasor vaktre hṛdambuje || 56 ||
14.57
jaṭhare liṅgadeśe ca jānunoḥ pādayor api |
varṇāṃs tārapuṭān nyasyed bindvāḍhyān namasāyutān || 57 ||
14.58
vṛndāraṇyagakalpapādapatale sadratnapīṭhāmbuje |
śoṇābhe vasupatrake sthitam ajaṃ pītāmbarālaṅkṛtam |
jīmūtābham anekabhūṣaṇayutaṃ gogopagopīvṛtaṃ |
govindaṃ smarasundaraṃ muniyutaṃ veṇuṃ raṇantaṃ smaret || 58 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Meditation verbindet göttliche Ungeborenheit mit einem lebendigen Bild von Schönheit, Musik und Gemeinschaft.
14.59
evaṃ dhyātvā japel lakṣaṃ daśāṃśaṃ sarasīruhaiḥ |
juhuyāt pūjayet pīṭhe vaiṣṇave nandanandanam || 59 ||
14.60
agnyādikoṇeṣv abhyarcya hṛdādyaṅgacatuṣṭayam |
diśāsv astraṃ daleṣv aṣṭau mahiṣīḥ paripūjayet || 60 ||
14.61
rukmiṇī satyabhāmā ca nagnajittanayārkajā |
mitravindālakṣmaṇā ca jāmbavatyāsuśīlakā || 61 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā identifiziert Arkaja, die Sonnentochter, mit Kalindi. Die Namenfolge folgt dieser Ausgabe.
14.62
mahiṣyo'ṣṭau suvarṇābhā vicitrābharaṇasrajaḥ |
dalāgre vasudevaṃ ca devakīṃ nandagopatim || 62 ||
14.63
yaśodāṃ balabhadraṃ ca subhadrāṃ gopagopikāḥ |
indrādīn api vajrādīn pūjayet tadanantaram || 63 ||
Wünsche und historische Anwendungen
Die Textaussagen reichen von Wissen und Wohlstand bis zu Manipulation und Schädigung.
14.64
itthaṃ siddhe manau mantrī sādhayet svamanīṣitam |
guḍūcīśakalair agnau juhuyāj jvaraśāntaye || 64 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Heilritualvorstellung, keine medizinische Wirksamkeitsaussage.
14.65
kṛṣṇaṃ dveṣaṃ prakurvantaṃ baladevasya rukmiṇaḥ |
dyūtāsaktasya sañcintya gomayodbhavagolakān || 65 ||
Erläuterung zur Stelle: Dyūtāsakta bedeutet dem Würfelspiel zugewandt. Die Fortsetzung in 14.66 benennt die beabsichtigte Entzweiung befreundeter Menschen.
14.66
juhuyād dveṣasiddhyarthaṃ narayoḥ suhṛdor mithaḥ |
picumandaphalotpannatailābhyaktaiḥ samidvaraiḥ || 66 ||
14.67
akṣajair juhuyād rātrāv ayutaṃ śatruśāntaye |
ayutaṃ prajapen mantraṃ dhyānaṃ saṃsmaran harim || 67 ||
14.68
mañcaprastagataprāṇākṛṣṭakaṃsaṃ ripuṃ sudhīḥ |
śatrujanmarkṣavṛkṣotthasamidbhir ayutaṃ niśi || 68 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert das gedrängte Anfangskompositum durch Kamsas Sturz und Tod.
14.69
juhuyād ittham ugro'pi sapatno nidhanaṃ vrajet |
palāśakusumair lakṣaṃ vidyāsiddhyai juhotu nā || 69 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers gehört zur aggressiven Ritualanwendung; der zweite wechselt zum Ziel der Wissensvollendung.
14.70
taṇḍulaiḥ sitapuṣpādyair ājyāktaiḥ pratyahaṃ naraḥ |
hutvā saptadinānte tadbhasma bhāle ca mūrdhani || 70 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Folgesatz beschreibt historische Beeinflussungsmagie, keine heutige Praxisempfehlung.
14.71
dhārayan vaśayet sadyo yauvataṃ tac ca pūruṣān |
puṣpaṃ vāso'ñjanaṃ vāpi tāmbūlam atha candanam || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Yauvata bezeichnet eine Gruppe junger Frauen. Keine Empfehlung zur Manipulation anderer Menschen.
14.72
sahasraṃ manunā japtaṃ dadyād asmai narāya saḥ |
vaśam ety acirād eva saputrapaśubāndhavaḥ || 72 ||
14.73
vṛndāvanasthaṃ gāyantaṃ gopībhiḥ saṃsmaran harim |
apāmārgasamidbhir yo juhuyād vaśayej jagat || 73 ||
14.74
rāsakrīḍāgataṃ kṛṣṇaṃ dhyāyann yo'yutam ājapet |
ṣaṇmāsād vāñchitāṃ kanyām udvahed bhaktitatparaḥ || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Historisches Wunscherfüllungsversprechen. Heutige Hingabe achtet die Freiheit und Zustimmung des anderen Menschen.
14.75
japet sahasraṃ dhyāyantī yā kadambasthitaṃ harim |
kanyakā vāñchitaṃ nāthaṃ maṇḍalāntar labheta sā || 75 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert diesen Mandala-Zeitraum als 49 Tage; das Versprechen wird als Textaussage wiedergegeben.
14.76
patraiḥ phalaiḥ samidbhir vā bilvotthair madhurais yutaiḥ |
kamalaiḥ śarkarāyuktair homāl lakṣmīpatir bhavet || 76 ||
14.77
bahunā kim ihoktena kṛṣṇaḥ sarvārthado nṛṇām |
atha mantrāntaraṃ vacmi govindasyeṣṭadaṃ nṛṇām || 77 ||
Hrishikesha und weitere Krishna-Mantras
Göttliche Schönheit, Lakshmis Nähe und geordnete Verehrung prägen die folgenden Meditationen.
14.78
kāmo viyadrecikāḍhyaḥ pītāvāmākṣisaṃyutā |
cakrī jhiṇṭīśam ārūḍho bako'nantānvito marut || 78 ||
Erläuterung zur Stelle: Chiffrierte Lautbildung; Naukā schreibt den resultierenden Mantra klīṃ hṛṣīkeśāya namaḥ aus.
14.79
hṛdayānto manuśreṣṭho vasvarṇo'khileṣṭadaḥ |
muniḥ sammohanādyo'sya nāradaḥ parikīrtitaḥ || 79 ||
14.80
gāyatrīchanda ity uktaṃ devas trailokyamohanaḥ |
kāmabījena ṣaḍdīrghayuktenāṅgaṃ samācaret || 80 ||
14.81
kalpānokahamūlasaṃsthitavayo rājonnatāṃsaṃsthitaṃ |
pauṣpaṃ bāṇam athekṣucāpakamale pāśāṅkuśau bibhratam |
cakraṃ śaṅkhagade karair udadhijāsaṃśliṣṭadehaṃ hariṃ |
nānābhūṣaṇaraktalepakusumaṃ pītāmbaraṃ saṃsmaret || 81 ||
Erläuterung zur Stelle: Vogelkönig: Garuda; die aus dem Ozean Geborene: Lakshmi. Naukā erklärt die Anordnung der acht Attribute auf die Hände.
14.82
evaṃ dhyātvā japet sūryalakṣaṃ trimadhuraplutaiḥ |
palāśapuṣpair juhuyāt tatsahasraṃ hutāśane || 82 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt sūryalakṣa als zwölf Lakhs. Das Homa umfasst hier zwölftausend, nicht das sonst häufige Zehntel.
14.83
tarpayet salilais tāvat pīṭhe pūrvodite yajet |
pakṣirājāya ṭhadvandvam anena garuḍārcanam || 83 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert ṭhaṭha als svāhā: pakṣirājāya svāhā, „Dem König der Vögel, Svaha“.
14.84
mukuṭaṃ śirasīṣṭvātha karṇayoḥ kuṇḍale yajet |
kareṣu cakrādyastrāṇi śrīvatsaṃ kaustubhaṃ hṛdi || 84 ||
14.85
vanamālāṃ gale śroṇideśe pītāmbaraṃ śriyam |
vāmāṅge'bhyarcya vahnyādidigvidikṣv aṅgapūjanam || 85 ||
14.86
dikṣu prapūjya caturo bāṇān koṇeṣu pañcamam |
lakṣmyādyāḥ śaktayaḥ pūjyāḥ śakrādyā āyudhāny api || 86 ||
14.87
lakṣmīḥ sarasvatī cāpi ratiḥ prītiś caturthikā |
kīrtiḥ kāntis tuṣṭipuṣṭī iti lakṣmyādayo matāḥ || 87 ||
14.88
vijayāpuṣpasaṃyuktair jalaiḥ santarpayec chatam |
prātaḥ pratyaham etasya vāñchitaṃ māsato bhavet || 88 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Pflanzenname wird ohne unsichere botanische Gleichsetzung bewahrt.
14.89
ayutaṃ tu ghṛtenāgnau hutvā sampātajaṃ ghṛtam |
tāvaj japtaṃ priyākāntaṃ bhojayed vaśam eti saḥ || 89 ||
14.90
kāmabīje'pi vijñeyo paricaryā tu mantravat |
viśeṣāt kāminīvargamohako manunāyakaḥ || 90 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā bezeichnet klīṃ allein als Gopala-Mantra. Das Beeinflussungsversprechen ist historisch einzuordnen.
14.91
ramābhavānīkandarpāḥ kṛṣṇāyasmṛtiro yutā |
vindāyavahnijāyānto dvādaśārṇo manuḥ smṛtaḥ || 91 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt aus: śrīṃ hrīṃ klīṃ kṛṣṇāya govindāya svāhā.
14.92
munir brahmāsya gāyatrīchandaḥ kṛṣṇo'sya devatā |
dharaikacandrarāmābdhinetrārṇair aṅgam īritam || 92 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahlchiffren ergeben zwölf Silben: śrīṃ; hrīṃ; klīṃ; kṛṣṇāya; govindāya; svāhā.
14.93
upāsanāsya mantrasya pūrvavat parikīrtitā |
atha vakṣye ṣoḍaśārṇaṃ manuṃ lokavimohanam || 93 ||
Rukminis Geliebter und das göttliche Kind
Krishna erscheint in gegenseitiger Umarmung und als spielender Sohn Yashodas.
14.94
tāro hṛdbhagavatte'nto rukmiṇīṅentavallabhaḥ |
dviṭhāntaḥ ṣoḍaśārṇo'yaṃ nārado munir asya tu || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt aus: oṃ namo bhagavate rukmiṇīvallabhāya svāhā. Der Sanskritdruck zieht die Wortteile stark zusammen.
14.95
chando'nuṣṭub devatā tu rukmiṇīvallabho hariḥ |
ekadviyugasaptādhivarṇaiḥ pañcāṅgam īritam || 95 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die letzte Gruppe als den gesamten Mantra; die gedruckte Zahlform ist gedrängt.
14.96
cintāratnayuktanijadoḥparirabdhakāntam |
āliṅgitaṃ sajalajena kareṇa patnyā |
sauvarṇavetrayutahastam anekabhūṣaṃ |
pītāmbaraṃ bhajata kṛṣṇam abhīṣṭasiddhyai || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt ausdrücklich die gegenseitige Umarmung. Das Meditationsbild lässt göttliche Nähe als liebevolle Gegenseitigkeit erscheinen.
14.97
lakṣaṃ japed daśāṃśena padmair homaṃ samācaret |
aṅgair nāradavṛtrārivajrādyaiḥ pūjayed dharim || 97 ||
Erläuterung zur Stelle: Vritrari ist Indra, der Bezwinger Vritras.
14.98
nāradaṃ parvataṃ viṣṇuṃ niśaṭhoddhavadārukān |
viṣvaksenaṃ ca śaineyaṃ dikṣv agre vinatāsutam || 98 ||
Erläuterung zur Stelle: Vinatas Sohn ist Garuda; Shaineya bezeichnet Satyaki. Die Namenfolge, einschließlich Vishnu, entspricht der Vorlage.
14.99
kāmo govallabho ṅentaḥ svāhānto'ṣṭākṣaro manuḥ |
gāyatrīkṛṣṇadhātāraś chando devarṣayo matāḥ |
varṇayugmaiḥ samastena pañcāṅgavidhir īritaḥ || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt klīṃ govallabhāya svāhā aus; Dhatar wird als Brahma erklärt. Die Einheit 99 umfasst im Druck drei Halbverse.
14.100
hariṃ pañcavarṣaṃ vraje dhāvamānaṃ |
svasaundaryasammohitaṃ svargayoṣam |
yaśodāsutaṃ strīgaṇair dṛṣṭakeliṃ |
bhaje bhūṣitaṃ bhūṣaṇair nūpurādyaiḥ || 100 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zusammensetzung im zweiten Versviertel ist gedrängt; Naukā versteht sie als „die Apsaras durch seine Schönheit bezaubernd“.
14.101
aṣṭalakṣaṃ japed aṣṭasahasraṃ brahmavṛkṣajaiḥ |
samidvaraiḥ prajuhuyād aṅgāny ādividikṣv atha || 101 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā identifiziert Brahmavriksha als Palasha.
14.102
vāsudevaḥ saṅkarṣaṇaḥ pradyumnaś cāniruddhakaḥ |
rukmiṇī satyabhāmā ca lakṣmaṇā jāmbavaty api || 102 ||
14.103
saṅkrandanādayaḥ pūjyā vajrādyāny āyudhāni ca |
evaṃ siddhe manau mantrī sampadām ālayo bhavet || 103 ||
Erläuterung zur Stelle: Sankrandana bezeichnet Indra.
Fülle und Zuflucht
Wunschjuwel und Nahrung stehen neben der Bitte um Nachkommenschaft und der ausdrücklichen Zuflucht zu Krishna.
14.104
kāmasampuṭitaṃ kṛṣṇapadaṃ vedākṣaro manuḥ |
gāyatrīnāradaḥ kṛṣṇaś chando munir adhīśvaraḥ || 104 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt klīṃ kṛṣṇa klīṃ aus.
14.105
dīrghair yuktena kāmena ṣaḍaṅganyāsam ācaret |
kalpadrumūlasaṃrūḍhapadmasthaṃ cintayed dharim || 105 ||
Erläuterung zur Stelle: Hari wird im Meditationsbild am Fuß des Wunschbaums auf einem Lotus vergegenwärtigt.
14.106
kalpadror atiramaṇīyapallavebhyaḥ |
prodbhūtair maṇinikaraiḥ prasiktam īśam |
dhyāyeyaṃ kanakanibhāṃśuke vasānaṃ |
bhuñjānaṃ dadhinavanītapāyasāni || 106 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Fülle des Bildes gehört zur meditativen Vergegenwärtigung Krishnas; sie ist keine Behauptung über äußere materielle Vorgänge.
14.107
caturlakṣaṃ japen mantraṃ daśāṃśaṃ bilvasambhavaiḥ |
phalaiḥ prajuhuyād agnau yajed aṅgāni pūrvavat || 107 ||
14.108
mahāpadmaṃ tathā padmaṃ śaṅkhaṃ makarakacchapau |
mukundakundanīlāṃś ca nidhīn dikṣu samarcayet || 108 ||
14.109
indrādīn vajrapūrvāṃś ca prayajet tadanantaram |
itthaṃ japādibhiḥ siddho mantro nidhir ivāparaḥ || 109 ||
14.110
mantreṣv eṣu daśārṇoktān prayogān siddhihetūṃś ca |
atha putrapradaṃ vacmi kṛṣṇamantram anuṣṭubham || 110 ||
14.111
devakīsutavarṇānte govindapadam uccaret |
vāsudevapadaṃ procya sambuddhyantaṃ jagatpatim || 111 ||
14.112
dehi me tanayaṃ procya kṛṣṇa tvām aham īrayet |
śaraṇaṃ gata ity ukto mantro dvātriṃśadakṣaraḥ || 112 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt den Vers aus: devakīsuta govinda vāsudeva jagatpate / dehi me tanayaṃ kṛṣṇa tvām ahaṃ śaraṇaṃ gataḥ. Bedeutung: „Sohn Devakis, Govinda, Vasudeva, Herr der Welt! Schenke mir einen Sohn, Krishna; bei dir habe ich Zuflucht genommen.“
14.113
nārado munir asyokto'nuṣṭupchandaḥ samīritam |
devaḥ sutapradaḥ kṛṣṇaḥ pādaiḥ sarveṇa cāṅgakam || 113 ||
14.114
vijayenayuto rathasthitaḥ prasamānīya samudramadhyataḥ |
pradadat tanayān dvijanmane smaraṇīyo vasudevanandanaḥ || 114 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā identifiziert Vijaya mit Arjuna. Die Meditation nimmt eine Erzählung von der Rückgewinnung verlorener Söhne auf.
14.115
lakṣaṃ japo'yutaṃ homas tilair madhurasaṃyutaiḥ |
arcā pūrvoditā caiva mantraḥ putraprado nṛṇām || 115 ||
Erläuterung zur Stelle: Historisches Fruchtbarkeitsversprechen; kein Nachweis einer medizinischen Wirkung.
Garuda und die Überwindung von Gift
Der vedisch gedeutete Vogelkönig trägt die Gesten von Furchtlosigkeit und Gnade.
14.116
nṛsiṃho mādhavārūḍho lohito nigamādimaḥ |
kṛśānubhāryā pañcārṇo manur viṣaharaḥ paraḥ || 116 ||
Erläuterung zur Stelle: Chiffrierter Garuda-Mantra. Der Druck von nigamādimaḥ ist getrennt; die normale Wortform wird in der Transliteration verbunden. Historische Schutzvorstellung, keine Behandlungsempfehlung bei Vergiftungen.
14.117
anantapaṅktipakṣīndrā muniś chandaś ca devatā |
tāravahnipriye bījaśaktī mantrasya kīrtite || 117 ||
Erläuterung zur Stelle: Pakshindra ist Garuda, der Herr der Vögel; Tara bezeichnet Om, Vahnipriya Svaha.
14.118
jvala jvala mahāmati svāhā hṛdayam īritam |
garuḍātipadasyānte cūḍānanaśucipriyā || 118 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Teil lautet sinngemäß: „Flamme auf, flamme auf, großer Geist, Svaha!“ Naukā gibt garuḍacūḍānana svāhā als Hauptmantra.
14.119
śiromantro garuḍataḥ śikhe svāhā śikhāmanuḥ |
garuḍārṇān uditvānte prabhañjayayugaṃ vadet || 119 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Laute des Wortes garuḍa werden vor den folgenden Wortstücken ausgesprochen.
14.120
prabhedayayugaṃ paścād vitrāsayavimardaya |
pratyekaṃ dvis tataḥ svāhā kavaco manur īritaḥ || 120 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Imperative bezeichnen Zerbrechen, Spalten, Erschrecken und Zermalmen innerhalb der Schutzanrufung.
14.121
ugrarūpadharāntaṃ tu sarva viṣahareti ca |
bhīṣayadvitayaṃ procya sarva daha daheti ca || 121 ||
Erläuterung zur Stelle: Anrede: „Träger einer furchterregenden Gestalt, Beseitiger allen Giftes“. Die weiteren Wörter bedeuten „Schrecke!“ und „Verbrenne!“.
14.122
bhasmīkuru kuru svāhā netramantro'yam īritaḥ |
apratihatavarṇānte balāpratihateti ca || 122 ||
Erläuterung zur Stelle: Bhasmīkuru bedeutet „Mache zu Asche“. Die Worte gehören zum historischen rituellen Schutzvokabular.
14.123
śāsanānte tathā huṃ phaṭ svāhāstramanur īritaḥ |
pāde kaṭyāṃ hṛdi mukhe mūrdhni varṇān pravinyaset || 123 ||
14.124
taptasvarṇanibhaṃ phaṇīndranikaraiḥ kḷptāṅgabhūṣaṃ prabhuṃ |
smartṝṇāṃ śamayaṃtam ugram akhilaṃ nṛṇāṃ viṣaṃ tatkṣaṇāt |
cañcvagrapracalad bhujaṅgam abhayaṃ pāṇyor varaṃ bibhrataṃ |
pakṣoccāritasāmagītam amalaṃ śrīpakṣirājaṃ bhaje || 124 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Giftstillung ist eine traditionelle Verheißung. Naukā verbindet den Flügelgesang ausdrücklich mit vedischen Saman-Gesängen.
14.125
pañcalakṣaṃ japen mantraṃ daśāṃśaṃ juhuyāt tilaiḥ |
pūjayen mātṛkāpadme garuḍaṃ vedavigraham || 125 ||
14.126
caturthyantaḥ pakṣirājaḥ svāhā pīṭhamanuḥ smṛtaḥ |
iṣṭvāṅgaṃ karṇikāmadhye nāgān patreṣu pūjayet || 126 ||
14.127
anantaṃ vāsukiṃ cāpi tṛtīyaṃ takṣakaṃ punaḥ |
karkoṭakaṃ tathā padmaṃ mahāpadmaṃ samarcayet || 127 ||
14.128
śaṅkhapālaṃ ca kulikam indrādīn vajrasaṃyutān |
evaṃ siddhe manau mantrī nāśayed garaladvayam || 128 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā unterscheidet Gift aus unbeweglichen und beweglichen Lebewesen, sthāvara und jaṅgama. Das ist historische Systematik, keine Handlungsanweisung für Vergiftungsnotfälle.
Hingabe und Vereinigung mit Vishnu
Die letzte Verheißung des Kapitels gilt sāyujya, der Vereinigung mit Shrinatha.
14.129
viṣṇubhaktiparo nityaṃ yo bhajet pakṣināyakam |
śatrūn sarvān parābhūya sukhī bhogasamanvitaḥ || 129 ||
14.130
jīved anekavarṣāṇi sevito dharaṇīdhavaiḥ |
kalevarānte śrīnāthasāyujyaṃ labhate tu saḥ || 130 ||
Erläuterung zur Stelle: Shrinatha bezeichnet Vishnu, den Gemahl Shris. Das Kapitel endet über diesseitige Schutz- und Wohlstandsziele hinaus mit sāyujya, der Vereinigung mit der verehrten Gottheit.
Kolophon des Taraṅga 14
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodhau viṣṇugaruḍamantranirūpaṇaṃ nāma caturdaśas taraṅgaḥ || 14 ||
Anmerkung zum Kolophon: Der Grundtext-Kolophon druckt die verkürzte Form mantramahodhau. Naukās eigener Kolophon nennt das Kapitel viṣṇumantrakīrtana; er gehört nicht zum Grundtext.
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 469–500, gedruckte Seiten 417–448. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 15 – Surya, Grahas und Vyasa – Licht, Lebensordnung und Wissen
Die Verehrung Suryas verbindet Licht, kosmischen Wandel und den Körper als heiligen Raum. Nyasa ordnet Mond, Sonne, Feuer und die Grahas dem Körper zu; wiederholt geht die geistige Verehrung der äußeren Handlung voraus. Es folgen Mangala mit einem ausführlichen historischen Gelübde, Brihaspati und Shukra als Lehrer sowie Vyasa als Verkörperung von Wissen und Auslegung. Die astrologischen und heilbezogenen Verheißungen werden als Aussagen der Überlieferung wiedergegeben. Für heutige Aspiranten sind vor allem Sammlung, regelmäßige Verehrung und Achtung vor dem vermittelten Wissen anschlussfähig.
Sonnenmantra und Körperweihung
Die Laute werden mit Körperorten und kosmischen Kräften verbunden.
15.1
atha vakṣye ravermantraṃ rogadāridryanāśanam |
praṇavo bhuvaneśānīmedhārecikayānvitā || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Wirksamkeit wird als traditionelle Verheißung wiedergegeben. Ravi bezeichnet die Sonne beziehungsweise die Sonnengottheit.
15.2
umākānto'kṣiyuksargī sūryādityayendirā |
daśavarṇo manur devabhāgo'sya munir īritaḥ || 2 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängte Druckfolge devabhāga wird als Name gelesen. Naukā schreibt den Mantra oṃ hrīṃ ghṛṇiḥ sūrya āditya śrīṃ aus.
15.3
gāyatrīchanda uddiṣṭaṃ devatā divaseśvaraḥ |
māyābījaṃ ramāśaktir viniyogo'bhīṣṭasiddhaye || 3 ||
15.4
satyeti hṛdayaṃ brahmaśiro viṣṇuśikhā smṛtā |
rudravarmāgninetraṃ syāt sarvety astram udīritam || 4 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zuordnung zu sarva wird durch den Kommentar bestätigt.
15.5
tejojvālamaṇe huṃ phaṭ svāhāntā manavo'ṅgajāḥ |
bhūyaḥ ṣaḍaṅgaṃ ṣaḍvarṇaiḥ kṛtvāntaḥsthaiḥ śivāśriyoḥ || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā versteht Shiva und Shri hier als die Bijas hrīṃ und śrīṃ, welche die jeweiligen Laute umschließen.
15.6
śeṣārṇair jaṭhare pṛṣṭhe ṅentanāmnā tayor nyaset |
ādityaṃ ca raviṃ bhānuṃ bhāskaraṃ sūryam eva ca || 6 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen werden grammatisch in den Dativ gesetzt; die Handlung gehört zum Nyasa.
15.7
mūrdhni vaktre hṛdi śive pādayoś ca pravinyaset |
sadyādi pañcahrasvādyāṃś caturthīnamasānvitān || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt Sad als Omkara und nennt die fünf kurzen Vokale in umgekehrter Reihenfolge: ḷ, ṛ, u, i, a; die Wiedergabe folgt dieser konkreten Kommentarauslegung.
15.8
māyāramāgatān aṣṭau varṇān mūrdhni mukhe gale |
hṛtkukṣinābhimeḍhre ca pādayoś ca pravinyaset || 8 ||
15.9
svarān sabindūn uccārya ṅentaṃ śītāṃśumaṇḍalam |
śikhādikaṇṭhaparyantaṃ vinyaset saṃsmaran vidhum || 9 ||
15.10
sparśān sendūn samuccārya ṅentaṃ bhāskaramaṇḍalam |
kaṇṭhādi nābhiparyantaṃ nyased dhyāyan prabhākaram || 10 ||
15.11
yādīn sendūṃś caturthyantaṃ vahnimaṇḍalam uccaret |
nābhyādipādaparyantaṃ vinyaset pāvakaṃ smaran || 11 ||
15.12
maṇḍalatrayavinyāsaḥ proktas tejovidhāyakaḥ |
akārādiṭhakārāntavarṇāḍhyaṃ somamaṇḍalam || 12 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt eine Folge von 28 Lauten und die Formel somamaṇḍalāya namaḥ.
15.13
ṅe namo'ntaṃ nyasen mantrī mūrdhādicaraṇāvadhi |
ḍakārādikṣakārāntaṃ varṇāḍhyaṃ vahnimaṇḍalam || 13 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā zählt für die zweite Folge 23 Laute.
15.14
hṛdādipādaparyantaṃ vinyasen ṅenamo'nvitam |
agnīṣomātmako nyāsaḥ kathitaḥ sarvasiddhidaḥ || 14 ||
15.15
sabindumātṛkāvarṇān ajapāṃ puruṣātmane |
namo'ntaṃ vyāpakaṃ nyased dhaṃsanyāso'yam īritaḥ || 15 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā nennt die 51 Matrika-Laute, danach haṃsaḥ puruṣātmane namaḥ. Ajapa ist hier eine Bezeichnung innerhalb der Hamsa-Praxis.
15.16
aṣṭāv aṣṭau svarān pañcapañcaśaḥ śeṣavarṇakān |
uktvādityamukhān nyasyec caturbhiś ca grahān nava || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Die letzten beiden Gruppen umfassen je vier Laute; so erläutert Naukā die Verteilung auf neun Grahas.
15.17
ādhāraliṅganābhīhṛtkaṇṭhe ca mukhamadhyataḥ |
bhrūmadhye bhāladeśe ca brahmarandhre kramān nyaset || 17 ||
15.18
vadet khecaranāmānte padaṃ bhagavate namaḥ |
haṃsākhyam agnīṣomākhyaṃ maṇḍalatrayasañjñakam |
punar nyāsatrayaṃ kuryān mūlena vyāpakaṃ caret || 18 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Einheit 18 umfasst drei Halbverse. Himmelswanderer bezeichnet hier die zuvor genannten Grahas.
Meditation über Surya
Surya wird als Ozean der Vorzüge und als Kraft des Weltgeschehens vergegenwärtigt.
15.19
śoṇāmbhoruhasaṃsthitaṃ trinayanaṃ vedatrayīvigrahaṃ |
dānāmbhojayugābhayāni dadhataṃ hastaiḥ pravālaprabham |
keyūrāṅgadahārakaṅkaṇadharaṃ karṇollasatkuṇḍalaṃ |
lokotpattivināśapālanakaraṃ sūryaṃ guṇābdhiṃ bhaje || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Die drei Veden bezeichnen hier die traditionelle vedische Dreiheit; das Bild erschließt Surya als göttliche Kraft im kosmischen Wandel.
15.20
evaṃ dhyātvā japel lakṣadaśakaṃ taddaśāṃśataḥ |
padmais tilair vā juhuyāt tarpayed bhojayed dvijān || 20 ||
15.21
prayajet pīṭhapūjāyāṃ dharmādyaṣṭasthalābhimān |
prabhūtaṃ vimalaṃ sāraṃ samārādhyaṃ vidikṣv atha || 21 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt, dass hier fünf Mächte die sonstigen acht Plätze von Dharma und den übrigen Eigenschaften einnehmen.
15.22
paramādisukhaṃ madhye'nantādīn pūrvavad yajet |
somāgnimaṇḍale procya ravimaṇḍalam arcayet || 22 ||
15.23
tato'ṣṭadikṣu madhye ca pīṭhaśaktīr imā nava |
dīptā sūkṣmā jayā bhadrā vibhūtir vimalā tathā || 23 ||
15.24
amoghā vidyutā sarvatomukhī pīṭhaśaktayaḥ |
hrasvatrayaklībihīnān svarān vahnīndusaṃyutān || 24 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā nennt die Bija-Reihe rāṃ, rīṃ, rūṃ, raiṃ, rauṃ, raṃ, raḥ; die Zuordnung zu neun Shaktis bleibt im Druck erklärungsbedürftig. Keine zusätzlichen Bijas werden erfunden.
15.25
bījāni pīṭhaśaktīnāṃ tadādyās tāḥ prapūjayet |
brahmaviṣṇuśivātmānte kāya saurāya yo smṛtiḥ || 25 ||
Erläuterung zur Stelle: Chiffrierte Bildung des Pitha-Mantras; Naukā schreibt die Formel im Zusammenhang mit dem folgenden Vers aus.
15.26
pīṭhātmane namas tārapūrvaḥ pīṭhamanuḥ smṛtaḥ |
tāras enduviyat kānto bindumad binduvarjito || 26 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā gibt für das Pitha oṃ brahmaviṣṇuśivātmakāya saurāya yogapīṭhātmane namaḥ. Die zweite Hälfte beginnt die Formel zur Vergegenwärtigung der Gottheitsgestalt.
15.27
kholkāya hṛdayaṃ mantro navārṇo mūrtikalpane |
anena mūrtau kḷptāyāṃ yajed dhyātaṃ prabhum || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Die chiffrierte Gesamtform wird nicht spekulativ vervollständigt; Hridaya wird von Naukā als namaḥ erläutert.
15.28
prāgvat ṣaḍaṅgaṃ sampūjya dikṣv aṣṭāṅgaṃ prapūjayet |
ādityaṃ madhyato'bhyarcya raviṃ bhānuṃ ca bhāskaram || 28 ||
15.29
sūryaṃ daśāsu sadyādi pañcahrasvādikān yajet |
uṣāṃ prajñāṃ prabhāṃ sandhyām ādyārṇāḍhyā vidikṣv api || 29 ||
15.30
brāhmyādyā digdaleṣv arcen mahālakṣmīsthale'ruṇam |
somaṃ budhaṃ guruṃ śukraṃ dikṣv ādyārṇādikān yajet || 30 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Grahas entsprechen Mond, Merkur, Jupiter und Venus; Aruna ist Suryas Wagenlenker.
15.31
aṅgārakaṃ śaniṃ rāhuṃ ketuṃ koṇeṣu pūjayet |
indrādīn āyudhair yuktān pārṣadān arcayed raveḥ || 31 ||
Erläuterung zur Stelle: Angaraka ist Mars, Shani Saturn; Rahu und Ketu sind die beiden Mondknoten der indischen Astrologie.
Arghya und innere Verehrung
Geistige Gaben, Nektarvorstellung und äußere Wasserspende sind miteinander verbunden.
15.32
itthaṃ siddhe manau dadyād bhānave'rghyaṃ ca taddine |
prāṇāyāmaṃ ṣaḍaṅgaṃ ca kṛtvā nyāsān puroditān || 32 ||
15.33
svamaṇḍale yajed arkaṃ mānasair upacārakaiḥ |
sutāmraghaṭitaṃ prasthatoyagrāhi manoharam || 33 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Kupfer-Kompositum ist im Druck sutāmraghaṭitam; Prastha wird von Naukā als 16 Pala erklärt.
15.34
maṇḍale sthāpayet pātraṃ raktacandanacarcitam |
vilomāṃ mātṛkāṃ mūlaṃ vilomaṃ ca paṭhañ jalaiḥ || 34 ||
15.35
ravimaṇḍalanirgacchatsudhābuddhivibhāvitaiḥ |
trayodaśaiva vastūni prakṣipen mūlam uccaran || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Nektarvorstellung ist ausdrücklich eine meditative Deutung, buddhi-vibhāvita.
15.36
tilataṇḍuladarbhāgraśāliśyāmākarājikā |
hayārikusumaṃ raktaṃ candanaṃ raktacandanam || 36 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā identifiziert die roten Hayari-Blüten als Karavira. Die Stoffliste gehört zum historischen Ritual und ist keine Empfehlung zur Einnahme.
15.37
gorocanaṃ kuṅkumaṃ ca jayā veṇuyavān iti |
tajjale pīṭham abhyarcya bāhyabhānuṃ svamaṇḍalāt || 37 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Textzählung nennt dreizehn Stoffe; die zusammengezogene Aufzählung wird bewahrt.
15.38
akhilair upacārais taṃ pūjayed āvṛtīr api |
prāṇāmatrayaṃ kṛtvā ṣaḍaṅganyāsam ācaret || 38 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckform prāṇāmatrayam wird gemäß dem Zusammenhang als dreimaliger Pranayama verstanden.
15.39
candanena sudhābījaṃ dakṣe karatale nyaset |
ācchādayed arghyapātraṃ vāmākrāntena tena ca || 39 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā nennt vaṃ als Sudha-Bija.
15.40
aṣṭottaraśatāvṛttyā mūlenāmbho'bhimantrayet |
punaḥ pañcopacārais taṃ pūjayen mūlamantrataḥ || 40 ||
15.41
pāṇibhyāṃ pātram ādāya jānunī bhūtale nyaset |
āmūrdhnaṃ pātram uddhṛtya dṛṣṭim ādhāya maṇḍale || 41 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese historische Körper- und Blickhaltung ist keine Empfehlung, direkt in die Sonne zu schauen.
15.42
manasā pūjayet tatra bhānum āvaraṇānvitam |
arghyaṃ dadyād raviṃ dhyāyan raktacandanamaṇḍale || 42 ||
15.43
tataḥ puṣpāñjaliṃ dadyān maṇḍalasthāya bhānave |
aṣṭottaraśataṃ mūlaṃ japed āsanasaṃsthitaḥ || 43 ||
15.44
pratyarkaṃ prātar eva yo dadyād arghyaṃ vivasvate |
lakṣmīyaśaḥsutān vidyām aiśvaryaṃ so'dhigacchati || 44 ||
Erläuterung zur Stelle: Vivasvat ist ein Name der Sonnengottheit. Die Aufzählung beschreibt die traditionelle Fruchtverheißung.
15.45
gāyatryupāsanāsaktaḥ sandhyāvandanatatparaḥ |
daśārṇaṃ japan vipro naiva duḥkham avāpnuyāt || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Text benennt eine besondere traditionelle Praxisrolle. Die Verheißung ist kein Versprechen eines leidfreien Lebens für heutige Übende.
Mangala, der Erdensohn
Die Marsverehrung gehört zur historischen astrologischen Ritualwelt.
15.46
atha vacmi dharāsūnumantraṃ sutadhanapradam |
tāro viyad dīrghaṃ binduyuktaṃ candrāṅkitaṃ punaḥ || 46 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Erdensohn ist Mangala, Mars. Die Lautchiffren werden nicht selbständig zu einer neuen Rezitationsfassung zusammengesetzt.
15.47
bhṛgur visargī caṇḍīśau kramād rātrīśasargiṇau |
ṣaḍvarṇo manur ākhyāto'bhīṣṭadāyī ṛṇāpahaḥ || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Silbenfolge wird im Kommentar lautweise erläutert; die Fruchtverheißung betrifft traditionelle astrologische Ritualpraxis.
15.48
munir virūpā gāyatrī chando devo dharātmajaḥ |
ṣaḍbhir varṇaiḥ ṣaḍaṅgāni manoḥ kurvīta sādhakaḥ || 48 ||
15.49
japābhaṃ śivasvedajaṃ hastapadmair |
gadāśūlaśaktīvaraṃ dhārayantam |
avantīsamutthaṃ sumeṣāsanasthaṃ |
dharānandanaṃ raktavastraṃ samīḍe || 49 ||
15.50
rasalakṣaṃ japo homaḥ samidbhiḥ khadirasya ca |
śaive pīṭhe yajed bhaumaṃ prāg aṅgāni prapūjayet || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtextdruck setzt irrtümlich die Nummer 28; Naukā zählt korrekt 50. Die fortlaufende Zählung wird hier verwendet und die Druckabweichung dokumentiert.
15.51
ekaviṃśatikoṣṭheṣu maṅgalādīn prapūjayet |
tadbahiḥ kakubhāṃ nāthān kuliśādīṃs tato'rcayet || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtextdruck setzt irrtümlich die Nummer 29; Naukā zählt 51. Kulisha ist der Vajra.
Das Mangala-Gelübde
Das traditionelle Vrata richtet sich an Frauen mit Kinderwunsch und später auch an Männer mit anderen Anliegen. Seine Versprechen werden nicht als gesicherte Wirkungen dargestellt.
15.52
itthaṃ japādibhiḥ siddhaṃ sveṣṭasiddhau prayojayet |
nārī putram abhīpsantī bhaumāhe tadvrataṃ caret || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht bereits auf PDF 514; die Nummer 52 folgt auf PDF 515. Historisches Vrata, keine Fruchtbarkeitsbehandlung.
15.53
mārgaśīrṣe vaiśākhe tasyārambhaḥ praśasyate |
aruṇodayavelāyām utthāya śucivigrahā || 53 ||
15.54
dantān dhāved apāmārgasamidhā maunasaṃvinī |
nadyādisalile snātvā dhārya raktavāsasī || 54 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckformen maunasaṃvinī und dhārya sind auffällig; die beschriebenen Handlungen sind im Zusammenhang eindeutig.
15.55
naivedyakusumālepān raktān sampādya saṃyatā |
vidhijñaṃ vipram āhūya bhaumam arcet tadājñayā || 55 ||
15.56
raktagogomayālipte deśe pīṭhaniṣeviṇī |
maṅgalādīni nāmāni svapratīkeṣu vinyaset || 56 ||
15.57
maṅgalaṃ vinyaset pādyoḥ bhūmiputraṃ tu jānunoḥ |
ūrdhvaṃ ca ṛṇahartāraṃ kaṭideśe dhanapradam || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen bedeuten unter anderem Erdensohn, Schuldenbeseitiger und Reichtumsspender; die Druckform pādyoḥ ist auffällig.
15.58
sthirāsanaṃ guhyadeśe mahākāyam athorasi |
vāmabāhau tato nyaset sarvakarmavirodhakam || 58 ||
15.59
lohitaṃ dakṣiṇe bāhau lohitākṣaṃ gale nyaset |
vadane vinyaset sādhvī sāmagānāṃ kṛpākaram || 59 ||
Erläuterung zur Stelle: Lohita heißt „der Rote“, Lohitaksha „der Rotäugige“; der folgende Name bezeichnet den Gnadenspender für die Sänger des Saman.
15.60
dharātmajaṃ nasor akṣṇoḥ kujaṃ bhaumaṃ lalāṭataḥ |
bhūtidaṃ tu bhruvor madhye mastake bhūminandanam || 60 ||
15.61
aṅgārakaṃ śikhādeśe sarvāṅge vinyased yamam |
tato bāhudvaye nyaset sarvarogāpahārakam || 61 ||
Erläuterung zur Stelle: Der letzte Name bedeutet „Beseitiger aller Krankheiten“ und gehört zur traditionellen Namensverehrung.
15.62
mūrdhādipādaparyantaṃ vṛṣṭikartāram aṅgake |
vinyased vṛṣṭihartāraṃ mūrdhāntaṃ caraṇāditaḥ || 62 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen bezeichnen den Regenbewirker und den Regenbeseitiger.
15.63
dikṣu pravinyased antyaṃ sarvakāmaphalapradam |
āraṃ vakraṃ bhūmijaṃ ca nābhau vakṣasi mūrdhani || 63 ||
15.64
evaṃ nyastaśarīrāsau dhyāyed dharaṇīnandanam |
arghyaṃ saṃsthāpya vidhivat pūjayed upacārakaiḥ || 64 ||
15.65
ekaviṃśatikoṣṭhāḍhye trikoṇe tāmrapātrage |
āvāhya dharaṇīputraṃ śoṇaiḥ puṣpaiś ca candanaiḥ || 65 ||
15.66
aṅgāni pūjayet prāg vad ekaviṃśatikoṣṭhake |
maṅgalādīṃs trikoṇeṣu vakram āraṃ ca bhūmijam || 66 ||
15.67
brāhmyādyā mātṛkā bāhye śakrādīn āyudhāny api |
dhūpadīpau vidhāyātha godhūmānnaṃ nivedayet || 67 ||
15.68
jalapūrṇe tāmrapātre gandhapuṣpākṣatānvite |
phalaṃ nidhāya mantrābhyāṃ bhaumāyārghyaṃ nivedayet || 68 ||
Anrufungen und Lobpreis
Die Gebete verbinden Zuflucht, Bitte und Dank.
15.69
bhūmiputra mahātejaḥ svedodbhava pinākinaḥ |
sutārthinī prapannā tvāṃ gṛhāṇārghyaṃ namo'stu te || 69 ||
Erläuterung zur Stelle: Pinakin bezeichnet Shiva als Träger des Bogens Pinaka.
15.70
raktapravālasaṅkāśa japākusumasannibha |
mahīsuta mahābāho gṛhāṇārghyaṃ namo'stu te || 70 ||
15.71
ekaviṃśatikṛtvo'tha praṇamet pūrvanāmabhiḥ |
pradakṣiṇā vidhātavyās tāvatyo vasudhātmaje || 71 ||
15.72
khadirāṅgārakeṇātha kuryād rekhātrikaṃ samam |
vāmapādena mantrābhyām etābhyāṃ tat pramārjayet || 72 ||
15.73
duḥkhadaurbhāgyanāśāya putrasantānahetave |
kṛtaṃ rekhātrayaṃ vāmapādenaitat pramārjy aham || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Schlussform pramārjy aham ist im Druck auffällig; der Sinn des rituellen Ausspruchs ist eindeutig.
15.74
ṛṇaduḥkhavināśāya mano'bhīṣṭārthasiddhaye |
mārjayāmy asitā rekhās tisro janmatrayodbhavāḥ || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Linienhandlung ist historisch als rituelles Tilgen von Belastung zu verstehen; sie ersetzt weder tatsächliche Schuldenregelung noch verantwortliches Handeln.
15.75
tataḥ puṣpāñjalikarā stuvīta dharaṇīsutam |
dhyāyantī caraṇāmbhojaṃ pūjāsāṅgatvasiddhaye || 75 ||
15.76
dharaṇīgarbhasambhūtaṃ vidyuttejaḥsamaprabham |
kumāraṃ śaktihastaṃ ca maṅgalaṃ praṇamāmy aham || 76 ||
15.77
ṛṇahartre namas tubhyaṃ duḥkhadāridryanāśine |
nabhasi dyotamānāya sarvakalyāṇakāriṇe || 77 ||
15.78
devadānavagandharvayakṣarākṣasapannagāḥ |
sukhaṃ yānti yatas tasmai namo dharaṇisūnave || 78 ||
15.79
yo vakragatim āpanno nṛṇāṃ duḥkhaṃ prayacchati |
pūjitaḥ sukhasaubhāgyaṃ tasmai kṣmāsūnave namaḥ || 79 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers setzt eine astrologische Deutung der rückläufigen Marsbewegung voraus.
15.80
prasādaṃ kuru me nātha maṅgalaprada maṅgala |
meṣavāhana rudrātman putrān dehi dhanaṃ yaśaḥ || 80 ||
Abschluss des Gelübdes und Angaraka-Gayatri
Guru-Ehrung und Gemeinschaft gehören zum rituellen Vollzug.
15.81
evaṃ saṃstūya sampūjya gṛhṇīyād brāhmaṇāśiṣaḥ |
gurave dakṣiṇāṃ dattvā bhuñjītānnaṃ niveditam || 81 ||
15.82
prati bhaumadine kuryād evaṃ saṃvatsarāvadhi |
tilaiḥ sañjuhuyād bhaumaṃ śatārdhaṃ bhojayed dvijān || 82 ||
15.83
māheyamūrtiṃ sauvarṇīm ācāryāya nivedayet |
maṇḍalastho ghaṭe'bhyarcya sutasaubhāgyasiddhaye || 83 ||
Erläuterung zur Stelle: Maheya ist wiederum Mangala. Die grammatische Form maṇḍalastho ist im Kontext der weiblichen Ritualteilnehmerin auffällig; die Übersetzung vermeidet eine unbelegte Rollenfestlegung.
15.84
evaṃ vrataparā nārī prāpnuyāt subhagān sutān |
dhanāptyai ṛṇanāśāya vrataṃ kuryāt pumān api || 84 ||
15.85
agnir mūrdhety api manuṃ vaidikaṃ brāhmaṇo japet |
tathāṅgārakagāyatrīṃ sarvābhīṣṭasya siddhaye || 85 ||
Erläuterung zur Stelle: Der vedische Mantra wird im Grundtext nur durch seinen Anfang bezeichnet, nicht ausgeschrieben.
15.86
aṅgārakāyaśabdānte vidmahepadam uccaret |
śaktihastāya ca padaṃ dhīmahīti tato vadet || 86 ||
15.87
tan no bhaumaḥ pracovarṇān dyād iti ca kīrtayet |
eṣāṅgārakagāyatrī japtābhīṣṭapradāyinī || 87 ||
Erläuterung zur Stelle: Die ausdrücklich angegebenen Wortteile ergeben aṅgārakāya vidmahe śaktihastāya dhīmahi tan no bhaumaḥ pracodayāt. Sinngemäß: „Wir wollen Angaraka erkennen; über den Speerträger meditieren wir. Möge Bhauma uns anregen.“
Brihaspati, Lehrer der Götter
Wissen und Freigebigkeit prägen das Meditationsbild.
15.88
māheyopāsanaṃ proktaṃ gurumantra udīryate |
khaḍgīśau bhārbhūtisthau tatrādyaḥ krūrasaṃyutaḥ || 88 ||
Erläuterung zur Stelle: Guru bezeichnet hier Brihaspati, Jupiter und Lehrer der Götter. Naukā erläutert die Lautchiffren.
15.89
nabho bhṛgur lohitastho harir vāyur bhagānvitaḥ |
hṛdayānto'ṣṭavarṇo'yaṃ manur brahmā muniḥ smṛtaḥ || 89 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt bṛṃ bṛhaspataye namaḥ aus.
15.90
chando'nuṣṭup surācāryo devatā bījam ādimam |
varābhyāṃ dīrghayuktābhyāṃ ṣaḍaṅgāni prakalpayet || 90 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert als Bija bṛṃ und als Anga-Folge brāṃ, brīṃ usw.; die gedruckte Buchstabenbezeichnung varābhyām wird nicht stillschweigend korrigiert.
15.91
ratnāṣṭāpadavastrarāśim amalaṃ dakṣāt kirantaṃ |
karād āsīnaṃ vipaṇau karanidadhataṃ ratnādirāśau param |
pītālepanapuṣpavastram akhilālaṅkārasambhūṣitaṃ |
vidyāsāgarapāragaṃ suraguruṃ vande suvarṇaprabham || 91 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt aṣṭāpada hier als Gold und bestätigt die ungewöhnliche Marktszene. Die Lesung karanidadhatam ist grammatisch gedrängt.
15.92
japitvāśītisāhasraṃ hutvānnena ghṛtena vā |
dharmādharmādipīṭhe taṃ pūjayed aṅgadigbhavaiḥ || 92 ||
15.93
siddhe manau prakurvīta prayogān iṣṭasiddhaye |
haridrākuṅkumair hutvā ghṛtāktair dinatrayam || 93 ||
15.94
saviṃśatiśataṃ mantrī vāsāṃsi labhate maṇīn |
śatrurogādipīḍāsu svajane kalahodbhave || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Verheißungen und Heilbezüge werden als historische Textaussagen bewahrt.
Shukra, Lehrer der Daityas
Die Lehrgeste tritt neben die Gabe von Kleidung und Reichtum.
15.95
juhuyāt pippalotthābhiḥ samidbhis tannivṛttaye |
tāro vastra bhagī sūryo dehi śukrāya ṭhadvayam || 95 ||
Erläuterung zur Stelle: Die zweite Vershälfte beginnt den Shukra-Mantra; Naukā deutet Bhagin mit Surya als me und ṭhadvaya als svāhā.
15.96
ekādaśākṣaro mantro hemavastrapradāyakaḥ |
brahmā munir virāṭchando devatā daityapūjitaḥ || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Gemeint ist Shukra, Venus und Lehrer der Daityas.
15.97
bījaṃ tāro'gnibhāryā tu śaktir asya prakīrtitā |
ekadvicandranetrāgninetravarṇaiḥ ṣaḍaṅgakam |
mantravarṇais tu kṛtvātha dhyāyed vidyānidhiṃ sitam || 97 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Einheit 97 umfasst drei Halbverse. Die Gruppen ergeben elf Silben: oṃ, vastraṃ, me, dehi, śukrāya, svāhā.
15.98
śvetāmbhojaniṣaṇṇam āpaṇataṭe śvetāmbarālepanaṃ |
nityaṃ bhaktajanāya sampradadataṃ vāso maṇīn hāṭakam |
vāmenaiva kareṇa dakṣiṇakare vyākhyānamudrāṅkitaṃ |
śukraṃ daityavarārcitaṃ smitamukhaṃ vande sitāṅgaprabham || 98 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Vyakhyana-Mudra unterstreicht Shukras Rolle als Lehrer; das Meditationsbild verbindet Wissen und Freigebigkeit.
15.99
ayutaṃ prajapen mantraṃ daśāṃśaṃ juhuyād ghṛtaiḥ |
yajed dharmādipīṭhe taṃ tato'ṅgādīṃs tadāyudhaiḥ || 99 ||
15.100
sugandhaiḥ śvetakusumair juhuyāc chukravāsare |
ekaviṃśativāraṃ yo labhate so'ṃśukaṃ maṇīn || 100 ||
Vyasa und der kurze Mrityunjaya-Mantra
Der Abschluss ehrt den Lehrer, die Fähigkeit zur Auslegung und das Vertrauen in göttlichen Schutz.
15.101
bālaḥ pavanadīrghenduyukto jhiṇṭīśayug jalam |
agnir vyāsāya hṛdayaṃ manur aṣṭākṣaro mataḥ || 101 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt vyāṃ vedavyāsāya namaḥ aus, „Verehrung dem Vedavyasa“, mit vorangestelltem Bija.
15.102
brahmānuṣṭup muniś chando devaḥ satyavatīsutaḥ |
ādyaṃ bījaṃ namaḥ śaktir dīrghāḍhyenādināṅgakam || 102 ||
15.103
vyākhyāmudrikayā lasatkaratalaṃ sadyogapīṭhasthitaṃ |
vāme jānutale dadhānam aparaṃ hastaṃ suvidyānidhim |
vipravrātavṛtaṃ prasannamanasaṃ pāthoruhāṅgadyutiṃ |
pārāśaryam atīvapuṇyacaritaṃ vyāsaṃ smaret siddhaye || 103 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā bestätigt die Brahmanengruppe, den blauen Lotusglanz und die Sohnschaft Parasharas.
15.104
japed aṣṭasahasrāṇi pāyasair homam ācaret |
pūrvoktapīṭhe vyāsasya pūrvam aṅgāni pūjayet || 104 ||
15.105
prācyādikṣu yajet pailaṃ vaiśampāyanajaiminī |
sumantuṃ koṇabhāgeṣu śrīśukaṃ romaharṣaṇam || 105 ||
15.106
ugraśravasam anyāṃś ca munīn sendrādikāyudhān |
evaṃ siddhamanur mantrī kavitvaṃ śobhanāḥ prajāḥ || 106 ||
15.107
vyākhyānaśaktiṃ kīrtiṃ ca labhate sampadāṃ cayam |
mṛtyuñjayena puṭitaṃ yo vyāsasya manuṃ japet || 107 ||
15.108
sarvopadravasaṃtyakto labhate vāñchitaṃ phalam |
tāraḥ śūlī vāmakarṇabinduyuktaḥ sasargakaḥ || 108 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā löst die Chiffren als oṃ jūṃ saḥ auf.
15.109
mṛtyuñjayasya mantro'yaṃ trivarṇo mṛtyunāśanaḥ |
japto'yaṃ kevalo nṛṇām iṣṭasiddhiṃ prayacchati |
kiṃ punas tena puṭito vedavyāsamanūttamaḥ || 109 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Einheit 109 umfasst drei Halbverse. Todesüberwindung ist hier eine religiöse Verheißung, keine zugesicherte körperliche Unsterblichkeit.
Kolophon des Taraṅga 15
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau sūryādilaghumṛtyuñjayavyāsamantranirūpaṇaṃ nāma pañcadaśas taraṅgaḥ || 15 ||
Anmerkung zum Kolophon: Die Grundtextnummern 50 und 51 sind im Druck irrtümlich als 28 und 29 gesetzt; die korrekte Folge steht in Naukā. Hier werden 50 und 51 mit ausdrücklichem Hinweis verwendet. 15.52 beginnt auf der vorhergehenden Druckseite; 15.18, 15.97 und 15.109 umfassen jeweils drei Halbverse.
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 501–528, gedruckte Seiten 449–476. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 16 – Shiva, Kubera, Ganga und Manikarnika – Sammlung und Befreiung
Der sechzehnte Taraṅga entfaltet die Verehrung Shivas, insbesondere als Mrityunjaya. Dhyana, Nyasa, Japa und die gegliederte Puja greifen ineinander. Die Aufforderung, Shankara im eigenen Selbst zu meditieren, gibt der äußeren Ritualwelt eine ausdrücklich innere Mitte. Es folgen Kubera als Hüter der Fülle, Ganga als reinigende göttliche Gegenwart und Manikarnika mit einer abschließenden Verheißung der Befreiung. Einzelne vedische Mantras werden nur durch ihren Anfang bezeichnet; ihre im Kommentar ausgeschriebenen Formen bleiben vom Grundtext unterschieden.
Mrityunjaya und die Überwindung des Todes
Die religiösen Fruchtverheißungen sind keine Zusicherung körperlicher Unsterblichkeit.
16.1
mahāmṛtyuñjayaṃ vakṣye duritāpanivāraṇam |
yaṃ prāpya bhārgavaḥ śambhor mṛtān daityān ajīvayat || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Beginn erzählt eine religiöse Überlieferung über Shukra, Bhargava; er behauptet keine nachgewiesene Wiederbelebung durch Mantrarezitation.
16.2
tāraḥ khaṃ vyāpinīcandrayuk turāś caturānanaḥ |
arghīśabindusaṃyukto haṃsaḥ sargī ca bhūrbhuvaḥ || 2 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckverbindung candrayukturāś ist gedrängt; Naukā erläutert die eröffnenden Bijas als oṃ hauṃ oṃ jūṃ saḥ.
16.3
sakāro bālasargāḍhyas tryambakaṃ vaidiko manuḥ |
bhūr bhuvaḥ svar bhujaṅgeśas tāro jūṃ sargavān bhṛguḥ || 3 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext nennt den vedischen Tryambaka-Mantra durch seinen Anfang. Naukā schreibt ihn aus: tryambakaṃ yajāmahe sugandhiṃ puṣṭivardhanam / urvārukam iva bandhanān mṛtyor mukṣīya māmṛtāt. Übersetzung: „Wir verehren den Dreiäugigen, den Duftenden, der das Gedeihen mehrt. Wie eine Gurkenfrucht von ihrer Bindung möge ich vom Tod gelöst werden, nicht von der Unsterblichkeit.“
16.4
ākāśo manubindvāḍhyaḥ praṇavānto manūttamaḥ |
mahāmṛtyuñjayākhyo'yaṃ pañcāśadvarṇanirmitaḥ || 4 ||
Erläuterung zur Stelle: Die vollständige Rahmung wird von Naukā erläutert; die Chiffren des Grundtextes bleiben erhalten.
16.5
vāmadevakāholākhyavasiṣṭhā munayo'sya tu |
chandāṃsy uktāni rudreṇa paṅktigāyatryanuṣṭubhaḥ || 5 ||
16.6
sadāśivamahāmṛtyuñjayarudro'sya devatā |
māyāśaktī ramābījaṃ viniyogo'rthasiddhaye || 6 ||
Erläuterung zur Stelle: Maya bezeichnet hrīṃ, Rama śrīṃ; diese Zuordnung stammt ausdrücklich aus der Kommentarauslegung.
16.7
mūrdhni vaktre hṛdi śive pado munnyādikān nyaset |
tricaturvasunandeṣu guṇavarṇair anuṣṭubhaḥ || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Die sechs Zahlen ergeben 32, die Silbenzahl des vedischen Kernverses.
16.8
tāro namo bhagavate rudrāyeti padānvitān |
mūlādinavavarṇādyān uktvā kuryāt ṣaḍaṅgakam || 8 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt die Verknüpfung der Mantra-Abschnitte; keine freie Neuanordnung der Formel wird vorgenommen.
16.9
śūlānte pāṇaye svāhā hṛnmantrānte niyojayet |
amṛtānte mūrtaye māṃ jīvayeti śiro'ntimam || 9 ||
Erläuterung zur Stelle: „amṛtamūrtaye māṃ jīvaya“ ruft die Verkörperung des Unsterblichen mit der Bitte an: „Belebe mich!“
16.10
śikhānte candraśirase jaṭine vahnivallabhā |
tripurāntakāya hāṃ hrīṃ kavacānte manuḥ smṛtaḥ || 10 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anreden gelten Shiva als Mondträger, Träger verfilzter Haare und Zerstörer Tripuras.
16.11
pravadet tripadasyānte locanāya padaṃ punaḥ |
ṛgyajuḥsāmamantrāya varṇān netramanoḥ paṭhet || 11 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrede gilt dem Dreiäugigen und demjenigen, dessen Mantra Rig, Yajus und Saman ist.
16.12
agnitrayāya jvala ca jvala māṃ rakṣa rakṣa ca |
aghorāstrāya mantro'yam astramantras tataḥ smṛtaḥ || 12 ||
Erläuterung zur Stelle: Der ausgesprochene Teil bittet: „Flamme auf, flamme auf; schütze mich, schütze mich!“ Aghora bezeichnet die nicht-schreckliche beziehungsweise schützende Shiva-Form.
16.13
dvātriṃśat tryambakādyarṇān namo'ntān bindusaṃyutān |
tārādinavavarṇādyān aṅgeṣu pravinyaset || 13 ||
16.14
pūrvapaścimayāmyodaṅmukheṣūrasi kaṇṭhataḥ |
vadane nābhihṛtpṛṣṭhe kukṣau liṅge gude nyaset || 14 ||
16.15
ūrumūlorumadhye ca jānunor jānuvṛttayoḥ |
stanayoḥ pārśvayor aṅghryoḥ karayor nasi mūrdhani || 15 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt für die paarigen Körperstellen jeweils zwei Auflegungen, für Nase und Haupt jeweils eine.
16.16
athaikādaśa vinyaset padāni śirasi bhruvoḥ |
netrayor vadane gaṇḍe hṛdaye jaṭhare śive || 16 ||
16.17
ūrvor jānupradeśe ca pādayoḥ kramaśaḥ punaḥ |
trivedaguṇabāṇābdhidvirāmākṣiguṇendubhiḥ || 17 ||
16.18
tribhir varṇaiś ca vijñeyā padasaṅkhyā kramād budhaiḥ |
mūlena vyāpakaṃ kṛtvā tato dhyāyet trilocanam || 18 ||
Erläuterung zur Stelle: Die elf Gruppen ergeben 33 metrisch beziehungsweise rituell gezählte Einheiten, während 16.13 32 nennt. Die beiden Textangaben werden ohne stillschweigende Harmonisierung bewahrt.
Meditation und Entfaltung der Verehrung
Das Meditationsbild stellt Shiva als Quelle des Nektars dar.
16.19
hastāmbhojayugasthakumbhayugalād uddhṛtya toyaṃ śiraḥ |
siñcantaṃ karayor yugena dadhataṃ svāṅke sakumbhau karau |
akṣasraṅmṛgahastam ambujagataṃ mūrdhasthacandrasravat |
pīyūṣārdratanuṃ bhaje sagirijaṃ mṛtyuñjayaṃ tryambakam || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die acht Hände und die unterschiedlichen Krugpositionen. Die Lesung pīyūṣārdra folgt der klaren Bedeutung „vom Nektar benetzt“.
16.20
muṣṭisāraṅgaśaktyākhyā liṅgapañcamukhābhidhāḥ |
mudrāḥ pradarśya prajapel lakṣaṃ tasya daśāṃśataḥ || 20 ||
16.21
daśadravyaiḥ prajuhuyāt tāni bilvaphalaṃ tilāḥ |
pāyasaṃ sarpiṣā dugdhaṃ dadhidūrvā ca saptamī || 21 ||
16.22
vaṭāt palāśāt khadirāt samidho madhuraplutāḥ |
vāmādiśaktisaṃyukte pīṭhe śaive yajech chivam || 22 ||
16.23
vāmā jyeṣṭhā tathā raudrī kālī proktā caturthikā |
kalādikā vikariṇī balādhyā vikaraṇy api || 23 ||
Erläuterung zur Stelle: Die beiden letzten Namen werden im Vers durch vorangestellte Namensbestandteile gebildet.
16.24
balapramathanī cānyā sarvabhūtadamany api |
manonmanīti śarvasya navoktāḥ pīṭhaśaktayaḥ || 24 ||
16.25
tāro namo bhagavate sakaleti padaṃ tataḥ |
guṇātmaśaktiyuktāya anantāya vadet padam || 25 ||
16.26
yogapīṭhātmane pīṭhamantraḥ prokto namo'ntikaḥ |
pīṭhe puṣpāñjaliṃ dattvā mūrtiṃ mūlena kalpayet || 26 ||
Erläuterung zur Stelle: Sinngemäß richtet sich die Formel an den Unendlichen, mit allen Eigenschaften und Wesenskräften verbunden, dessen Wesen der Yoga-Pitha ist.
16.27
pādyādikusumāntopacārānte tv āvṛtīr yajet |
īśānaṃ śāmbhakoṇe tu yajed īśānamantrataḥ || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Shambhus Ecke ist der Nordosten. Naukā nennt den vedischen Beginn īśānaḥ sarvavidyānām.
16.28
tatpuruṣam aghoraṃ ca vāmadevaṃ tṛtīyakam |
sadyojātaṃ yajed dikṣu vedoktaiḥ svasvamantrataḥ || 28 ||
16.29
īśānādisamīpeṣu nivṛttyādyāḥ kalāḥ kramāt |
nivṛttiś ca pratiṣṭhā ca vidyā śāntiś caturthy api || 29 ||
16.30
śāntyatītā pañcamīti tato'ṅgāni yajec ca ṣaṭ |
sūryendukṣititoyāgnipavanākāśayajvanām || 30 ||
16.31
mūrtayo'ṣṭau kramāt pūjyās tṛtīyāvaraṇasthitāḥ |
ramā rākā prabhā jyotsnā pūrṇoṣā pūraṇī sudhā || 31 ||
16.32
caturthāvaraṇe pūjyāḥ śaktayo dhavalaprabhāḥ |
viśvā vandyā sitā prahvā sārā sandhyā śivā niśā || 32 ||
16.33
pañcamāvaraṇe'bhyarcyāḥ śaktayaḥ śyāmavigrahāḥ |
āryā prajñā prabhā medhā śāntiḥ kāntir dhṛtir matiḥ || 33 ||
16.34
ṣaṣṭhāvaraṇagā hy aṣṭau sampūjyā aruṇaprabhāḥ |
dharomā pāvanī padmā śāntā moghā jayāmalā || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckverbindung śāntā moghā wird in der begleitenden Erklärung als śāntā, amoghā verstanden; die Namenliste bleibt als solche erkennbar.
16.35
saptamāvṛtigāḥ pūjyāḥ śaktayaḥ kāñcanaprabhāḥ |
anantaḥ sūkṣmasaṃjñaś ca tṛtīyas tu śivottamaḥ || 35 ||
16.36
ekanetraikarudrau ca trimūrtiḥ ṣaṣṭha īritaḥ |
śrīkaṇṭho'tha śikhaṇḍī ca sampūjyā aṣṭamāvṛtau || 36 ||
16.37
uttarādi yajet paścād umāṃ caṇḍeśvaraṃ punaḥ |
nandinaṃ ca mahākālaṃ gaṇeśaṃ vṛṣabhaṃ punaḥ || 37 ||
16.38
yajed bhṛṅgiriṭiskandau navamāvaraṇasthitān |
brāhmyādyā mātaraḥ pūjyā daśamāvaraṇe tataḥ || 38 ||
Historische Anwendungen
Heilbezogene Verheißungen werden im Rahmen der überlieferten Ritualwelt wiedergegeben.
16.39
indrādayaś ca vajrādyā evaṃ siddho bhaven manuḥ |
janmabhe daśame tasmāt punaś caikonaviṃśake || 39 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 540, der zweite auf PDF 542; PDF 541 enthält nur die weitere Erklärung. Die astrophysischen Zuordnungen werden als historische Astrologie wiedergegeben.
16.40
juhuyād yaḥ sudhāvallyāḥ samidhaś caturaṅgulāḥ |
sarogān sakalāñ chatrūn parābhūya śriyā yutaḥ || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā identifiziert Sudhavalli mit Guduchi. Die Heil- und Siegesverheißung ist nicht als nachgewiesene Wirkung zu verstehen.
16.41
modate putrapautrādyaiḥ śatavarṣāṇi sādhakaḥ |
samidbhiḥ śrīphalotthābhir homaḥ sampattisiddhaye || 41 ||
Erläuterung zur Stelle: Shriphala wird von Naukā als Bilva erläutert.
16.42
palāśatarujābhis tu brahmavarcasasiddhaye |
vaṭotthābhir dhanaprāptyai khadirābhis tu kāntaye || 42 ||
16.43
tilair adharmanāśāya sarṣapaiḥ śatrunaṣṭaye |
pāyasena kṛto homaḥ kāntiśrīkīrtidāyakaḥ || 43 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Lesung lautet adharmanāśāya, „zur Beseitigung von Adharma“. Das Anfangs-a darf bei der Verbindung tilair adharmanāśāya nicht verloren gehen. Der anschließende feindschädigende Zweck ist keine Praxisempfehlung.
16.44
kṛtyāmṛtyukṣayakaro dadhnā saṃvādasiddhidaḥ |
homasaṅkhyā tu sarvatrāyutamānena kīrtitā || 44 ||
Erläuterung zur Stelle: Saṃvāda kann Gespräch, Übereinstimmung oder Auseinandersetzung bezeichnen; der beabsichtigte Erfolg wird nicht enger festgelegt.
16.45
aṣṭottaraśataṃ dūrvātrikahomād rujāṃ kṣayaḥ |
svajanmadivase yas tu pāyasair madhurānvitaiḥ || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle Heilverheißung.
16.46
juhoti tasya vardhante kamalārogyakīrtayaḥ |
guḍūcībakulotthābhiḥ samidbhir havanaṃ nṛṇām || 46 ||
16.47
janmatārātraye rogaṃ mṛtyuṃ cāpi vināśayet |
pratyahaṃ juhuyād dūrvā apamṛtyuvinaṣṭaye || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā versteht die drei Sterne als Geburts-Nakshatra, zehntes und einundzwanzigstes Nakshatra. Die Schutzbehauptung bleibt eine religiöse Verheißung.
16.48
kiṃ bahūktena sarveṣṭaṃ prayacchati śivo nṛṇām |
apāmārgasamidbhiś ca siddhānnair jvaranaṣṭaye || 48 ||
16.49
dugdhāktair amṛtākhaṇḍair māsahomo'khilāptaye |
tāro hṛdbhagavān ṅento rudrāyeti daśākṣaraḥ || 49 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt oṃ namo bhagavate rudrāya aus. Die erste Hälfte beendet die historischen Anwendungen; die zweite leitet einen neuen Rudra-Mantra ein.
16.50
bodhāyano muniḥ paṅktiś chando rudro'sya devatā |
pañcanyāsān prakurvīta svasya rudratvasiddhaye || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Rudratva bezeichnet die rituelle Identifikation mit Rudra; hier ist die Wandlung des eigenen Selbstverständnisses ausdrücklich angesprochen.
16.51
yajurvedasthitān mantrān ekatriṃśatsthale nyaset |
yā te rudra śikhādeśe hy asmin mahatī mastake || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Die folgenden Verse nennen vedische Mantras durch ihre Anfangswörter; sie sind keine ausgeschriebenen Rezitationsfassungen.
Vedische Anrufungen im tantrischen Zusammenhang
Incipits, also Textanfänge, werden nicht eigenmächtig zu vollständigen Grundtextzitaten erweitert.
16.52
sahasrāṇi lalāṭe tu haṃsaḥ śuci bhruvor nyaset |
tryambakaṃ netrayoḥ śrutyor namaḥ srutyāya vinyaset || 52 ||
16.53
mā nas toke nāsikāyām avatatya mukhe tathā |
nīlagrīvā iti ṛcor dvayaṃ kaṇṭhe nyased budhaḥ || 53 ||
16.54
namaste astv āyudheti mantram aṃsadvaye nyaset |
yā te hetir imaṃ bāhvor ye tīrthānīti hastayoḥ || 54 ||
16.55
sadyojātaṃ prapadyāmīty ṛcam aṅguṣṭhayor nyaset |
vāmadevāya tarjanyor aghorebhyo'tha madhyayoḥ || 55 ||
16.56
tatpuruṣāyānāmāyām īśānas tu kaniṣṭhayoḥ |
namo vaḥ kirikebhyas tu hṛdi mantram imaṃ nyaset || 56 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Vorlage druckt die Ringfingerbezeichnung verkürzt; der Bezug wird durch die geordnete Fünffingerfolge bestätigt.
16.57
namo gaṇebhyaḥ pṛṣṭhe tu vinyaset sādhakottamaḥ |
tataḥ pārśvadvaye nyasyen namo hiraṇyabāhave || 57 ||
16.58
hiraṇyagarbho nābhau ca kaṭyor mīḍhuṣṭam eti ca |
ye bhūtānām imaṃ guhye mantraṃ vinyasya sādhakaḥ || 58 ||
16.59
apāne śirasā yuktāṃ jātavedasa ity ṛcam |
mā no mahāntam ity ūrvor eṣa te jānunor nyaset || 59 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert Shiras durch die zusätzliche Formel tāṃ agnivarṇām mit dem nachgestellten Durga-Shiras; der Grundtext selbst schreibt diese Erweiterung nicht aus.
16.60
ye pathāṃ pādayor nyasyādhy avocata kavace nyaset |
mantraṃ namo bilmine cety upavarmaṇi vinyaset || 60 ||
16.61
namo'stu nīlagrīvāya tṛtīye'kṣiṇi sādhakaḥ |
pramuñca dhanvan iti mantreṇāstraṃ pravinyaset || 61 ||
16.62
ity ekatriṃśad aṅgānāṃ nyāsaḥ prathama īritaḥ |
tataḥ kurvīta digbandhaṃ ya etāvanta ity ṛcā || 62 ||
Erläuterung zur Stelle: Digbandha bezeichnet die rituelle Abgrenzung eines geschützten Raumes.
16.63
mūlavarṇāṃs tato nyasyen mastake nasi cālike |
mukhe kaṇṭhe hṛdi punar hastayor dakṣavāmayoḥ || 63 ||
16.64
nābhau pador iti nyāso daśāṅgeṣu dvitīyakaḥ |
pādoruhṛnmukhe mūrdhni sadyojātamukhā ṛcaḥ || 64 ||
16.65
vinyasya pratyṛcaṃ brūyād dhaṃsahaṃseti sādhakaḥ |
tṛtīyanyāsa ity uktaḥ kṛte yasmiñ chivo bhavet || 65 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Verbindung vor haṃsa ist schwer lesbar; Naukā bestätigt die Wiederholung haṃsaṃ haṃsa. „Shiva werden“ bezeichnet hier ausdrücklich die rituelle Identifikation.
16.66
evaṃ nyāsatrayaṃ kṛtvā sampuṭaṃ racayet tataḥ |
dikṣu vāsavamukhyānāṃ nyāsaḥ sampuṭa ucyate || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Samputa bezeichnet hier eine rituelle Umschließung; Naukā verbindet sie mit der geschlossenen Anjali-Geste und der Verneigung.
16.67
trātāram indramantreṇa prācyāṃ nyasyed viḍaujasam |
tvaṃ no agne ṛcā vahniṃ suga na ity ṛcā yamam || 67 ||
16.68
asunvantaṃ nirṛtiṃ ca tat tvā yāmīti toyapam |
ā no niyudbhir vāyuṃ ca vayaṃ somety ṛcā vidhum || 68 ||
16.69
tam īśānam itīśānam āgneyādiṣu vinyaset |
asme rudrā vidhiṃ cordhvaṃ syoneti pṛthivīm adhaḥ || 69 ||
Erläuterung zur Stelle: Vidhi bezeichnet Brahma. Die Richtungsfolge des Verses schließt an den ausdrücklich genannten Osten an.
16.70
evaṃ yaḥ sampuṭaṃ kuryāt sa syāt kilbiṣavarjitaḥ |
taṃ dīpyamānam īkṣante pretacaurādy upadravāḥ || 70 ||
16.71
na parābhavituṃ śaktāḥ palāyante'tidūrataḥ |
mano jūtir nyased guhye'bodhy agnir jaṭharānale || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Der zweite Halbvers beginnt den vierten Nyasa; die Schutzschilderung ist eine traditionelle Verheißung.
16.72
mūrdhānaṃ hṛdaye nyasyen mukhe marmāṇi te ṛcam |
jātavedās tu śirasi nyāsaḥ proktaś caturthakaḥ || 72 ||
16.73
hṛdayaṃ śivasaṅkalpaṃ śiraḥ puruṣasūktakam |
śikhād bhyaḥ sambhūta iti varma pratiṣṭhaṃ matam || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die Schutzpanzerangabe durch den Beginn āśuḥ śiśānaḥ; die verdichtete Grundtextform wird nicht zu einem neuen Vollmantra erweitert.
16.74
vibhrāḍ iti smṛtaṃ netram astraṃ tu śatarudriyam |
ayaṃ tu pañcamo nyāsaḥ kṛtaḥ sarveṣṭasiddhidaḥ || 74 ||
Shankara im eigenen Selbst
Die innere Meditation trägt die nachfolgende Verehrung.
16.75
evaṃ nyasya praṇamyātha dhyāyed ātmani śaṅkaram || 75 ||
Erläuterung zur Stelle: Eine halbe Versnummer im Druck. Ātmani, „im eigenen Selbst“, gibt der umfangreichen Körperweihung ausdrücklich eine innere Ausrichtung.
16.76
kailāsācalasannibhaṃ trinayanaṃ pañcāsyam ambāyutaṃ |
nīlagrīvam ahīśabhūṣaṇadharaṃ vyāghratvacā prāvṛtam |
akṣasragvarakuṇḍikābhayakaraṃ cāndrīṃ kalāṃ bibhrataṃ |
gaṅgāmbhovilasajjaṭaṃ daśabhujaṃ vande maheśaṃ param || 76 ||
16.77
daśalakṣaṃ japen mantram ayutaṃ paramānnakaiḥ |
saghṛtair juhuyād agnau pīṭhe pūrvodite yajet || 77 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Homa-Verhältnis beträgt hier ein Hundertstel; die Zahl wird nicht auf das andernorts häufige Zehntel geändert.
16.78
pūjāyantram atho vakṣye tathāvaraṇadevatāḥ |
aṣṭapatraṃ ṣoḍaśāraṃ caturviṃśatipatrakam || 78 ||
16.79
dantapatraṃ tataḥ kuryāc catvāriṃśaddalaṃ tataḥ |
tadbahir bhūpuraṃ kuryāt tatra rudraṃ prapūjayet || 79 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert dantapatra durch 32 Blätter: „Zähne“ ist eine traditionelle Zahlchiffre.
16.80
iṣṭvā taṃ karṇikāmadhye sadyojātādikān yajet |
dikṣu madhye tato'ṣṭāre nandyādīn aṣṭasevakān || 80 ||
Die Umkreise der Shiva-Puja
Gottheiten, Kräfte und kosmische Ordnungen werden im Mandala zusammengeführt.
16.81
nandī mahākālasaṃjño gaṇeśo vṛṣabhas tathā |
tato bhṛṅgiriṭiḥ skanda umā caṇḍīśvaro'ṣṭamaḥ || 81 ||
16.82
tatas tu ṣoḍaśadale dvitīyāvaraṇe sthitāḥ |
anantasūkṣmau ca śiva ekapādaikarudrakaḥ || 82 ||
16.83
tatas trimūrtiśrīkaṇṭhau vāmadevo'ṣṭamo mataḥ |
jyeṣṭhaḥ śreṣṭho rudrakālau kalādivikaraṇābhidhaḥ || 83 ||
16.84
balo balādivikaraṇo balapramathanas tathā |
etān sampūjya tārtīye tattvasaṅkhyān surān yajet || 84 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die hier gemeinte Tattva-Zahl als 24.
16.85
siddhayo'ṣṭau mātaro'ṣṭau bhairavāṣṭakam ity amūn |
tataś caturthāvaraṇe bhavān nāgān nṛpān girīn || 85 ||
16.86
bhavaḥ śarvas tatheśānaḥ paśupo rudra eva ca |
ugro bhīmo mahādevaḥ śivāṣṭakam udāhṛtam || 86 ||
16.87
ananto vāsukiś cātha takṣakaś ca kulīrakaḥ |
karkoṭakaḥ śaṅkhapālaḥ kambalāśvatarāv api || 87 ||
16.88
ime nāgā vainyapṛthū haihayo'rjunasaṃjñakaḥ |
śākuntaleyo bharato nalo rāmo nṛpāṣṭakam || 88 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängte Reihe kann historisch zusammengehörige Bezeichnungen als einzelne Ritualnamen zählen. Die im Text behauptete Achtzahl wird bewahrt; Vainya-Prithu und Shakuntalas Sohn Bharata werden nicht als sicher verschiedene historische Personen behauptet.
16.89
himavān niṣadho vindhyo mālyavān pariyātrakaḥ |
malayo hemakūṭaś ca gandhamādana ity api || 89 ||
16.90
giryaṣṭakaṃ pañcame tu catvāriṃśat surān yajet |
vāsavādaya ity eṣāṃ śaktayo hy āyudhāny api || 90 ||
16.91
vāhanāni gajāś ceti catvāriṃśat surāḥ smṛtāḥ |
indrāgniyamarakṣāṃsi varuṇānilabhādhipāḥ |
īśāna iti dikpālāḥ śacīsvāhāvarāhajā || 91 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt fünf Gruppen zu je acht. Die gedruckte Verbindung bhādhipa ist unsicher; die begleitende Erklärung nennt Kubera. Einheit 91 umfasst drei Halbverse.
16.92
khaḍginī vāruṇī cāpi vāyavī ca kuberajā |
īśānī śaktayaḥ proktāḥ kuliśaśaktidaṇḍakāḥ |
khaḍgaṃ pāśāṅkuśau caiva gadāśūle ca hetayaḥ || 92 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 554; Einheit 92 umfasst drei Halbverse.
16.93
airāvato'jamahiṣau pretamīnapṛṣannarāḥ |
vṛṣabho vāhanāni syur dikpālānāṃ kramād amī || 93 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Sanskritform pṛṣan wird im Zusammenhang als das gefleckte Antilopentier verstanden; die Deutung folgt der traditionellen Reittierreihe.
16.94
airāvataḥ puṇḍarīko vāmanaḥ kumudo'ñjanaḥ |
puṣpadantaḥ sārvabhaumaḥ supratīkaś ca diggajāḥ || 94 ||
16.95
pañcābjāny evam āpūjya bhūgṛhe dikṣu dikpatīn |
punar abhyarcayed dhīmān ṣaṣṭham āvaraṇaṃ smṛtam || 95 ||
16.96
āgneyyāṃ bhūgṛhasyātha virūpākṣaṃ prapūjayet |
viśvarūpaṃ yātudhānaṃ vāyavyāṃ tu paśoḥ patim || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Yātudhāna wird hier als Richtungsbezeichnung verstanden; die Folge nennt Südosten, Südwesten, Nordwesten und in 97 Nordosten.
16.97
ūrdhvaliṅgam athaiśānyām atho bhūsadanād bahiḥ |
dikṣu nāgāṣṭakaṃ pūjyam evaṃ saptāvṛtir yajiḥ || 97 ||
16.98
śeṣākhyas takṣako'nanto vāsukiḥ śaṅkhapālakaḥ |
mahāpadmaḥ kambalaś ca karkoṭaka ime'hayaḥ || 98 ||
Erläuterung zur Stelle: Shesha und Ananta werden hier als verschiedene Ritualnamen aufgeführt, auch wenn andere Überlieferungen sie gleichsetzen.
16.99
śveto nīlaḥ kuṅkumābhaḥ pītakṛṣṇāv athojjvalaḥ |
varṇataḥ śeṣamukhyāḥ syur teṣāṃ jātiḥ phaṇān bruve || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Für acht Nagas stehen hier nur sechs ausdrückliche Farbangaben. Die fehlende eindeutige Zuordnung wird nicht erfunden.
16.100
vipro vaiśyas tathā vipraḥ kṣatriyo vaiśyaśūdrakau |
śūdraś ca kramato jñeyāḥ śeṣādyāḥ pūjane budhaiḥ || 100 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext bietet in dieser Reihe sieben Zuordnungen für acht Nagas. Die historische Varna-Klassifizierung wird dokumentiert, ohne sie als moderne soziale Wertordnung zu übernehmen.
16.101
digbāṇadaśasaptādriśarasaṅkhyāni tu kramāt |
śatāni triśatīś caiva phaṇās teṣāṃ samīritāḥ || 101 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert: Shesha 1000, Takshaka 500, Ananta 1000, Vasuki und Shankhapala je 700, Mahapadma 500, Kambala und Karkotaka je 300.
16.102
evaṃ arcen mahādevaṃ pañcāṅganyāsapūrvakam |
daśākṣarajapāsakto na sīdet sveṣṭasādhane || 102 ||
16.103
manoharāṇi gehāni sundaryo vāmalocanāḥ |
dhanam icchāpūraṇāntaṃ labhate śivasevanāt || 103 ||
Erläuterung zur Stelle: Eine historisch männlich und auf Wohlstand ausgerichtete Fruchtverheißung; keine allgemeingültige Bestimmung spiritueller Erfüllung.
16.104
prayogān pūrvamantroktān kurvītātra daśākṣare |
daśākṣaraṃ bhajan vipro rudrajāpī bhavet sadā || 104 ||
Kubera und die Fülle
Die überlieferten Wohlstandsverheißungen drücken Wünsche der historischen Ritualgemeinschaft aus.
16.105
atha mantraṃ kuberasya vakṣye sarvasamṛddhidam |
yakṣāya padam uccārya kuberāya padāc ca vai || 105 ||
16.106
śravaṇāya dhanārṇānte dhānyādhipataye dhanam |
dhānyaśabdāt samṛddhiṃ me dehi dāpaya ṭhadvayam || 106 ||
Erläuterung zur Stelle: Das über die Versgrenze laufende vaiśravaṇāya ist ein Name Kuberas. Naukā schreibt die Formel mit dem Abschluss svāhā aus. Die Bitte gilt der Fülle an Vermögen und Getreide.
16.107
bāṇarāmākṣaro mantro viśravā munir asya tu |
chandas tu bṛhatī devaḥ śivamitro dhaneśvaraḥ || 107 ||
16.108
tricatuḥpañcavasvaṣṭamunivarṇair manūdbhavaiḥ |
kṛtvā ṣaḍaṅgaṃ dhanadaṃ cintayed alakāgatam || 108 ||
16.109
manujavāhyavimānavarasthitaṃ |
garuḍaratnanibhaṃ nidhināyakam |
śivasakhaṃ mukuṭādivibhūṣitaṃ |
varagade dadhataṃ bhaja tundilam || 109 ||
16.110
lakṣam ekaṃ japen mantraṃ daśāṃśaṃ juhuyāt tilaiḥ |
dharmādipīṭhe prayajed aṅgalokapahetayaḥ || 110 ||
16.111
śivālaye japen mantram ayutaṃ dhanavṛddhaye |
bilvamūlopaviṣṭena japto lakṣaṃ dhanarddhidaḥ || 111 ||
Erläuterung zur Stelle: Eine traditionelle Fruchtverheißung, keine Zusicherung materiellen Erfolgs.
16.112
ādau tārapuṭā lakṣmīs tato māyāpuṭā ramā |
tataḥ kāmapuṭā saiva ṅento vitteśvaro namaḥ || 112 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die Folge als oṃ śrīṃ oṃ hrīṃ śrīṃ hrīṃ klīṃ śrīṃ klīṃ vitteśvarāya namaḥ. Dies ist eine ausdrücklich kommentarbelegte Auflösung, keine freie Rekonstruktion.
16.113
ṣoḍaśākṣaramantro'yaṃ sarvadāridryanāśanaḥ |
trinetranayanadvīṣu yugmārṇair aṅgakaṃ manoḥ |
dhyānārcanādikaṃ sarvam asya pūrvavad ācaret || 113 ||
Erläuterung zur Stelle: Drei Halbverse. Die Zahlenwörter bezeichnen die sechs Silbengruppen des Nyasa.
Ganga, der göttliche Strom
Reinigung, heiteres Vertrauen und die Vielfalt des Lebens am Wasser prägen die Verehrung.
16.114
atha śambhoḥ śiraḥsthāyā devasindhor manūn bruve |
praṇavo hṛdayaṃ ṅente śivānārāyaṇīpade |
tadvad daśaharāgaṅge vahnijāyā nakhākṣaraḥ || 114 ||
Erläuterung zur Stelle: Drei Halbverse. Naukā schreibt oṃ namaḥ śivāyai nārāyaṇyai daśaharāyai gaṅgāyai svāhā aus.
16.115
manur vyāso muniś chandaḥ kṛtir gaṅgāsya devatā |
trivahnivedabāṇāgninetravarṇaiḥ ṣaḍaṅgakam || 115 ||
16.116
utphullāmalapuṇḍarīkarucirā kṛṣṇeśavidhyātmikā |
kumbheṣṭābhayatoyajā nidadhatī śvetāmbarālaṅkṛtā |
hṛṣṭāsyā śaśiśekharākhilanadīśoṇādibhiḥ sevitā |
dhyeyā pāpavināśinī makaragā bhāgīrathī sādhakaiḥ || 116 ||
Erläuterung zur Stelle: Śoṇa wird neben den Flüssen genannt. Naukā bestätigt den Makara als Reittier.
16.117
lakṣaṃ japed daśāṃśena juhuyāt saghṛtais tilaiḥ |
jayādiśaktibhir yukte pīṭhe bhāgīrathīṃ yajet || 117 ||
16.118
prayajet kesareṣv aṅgaṃ dale rudraṃ hariṃ vidhim |
sūryaṃ himācalaṃ menāṃ bhagīratham apāṃ patim || 118 ||
16.119
dalāgrato mīnakūrmamaṇḍūkamakarān api |
haṃsān kāraṇḍavāṃś cakravākān sārasakān yajet || 119 ||
16.120
caturasre śakramukhyān āyudhaiḥ saṃyutān yajet |
evaṃ saṃsādhito mantro'bhīṣṭaṃ yacchati mantriṇām || 120 ||
16.121
jyeṣṭhaśukladaśamyāṃ tāṃ viśeṣeṇa bhajed budhaḥ |
dadyād daśabhyo viprebhyo daśaprasthamitāṃs tilān || 121 ||
16.122
japtvā sahasraṃ hutvā copoṣya tatra vikalmaṣaḥ |
sarvabhogasamāyukto jāyate mānavo bhuvi || 122 ||
16.123
tāro namo bhagavati vāksadṛg gaganaṃ hili |
kriyātandrīpinākīśaviṣalāḥ sūkṣmasaṃyutāḥ || 123 ||
Erläuterung zur Stelle: Eine Lautchiffrenfolge. Die kommentierte Auflösung lautet oṃ namo bhagavati aiṃ hili hili mili mili gaṅge māṃ pāvaya pāvaya svāhā: „Verehrung der Göttin … Ganga, reinige mich, reinige mich.“
16.124
gaṅge māṃ pāvayadvandvam ante hutavahaṅganā |
girinetrākṣarī vidyā smṛtā pātakasaṅghahṛt || 124 ||
16.125
rāmavedāṅkavahnyaṅkanetrārṇaiḥ aṅgam īritam |
iyam ādimasaptārṇatyaktoktā nakharākṣarī || 125 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Zahlenreihe ergibt 30 statt 27; die begleitende Hindi-Erklärung liest an der dritten Stelle sechs statt neun. Diese Abweichung wird nicht stillschweigend korrigiert.
16.126
bāṇavedāgnirāmāgninetrārṇaiḥ ṣaḍgam īritam |
tāro hilimilidvandve gaṅge devi namo manuḥ || 126 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt oṃ hili hili mili mili gaṅge devi namaḥ aus.
16.127
tithivarṇo yamasyāgninetrākṣayugākṣibhiḥ |
tāro māyāramāhārdaṃ tato bhagavatīti ca || 127 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängte Zahlenfolge wird nicht sicher aufgelöst. Die nachfolgende Formel läuft in 128 weiter.
16.128
gaṃ smṛtye trisadṛgvāyuste namo varmaphaḍ manuḥ |
trinetravedapañcākṣiyugamārṇaiḥ ṣaḍgam īritam || 128 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert den achtzehnsilbigen Mantra als oṃ hrīṃ śrīṃ namo bhagavati gaṅgadayite namo huṃ phaṭ. Die Chiffrenfolge ist im Druck gedrängt.
Manikarnika und Befreiung
Die letzte Verheißung richtet den Blick über äußere Ortsbedingungen hinaus auf das unvergängliche Brahman.
16.129
eṣāṃ caturṇāṃ mantrāṇām upāstiḥ pūrvavan matā |
vāṅmāyākamalākāmavedādyo viṣam induyuk || 129 ||
Erläuterung zur Stelle: Die erste Hälfte schließt die Ganga-Mantras ab; die zweite beginnt den Manikarnika-Mantra. Der im Druck eingefügte Zwischentitel ist kein Versbestandteil.
16.130
maṇikarṇibhagībrahmā hṛdayaṃ dhruvasampuṭaḥ |
mantraḥ pañcadaśārṇo'sya munir vyāso'tiśakvarī || 130 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die Chiffren; eine ausgeschriebene Formel im Hindi-Kommentar lautet oṃ aiṃ hrīṃ śrīṃ klīṃ oṃ maṃ maṇikarṇike namaḥ oṃ. Die Form wird als Kommentarzeugnis kenntlich gemacht.
16.131
chandaḥ śrīmaṇikarṇī tu devatā sukhaputradā |
candranetrākṣinetreṣu vahnivarṇaiḥ ṣaḍaṅgakam || 131 ||
16.132
phullendīvaranirmitāṃ karatale mālām asavye kare |
bījāpūraphalaṃ sitāmbujamayīṃ mālāṃ dadhānā hṛdi |
śvetakṣaumavṛtā śaradvidhunibhā tryakṣā nibaddhāñjaliḥ |
dhyātavyā maṇikarṇikā ravisamā toyeśakāṣṭhāmukhī || 132 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt die Richtung als Westen. Der Grundtext verbindet Attribute mehrerer Hände; eine nicht ausdrücklich genannte Gesamtzahl wird nicht ergänzt.
16.133
lakṣatrayaṃ japen mantraṃ juhuyāt tu daśāṃśataḥ |
puṇḍarīkais trimadhvaktair yajenāṃ gaṅgayā samam || 133 ||
16.134
ayaṃ manur janair japto mokṣalakṣmīṃ prayacchati |
sukhaṃ samastaṃ santānaṃ saubhāgyaṃ dhanasañcayam || 134 ||
Erläuterung zur Stelle: Mokṣalakṣmī kann auch als „Befreiung und Wohlstand“ verstanden werden. Die Reihe verbindet religiöse Erlösung mit diesseitigen Wünschen.
16.135
praṇavo binduyug mānte maṇyante karṇike praṇa |
vāsike hṛdayaṃ mantro manuvarṇo'sya pūrvavat || 135 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt oṃ maṃ maṇikarṇike praṇavāsike namaḥ aus. Die über die Wortgrenzen aufgeteilte Formel wird nicht als gewöhnlicher Prosasatz übersetzt.
16.136
vidheyopāsanā sarvā maṇikarṇyā upāsakaḥ |
kudeśe'pi mṛto yāti brahmaivāmalam avyayam || 136 ||
Erläuterung zur Stelle: Eine religiöse Befreiungsverheißung. Sie relativiert innerhalb der heiligen Ortsverehrung die bloße äußere Ortsgebundenheit.
Kolophon des Taraṅga 16
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau śivādimantrakathanaṃ nāma ṣoḍaśas taraṅgaḥ || 16 ||
Anmerkung zum Kolophon: 16.39 verbindet einen Halbvers auf PDF 540 mit dem Fortgang auf PDF 542; die dazwischenliegende Seite enthält Erläuterung. Mehrere Einheiten umfassen drei Halbverse. Unsichere Zahlen- und Namenfolgen sind unmittelbar an den betreffenden Stellen gekennzeichnet.
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 530–568, gedruckte Seiten 478–516. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 17 – Kartaviryarjuna – Schutzverehrung, Mantras und Lampengabe
Kartaviryarjuna wird als Verkörperung des Sudarshana-Rades verehrt. Der Taraṅga verbindet Mantraformen, Nyasa, Dhyana, Yantra und ein ausführliches Lampenritual. Neben Schutzbitten stehen aggressive Anwendungen und historische Omen- und Ausschlusslehren. Diese werden dokumentiert, ohne sie heutigen Aspiranten zu empfehlen. Den Abschluss bildet eine bemerkenswerte Öffnung: Die tägliche Lampe im eigenen Haus darf nach den eigenen Möglichkeiten gepflegt werden. Unterschiedliche Gottheiten werden mit unterschiedlichen Formen der Hingabe verbunden.
Kartaviryarjuna und sein Hauptmantra
Der Text verortet die Gottheit in der Vishnu-Tradition.
17.1
atheṣṭadān manūn vakṣye kārtavīryasya gopitān |
yaḥ sudarśanacakrasyāvatāraḥ kṣitimaṇḍale || 1 ||
17.2
vahnitārayutā raudrī lakṣmīr anīnduśāntiyuk |
vedhā dharenduśāntyāḍhyo nidrārdhīśāgnibinduyuk || 2 ||
Erläuterung zur Stelle: Lautchiffren zur Bildung eines Mantras. Die Namen sind hier zunächst technische Buchstabenbezeichnungen.
17.3
pāśo māyāṅkuśaṃ padmavarmāstre kārtavīpadam |
repho vāyvāsano'nanto vahnijo karṇasaṃsthitaḥ || 3 ||
17.4
meṣaḥ sadīrghaḥ pavano manur ukto hṛdantikaḥ |
ūnaviṃśativarṇo'yaṃ tārādir nakhavarṇakaḥ || 4 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Chiffrenfolge erstreckt sich über 17.2–4. Keine aus bloßer Vermutung zusammengesetzte Formel wird ergänzt.
17.5
dattātreyo muniś cāsya chando'nuṣṭub udāhṛtam |
kārtavīryārjuno devo bījaśaktī dhruvaś ca hṛt || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Dhruva bezeichnet hier oṃ, Hrit den Abschluss namaḥ, wie Naukā erläutert.
17.6
śeṣādyabījayugmena hṛdayaṃ vinyased budhaḥ |
śāntiyuktacaturthena kāmāḍhyena śiro'ṅgakam || 6 ||
17.7
indvāḍhyavāmakarṇāḍhyamāyayārdhīśayuktayā |
śikhām aṅkuśapadmābhyāṃ savāgbhyāṃ varma vinyaset || 7 ||
17.8
varmāstrābhyām astram uktaṃ śeṣārṇair vyāpakaṃ caret |
hṛdaye jaṭhare nābhau jaṭhare guhyadeśake || 8 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck nennt jaṭhara zweimal. Die Stelle wird nicht stillschweigend geglättet.
17.9
dakṣapāde vāmapāde sakthijānuni jaṅghayoḥ |
vinyased bījadaśakaṃ praṇavadvayamadhyagam || 9 ||
17.10
tārādyān navaśeṣārṇān mastake ca lalāṭake |
bhruvoḥ śrutyoḥ tathākṣṇor nasi vaktre galeṃsake || 10 ||
Erläuterung zur Stelle: Die über die zusammengesetzten Körperbezeichnungen ausgedrückte Zählung ist im Druck gedrängt; keine zusätzlichen Silben werden erschlossen.
17.11
sarvamantreṇa sarvāṅge kṛtvā vyāpakam advayaḥ |
sarveṣṭasiddhaye dhyāyet kārtavīryaṃ janeśvaram || 11 ||
Das Meditationsbild
Die tausend Arme stehen im Bild für außergewöhnliche Schutzmacht.
17.12
udyatsūryasahasrakāntir akhilakṣoṇīdharair vandito |
hastānāṃ śatapañcakena ca dadhac cāpān iṣūṃs tāvatā |
kaṇṭhe hāṭakamālayā parivṛtaś cakrāvatāro hareḥ |
pāyāt syandanago'ruṇābhavasanaḥ śrīkārtavīryo nṛpaḥ || 12 ||
17.13
lakṣaikaṃ japen mantraṃ daśāṃśaṃ juhuyāt tilaiḥ |
sataṇḍulaiḥ pāyasena viṣṇupīṭhe yajet tu tam || 13 ||
17.14
vakṣyamāṇe daśadale vṛtabhūpurasaṃyute |
sampūjya vaiṣṇavīḥ śaktīs tatrāvāhyārcayen nṛpam || 14 ||
17.15
madhyenīśāsuramarutkoṇeṣu hṛdayādikān |
caturaṅgaṃ ca sampūjya sarvato'straṃ tato yajet || 15 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Richtungsnamen bezeichnen Nordosten, Südwesten und Nordwesten.
17.16
khaḍgacarmadharādheyāś candrābhā aṅgamūrtayaḥ |
ṣaṭkoṇeṣu ṣaḍaṅgāni tato dikṣu vidikṣu ca || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckverbindung dharādheyāś ist auffällig; die Attribute Schwert, Schild und Mondglanz sind eindeutig.
17.17
coramadavibhañjanaṃ mārimadavibhañjanam |
arimadavibhañjanaṃ daityamadavibhañjanam || 17 ||
17.18
duḥkhanāśaṃ duṣṭanāśaṃ duritāmayanāśakau |
dikṣv aṣṭaśaktayaḥ pūjyāḥ prācyādiṣu sitaprabhāḥ || 18 ||
17.19
kṣemaṅkarī vaśyakarī śrīkarī ca yaśaskarī |
āyuṣkarī tathā prajñākarī vidyākarī punaḥ || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen stehen für Wohlergehen, Gefügigmachen, Glück, Ruhm, Leben, Einsicht und Wissen. Der historische Wunsch nach Gefügigmachen anderer ist keine moderne Praxisempfehlung.
17.20
dhanakary aṣṭamī paścāl lokeśā astrasaṃyutāḥ |
evaṃ saṃsādhito mantraḥ prayogārhaḥ prajāyate || 20 ||
Yantra und ritueller Krug
Die äußere Ordnung setzt die zuvor erklärte Mantraordnung voraus.
17.21
kārtavīryārjunasyātha pūjārthaṃ yantram ucyate || 21 ||
Erläuterung zur Stelle: Ein einzelner Halbvers.
17.22
dikpatraṃ vilikhet svabījamadanaśrutyādivākkarṇikaṃ |
varmāntaṃ praṇavādibījadaśakaṃ śeṣārṇapatrāntaram |
ūṣmāḍhyaṃ svarakesaraṃ parivṛtaṃ śeṣaiḥ svakoṇollasad |
bhūtārṇakṣitimandirāvṛtam idaṃ yantraṃ dharādhīśituḥ || 22 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anordnung ist stark verkürzt; Naukā erläutert die einzelnen Lautgruppen. Dies ist keine zeichnerische Rekonstruktion des Diagramms.
17.23
śuddhabhūmāv aṣṭagandhair likhitvā yantram ādarāt |
tatra kumbhaṃ pratiṣṭhāpya tatrāvāhyārcayen nṛpam || 23 ||
17.24
spṛṣṭvā kumbhaṃ japen mantraṃ sahasraṃ vijitendriyaḥ |
abhiṣiñcet tadambhobhiḥ priyaṃ sarveṣṭasiddhaye || 24 ||
Historische Wirkungsverheißungen
Die Anwendungen umfassen sowohl Schutzwünsche als auch aggressive und manipulative Ziele.
17.25
putrān yaśo roganāśam āyuḥ svajanarañjanam |
vāksiddhiṃ sudṛśaḥ kumbhābhiṣikto labhate naraḥ || 25 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Fruchtverheißung aus männlicher Perspektive; heilbezogene Aussagen sind keine medizinisch gesicherten Wirkungen.
17.26
śatrūpadravam āpanne grāme vā puṭabhedane |
saṃsthāpayed idaṃ yantram aribhītinivṛttaye || 26 ||
17.27
sarṣapāriṣṭalaśunakārpāsair māryate ripuḥ |
dhattūraiḥ stambhyate nimbair dveṣyate vaśyate'mbujaiḥ || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Abhicara-Passage; keine empfohlene Sadhana. Der Sanskrit-Grundtext bleibt dokumentiert.
17.28
uccāṭyate vibhītasya samidbhiḥ khadirasya ca |
kaṭutailamahiṣājyair homadravyāñjanaṃ smṛtam || 28 ||
17.29
yavair hutaiḥ śriyaḥ prāptis tilair ājyair aghakṣayaḥ |
tilataṇḍulasiddhārthalājair vaśyo nṛpo bhavet || 29 ||
17.30
apāmārkākadūrvāṇāṃ homo lakṣmīprado'mbujaiḥ |
strīvaśyakṛt priyaṅgūṇāṃ purāṇāṃ bhūtaśāntidaḥ || 30 ||
Erläuterung zur Stelle: Die erste Pflanzenbezeichnung ist im Druck auffällig. Naukā erklärt purāṇām als Guggulu. Die Manipulation anderer Menschen wird nicht empfohlen.
17.31
aśvatthodumbaraplakṣavaṭabilvasamudbhavāḥ |
samidho labhate hutvā putrān āyur dhanaṃ sukham || 31 ||
17.32
nirmokahemasiddhārthalavaṇaiś coranāśanam |
rocanāgomayaiḥ stambho bhūprāptiḥ śāntibhir hutaiḥ || 32 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt hema hier als Dhattura, nicht als Gold. Die letzte Stoffbezeichnung śānti ist nicht sicher aufgelöst.
17.33
homasaṃkhyā tu sarvatra sahasrād ayutāvadhi |
prakalpanīyā mantrajñaiḥ kāryagauravalāghavāt || 33 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese Bemessung bezieht sich auf die historischen Anwendungen des vorangegangenen Abschnitts.
Varianten und Auswahl des Mantras
Der Text unterscheidet Bijafolgen, Silbenzahlen und Metren.
17.34
kārtavīryasya mantrāṇām ucyante siddhidā bhidāḥ |
kārtavīryārjunaṃ ṅentaṃ ca namasānvitam || 34 ||
17.35
svabījāḍhyo daśārṇo'sāv anye navaśivākṣarāḥ |
ādyabījadvayenāsau dvitīyo mantra īritaḥ || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zählung navaśiva im Druck ist auffällig; Naukā zählt den ersten als zehn-, die Varianten als elfsilbig.
17.36
svakāmābhyāṃ tṛtīyo'sau svabhūbhyāṃ tu caturthakaḥ |
svapāśābhyāṃ pañcamo'sau ṣaṣṭhaḥ svena ca māyayā || 36 ||
17.37
svāṅkuśābhyāṃ saptamaḥ syāt svaramābhyām aṣṭamaḥ |
svavāgbhavābhyāṃ navamo varmāstrābhyāṃ tathāntimaḥ || 37 ||
17.38
dvitīyādi navānte tu bījayoḥ syād vyatikramaḥ |
mantre tu daśame varṇā navavarmāstramadhyagāḥ || 38 ||
17.39
eteṣu mantravaryeṣu svānukūlaṃ manuṃ bhajet |
eṣām ādye virāṭchando'nyeṣu triṣṭub udāhṛtam || 39 ||
Erläuterung zur Stelle: „Der einem entspricht“ steht im Zusammenhang traditioneller Mantraprüfung; es ist keine Aufforderung zur beliebigen Selbstinitiation.
17.40
daśamantrā ime proktāḥ praṇavādi padāni ca |
tadādimaḥ śivārṇaḥ syād anye tu dvādaśākṣarāḥ || 40 ||
17.41
evaṃ viṃśati mantrāṇāṃ yajanaṃ pūrvavan matam |
triṣṭupchandas tadādyeṣu syād anyeṣu jagatī matā || 41 ||
17.42
dīrghāḍhyamūlabījena kuryād eṣāṃ ṣaḍaṅgakam |
tāro hṛtkārtavīryārjunāya varmāstravahnyam |
caturdaśārṇo mantro'yam asyejyā pūrvavan matā || 42 ||
Erläuterung zur Stelle: Drei Halbverse. Naukā schreibt oṃ namaḥ kārtavīryārjunāya huṃ phaṭ svāhā aus.
17.43
bhūnetrasaptanetrākṣivarṇair asyāṅgapañcakam |
tāro hṛdbhagavān ṅentaḥ kārtavīryārjunas tathā || 43 ||
17.44
varmāstrāgnipriyā mantraḥ prokto'ṣṭādaśavarṇavān |
trivedasaptayugmākṣivarṇaiḥ pañcāṅgakaṃ manoḥ || 44 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt oṃ namo bhagavate kārtavīryārjunāya huṃ phaṭ svāhā aus.
17.45
namo bhagavate śrīti kārtavīryārjunāya ca |
sarvaduṣṭāntakāyeti tapobalaparākrama || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Der aus mehreren Versen gebildete Mantra wird als zusammenhängende Anrufung in der Erläuterung am Ende erklärt.
17.46
paripālitasaptānte dvīpāya sarvarāpadam |
janyacūḍāmaṇānte ye sarvaśaktimate tataḥ || 46 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers zerlegt zusammengesetzte Wörter nach ihrer Mantrabildung; sarvarājanyacūḍāmaṇaye bedeutet „dem Kronjuwel aller Könige“.
17.47
sahasrabāhave prānte varmāstrānto mahāmanuḥ |
triṣaṣṭivarṇavān proktaḥ smaraṇāt sarvavighnahṛt || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Die zusammenhängende Anrufung 17.45–47 verehrt Kartaviryarjuna als Vernichter alles Bösen, als Beschützer der sieben Erdteile durch die Kraft seiner Askese und seines Heldentums, als Kronjuwel aller Könige, als allmächtig und tausendarmig. Naukā schreibt sie vollständig aus.
17.48
rājanyacakravartī ca vīraḥ śūras tṛtīyakaḥ |
māhiṣmatīpatiḥ paścāc caturthaḥ samudīritaḥ || 48 ||
17.49
revāmbuparitṛptaś ca kārāgehaprabādhitaḥ |
daśāsya ity eti ṣaḍbhiḥ syāt tvaṅgaiḥ ṣaḍaṅgakam || 49 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen stehen nach Naukā im Dativ. Der letzte bezieht sich auf Ravana, dessen zehn Gesichter den Namen Dashasya erklären.
17.50
siñcyamānaṃ yuvatibhiḥ krīḍantaṃ narmadājale |
hastair jalaughaṃ rundhantaṃ dhyāyen nṛpottamam || 50 ||
17.51
evaṃ dhyātvāyutaṃ mantraṃ japed anyat tu pūrvavat |
pūrvavat sarvam etasya samārādhanam īritam || 51 ||
Erinnerung, Wiederfinden und Gayatri
Die Vergegenwärtigung der Gottheit wird zum Mittelpunkt der Schutzbitte.
17.52
kārtavīryārjuno varṇān nāmarājāpadaṃ tataḥ |
uktvā bāhusahasrānte vānpadaṃ tasya saṃtataḥ || 52 ||
17.53
smaraṇād evavarṇānte hṛtaṃ naṣṭaṃ ca sampadet |
labhyate mantravaryo'yaṃ dvātriṃśadvarṇasaṃjñakaḥ || 53 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā bietet den vollständigen Vers: kārtavīryārjuno nāma rājā bāhusahasravān / tasya saṃsmaraṇād eva hṛtaṃ naṣṭaṃ ca labhyate. Sinn: „Kartaviryarjuna heißt der König mit tausend Armen; durch seine Vergegenwärtigung soll Gestohlenes und Verlorenes wiedergefunden werden.“ Dies ist eine religiöse Verheißung.
17.54
pādaiḥ sarveṇa pañcāṅgaṃ dhyānayogādi pūrvavat |
kārtavīryāya śabdānte vidmahe padam īrayet || 54 ||
Erläuterung zur Stelle: Die zweite Hälfte eröffnet eine neue Mantraform.
17.55
mahāvīryāya varṇānte dhīmahīti padaṃ vadet |
tan no'rjunaḥ pravarṇānte codayāt padam īrayet || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā bestätigt: kārtavīryāya vidmahe mahāvīryāya dhīmahi tan no’rjunaḥ pracodayāt. „Wir erkennen Kartavirya; über den Kraftvollen meditieren wir. Möge Arjuna uns anregen.“
17.56
gāyatry eṣārjunasyoktā prayogādau japet tu tām |
anuṣṭubhaṃ manuṃ rātrau japatāṃ corasañcayāḥ || 56 ||
Beginn des Lampenrituals
Die ausführlichen astrologischen Zeitregeln gehören zur historischen Ritualwelt.
17.57
palāyante gṛhād dūraṃ tarpaṇād uccanād api |
atho dīpavidhiṃ vakṣye kārtavīryapriyaṅkaram || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck uccanād ist auffällig; der Zusammenhang spricht von Rezitation. Die zweite Hälfte eröffnet das Lampenritual.
17.58
vaiśākhe śrāvaṇe mārge kārtikāśvinapauṣataḥ |
māghaphālgunayor māsi dīpārambhaḥ praśasyate || 58 ||
17.59
tithau riktāvihīnāyāṃ vāre śanikujau vinā |
hastottarāśvine raudreṣu puṣyavaiṣṇavavāyubhe || 59 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle Wahl günstiger Zeiten. Naukā erklärt Raudra als Ardra, Vaishnava als Shravana und Vayu als Svati; Rikta bezeichnet hier den vierten, neunten und vierzehnten Mondtag.
17.60
dvidaivate ca rohiṇyāṃ dīpārambhaḥ praśasyate |
carame ca vyatīpāte dhṛtau vṛddhau sukarmaṇi || 60 ||
Erläuterung zur Stelle: Dvidaivata ist nach Naukā Vishakha, der „letzte“ Yoga Vaidhriti. Yoga bezeichnet hier eine astrologische Zeitkonstellation, nicht die körperliche Yogapraxis.
17.61
prītau harṣe ca saubhāgye śobhanāyuṣmator api |
karaṇe viṣṭirahite grahaṇeṣṭodayādiṣu || 61 ||
17.62
eṣu yogeṣu pūrvāhṇe dīpārambhaḥ kṛtaḥ śubhaḥ |
kārtike śuklasaptamyāṃ niśīthe'tiśobhanaḥ || 62 ||
17.63
yadi tatra raver vāraḥ śravaṇaṃ bhaṃ tu durlabham |
atyāvaśyakakāryeṣu māsādīnāṃ na śodhanam || 63 ||
Erläuterung zur Stelle: Auch innerhalb der ausführlichen Zeitregeln sieht der Text ausdrücklich eine Ausnahme für dringliche Anliegen vor.
Vorbereitung und Aufstellung
Sammlung, Entschluss, Nyasa und äußere Ordnung sind verbunden.
17.64
ādye hy upoṣya niyato brahmacārī śayīta kau |
prātaḥ snātvā śuddhabhūmau liptāyāṃ gomayodakaiḥ || 64 ||
17.65
prāṇān āyamya saṅkalpya nyāsān pūrvoditāṃś caret |
ṣaṭkoṇaṃ racayed bhūmau raktacandanataṇḍulaiḥ || 65 ||
17.66
antaḥ smaraṃ samālikhya ṣaṭkoṇeṣu samālikhet |
mantrarājasya ṣaḍvarṇān kāmabījavivarjitān || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert Smara als klīṃ. Die Diagrammanweisung setzt die vorher erklärte Mantraordnung voraus.
17.67
sṛṇi padmā varmacāstraṃ pūrvādyāśāsu saṃlikhet |
navārṇair veṣṭayec ca trikoṇaṃ tadbahiḥ punaḥ || 67 ||
17.68
evaṃ vilikhite yantre nidadhyād dīpabhājanam |
svarṇajaṃ rajatotthaṃ vā tāmrajaṃ tadabhāvataḥ || 68 ||
17.69
kāṃsyapātraṃ mṛṇmayaṃ ca kaniṣṭhaṃ lohajaṃ mṛtau |
śāntaye mudgacūrṇotthaṃ saṃdhau godhūmacūrṇajam || 69 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zuordnung zu Todesritualen wird historisch dokumentiert, nicht als Praxis empfohlen.
17.70
budhnordhvaṃ samānaṃ tu pātraṃ kuryāt prayatnataḥ |
arkadikvasuṣaṭpañcacaturbhir aṅgulair mitam || 70 ||
17.71
ājyapalasahasre tu pātraṃ śatapalaiḥ kṛtam |
ājyāyutapale pātraṃ palapañcaśatīkṛtam || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Pala ist eine historische Gewichtseinheit. Keine Umrechnung in vermeintlich überall identische moderne Maße wird vorgenommen.
17.72
pañcasaptatisaṅkhye tu pātraṃ ṣaṣṭipalaṃ matam |
trisahasre ghṛtapale śarārkapalabhājanam || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zuordnung „fünfundsiebzig“ bleibt im Grundtext unklar. Naukā erklärt śarārka ausdrücklich als 125.
17.73
dvisahasre śaraśivaṃ śatārdhe triśatā matam |
śatākṣiśarasaṅkhyātam evam anyatra kalpayet || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Die zweite Hälfte der Zahlenzuordnung ist syntaktisch gedrängt. Naukā erläutert eine weitere Gefäßgröße als 52 Pala. Die nicht sicher zuzuordnenden Zahlen werden nicht als praktische Maßtabelle rekonstruiert.
17.74
nitye dīpe vahnipalaṃ pātram ājyaṃ palaṃ smṛtam |
evaṃ pātraṃ pratiṣṭhāpya vartīḥ sūtrotthitāḥ kṣipet || 74 ||
17.75
ekā tisro'thavā pañca saptādyā viṣamā api |
tithimānādya sahasraṃ tantusaṅkhyāvinirmitāḥ || 75 ||
17.76
goghṛtaṃ prakṣipet tatra śuddhavastraviśodhitam |
sahasrapalasaṅkhyādi daśāntaṃ kāryagauravāt || 76 ||
Erläuterung zur Stelle: Die absteigende Größenreihe gehört zur historischen Ritualvorschrift.
17.77
suvarṇādikṛtāṃ ramyāṃ śalākāṃ ṣoḍaśāṅgulām |
tadardhāṃ vā tadardhāṃ vā sūkṣmāgrāṃ sthūlamūlakām || 77 ||
17.78
visṛjed dakṣiṇe bhāge pātramadhye kṛtāgrakām |
pātrād dakṣiṇadigdeśe muktvāṅgulacatuṣṭayam || 78 ||
Erläuterung zur Stelle: Die südliche Richtung bezieht sich auf die rituelle Anordnung der Gegenstände.
17.79
adho'grāṃ dakṣiṇadhārāṃ nikhanec churikāṃ śubhām |
dīpaṃ prajvālayet tatra gaṇeśasmṛtipūrvakam || 79 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Ritualanweisung; die geistige Vergegenwärtigung Ganeshas geht dem Entzünden voraus.
17.80
dīpāt pūrve tu digbhāge sarvatobhadramaṇḍale |
taṇḍulāṣṭadale vāpi vidhivat sthāpayed ghaṭam || 80 ||
17.81
tatrāvāhya nṛpādhīśaṃ pūrvavat pūjayet sudhīḥ |
jalākṣatāḥ samādāya dīpaṃ saṅkalpayed yataḥ || 81 ||
Der Entschlussmantra
Schutzbitten und aggressive Befehle stehen nebeneinander und werden entsprechend eingeordnet.
17.82
dīpasaṅkalpamantro'tha kathyate dvīṣu bhūmitaḥ |
praṇavaḥ pāśamāye ca śikhā kārtākṣirāṇi ca || 82 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā zählt 152 Silben. Die folgende lange Formel verbindet Anrufungen, Schutzbitten und aggressive Befehle; letztere werden nicht als moderne Gebetspraxis empfohlen.
17.83
vīryārjunāya māhiṣmatīnāthāya sahasra ca |
bāhave iti varṇānte sahasrapadam uccaret || 83 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung gilt Kartaviryarjuna, dem Herrn von Mahishmati, dem Tausendarmigen.
17.84
kratudīkṣitahastāya dattātreyapriyāya ca |
ātreyāyānasūyānte garbharatnāya tatparam || 84 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Glieder benennen Opferweihe und Nähe zu Dattatreya. Die Anrufung übernimmt auch Dattatreya zugeordnete Bezeichnungen wie „Atri-Sohn“ und „Juwel aus Anasuyas Schoß“; sie wird nicht in eine eindeutige Biografie Kartaviryas umgedeutet.
17.85
nabho'gnivāmakarṇendusthito pāśadvayaṃ tataḥ |
dīpaṃ gṛhāṇa tv amukaṃ rakṣa rakṣa padaṃ punaḥ || 85 ||
Erläuterung zur Stelle: Amuka ist ein einzusetzender Name. Die Chiffren werden nicht unabhängig von Naukā aufgelöst.
17.86
duṣṭān nāśaya yugmaṃ syāt tathā pātaya ghātaya |
śatrūñ jahi dvayaṃ māyā tāraḥ svaṃ bījam ātmabhūḥ || 86 ||
17.87
vahnijāyā anenātha dīpaparyeṇa paścima |
bhimukhenāmukaṃ rakṣa amukānte varaprada || 87 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckverbindung dīpaparyeṇa ist auffällig; die Anrufung läuft über mehrere Verse. Keine sprachlich geglättete vollständige Mantraform wird daraus frei hergestellt.
17.88
nāyākāśadvayaṃ vāmanetracandrayutaṃ śivā |
vedādikāmacāmuṇḍā svāhā tuḥ puḥ sabindukau || 88 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Formel setzt die technische Bijanomenklatur des Werkes voraus.
17.89
praṇavo'gnipriyā mantro netrabāṇadharākṣaraḥ |
dattātreyo munir mālāmantrasya parikīrtitaḥ || 89 ||
17.90
chando'mitaṃ kārtavīryārjuno devaḥ śubhāvahaḥ |
cāmuṇḍayā ṣaḍaṅgāni caret ṣaḍdīrghayuktayā || 90 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā versteht Chamunda hier als das Bija bhrīṃ; die Formel ist nicht die gewöhnliche Chamunda-Namensanrufung.
17.91
dhyātvā devaṃ tato mantraṃ paṭhitvānte kṣipej jalam |
tato navākṣaraṃ mantraṃ sahasraṃ tatpuro japet || 91 ||
17.92
tāro'nanto binduyukto māyāsvaṃ vāmanetrayuk |
kūrmāgnī śānticandrāḍhyau vahnināryaṅkuśaṃ dhruvaḥ || 92 ||
Erläuterung zur Stelle: Eine weitere ausdrücklich verschlüsselte Formel; keine spekulative Ergänzung.
17.93
ṛṣiḥ pūrvaḥ smṛto'nuṣṭupchando hy anyat tu pūrvavat |
sahasraṃ mantrarājaṃ ca japtvā kavacaṃ paṭhet || 93 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā verweist für das Kavacha auf den Hūṃḍāmara; es wird hier im Grundtext nicht ausgeschrieben.
Rede, Omen und rituelle Kontinuität
Die historischen Omen sind keine verlässlichen Prognosen; soziale Abwertungen werden nicht übernommen.
17.94
evaṃ dīpapradānasya kartāpnoty akhilepsitam |
dīpaprabodhakāle tu varjayed aśubhāṃ giram || 94 ||
17.95
viprasya darśanaṃ tatra śubhadaṃ parikīrtitam |
śūdrāṇāṃ madhyamaṃ proktaṃ mlecchasya vadhabandhadam || 95 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische diskriminierende Omenlehre. Die soziale Rangordnung und Abwertung Außenstehender werden ausdrücklich nicht als heutige spirituelle Werte übernommen.
17.96
ākhvotvor darśanaṃ duṣṭaṃ gavāśvasya sukhāvaham |
dīpajvālā samā siddhyai vakrā nāśavidhāyinī || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt die beiden ersten Tierbezeichnungen als Maus und Katze. Die Omen sind historische Deutungen, keine verlässlichen Prognosen.
17.97
saśabdā bhayadā kartur ujjvalā sukhadā matā |
kṛṣṇā tu śatrubhayadā vamantī paśunāśinī || 97 ||
17.98
kṛte dīpe yadā pātraṃ bhagnaṃ dṛśyeta daivataḥ |
pakṣād arvāk tadā gacched yajamāno yamālayam || 98 ||
Erläuterung zur Stelle: Eine bedrohliche Omenbehauptung, keine Tatsache oder Vorhersage über die Lebenserwartung.
17.99
vartyantaraṃ yadā kuryāt kāryaṃ siddhyed vilambataḥ |
netrahīno bhavet kartā tasmin dīpāntare kṛte || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Drohung gehört zur Bindung an die rituelle Kontinuität und wird nicht als reale Folgewirkung bestätigt.
17.100
aśucisparśane tv ādhir dīpanāśe tu corabhīḥ |
śvamārjārākhusaṃsparśe bhaved bhūpatito bhayam || 100 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Reinheits- und Omenvorstellungen.
17.101
yātrārambhe vasupaleḥ kṛto dīpo'khileṣṭadaḥ |
tasmād dīpaḥ prayatnena rakṣaṇīyo'ntarāyataḥ || 101 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt vasu als acht.
17.102
ā samāpteḥ prakurvīta brahmacaryaṃ ca bhūśayam |
strīśūdrapatitādīnāṃ sambhāṣām api varjayet || 102 ||
Erläuterung zur Stelle: Die historisch gruppenbezogene Ausschlussregel ist keine Empfehlung für heutige Aspiranten. Sammlung und zeitweilige Zurückgezogenheit lassen sich ohne Herabsetzung anderer Menschen pflegen.
Guru-Erlaubnis und Abschluss
Das aufwendige Ritual ist an autorisierte Anleitung gebunden.
17.103
japet sahasraṃ pratyekaṃ mantrarājaṃ navākṣaram |
stotrapāṭhaṃ pratidinaṃ niśīthinyāṃ viśeṣataḥ || 103 ||
17.104
ekapādena dīpāgre sthitvā yo mantranāyakam |
sahasraṃ prajaped rātrau so'bhīṣṭaṃ kṣipram āpnuyāt || 104 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische asketische Ritualform; keine Anleitung zu einer für jeden geeigneten Alltagsübung.
17.105
samāpya śobhane ghasre sambhojya dvijanāyakān |
kumbhodakena kartāram abhiṣiñcen manuṃ smaran || 105 ||
17.106
kartā tu dakṣiṇāṃ dadyāt puṣkalāṃ toṣahetave |
gurau tuṣṭe dadātīṣṭaṃ kṛtavīryasuto nṛpaḥ || 106 ||
17.107
gurvājñayā svayaṃ kuryād yadi vā kārayed gurum |
vṛtvā ratnādidānena dīpadānaṃ dharāpateḥ || 107 ||
17.108
gurvājñām antarā kuryād yo dīpaṃ sveṣṭasiddhaye |
pratyutānubhavaty eṣa hānim eva pade pade || 108 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers unterstreicht die Bindung des komplexen Rituals an autorisierte Übertragung. Die Schadensdrohung wird als Aussage des Textes dokumentiert.
17.109
dīpadānavidhiṃ brūyāt kṛtaghnādiṣu no guruḥ |
duṣṭebhyaḥ kathito mantro vaktur duḥkhāvaho bhavet || 109 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Übertragungsregel: Wissen wird an Verantwortlichkeit gebunden. Die Stelle rechtfertigt keine willkürliche Abhängigkeit von einem Lehrer.
17.110
uttamaṃ goghṛtaṃ proktaṃ madhyamaṃ māhiṣībhavam |
tilataile tu tādṛk syāt kanīyo'jādijaṃ ghṛtam || 110 ||
17.111
āsyāroge sugandhena dadyāt tailena dīpakam |
siddhārthasambhavenātha dviṣatāṃ nāśahetave || 111 ||
Erläuterung zur Stelle: Die erste Drucklesung ist nicht ganz sicher; weder Heilwirkung noch Schädigungswirkung wird als Tatsache bestätigt.
17.112
phalair daśaśatair dīpe vihite cen na dṛśyate |
kāryasiddhis tadā tris tu dīpaḥ kāryo yathāvidhi || 112 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck hat phalaiḥ statt des im Zusammenhang erwarteten palaiḥ. Die Maßeinheit wird in der Übersetzung sinngemäß in Klammern ergänzt.
Die einfache Lampe und die Vielfalt der Hingabe
Die Schlussverse eröffnen einen Zugang zu beständiger häuslicher Verehrung ohne den gesamten Aufwand des vorangegangenen Rituals.
17.113
tadā sudurlabhaṃ kāryaṃ siddhyaty eva na saṃśayaḥ |
yathākathañcid vā kuryād dīpadānaṃ svaveśmani || 113 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Gewissheitsformel gehört zur traditionellen Verheißung. Mit „nach Möglichkeit“ öffnet sich der Text anschließend zur schlichten häuslichen Verehrung.
17.114
vighnāḥ sarvair aribhiḥ sākaṃ tasya naśyanti dūrataḥ |
sarvadā jayam āpnoti putrān pautrān dhanaṃ yaśaḥ || 114 ||
17.115
yathākathañcid vā dīpaṃ nityaṃ gehe samācaret |
kārtavīryārjunaprītyai so'bhīṣṭaṃ labhate naraḥ || 115 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā betont, dass bei dieser täglichen Lampe die zuvor aufgeführten aufwendigen Gefäß- und Gheevorschriften nicht erforderlich sind. Die einfache häusliche Verehrung ist daher im Text selbst belegt.
17.116
dīpapriyaḥ kārtavīryo mārtaṇḍo nativallabhaḥ |
stutipriyo mahāviṣṇur gaṇeśas tarpaṇapriyaḥ || 116 ||
Erläuterung zur Stelle: Martanda ist die Sonne. Diese Vielfalt der Verehrungsformen wird im folgenden Vers mit Durga und Shiva fortgesetzt.
17.117
durgārcanapriyā nūnam abhiṣekapriyaḥ śivaḥ |
tasmāt teṣāṃ pratoṣāya vidadhyāt tad ādṛtaḥ || 117 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Abschluss würdigt verschiedene Ausdrucksformen der Hingabe: Licht, Verneigung, Lobpreis, Wasserspende, Puja und rituelles Begießen.
Kolophon des Taraṅga 17
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau kārtavīryārjunamantrakathanaṃ nāma saptadaśas taraṅgaḥ || 17 ||
Anmerkung zum Kolophon: 17.21 ist ein Halbvers; 17.42 umfasst drei Halbverse. Zwischentitel im Druck, auch innerhalb nummerierter Einheiten, werden nicht als Sanskritversbestandteile behandelt. Einzelne unklare Zahlen- und Lautfolgen sind lokal gekennzeichnet.
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 569–593, gedruckte Seiten 517–541. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 18 – Kalaratri und Chandi – Ritualmacht, Körperweihung und bewusste Rezitation
Der achtzehnte Taraṅga hat zwei deutlich verschiedene Schwerpunkte. Die Kalaratri-Verehrung umfasst intensive historische Anwendungen zum Beeinflussen und Schädigen; diese werden in der deutschen Erschließung ausdrücklich nichtanleitend zusammengefasst. Ab 18.105 folgt die Chandi-Verehrung mit dem Navarna Mantra, elf Formen des Nyasa, den Meditationen über Mahakali, Mahalakshmi und Mahasarasvati und der Rezitation der Durga Saptashati. Besonders aufschlussreich ist die Forderung, mit deutlicher Aussprache und gegenwärtigem Textsinn zu rezitieren. Den Abschluss bilden Gemeinschaftsrituale und Kumari Puja; ihre historischen sozialen Ausschlussregeln werden klar eingeordnet.
Kalaratri und ihre Mahavidya
Die Formel verbindet kosmische Göttinnenanrufung mit historisch aggressiven und manipulativen Zielen.
18.1
kālarātrim atho vakṣye sapatnagaṇasūdanīm |
tāravākśaktikandarparamāḥ kāhneśvarīti ca || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Text eröffnet eine starke, auch aggressive Ritualform. Die Chiffrenfolge wird nicht als einfache allgemein empfohlene Anrufung ausgegeben.
18.2
sarvajanamanovarṇā harir sarvamukhāntataḥ |
stambhanyante sarvarājavaśaṅkaripadaṃ tataḥ || 2 ||
Erläuterung zur Stelle: Anrufungen als Bezauberin aller Menschen, als Hemmerin der Rede und als Bezwingerin von Königen. Historische manipulative Zielsetzungen.
18.3
sarvaduṣṭanirdalani sarvastrīpuruṣārṇakāḥ |
karṣiṇīti tato bandīśṛṅkhalāstroṭayadvayam || 3 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung verbindet Vernichtung des Bösen und Anziehung von Frauen und Männern mit der Bitte, Gefangenenketten zu zerbrechen.
18.4
sarvaśatrūn bhañjayadvidveṣṭrīnirdalayadvayam |
sarvastambhayayugmaṃ svān mohanāstreṇa tatparam || 4 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext zerlegt und zählt die wiederholten Befehlswörter.
18.5
dveṣiṇaḥ padam uccārya tata uccāṭayadvayam |
sarvavaśaṃkurudvandvaṃ svāhā dehi yugaṃ punaḥ || 5 ||
18.6
sarvaṃ ca kālarātrīti kāminīti gaṇeśvari |
namo'nteyaṃ mahāvidyā guṇarāmadharākṣarā || 6 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrufung erstreckt sich über 18.1–6. Naukā schreibt sie vollständig aus; sie bleibt aufgrund ihres aggressiven und manipulativen Inhalts historisch einzuordnen.
18.7
ṛṣir dakṣo'tijagatī chando'larkanivāsinī |
devatā kālarātriḥ syāt kālikābījam īritam || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert das Bija als krīṃ. Die Ortsbezeichnung Alarka wird bewahrt.
18.8
māyārājñīti śaktiḥ syān niyogaḥ sveṣṭasiddhaye |
pañcāṅguliṣu tārādyaṃ vinyased bījapañcakam || 8 ||
18.9
hṛdayaṃ vedanetrārṇaiḥ śiro bāṇākṣivarṇakaiḥ |
proktā śikhaikaviṃśatyā varmāṣṭādaśabhiḥ smṛtam || 9 ||
18.10
ṣaḍviṃśatyā netram astraṃ nandacandrākṣarair matam |
vidhāyaivaṃ ṣaḍaṅgāni dhyāyed viśvavimohinīm || 10 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Silbengruppen ergeben zusammen 133, entsprechend 18.6.
Meditationsbild und Mandala
Das Bild der Göttin und die Anordnung ihrer Kräfte gehören zusammen.
18.11
udyanmārtaṇḍakāntiṃ vigalitakabarīṃ kṛṣṇavastrāvṛtāṅgīṃ |
daṇḍaṃ liṅgaṃ karābjair varam atha bhuvanaṃ sandadhānāṃ trinetrām |
nānākalpair vibhāsāṃ smitamukhakamalāṃ sevitāṃ devasaṅghair |
māyāṃ rājñīṃ manobhūśaravikalatanuṃ saṃśraye kālarātrim || 11 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Bild verbindet kosmische Macht, weibliche Souveränität und erotische Symbolik. Naukā erklärt bhuvana hier als das Weltei.
18.12
ayutaṃ prajapen mantraṃ daśāṃśaṃ juhuyāt tilaiḥ |
payoruhair vā viprendrān santarpya śreya āpnuyāt || 12 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Lesung payoruhair vā ist im Druck schwierig; payoruha bedeutet gewöhnlich Lotus. Die Art der Gabe lässt sich hier nicht sicher bestimmen und wird deshalb nicht als „Milch und Speisen“ ausgegeben.
18.13
tāṃ yajet kālikāpīṭhe pūjārthaṃ yantram ucyate |
bindutrikoṇaṣaṭkoṇavṛtāṣṭadalavṛttakam || 13 ||
18.14
kalāpatraṃ punar vṛttaṃ trirekhaṃ dharaṇīgṛham |
caturdvārayutaṃ kṛtvā bindau devīm athārcayet || 14 ||
18.15
tad yantraṃ vilikhed bhūrje kṣīradroḥ phalake'pi vā |
śāntaye tv aṣṭagandhena lekhanyā campakotthayā || 15 ||
18.16
kastūryagurukarpūrarocanāraktacandanam |
kuṅkumaṃ candanaṃ cāpi kastūrīty aṣṭagandhakam || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck nennt Moschus zweimal. Die Dublette wird dokumentiert und nicht durch einen vermuteten anderen Stoff ersetzt.
18.17
sindūrahiṅgulābhyāṃ ca vaśyāya vilikhet sudhīḥ |
sārasodbhavalekhinyā stambhane kokilacchadaiḥ || 17 ||
18.18
haritālaharidrābhyāṃ māraṇe vāyasacchadaiḥ |
dhattūrabhānunirguṇḍīkharāśvamahiṣāsṛjā || 18 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese historischen Anwendungen werden weder empfohlen noch als wirksam bestätigt.
18.19
evaṃ vilikhite yantre kuryād āvaraṇārcanam |
trikoṇe devatās tisro vāmāvartena pūjayet || 19 ||
18.20
sammohinī mohinī ca tṛtīyā ca vimohinīm |
ṣaṭsu koṇeṣu vahnyādiṣv aṅgāni tato yajet || 20 ||
18.21
vṛtte svarāḥ samabhyarcyā mātaro'ṣṭau vasucchade |
kādikṣāntā halo vṛtte urvaśyādyāḥ kalādale || 21 ||
18.22
urvaśīmenakārambhāghṛtācīmañjughoṣayā |
sahajanyā sukeśī syād aṣṭamī tu tilottamā || 22 ||
18.23
gandharvī siddhakanyā ca kinnarī nāgakanyakā |
vidyādharī kimpuruṣā yakṣiṇīti piśācikā || 23 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Reihe verbindet namentlich genannte Apsaras mit weiblichen Gestalten verschiedener übermenschlicher Wesenklassen.
18.24
punar vṛtte yajen mantrī devatādaśakaṃ yathā |
mantrādimaṃ pañcabījaṃ svasvadevatāyutam || 24 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā ordnet oṃ dem Paramatman, aiṃ Sarasvati, hrīṃ Gauri, klīṃ Kama und śrīṃ Rama zu.
18.25
pañcabāṇān svabījādyān ity uktvā daśadevatāḥ |
bhūgṛhāntaḥ samabhyarcyā aṇimādy aṣṭasiddhayaḥ || 25 ||
18.26
bhūgṛhasya trirekhāsu sampūjyā navadevatāḥ |
icchāśaktiḥ kriyāśaktir jñānaśaktir iti trayam || 26 ||
18.27
ādyarekhāgataṃ pūjyaṃ dvitīyāyāṃ śivājakāḥ |
tṛtīyāṃ tu rekhāyāṃ sattvamukhyaṃ guṇatrayam || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt die Göttertrias als Rudra, Vishnu und Brahma; die Gunas sind Sattva, Rajas und Tamas.
18.28
pūrvādiṣu caturdvārṣu gaṇeśaṃ kṣetrapālakam |
baṭukaṃ yoginīś cāpi yajed indrādikān api || 28 ||
18.29
evaṃ bāhyārcanaṃ kṛtvā devīpārśvagatāḥ punaḥ |
devyo dvādaśa sampūjyāḥ pratidik tritayaṃ trayam || 29 ||
18.30
māyādyā kālarātriś ca tṛtīyā vaṭavāsinī |
gaṇeśvarī ca kāhnākhyā vyāpikālarkavāsinī || 30 ||
18.31
māyārājñī ca madanapriyā syād aṣṭamī ratiḥ |
lakṣmīḥ kāhneśvarī ceti devyo dvādaśa kīrtitāḥ || 31 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Reihenfolge und die Angabe „als achte“ stimmen im Druck nicht ohne Weiteres überein; die zwölf Namen werden bewahrt, ohne die Nummerierung stillschweigend umzuschreiben.
18.32
naivedyāntārcanaṃ kṛtvā dadyān matsyādinā balim |
evaṃ sampūjitā sveṣṭaṃ kālarātriḥ prayacchati || 32 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische, nichtvegetarische Ritualgabe; keine allgemeine Yoga-Praxisempfehlung.
Historische Beeinflussungs- und Schädigungsrituale
Die deutsche Erschließung gibt diese Anwendungen nichtanleitend wieder; sie sind keine heutige Praxisempfehlung.
18.33
śanivāre tu sandhyāyāṃ gacched ramyaṃ sarovaram |
haridrākṣatapuṣpais tan mantreṇānena pūjayet || 33 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.34
tāro namo jalaukāyai dvitayaṃ sarvataḥ param |
janaṃ vaśaṃ kurudvandvaṃ humanto manur īritaḥ || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.35
gṛham āgatya gotrāyāṃ svapyād devīṃ smaran niśi |
prātas tatraiva gatvātha jalaukādvitayaṃ tataḥ || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.36
gṛhītvā tatra śoṣyātha chāyāyāṃ cūrṇayet punaḥ |
jalūkācūrṇayuktena kṛṣṇakārpāsasūtrataḥ || 36 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.37
vartiṃ vidhāya muñceta bhājane nirmite mṛdā |
kulālacakrotthitayā tatra tailaṃ punaḥ kṣipet || 37 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.38
tailaṃ yantrāt samānītaṃ bhramato nirmalaṃ śuci |
vārastrīsadanād vahnim ānīya jvālayet tu tam || 38 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.39
dārubhiḥ kokilākṣasya prakuryāt tatra dīpakam |
vahneḥ puradvayaṃ kṣoṇīpuryantre nidhāpanam || 39 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.40
niśārasena racite madhye lājasamanvite |
kālarātriṃ tato dīpe samāvāhya prapūjayet || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.41
yuktām āvaraṇaiḥ paścān navīnaṃ kharparaṃ nyaset |
dīpotthapātrapratimādadyāt kajjalaṃ sudhīḥ || 41 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.42
paścimābhimukho mantrī kajjalaṃ tat tu mantrayet |
vakṣyamāṇena manunā śatatrayasammitam || 42 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.43
tāro vāṅmadano māyāramābhūmibilaṃ hasauḥ |
namaḥ kāhneśvari padaṃ sarvān mohaya mohaya || 43 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.44
kṛṣṇe'nte kṛṣṇavarṇe ca kṛṣṇāmbarasamanvite |
sarvān ākarṣayadvandvaṃ śīghraṃ vaśaṃ kurudvayam || 44 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.45
vāgbhavagirijākāmaśrībījānto mahāmanuḥ |
vasusāyakavarṇo'yam añjanasyābhimantraṇe || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.46
dīpād ātmani saṃyojya devatām añjanaṃ punaḥ |
bhaumavāre samabhyarcya navanītena mardayet || 46 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.47
mūlenāṣṭottaraśataṃ punar homaṃ samācaret |
madhūkakusumaiḥ sāṣṭaśataṃ vahnau susaṃskṛte || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.48
kumārīṃ baṭukaṃ nārīṃ bhojayen madhurānvitam |
tenāñjanena racitaṃ tilako mantritaḥ samaḥ || 48 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.49
darśanād eva vaśayen narān nārīn nareśvarān |
dugdhenādau pradattaṃ tannarāṇāṃ vaśakārakam || 49 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.50
tena spṛṣṭo naro nūnaṃ dāsaḥ spaṣṭaṃ bhavet sadā |
vaśīkaraṇam ākhyātaṃ stambhanaṃ procyate'dhunā || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.51
haridrārañjite vastre likhed yantram idaṃ śubham |
niśāgorocanākuṣṭhāñjanair gomūtramarditaiḥ || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.52
likhed aṣṭadalaṃ padmaṃ ripunāmāḍhyakarṇikam |
daleṣu vilikhet tāradvayaṃ bhūbījayugmakam || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.53
caṭadvayaṃ tato yantraṃ pītasūtreṇa veṣṭayet |
kokilākhyataroḥ saptakaṇṭakaiḥ parikīlitam || 53 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.54
bhānuvṛkṣadalaiḥ samyag veṣṭitaṃ nikṣipet punaḥ |
valmīkarandhre meṣasya mūtreṇopari pūrayet || 54 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.55
aśmānaṃ randhravadane nidhāyāśmasaṃsthitaḥ sudhīḥ |
sahasraṃ prajapen mantraṃ niśācaradiśāmukhaḥ || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.56
niśayā nirmitair akṣaiḥ sa mantraḥ procyate'dhunā |
praṇavo gaganakṣoṇyau candradīrghatrayānvitau || 56 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.57
kāmākṣimāyāvarṇānte rūpiṇīti padaṃ tataḥ |
sarvānte ca manohāriṇy ante stambhayayugmakam || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.58
rodhayadvitayaṃ paścān mohayadvitayaṃ punaḥ |
dīrghatrayāḍhya kāmasya bījaṃ kāmo'ntimo bhagī || 58 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.59
kāhneśvari tato varmatrayaṃ pañcāśadakṣaraḥ |
prokto mantraḥ prajapte'smin śatrūṇāṃ stambhanaṃ bhavet || 59 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.60
ravau haridrām ānīya piṣṭvā dugdhena yoṣitaḥ |
tadrasena likhed bhūrje vṛtam antaḥ smarānvitam || 60 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.61
tadvṛtaṃ veṣṭayet kāmabījair daśabhir ādarāt |
punar vṛttaṃ prakalpyātha veṣṭayed arkamanmathaiḥ || 61 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.62
viracyātha punar vṛttaṃ veṣṭayet ṣoḍaśasmaraiḥ |
tasyopari ṣaṭkoṇaṃ koṇeṣu madanānvitam || 62 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.63
vāgbījamadhye tat sarvaṃ yantraṃ mohanakārakam |
upaviśyātha tatsthāne daśārṇaṃ manuṃ japet || 63 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.64
ṅentaḥ kāmaḥ kāmabījaṃ kāminyai kāmasampuṭaḥ |
tārādyo daśavarṇo'yaṃ manur lokavimohanaḥ || 64 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.65
pañcāhaṃ prajapen mantraṃ pratyahaṃ kruddhamānasaḥ |
taddaśāṃśaṃ prajuhuyāt tilair ājyapariplutaiḥ || 65 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.66
homotthabhasmanā kuryāt tilakaṃ narasattamaḥ |
mohayed akhilaṃ viśvaṃ tadyantrasyāpi dhāraṇāt || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.67
uktaṃ mohanam ākarṣaṃ vakṣye kṛṣṇāṣṭamīdine |
bhūte vā bhūmijanārkayukte prātar jalāntare || 67 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.68
nābhidaghne sthito mūlaṃ sahasraṃ saśataṃ japet |
tato gṛhaṃ samāgatya tailābhyaktakalevaraḥ || 68 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.69
pīṭhādāvañjanaiḥ kṛtvā stryākāraṃ vā narākṛtim |
iṣṭvā lajjāvatīpatraiḥ prokṣet tanmūlajai rasaiḥ || 69 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.70
tadagre prajapec catvāriṃśadakṣaraṃ manum |
tāro namaḥ kālikāyai sarvākarṣapadaṃ tataḥ || 70 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.71
rativāyū bhautikasthāv amukīm iti varṇitaḥ |
ākarṣayadvayaṃ śīghramānayadvitayaṃ tataḥ || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext nennt in 70 und 72 vierzig Silben; die Hindi-Erklärung zählt dagegen 44. Die Abweichung wird nicht stillschweigend beseitigt.
18.72
pāśomāṅkuśaṃ bhadrakālyai hṛdayam antataḥ |
catvāriṃśallipir mantraḥ prokta ākarṣaṇakṣamaḥ || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.73
śataṃ ṣaṣṭyadhikaṃ japtvā lohitaiḥ karavīrajaiḥ |
pañcāśadbhir mantrī pūjayel likhitākṛtim || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.74
mātṛkāvarṇam ekaikaṃ tannāmākarṣayadvayam |
nama ity abhi saṃyojya puṣpam ekaikam arpayet || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.75
dhūpadīpanaivedyāni kṛtvā homaṃ samācaret |
caṇakair ājyasaṃmiśrair ākarṣamanunā śatam || 75 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.76
kṛṣṇakārpāsasūtrasya kumārīnirmitasya ca |
guṇaṃ dehamitaṃ kṛtvā aṣṭāviṃśatitantubhiḥ || 76 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.77
ākarṣamanunā dadyād granthīn aṣṭottaraṃ śatam |
taddorake dhṛte śīghram āyāti strī naro'pi vā || 77 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.78
trirātrād grāmamadhyastho'nyadeśyo navarātrataḥ |
uktam ākarṣaṇaṃ kiñcid uccāṭanam athocyate || 78 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.79
śūnyāgāre caturdaśyāṃ kṛṣṇāyāṃ kukkuṭāsanaḥ |
yamāśāvadano muktakaco nīlāmbarāvṛtaḥ || 79 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.80
granthisaṃyutayā mauñjyā rajjvā mantram imaṃ japet |
sahasradvayasaṅkhyātaṃ śabaryā devatāṃ smaret || 80 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.81
tāro bhūdharabhṛgvarkasaṃvartāḥ kriyānvitāḥ |
pratyekaṃ dīpikācandrayutā bījacatuṣṭayam || 81 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.82
kālarātrimahāvyākṣipadānte'mukam uccaret |
āśūccāṭaya yugmaṃ tu chindhi bhindhi śucipriyā || 82 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.83
prāsādabījaṃ kāmākṣisṛṇyanto manur īritaḥ |
ṣaṭtriṃśadvarṇasaṃyuktaḥ śīghram uccāṭako ripoḥ || 83 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.84
japānte tadaṃśena sarṣapair juhuyān niśi |
tataḥ sarṣapapiṇyākais tailodakasaṃyutaiḥ || 84 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.85
baliṃ pradadyād evaṃ manunā viśikho bhuvi |
evaṃ kṛte saptarātraṃ deśād dūraṃ vrajed ariḥ || 85 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.86
yayor vidveṣam icchec ca tayor janmatarūdbhavam |
phalakadvitayaṃ kṛtvā tatrākārau tayor likhet || 86 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.87
viṣāṣṭakena vāleyīdugdhāktenābhidhānvitam |
tat spṛṣṭvā prajapen mantraṃ sahasram adhiyāmini || 87 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.88
viyat pāvakamanvinduyuk glauṃ khaṃ manuhaṃsayuk |
nidrāgnimanubindusthā bhagavaty ante tridaṇḍhā || 88 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.89
riṇyante'mukam amukaṃ śīghraṃ vidveṣayadvayam |
rodhayadvitayaṃ paścād bhañjayadvitayaṃ ramā || 89 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.90
māyārājñī caturthyantā praṇavaṃ kavacatrayam |
pañcāśadakṣaro mantras tārādiḥ sarvasiddhidaḥ || 90 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.91
japānte phalakadvandvaṃ baddhvā rajjvā parasparam |
khararasairibhagandharvapuccharomasamutthayā || 91 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.92
valmīkarandhre nikhanet punas taṃ vai japen naraḥ |
saptāhāj jāyate vairaṃ tayoḥ prītimator api || 92 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.93
māraṇaṃ tu prakurvīta brāhmaṇetaravidviṣi |
tacchuddhyarthaṃ japen mūlamantram aṣṭottaraṃ śatam || 93 ||
Erläuterung zur Stelle: Die historische Ausnahme für Brahmanen wird dokumentiert, aber weder das Schädigungsziel noch die soziale Ungleichbehandlung werden übernommen. Die vorgeschriebene Reinigung zeigt, dass die Handlung im Text selbst nicht folgenlos erscheint.
18.94
kṛṣṇāṅgāracaturdaśyāṃ gopurād vā catuṣpathāt |
śmaśānād vā samānīya mṛdaṃ tatra vinikṣipet || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.95
viḍaṅgāni hayāry arkakusumāny api mantravit |
tanmṛdā putalīṃ kuryāc chmaśāne nijālaye || 95 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.96
upaviśya śikhāmukto nīlavastrāvṛto niśi |
tad vakṣasi ripor nāma likhitvā sthāpayed asūn || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.97
śmaśānavāsasācchādya tailābhyaktām athārcayet |
snāpayet putalīṃ tāṃ tu kharāśvamahiṣāsṛjā || 97 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.98
raktacandanadhattūrakusumāny arpayet tataḥ |
māraṇākhyena manunā kuryād dhomaṃ ca pūjanam || 98 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.99
dīrghatrayānirātrīśayuktā tandrī mṛtīśvari |
krūṃ kṛtyānte'mukaṃ śīghraṃ mārayadvitayaṃ sṛṇiḥ || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.100
trayoviṃśatyakṣarāḍhyo dhruvādir māraṇe manuḥ |
anena manunā pūjāṃ kṛtvā homaṃ samācaret || 100 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.101
ugrāsarṣapabhallātonmattabījaiḥ sumiśritaiḥ |
śmaśānāgnau śataṃ sāyaṃ chittvā tatpratimāśiraḥ || 101 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.102
tadagnau pradahen mantrī pūrṇāhutim athācaret |
evaṃ kṛte trisaptāhād ripuḥ syāt sūryajātithiḥ || 102 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.103
karmasv evaṃ vidheṣv ādau bhairavāya baliṃ diśet |
māṣānnapalamadyādyair evaṃ siddhir bhaved dhruvam || 103 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische aggressive oder manipulative Ritualanwendung; keine empfohlene Sadhana.
18.104
yo mantrī vidadhātīdṛk karma tena prayatnataḥ |
ātmāvanāya saṃsevyo narasiṃho haro'pi vā || 104 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Abschluss stellt die aggressiven Anwendungen in einen Schutz- und Gefahrenzusammenhang. Dies wird nicht als Rechtfertigung ihrer heutigen Ausübung verstanden.
Ein neuer Abschnitt entfaltet die Verehrung der Göttin in ihren drei großen Gestalten.
18.105
atho navākṣaraṃ mantraṃ vakṣye caṇḍīpravṛttaye |
vāṅmāyā madano dīrghalakṣmīs tandrī śrutīnduyuk || 105 ||
Erläuterung zur Stelle: Ein neuer Abschnitt beginnt. Naukā erläutert die ersten Bijas als aiṃ hrīṃ klīṃ und den folgenden Namen als cāmuṇḍā.
18.106
ḍāyai sadṛg jalaṃ kūrmadvayaṃ jhiṇṭīśasaṃyutam |
navākṣaro'sya ṛṣayo brahmaviṣṇumaheśvarāḥ || 106 ||
Erläuterung zur Stelle: Die von Naukā erklärte Formel lautet aiṃ hrīṃ klīṃ cāmuṇḍāyai vicce. Sie ist als Navarna-Mantra überliefert; eine zusätzliche oṃ-Silbe gehört nicht zur hier genannten Neunsilbenform.
18.107
chandāṃsy uktāni munibhir gāyatryuṣṇiganuṣṭubhaḥ |
devyaḥ proktā mahāpūrvāḥ kālī lakṣmīḥ sarasvatī || 107 ||
18.108
nandāśākambharībhīmāḥ śaktayo'sya manoḥ smṛtāḥ |
syād raktadantikā durgā bhrāmaryā bījasaṃjñayaḥ || 108 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zuordnung meint Göttinnengestalten als Kräfte und Keime der Gesamtformel, nicht einfach drei zusätzlich anzuhängende Lautbijas.
18.109
agnivāyubhagas tattvaṃ phalaṃ vedatrayodbhavam |
sarvābhīṣṭaprasiddhyarthaṃ viniyoga udāhṛtaḥ || 109 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt Bhaga hier als Sonne.
18.110
ṛṣicchandodevatāni śiromukhahṛdi nyaset |
śaktibījāni stanayos tattvāni hṛdaye punaḥ || 110 ||
Elf Nyasas
Der Körper wird mit Lauten, göttlichen Kräften und Schutzbitten verbunden.
18.111
tata ekādaśanyāsān kurvīteṣṭaphalapradān |
prathamo mātṛkānyāsaḥ kāryaḥ pūrvoktamārgataḥ || 111 ||
18.112
kṛtena yena devasya sārūpyaṃ yāti mānavaḥ |
atha dvitīyaṃ kurvīta nyāsaṃ sārasvatābhidham || 112 ||
18.113
bījatrayaṃ tu mantrādyaṃ tārādi hṛdayāntikam |
kramād aṅguliṣu nyasya kaniṣṭhādyāsu pañcasu || 113 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt die Folge oṃ aiṃ hrīṃ klīṃ namaḥ aus.
18.114
karayor madhyataḥ pṛṣṭhe maṇibandhe ca kūrpare |
hṛdayādiṣv aṅgeṣu vinyasej jātisaṃyutam || 114 ||
Erläuterung zur Stelle: Jāti bezeichnet hier die ritualtechnischen Abschlusssilben der Anga-Mantras.
18.115
asmin sārasvate nyāse kṛte jāḍyaṃ vinaśyati |
tatas tṛtīyaṃ kurvīta nyāsaṃ mātṛgaṇānvitam || 115 ||
18.116
māyābījādikā brāhmī prācyāṃ pātu māṃ sadā |
māheśvarī tathāgneyyāṃ kaumārī dakṣiṇe'vatu || 116 ||
18.117
vaiṣṇavī pātu nairṛtye vārāhī paścime'vatu |
indrāṇī pāvake koṇe cāmuṇḍā cottare'vatu || 117 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck hat pāvake koṇe, also Feuerecke/Südosten; die begleitende Erklärung nennt dagegen Nordwesten. Die Abweichung wird bewahrt.
18.118
aiśāne tu mahālakṣmīr ūrdhvaṃ vyomeśvarī tathā |
saptadvīpeśvarī bhūmau rakṣet kāmeśvarī tale || 118 ||
18.119
tṛtīye'smin kṛte nyāse trailokyavijayī bhavet |
nyāsaṃ caturthaṃ kurvīta nandajādisamanvitam || 119 ||
18.120
nandajā pātu pūrvāṅgaṃ kamalāṅkuśamaṇḍitā |
khaḍgapātrakarā pātu dakṣiṇe raktadantikā || 120 ||
18.121
pṛṣṭhe śākambharī pātu puṣpapallavasaṃyutā |
dhanurbāṇakarā durgā vāme pātu sadaiva mām || 121 ||
18.122
śiraḥpātrakarā bhīmā mastakāc caraṇāvadhi |
pādādi mastakaṃ yāvad bhrāmarī citrakāntibhṛt || 122 ||
18.123
turyaṃ nyāsaṃ naraḥ kuryāj jarāmṛtyuṃ vyapohati |
atha kurvīta brahmākhyaṃ nyāsaṃ pañcamam uttamam || 123 ||
Erläuterung zur Stelle: Alter und Tod zu überwinden ist hier eine religiöse Verheißung, keine medizinische oder biologische Zusicherung.
18.124
pādādi nābhiparyantaṃ brahmā pātu sanātanaḥ |
nābher viśuddhiparyantaṃ pātu nityaṃ janārdanaḥ || 124 ||
18.125
viśuddher brahmarandhrāntaṃ pātu rudras trilocanaḥ |
haṃsaḥ pātu padadvandvaṃ vainateyaḥ karadvayam || 125 ||
Erläuterung zur Stelle: Vainateya ist Garuda, Sohn Vinatas.
18.126
cakṣuṣī vṛṣabhaḥ pātu sarvāṅgāni gajānanaḥ |
parāparau dehabhāgau pātv ānandamayo hariḥ || 126 ||
Erläuterung zur Stelle: Parāparau bezeichnet die beiden gegensätzlichen beziehungsweise oberen und unteren Körperbereiche; die Zuordnung bleibt im Grundtext knapp.
18.127
kṛte'smin pañcame nyāse sarvān kāmān avāpnuyāt |
ṣaṣṭhaṃ nyāsaṃ tataḥ kuryān mahālakṣmyādisaṃyutam || 127 ||
18.128
madhyaṃ pātu mahālakṣmīr aṣṭādaśabhujānvitā |
ūrdhvaṃ sarasvatī pātu bhujair aṣṭābhir ūrjitā || 128 ||
18.129
adhaḥ pātu mahākālī daśabāhusamanvitā |
siṃho hastadvayaṃ pātu paraṃ haṃso'kṣiyugmakam || 129 ||
18.130
mahiṣaṃ divyam ārūḍho yamaḥ pātu padadvayam |
maheśacaṇḍikāyuktaḥ sarvāṅgāni mamāvatu || 130 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Verbindung maheśacaṇḍikāyuktaḥ wird als Mahesha mit Chandika verstanden.
18.131
ṣaṣṭhe'smin vihite nyāse sadgatiṃ prāpnuyān naraḥ |
mūlākṣaranyāsarūpaṃ nyāsaṃ kurvīta saptamam || 131 ||
18.132
brahmarandhre netrayugme śrutyor nāsikayor mukhe |
pāyau mūlamanor varṇāṃs tārādyān namasānvitān || 132 ||
18.133
vinyaset saptame nyāse kṛte rogakṣayo bhavet |
pāyuto brahmarandhrāntaṃ punas tān eva vinyaset || 133 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Heilwirkung ist eine traditionelle Verheißung, keine medizinisch gesicherte Wirkung. Die zweite Hälfte eröffnet den achten Nyasa.
18.134
kṛte'sminn aṣṭame nyāse sarvaṃ duḥkhaṃ vinaśyati |
kurvīta navamaṃ nyāsaṃ mantravyāptisvarūpakam || 134 ||
18.135
mastakāc caraṇaṃ yāvac caraṇān mastakāvadhi |
puro dakṣe pṛṣṭhadeśe vāmabhāge'ṣṭaśo nyaset || 135 ||
18.136
mūlamantrakṛto nyāso navamo devatāptikṛt |
tataḥ kurvīta daśamaṃ ṣaḍaṅganyāsam uttamam || 136 ||
18.137
mūlamantraṃ jātiyuktaṃ hṛdayādiṣu vinyaset |
kṛte'smin daśame nyāse trailokyaṃ vaśagaṃ bhavet || 137 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Beherrschungsverheißung ist Teil der historischen Ritualsprache.
Lobpreis und Körperweihung
Der Grundtext nennt die bekannten Lobpreisverse durch ihre Anfänge.
18.138
daśanyāsoktaphaladaṃ kuryād ekādaśaṃ tataḥ |
khaḍginī śūlinītyādi paṭhitvā ślokapañcakam || 138 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Verse werden hier nur durch ihren Anfang bezeichnet. Die im Kommentar ausgeschriebenen Devi-Mahatmya-Zitate werden nicht als zusätzliche Verse des Grundtexts gezählt.
18.139
ādyaṃ kṛṣṇataraṃ bījaṃ dhyātvā sarvāṅgake nyaset |
śūlena pāhi no devītyādi ślokacatuṣṭayam || 139 ||
18.140
paṭhitvā sūryasadṛśaṃ dvitīyaṃ sarvato nyaset |
sarvasvarūpe sarveśe ityādi ślokapañcakam || 140 ||
18.141
paṭhitvā sphaṭikābhāsaṃ tṛtīyaṃ svatanau nyaset |
tataḥ ṣaḍaṅgaṃ kurvīta vibhaktair mūlavarṇakaiḥ || 141 ||
18.142
ekaikena caikena caturbhir yugalena ca |
samastena ca mantreṇa kuryād aṅgāni ṣaṭ sudhīḥ || 142 ||
Erläuterung zur Stelle: PDF 624 enthält die im Kommentar ausgeschriebenen Zitatverse; der Grundtext setzt hier fort.
18.143
śikhāyāṃ netrayoḥ śrutyor nasor vaktre gude nyaset |
mantravarṇān samastena vyāpakaṃ tv aṣṭaśaś caret || 143 ||
Mahakali, Mahalakshmi und Mahasarasvati
Die drei Meditationsbilder gehören zum Devi-Mahatmya-Zusammenhang.
18.144
khaḍgaṃ cakragadeṣu cāpaparighāñ chūlaṃ bhuśuṇḍīṃ śiraḥ |
śaṅkhaṃ sandadhatīṃ karais trinayanāṃ sarvāṅgabhūṣāvṛtām |
yām astaut svapite harau kamalajo hantuṃ madhuṃ kaiṭabhaṃ |
nīlāśmadyutim āsyapādadaśakāṃ seve mahākālikām || 144 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert auch zehn Arme; Bhushundi ist eine Waffenbezeichnung. Der Lotusgeborene ist Brahma. Das Bild gehört zum Devi-Mahatmya-Zusammenhang.
18.145
akṣasrakparaśū gadeṣu kuliśaṃ padmaṃ dhanuḥ kuṇḍikāṃ |
daṇḍaṃ śaktim asiṃ ca carma jalajaṃ ghaṇṭāṃ surābhājanam |
śūlaṃ pāśasudarśane ca dadhatīṃ hastaiḥ pravālaprabhāṃ |
seve sairibhamardinīm iha mahālakṣmīṃ sarojasthitām || 145 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese achtzehnarmige Mahalakshmi ist die kämpferische Göttin des Devi-Mahatmya-Kontexts; sie wird nicht auf ein gewöhnliches zweihändiges Wohlstandsbild reduziert.
18.146
ghaṇṭāśūlahalāni śaṅkhamusale cakraṃ dhanuḥ sāyakaṃ |
hastābjair dadhatīṃ ghanāntavilasac chītāṃśutulyaprabhām |
gaurīdehasamudbhavāṃ trijagatām ādhārabhūtāṃ mahā |
pūrvām atra sarasvatīm anubhaje śumbhādidaityārdinīm || 146 ||
18.147
evaṃ dhyātvā japel lakṣacatuṣkaṃ taddaśāṃśataḥ |
pāyasānnena juhuyāt pūjite hemaretasi || 147 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt Hemaretas als Agni.
Die Umkreise der Chandi-Verehrung
Auch Bewusstheit, Geduld, Vertrauen, Erinnerung und Mitgefühl erscheinen als göttliche Kräfte.
18.148
jayādiśaktibhir yukte pīṭhe devīṃ yajet tataḥ |
tattvapatravṛtatryaśraṣaṭkoṇāṣṭadalānvite || 148 ||
Erläuterung zur Stelle: Tattva bezeichnet hier die Zahl 24, wie die folgende Erklärung des Diagramms bestätigt.
18.149
trikoṇamadhye sampūjya dhyātvā tāṃ mūlamantrataḥ |
pūrvakoṇe vidhātāraṃ surayā saha pūjayet || 149 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck hat surayā; eine erwartbare Namenskorrektur wird nicht stillschweigend vorgenommen. PDF 627 enthält Erläuterungen und das Diagramm.
18.150
viṣṇuṃ śriyā ca nairṛtye vāyavye tūmayā śivam |
uttaradakṣiṇayoḥ siṃhaṃ mahiṣaṃ kramam āyajet || 150 ||
18.151
ṣaṭsu koṇeṣu pūrvādi nandajāṃ raktadantikām |
śākambharīṃ tathā durgāṃ bhīmāṃ ca bhrāmarīṃ yajet || 151 ||
18.152
sabindunādādyārṇādyās tārādyāś ca namontikāḥ |
nandajādyā yajec chaktīr vakṣyamāṇā apīdṛśīḥ || 152 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die Namensmantras am Beispiel Nandajas und Brahmanis.
18.153
aṣṭapatreṣu brahmāṇī pūjyā māheśvarī parā |
kaumārī vaiṣṇavī cātha vārāhī nārasiṃhy api || 153 ||
18.154
paścād aindrī ca cāmuṇḍā tathā tattvadaleṣv imāḥ |
viṣṇumāyācetanā ca buddhir nidrā kṣudhā tataḥ || 154 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen bezeichnen Vishnus Maya, Bewusstheit, Einsicht, Schlaf und Hunger.
18.155
chāyāśaktiḥ parā tṛṣṇā kṣāntir jātiś ca lajjayā |
śāntiḥ śraddhā kāntilakṣmyau dhṛtir vṛttiḥ śrutiḥ smṛtiḥ || 155 ||
Erläuterung zur Stelle: Schatten, Kraft, Durst, Geduld, Geburt beziehungsweise Gattung, Schamgefühl, Frieden, Vertrauen, Schönheit, Glück, Standhaftigkeit, Lebensunterhalt, Hören beziehungsweise Offenbarung und Erinnerung erscheinen als göttliche Kräfte.
18.156
tuṣṭiḥ puṣṭir dayā mātā bhrāntiḥ śaktir iti kramāt |
bahir bhūgṛhakoṇeṣu gaṇeśaḥ kṣetrapālakaḥ || 156 ||
Erläuterung zur Stelle: Śakti wird hier als Gattungsbezeichnung der Reihe verstanden; die vorherige Reihe ergibt damit 24 Gestalten. Der Sanskritdruck wiederholt das Wort am Ende.
18.157
baṭukaś cāpi yoginyaḥ pūjyā indrādikā api |
evaṃ siddhe manau mantrī bhavet saubhāgyabhājanam || 157 ||
Die Saptashati mit Verständnis rezitieren
Deutliche Aussprache und Vergegenwärtigung des Sinnes werden ausdrücklich verlangt.
18.158
mārkaṇḍeyapurāṇoktaṃ nityaṃ caṇḍīstavaṃ paṭhan |
puṭitaṃ mūlamantreṇa japann āpnoti vāñchitam || 158 ||
Erläuterung zur Stelle: Gemeint ist die als Devi-Mahatmya beziehungsweise Durga-Saptashati bekannte Textüberlieferung.
18.159
āśvinasya site pakṣe ārabhyāgnitithiṃ sudhīḥ |
aṣṭamyantaṃ japel lakṣaṃ daśāṃśaṃ homam ācaret || 159 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt agnitithi hier als Pratipad, den ersten Mondtag.
18.160
pratyahaṃ pūjayed devīṃ paṭhet saptaśatīm api |
viprān ārādhya mantrī svam iṣṭārthaṃ labhate'cirāt || 160 ||
18.161
saptaśatyāś caritre tu prathame padmabhūr muniḥ |
chando gāyatram uditaṃ mahākālī tu devatā || 161 ||
18.162
vāgbījaṃ pāvakas tattvaṃ dharmārthaṃ viniyojanam |
madhyame tu caritre'tra munir viṣṇur udāhṛtaḥ || 162 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā ordnet das erste Charitra dem Madhu-Kaitabha-, das mittlere dem Mahishasura-Geschehen zu.
18.163
uṣṇikchando mahālakṣmīr devatā bījam adrijā |
vāyus tattvaṃ dhanaprāptyai viniyoga udāhṛtaḥ || 163 ||
Erläuterung zur Stelle: Adrija bezeichnet hier nach Naukā hrīṃ.
18.164
uttarasya caritrasya ṛṣiḥ śaṅkara īritaḥ |
triṣṭupchando devatāsya proktā mahāsarasvatī || 164 ||
Erläuterung zur Stelle: Das letzte Charitra betrifft insbesondere Shumbha und Nishumbha.
18.165
kāmabījaṃ ravis tattvaṃ kāmāptyai viniyojanam |
evaṃ saṃsmṛtya ṛṣyādīn dhyātvā pūrvoktamārgataḥ || 165 ||
18.166
sārthasmṛti paṭhec caṇḍīstavaṃ spaṣṭapadākṣaram |
samāptau tu mahālakṣmīṃ dhyātvā kṛtvā ṣaḍaṅgakam || 166 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt ausdrücklich arthasmaraṇapūrvakam: Der Sinn soll beim Rezitieren gegenwärtig sein. Dies ist ein besonders klarer Beleg dafür, dass Mantrapraxis nicht auf mechanische Wiederholung reduziert wird.
18.167
japed aṣṭaśataṃ mūlaṃ devatāyai nivedayet |
evaṃ yaḥ kurute stotraṃ nāvasīdati jātucit || 167 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedruckte Verbindung aṣṭaśatam wird in der begleitenden Erklärung als 108 verstanden.
18.168
caṇḍikāṃ prabhajan martyo dhanai dhānyair yaśaścayaiḥ |
putraiḥ pautrair arogyair yukto jīved bahūḥ samāḥ || 168 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle Fruchtverheißung; die Druckformen werden nicht als moderne Erfolgsgarantie gelesen.
Shatachandi als Gemeinschaftsritual
Das aufwendige Ritual antwortet auf individuelle und kollektive Nöte.
18.169
śatacaṇḍīvidhānaṃ tu pravakṣye prītaye nṛṇām |
nṛpopadrava āpanne durbhikṣe bhūmikampane || 169 ||
18.170
ativṛṣṭyā manāvṛṣṭau paracakrabhaye kṣaye |
sarve vighnā vinaśyanti śatacaṇḍīvidhau kṛte || 170 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckverbindung des ersten Viertels ist auffällig; Regenübermaß und Regenmangel sind im Zusammenhang deutlich.
18.171
rogāṇāṃ vairiṇāṃ nāśo dhanaputrasamṛddhayaḥ |
śaṅkarasya bhavānyā vā prāsādānnikaṭe śubham || 171 ||
18.172
maṇḍapadvāravedyāḍhyaṃ kuryāt sadhvajatoraṇam |
tatra kuṇḍaṃ prakurvīta pratīcyāṃ madhyato'pi vā || 172 ||
18.173
snātvā nityakṛtiṃ kṛtvā vṛṇuyād daśavāḍavān |
jitendriyān sadācārān kulīnān satyavādinaḥ || 173 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Herkunftsanforderung gehört zur historischen Sozialordnung; Sinnesbeherrschung, gutes Verhalten und Wahrhaftigkeit werden davon unterscheidbar als persönliche Eigenschaften genannt.
18.174
vyutpannāṃś caṇḍikāpāṭharatāṃl lajjādayāvataḥ |
madhuparkavidhānena vastrasvarṇādidānataḥ || 174 ||
Erläuterung zur Stelle: Lajjā und dayā bezeichnen sittliche Scheu beziehungsweise Schamgefühl und Mitgefühl; die Auswahl der Rezitierenden verbindet Textkenntnis und Haltung.
18.175
japārtham āsanaṃ mālāṃ dadyāt tebhyo'pi bhojanam |
te haviṣyānnam aśnanto mantrārthagatamānasāḥ || 175 ||
18.176
bhūmau śayānāḥ pratyekaṃ japeyuś caṇḍikāstavam |
mārkaṇḍeyapurāṇoktaṃ daśakṛtvaḥ śucetasaḥ || 176 ||
Kumari Puja und ihre historischen Regeln
Die Verehrung der Göttin in Kindern steht neben sozialen und körperbezogenen Ausschlussregeln, die nicht als heutige Werte übernommen werden.
18.177
navārṇaṃ caṇḍikāmantraṃ japeyuś cāyutaṃ pṛthak |
yajamānaḥ pūjayec ca kanyānāṃ daśakaṃ śubham || 177 ||
18.178
dvivarṣādyā daśābdāntāḥ kumārīḥ paripūjayet |
nādhikāṅgīṃ na hīnāṅgīṃ kubjinīṃ ca vraṇāṅkitām || 178 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische körperbezogene Ausschlusskriterien. Sie sind diskriminierend und keine Empfehlung für heutige Verehrung oder den Umgang mit Kindern.
18.179
andhāṃ kāṇāṃ kekarāṃ ca kurūpāṃ romayuktatanum |
dāsījātāṃ rogayuktāṃ duṣṭāṃ kanyāṃ na pūjayet || 179 ||
Erläuterung zur Stelle: Die historischen Abwertungen nach Körper, Gesundheit und Herkunft werden ausdrücklich nicht übernommen.
18.180
viprāṃ sarveṣṭasaṃsiddhyai yaśase kṣatriyodbhavām |
vaiśyānāṃ dhanalābhāya putrāptyai śūdrajāṃ yajet || 180 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Varna-Zuordnungen, keine Wertung von Kindern oder Menschen für die Gegenwart.
18.181
dvivarṣā sā kumāry uktā trimūrtis trihāyanī |
caturabdā tu kalyāṇī pañcavarṣā tu rohiṇī || 181 ||
18.182
ṣaḍabdā kālikā proktā caṇḍikā saptahāyanī |
aṣṭavarṣā śāmbhavī syād durgā ca navahāyanī || 182 ||
18.183
subhadrā daśavarṣā tāḥ svamantraiḥ paripūjayet |
ekābdayāḥ prītyabhāvo rudrābdās tu vivarjitāḥ || 183 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Altersreihe benennt neun Gestalten für zwei bis zehn Jahre, während 177 eine Gruppe von zehn Mädchen nennt. Die Differenz wird nicht durch eine erfundene zehnte Gestalt aufgefüllt.
Anrufungen der Göttin
Die Gebete betonen Mitgefühl, Frieden, Freude und das göttliche Wesen aller Lebewesen.
18.184
tāsām āvāhane mantrāḥ procyante śaṅkaroditāḥ |
mantrākṣaramayīṃ lakṣmīṃ mātṝṇāṃ rūpadhāriṇīm || 184 ||
18.185
navadurgātmikāṃ sākṣāt kanyām āvāhayāmy aham |
kumārikādikanyānāṃ pūjāmantrān bruve'dhunā || 185 ||
18.186
jagatpūjye jagadvandye sarvadevasvarūpiṇi |
pūjāṃ gṛhāṇa kaumāri jaganmātar namo'stu te || 186 ||
18.187
tripurāṃ tripurādhārāṃ trivargajñānarūpiṇīm |
trailokyavanditāṃ devīṃ trimūrtiṃ pūjayāmy aham || 187 ||
18.188
kālātmikāṃ kalātītāṃ kāruṇyahṛdayāṃ śivām |
kalyāṇajananīṃ devīṃ kalyāṇīṃ pūjayāmy aham || 188 ||
18.189
aṇimādiguṇādhārām akārādyakṣarātmikām |
anantaśaktikāṃ lakṣmīṃ rohiṇīṃ pūjayāmy aham || 189 ||
18.190
kāmacārāṃ śubhāṃ kāntāṃ kālacakrasvarūpiṇīm |
kāmadāṃ karuṇodārāṃ kālikāṃ pūjayāmy aham || 190 ||
18.191
caṇḍavīrāṃ caṇḍamāyāṃ caṇḍamuṇḍaprabhañjanīm |
pūjayāmi mahādevīṃ caṇḍikāṃ caṇḍavikramām || 191 ||
18.192
sadānandakarīṃ śāntāṃ sarvadevanamaskṛtām |
sarvabhūtātmikāṃ devīṃ śāmbhavīṃ pūjayāmy aham || 192 ||
18.193
durgame dustare kārye bhavārṇavavināśini |
pūjayāmi sadā bhaktyā durgāṃ durgārtināśinīm || 193 ||
18.194
sundarīṃ svarṇavarṇābhāṃ sukhasaubhāgyadāyinīm |
subhadrajananīṃ devīṃ subhadrāṃ pūjayāmy aham || 194 ||
18.195
etair mantraiḥ purāṇoktaiḥ snātāṃ kanyāṃ prapūjayet |
gandhaiḥ puṣpair bhakṣyabhojyair vastrair ābharaṇair api || 195 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Verehrung der Göttin in Kindern ist von den diskriminierenden Zulassungsregeln des historischen Textes zu unterscheiden.
18.196
vedyāṃ viracite ramye sarvatobhadramaṇḍale |
ghaṭaṃ saṃsthāpya vidhivat tatrāvāhyārcayed imām || 196 ||
18.197
tadagre kanyakāś cāpi pūjayed brāhmaṇān api |
upacārais tu vividhaiḥ pūrvoktāvaraṇāny api || 197 ||
Feueropfer, Gaben und Abschluss
Der gemeinschaftliche Vollzug schließt mit Bewirtung und Segen.
18.198
evaṃ caturdinaṃ kṛtvā pañcame homam ācaret |
pāyasānnais trimadhvaktair drākṣārambhāphalair api || 198 ||
18.199
mātuliṅgekṣukhaṇḍair nārikelaiḥ purais tilaiḥ |
jātīphalair āmraphalair anyair madhuravastubhiḥ || 199 ||
18.200
saptaśatyā daśāvṛttyā pratiślokaṃ hutaṃ caret |
ayutaṃ ca navārṇena sthāpitāgnau vidhānataḥ || 200 ||
18.201
kṛtvāvaraṇadevatānāṃ homaṃ tannāmamantrataḥ |
kṛtvā pūrṇāhutiṃ samyag devāgnī visarjya ca || 201 ||
18.202
abhiṣiñcec ca yaṣṭāraṃ vipraughaḥ kalaśodakaiḥ |
niṣkaṃ suvarṇam athavā pratyekaṃ dakṣiṇāṃ diśet || 202 ||
Erläuterung zur Stelle: Abschließende Wasserweihe und Dakshina gehören zum Abschluss des beschriebenen Ritus.
18.203
bhojayec ca śataṃ viprān bhakṣyabhojyaiḥ pṛthagvidhaiḥ |
tebhyo'pi dakṣiṇāṃ dattvā gṛhṇīyād āśiṣas tataḥ || 203 ||
18.204
evaṃ kṛte jagadvaśyaṃ sarve naśyanty upadravāḥ |
rājyaṃ dhanaṃ yaśaḥ putrān iṣṭam anyal labheta saḥ || 204 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Fruchtverheißung eines aufwendigen Gemeinschaftsrituals.
Sahasrachandi und verantwortliche Weitergabe
Die Schlussverse verbinden die große Ritualform mit ethischen Anforderungen an ihre Empfänger.
18.205
etaddaśaguṇaṃ kuryāc caṇḍīṃ sāhasrajaṃ vidhim |
vidyāvataḥ sadācārān brahmaṇān vṛṇuyāc chatam || 205 ||
18.206
pratyekaṃ caṇḍikāpāṭhān vidadhyus te diśāmitān |
ayutaṃ prajapeyus te pratyekaṃ navavarṇakam || 206 ||
18.207
pūrvoktāḥ kanyakāḥ pūjyāḥ pūrvamantraiḥ śataṃ śubhāḥ |
evaṃ daśāhaṃ sampādya homaṃ kuryuḥ prayatnataḥ || 207 ||
18.208
saptaśatyāḥ śatāvṛttyā pratiślokaṃ vidhānataḥ |
lakṣasaṅkhyaṃ navārṇena pūrvoktair dravyasañcayaiḥ || 208 ||
18.209
hotṛbhyo dakṣiṇāṃ dattvā pūrvoktān bhojayed dvijān |
sahasrasamitān sādhūn devyārādhanatatparān || 209 ||
18.210
evaṃ sahasrasaṅkhyāke kṛte caṇḍīvidhau nṛṇām |
siddhyaty abhīpsitaṃ sarvaṃ duḥkhaughaś ca vinaśyati || 210 ||
18.211
mārī durbhikṣarogādyā naśyanti vyasanoccayāḥ |
nemaṃ vidhiṃ vaded duṣṭe khale caure gurudruhi || 211 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Verheißungen betreffen kollektive Nöte; sie sind keine medizinisch oder gesellschaftlich gesicherten Folgen eines Rituals.
18.212
sādhau jitendriye dānte vaded vidhiṃ imaṃ param |
evaṃ sā caṇḍikā tuṣṭā vaktuś chrotuś ca rakṣati || 212 ||
Kolophon des Taraṅga 18
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau kālarātricaṇḍīmantraśatacaṇḍyādinirūpaṇaṃ nāmāṣṭādaśas taraṅgaḥ || 18 ||
Anmerkung zum Kolophon: Die im Kommentar ausgeschriebenen Devi-Mahatmya-Zitate auf PDF 624 sind keine zusätzlichen Grundtextverse. PDF 601, 627 und 630 enthalten Erläuterungen; der Grundtext setzt danach in seiner fortlaufenden Nummerierung fort. Mehrere örtliche Druck- und Zählungsprobleme sind unmittelbar an den Stellen gekennzeichnet.
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 594–640, gedruckte Seiten 542–588. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 19 – Weitere Gottheiten, Shiva-Linga und Asuri
Der neunzehnte Taraṅga verbindet sehr unterschiedliche Überlieferungsbereiche: die Hahnengestalt Charanayudha, Shastri, die Verehrung des irdenen Shiva-Linga, Yama, Chitragupta und Asuri. Neben aggressiven Anwendungen stehen eindringliche Aussagen über Bhakti und die Darbringung seiner selbst an Shiva.
Charanayudha, die Hahnengestalt
Die Gestalt wird mit Gauri verbunden. Die Anwendungen sind vielfach von Kampf und Beherrschung geprägt.
19.1
caraṇāyudhamantrasya vidhānam abhidhīyate |
mantrī yadvidhinā kṛtvā sādhayet svamanorathān || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Caraṇāyudha, „dessen Waffen die Füße sind“, bezeichnet hier den Hahn, Kukkuṭa; das folgende Meditationsbild zeigt ihn auf Gauris Hand.
19.2
tīkṣṇo'rdhīśendusaṃyuktaḥ sadyojātayuto vidhiḥ |
pinākī sūkṣmayug varṇatrayam etat punaḥ paṭhet || 2 ||
19.3
utkārī dīrghasaṃyuktā māyābījaṃ tato vadet |
dvir abhyastaṃ punar varṇatrayaṃ pūrvoditaṃ punaḥ || 3 ||
19.4
kūrmaḥ sakarṇo vo dīrgho mantro'sya samudīritaḥ |
pāśādyo'ṅkuśabījānto'ṣṭādaśākṣarasaṃyutaḥ || 4 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Lautchiffren werden bewahrt; keine unabhängig rekonstruierte Formel wird als sicherer Grundtext ausgegeben.
19.5
mahārudro muniś cāsya chando'tijagatīritam |
māyābījaṃ sṛṇiḥ śaktir devatā caraṇāyudhaḥ || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Maya bezeichnet hrīṃ, Srini das Ankusha-Bija, wie Naukā erläutert.
19.6
vedarāmākṣirāmāgnivahnivarṇaiḥ ṣaḍaṅgakam |
kṛtvā varṇān vinyasen mūrdhni bhāle bhruvor dvayoḥ || 6 ||
19.7
akṣṇoḥ śrutyor nasor vaktre kaṇṭhe kukṣau ca nābhitaḥ |
liṅge gude jānupāde nyasyaivaṃ saṃsmaret prabhum || 7 ||
19.8
sarvālaṅkṛtidīptakaṇṭhacaraṇo hemābhadehadyutiḥ |
pakṣadvandvavidhūnaneti kuśalaḥ sarvāmarair arcitaḥ |
gaurīhastasarojago'ruṇaśikhaḥ sarvārthasiddhiprado |
raktaṃ cañcupuṭaṃ dadhac calapadaḥ pāyān nijān kukkuṭaḥ || 8 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckverbindung zur Flügelbewegung ist auffällig; die Bildaussage ist deutlich.
19.9
evaṃ dhyātvā samāsīnaḥ śailāgre saritstaṭe |
vṛkṣaśūnye paścimasthe yad vā śaṅkarasadmani || 9 ||
19.10
lakṣaṃ japed daśāṃśena tilair havanam ācaret |
śaive pīṭhe yajet tāmracūḍaṃ gaurīkarasthitam || 10 ||
19.11
ādāv aṅgāni sampūjya daleṣu prayajed imān |
śambhuṃ gaurīṃ gaṇapatiṃ kārtikeyaṃ tataḥ param || 11 ||
19.12
mandāraṃ pārijātaṃ ca mahākālaṃ ca barhiṇam |
dalāgreṣu surādhīśapramukhān āyudhānvitān || 12 ||
19.13
evaṃ kṛte prayogārho jāyate mantranāyakaḥ |
prayogādau prajapyo'sāv ayutaṃ dviśatādhikam || 13 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 644; die Einheit setzt auf PDF 645 fort.
19.14
dadhnā kṣīreṇa madhunā candreṇa sitayānvitaiḥ |
dadyād baliṃ satāmbūlaiḥ pāyasair balimantrataḥ || 14 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt candra hier als Kampfer.
19.15
bhojanādau bhojanānte lakṣmīsamprāptaye sudhīḥ |
balim etaṃ pradattvātha kubero dhananāyakam || 15 ||
Erläuterung zur Stelle: Die letzte Druckform ist syntaktisch auffällig; der Zusammenhang stellt Kubera als Vorbild des erlangten Wohlstands dar.
19.16
śāntau puṣṭāv api balim etam eva pradāpayet |
uktasya vakṣyamāṇasya baler mantro'tha kathyate || 16 ||
19.17
vāmakarṇenduyuk śūraḥ sabinduś carame'drijā |
kukkuṭadvitayaṃ paścād ehy ehīmaṃ baliṃ vadet || 17 ||
Erläuterung zur Stelle: Sinn der ausdrücklichen Worte: „Hahn, Hahn, komm, komm, diese Gabe …“; die übrigen Teile sind Lautchiffren.
19.18
gṛhṇayugmaṃ gṛhṇāpaya sarvān kāmāṃś ca dehi ca |
vāyuḥ sacandraḥ karṇenduyuk cakrī girinandinī || 18 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Bitte lautet sinngemäß: „Nimm an, nimm an, lass annehmen und gewähre alle Wünsche.“
19.19
yūṃ namaḥ kukkuṭāyeti mantro vyomayugākṣaraḥ |
baliṃ dadyād anenoktaṃ vakṣyamāṇaṃ ca sādhakaḥ || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā bestätigt die Silbenzahl 40 und schreibt die Gesamtformel aus.
Historische aggressive Anwendungen
Die deutsche Darstellung dieser Passagen bleibt nichtanleitend.
19.20
lājais trimadhūpetair dadyān mantrī baliṃ niśi |
vaśayed akhilaṃ viśvaṃ tridinaṃ vaudanaiḥ nṛpam || 20 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.21
dugdhamiśragodhūmapiṣṭaiḥ kuryād apūpakam |
ājyakarpūrayuktena tena dadyād baliṃ niśi || 21 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.22
tryaham evaṃ balau datte sukhī syād vaśayej jagat |
karavīrabilvapatraiḥ pītapuṣpaiḥ sugandhibhiḥ || 22 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.23
sahasrasaṅkhyaiḥ pratyekaṃ pūjayitvā japen manum |
sahasraṃ niśi saptāhaṃ yam uddiśya janaṃ sudhīḥ || 23 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.24
sa yāti dāsatāṃ tasya manovacanakarmabhiḥ |
chāgalābakayor māṃsaiḥ saptāhaṃ vitared balim || 24 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.25
sahasraṃ pratyahaṃ japtvā vaśayed akhilaṃ jagat |
nṛpotthite sapatnotthe bhaye jāte ca saṅkaṭe || 25 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.26
āpady api tathā nyasyā baliṃ dadyāt sukhāptaye |
gopanīyo vidhir ayaṃ baleḥ kathyo na durmatau || 26 ||
19.27
muktakeśaś codagvaktro japed bhānusahasrakam |
pratyahaṃ vasudhrāntaṃ yam uddiśyādhiyāmini || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.28
tam ākarṣati dūrastham api kiṃ nikaṭasthitam |
jātīphalaiḥ sampūrya karpūraṃ madhyataḥ kṣipet || 28 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.29
abhimantryārkasāhasraṃ sindūrarajasā yutam |
uṣṇīkṛtyāgnitāpena kledayed gaṅgāpathasā || 29 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.30
sthāpayed āyase pātre tatspṛṣṭaḥ stambhito bhavet |
karmārisadanād vahnim ānīyāyasabhājane || 30 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.31
sthāpayitvaidhayet kāṣṭhaiḥ karavīrasamudbhavaiḥ |
juhuyāt tatra dhattūrabījāni śatasaṅkhyayā || 31 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.32
siddhārthatailaliptāni viṣakarṇayutāni ca |
saptāham evaṃ kṛtvāriṃ sthānād uccāṭayed dhruvam || 32 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.33
pakṣaṃ deśāntaragataṃ māsaṃ samprāpayen mṛtim |
tālapatraṃ narākāraṃ kṛtvātra sthāpayed asūn || 33 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.34
japed aṣṭasahasraṃ tat tīkṣṇatailavilepitam |
tasya khaṇḍāni pañcāśat kṛtvā pitṛvanesthite || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.35
unmattatarusandīpte juhuyāj jātavedasi |
evaṃ prakurvaṃs tridinaṃ mārayen mohayed arim || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.36
sādhyarkṣatarukāṣṭhena kṛtvā putalikāṃ śubhām |
tasyām asūn pratiṣṭhāpya sahasraṃ prajapen manum || 36 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.37
citākāṣṭhasya kīlena tāṃ spṛṣṭvā pitṛkānane |
chindyād aṅgaṃ śastreṇa tad aṅgaṃ tasya naśyati || 37 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.38
vairimūtrayutā mṛtsnā tatpādarajasā saha |
kulālamṛdyutāṃ kṛtvā putalīṃ racayet atha || 38 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.39
tasyā hṛdi pade mūrdhni nāmakarmānvitaṃ manum |
likhec chmaśānajāṅgārair asūn saṃsthāpayet tataḥ || 39 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.40
japtvā sahasraṃ mantreṇa tīkṣṇatailavilepitam |
śastreṇa śatadhā kṛtvā juhuyāt pitṛbhuvasoḥ || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.41
vibhītakāṣṭhasandīpte yamāśāvadano niśi |
śatror nidhanatārāyāṃ kṛtvaivaṃ mārayed arim || 41 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.42
nidhāya gomayaṃ bhūmau prakuryāt pratimāṃ ripoḥ |
tālapatre samālikhya manuṃ nāmnā vidarbhitam || 42 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.43
tatpatraṃ nikṣipet asyā hṛdi tatpratimopari |
mṛjjaṃ vā rājataṃ kumbhaṃ gomayodakapūritam || 43 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.44
manuṃ nāmayutaṃ tālapatreṇāḍhyaṃ nidhāpayet |
tadasūn sthāpayet kumbhe trisandhyaṃ prajapen manum || 44 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.45
pratyahaṃ śatasaṅkhyākaṃ chāyā yāvad bhaved ripoḥ |
gomayāmbhasi dṛṣṭāyāṃ tacchāyāyāṃ tu sādhakaḥ || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.46
adhaḥsthāyāḥ pratikṛteś chindyād aṅgam īpsitam |
śastreṇa tasya nāśāya mṛtaye hṛdayaṃ galam || 46 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.47
praviddhe kaṇṭakair mūrdhni śirorogo bhaved ripoḥ |
ādhayo hṛdaye viddhe padoḥ pādavyathā bhavet || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.48
dāruṇā kukkuṭaṃ kṛtvā tatrāsya sthāpayed asūn |
te spṛṣṭvā pūrvavad dhyātvā japed ravisahasrakam || 48 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.49
upacāraiḥ samabhyarcya chādayed raktavāsasā |
rathe saṃsthāpya taṃ devaṃ dikṣu yodhān nidhāpayet || 49 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.50
caturo varmasaṃvītān aśvārūḍhān udāyudhān |
tatsaṃyuto raṇe gacchej jetuṃ balavato ripūn || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.51
vīrāḍhyaṃ kukkuṭaṃ dṛṣṭvā palāyante raṇe'rayaḥ |
bhītā daśa diśaḥ sarve haryakṣaṃ kariṇo yathā || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.52
tāmracūḍasya mantreṇa modakādy abhimantritam |
yasmai dadāti bhakṣyāya sa vaśo mantriṇo bhavet || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.53
aṣṭottaraṃ śataṃ japtvā rocanācandanādibhiḥ |
vidadhyāt tilakaṃ bhāle darśanād vaśayej janān || 53 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder aggressive Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
Shastri und seine Verehrung
Die Quelle beschreibt eine reitende Gottheit und eine eigene Mantraüberlieferung.
19.54
atha vakṣye śāstṛmantram upāsakasamṛddhidam |
śāstāraṃ mṛgayety uktvā śrāntam aśvāgnir ūyutaḥ || 54 ||
Erläuterung zur Stelle: Ein neuer Gottheitenabschnitt beginnt. Naukā erläutert Shastri als besondere Gestalt aus Shivas Gefolge; die Formel steht als vollständiger Vers im Kommentar.
19.55
ḍhaṃ gaṇāvṛtam ity uktvā pānīyārthaṃ vanaṃ ca de |
tyaśāstre te tato raivate namo mantra īritaḥ || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā bietet śāstāraṃ mṛgayāśrāntam aśvārūḍhaṃ gaṇāvṛtam / pānīyārthaṃ vanad etya śāstre te raivate namaḥ. Der Druck der mittleren Verbindung ist unsicher. Die sichere Bildaussage nennt den von der Jagd Ermüdeten, auf einem Pferd, von seinem Gefolge umgeben, auf der Suche nach Wasser.
19.56
dvātriṃśadvarṇo'sya ṛṣī raivataḥ parikīrtitaḥ |
paṅktiś chando devatā tu mahāśāstākhileṣṭadaḥ || 56 ||
19.57
pādaiḥ sarveṇa pañcāṅgaṃ kṛtvātmani vibhuṃ smaret |
sādhyaṃ svapāśena nibadhya gāḍhaṃ |
nipātayantaṃ khalu sādhakasya |
pādābjayor daṇḍadharaṃ trinetraṃ |
bhajeta śāstāram abhīṣṭasiddhaye || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Die nummerierte Einheit verbindet einen Anushtubh-Halbvers mit einem vierzeiligen Meditationsvers. Das innere Vergegenwärtigen steht hier neben einem ausdrücklich unterwerfenden Bild.
19.58
lakṣam ekaṃ japen mantraṃ daśāṃśaṃ juhuyāt tilaiḥ |
śaive pīṭhe yajed enam ādāv aṅgāni pūjayet || 58 ||
19.59
daleṣv aṣṭasu goptāraṃ piṅgalākṣaṃ tataḥ param |
vīrasenaṃ śāmbhavaṃ ca trinetraṃ śūlinaṃ tathā || 59 ||
19.60
dakṣaṃ ca bhīmarūpaṃ ca dikpālān astrasaṃyutān |
evaṃ siddho manuḥ sarvam abhīṣṭaṃ mantriṇo'rpayet || 60 ||
19.61
madhyāhne'ñjalinā tasmai jalaṃ dattvā jalārthine |
goptrādibhyas tadgaṇebhyo dadyād aṣṭau jalāñjalīn || 61 ||
19.62
jalasantarpitaḥ śāstā sagaṇo'bhīṣṭado bhavet |
niśi tasmai baliṃ dadyād gāyatryā cābhimantritam || 62 ||
19.63
tadagre prajapen mūlam aṣṭottaraśataṃ sudhīḥ |
bhūtādhipāya śabdānte vidmahe padam īrayet || 63 ||
19.64
mahādevāya ca tato dhīmahīti padaṃ vadet |
tan naḥ śāstā prayo varṇāṃś codayād iti ca kīrtayet || 64 ||
Erläuterung zur Stelle: Die aus der Wortanweisung erkennbare Formel lautet bhūtādhipāya vidmahe mahādevāya dhīmahi tan naḥ śāstā pracodayāt: „Wir erkennen den Herrn der Wesen; über den großen Gott meditieren wir. Möge Shastri uns anregen.“ Die Druckverbindung prayo ist auffällig.
19.65
gāyatry eṣoditā śāstuḥ sarvābhīṣṭapradā nṛṇām |
atha pārthivaliṅgasya vidhānam abhidhīyate || 65 ||
Das irdene Shiva-Linga
Herstellung, Verehrung, Meditation und Abschluss bilden einen zusammenhängenden Ritus.
19.66
snāto nityaṃ vidhāyādau gatvā śuddhāṃ bhuvaṃ sudhīḥ |
upariṣṭham apakṛtya ṣaḍarṇenābhimantrayet || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anweisung betrifft die Aufnahme gereinigter Erde für das irdene Linga.
19.67
ākāśaḥ pṛthivīśeṣasthito bindusamanvitaḥ |
pṛthivī tu caturthyantā namo'ntaḥ syāt ṣaḍarṇakaḥ || 67 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā löst sie als hlāṃ pṛthivyai namaḥ auf: „Verehrung der Erde“, mit vorangestelltem Bija.
19.68
tato mṛdam upādāya kṛtvā niḥśarkarāṃ tataḥ |
pātre nidadhyāt saṃśuddhe pratyahaṃ pūjanāya tām || 68 ||
19.69
sudine sadguror mantrī gaṇeśvarakumārayoḥ |
harādyāṃś ca manūn sapta gṛhṇīyād ātmasiddhaye || 69 ||
19.70
athārcanaṃ śubhe ghasre ārabheteṣṭasiddhaye |
kṛtanityakriyaḥ śuddhaḥ pradāyārghyaṃ vivasvate || 70 ||
Erläuterung zur Stelle: Vivasvat ist die Sonne.
19.71
mṛdam ādāya toyena sudhayā mantritena ca |
āsiñcya piṇḍaye sveṣṭamānāṃ pātre nidhāpayet || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt die Wasserbesprechung mit dem als Nektar verstandenen Bija vaṃ.
19.72
tataḥ kālam anusmṛtya kāmanām api hṛdgatām |
liṅgāni pārthivānīha pūjaye'mukasaṅkhyayā || 72 ||
19.73
saṅkalpyaivaṃ mṛdaḥ piṇḍād ādāyālpāṃ mṛdaṃ sudhīḥ |
ekādaśārṇamantreṇa kuryād bālagaṇeśvaram || 73 ||
19.74
māyāgaṇeśabhūbījair ādyanto gaṇapatiḥ puṭaḥ |
ekādaśārṇamantro'sya smṛto bālagaṇeśituḥ || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert hrīṃ gaṃ glauṃ gaṇapataye glauṃ gaṃ hrīṃ.
19.75
varābhayalasatpāṇipadmaṃ bālagaṇeśvaram |
nirmāya sthāpayet pīṭhe liṅgāni racayet tataḥ || 75 ||
19.76
haramantreṇa gṛhṇīyād akṣamātrādhikāṃ mṛdam |
maheśvarasya mantreṇa liṅgaṃ kuryāt tayā śubham || 76 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt akṣa als Vibhitaka-Frucht und die Formeln als oṃ namo harāya und oṃ namo maheśvarāya.
19.77
aṅguṣṭhamānād adhikaṃ vitastyavadhi sundaram |
pārthivaṃ racayel liṅgaṃ na nyūnaṃ nādhikaṃ ca tat || 77 ||
19.78
śūlapāṇes tu mantreṇa liṅgaṃ pīṭhe nidhāpayet |
evam anyāni kurvīta yathāsaṅkalpam ādarāt || 78 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert oṃ namaḥ śūlapāṇaye.
19.79
avaśiṣṭamṛdā kuryāt kumāraṃ tasya mantrataḥ |
sthāpayel liṅgapaṅktyante svamantreṇārcayec ca tam || 79 ||
19.80
vāṅvarmakarṇabindvāḍhyaś caramo mīnaketanaḥ |
kumārāya namo'nto'yaṃ guhamantro daśākṣaraḥ || 80 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die Bijas als aiṃ, kṣuṃ und klīṃ; Guha und Kumara sind Namen Skandas.
19.81
mantreṇāvāhayed evaṃ pratiliṅgaṃ pinākinaḥ |
tato liṅgasthitaṃ dhyāyet suprasannaṃ maheśvaram || 81 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert oṃ namaḥ pinākine.
Shiva im Kreis seiner Familie
Das Meditationsbild zeigt Shiva, Parvati, Ganesha und Guha in inniger Beziehung.
19.82
dakṣāṅkasthaṃ gajapatimukhaṃ prāmṛśan dakṣadoṣṇā |
vāmorusthāgapatitanayāṅkagaṃ guhaṃ cāpareṇa |
iṣṭābhītipradakarayugo dhārayan indukāntiḥ |
so'vyād asmāṃs tribhuvananato nīlakaṇṭhas trinetraḥ || 82 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Meditationsbild zeigt Shiva als liebevollen Familienmittelpunkt mit Parvati, Ganesha und Skanda. Naukā bestätigt diese Zuordnung.
19.83
evaṃ dhyātvā paśupater mantreṇa snāpayec chivam |
śivamantreṇa gandhādīn arpayed vasuretase || 83 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert oṃ namaḥ paśupataye und oṃ namaḥ śivāya.
19.84
prāgādivāmāvartena dikṣv aṣṭau paripūjayet |
śarvaṃ bhavaṃ rudram ugraṃ bhīmaṃ paśupatiṃ tathā || 84 ||
19.85
mahādevam atheśānaṃ kramāt kṣityādimūrtikān |
kṣityaptejo'nilākāśayajamānendubhāskarāḥ || 85 ||
19.86
kṣityādayaḥ syuḥ śarvādyās tata indrādikān yajet |
dhūpadīpanaivedyāni namaskārapradakṣiṇāḥ || 86 ||
19.87
japaṃ ca kṛtvā visṛjen mahādevasya mantrataḥ |
tāranatyādikā ṅentā harādyā manavo mayā || 87 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Satzfortsetzung steht in 88. Naukā erklärt oṃ namo mahādevāya.
19.88
pratiliṅgaṃ yajed evam akhilāni sahaiva vā |
pūjitau nijamantrābhyāṃ visṛjed gaṇarājaguhau || 88 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Übergang 87–88 ist im Grundtext sprachlich knapp. Ganaraja ist Ganesha, Guha Skanda; die sieben Formeln sind in Naukā zusammengefasst.
Verschiedene Meditationsbilder
Wissen, Eintracht und andere Anliegen werden unterschiedlichen göttlichen Gestalten zugeordnet.
19.89
dhanaputrādikāmais tu śivo'rcyaḥ proktalakṣaṇaḥ |
vidyākāmaiś cintanīyaḥ paraśuṃ hariṇaṃ varam || 89 ||
19.90
jñānamudrāṃ dadhad hastair vaṭamūlam upāśritaḥ |
puṃsor viruddhayoḥ sandhau kuryāl liṅgāni sādhakaḥ || 90 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā identifiziert die wissensvermittelnde Gestalt als Dakshinamurti. Die zweite Hälfte betrifft Eintracht zwischen Menschen; sie enthält keine astrologische Zeitregel. Fortsetzung in 91; die eheliche Eintracht wird eigens in 92 behandelt.
19.91
nadītīradvayānītamṛdā tāni ca pūjayet |
tatra dhyeyo hariharaḥ śaṅkhapadmāhiśūlabhṛt || 91 ||
Erläuterung zur Stelle: Nadītīradvaya bedeutet „beide Flussufer“. Die Stelle gehört zum vorausgehenden Wunsch nach Eintracht.
19.92
indranīlaśaraccandranibho bhūṣaṇapuñjavān |
dampatyor avirodhārtham ardhanārīśvaraḥ smṛtaḥ || 92 ||
19.93
pīyūṣapūrṇakalaśaṃ dadhat pāśāṅkuśāv api |
uccāṭe māraṇe dveṣe dhyātavyaḥ punar īdṛśaḥ || 93 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers beschließt das friedliche Meditationsbild. Danach beginnt die historische aggressive Ritualgruppe.
19.94
kālīhastāmbujālambaḥ śūlaprotadviṣaccayaḥ |
muṇḍamālālasatkaṇṭho ravavitrāsitākhilaḥ || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Historisches furchterregendes Meditationsbild; keine Empfehlung, gegen andere gerichtete Vorstellungen zu kultivieren. Rava bezeichnet den Laut beziehungsweise Ruf.
19.95
itthaṃ tu kāmanābhedād dhyānabhedāḥ prakīrtitāḥ |
pūjayet kāryavaśato lakṣāvadhi sahasrataḥ || 95 ||
Bhakti und die Früchte der Linga-Verehrung
Auch kindliches Spiel erscheint im Horizont der Gottesverehrung.
19.96
lakṣapārthivaliṅgānāṃ pūjanād bhuvi muktibhāk |
lakṣaṃ tu guḍaliṅgānāṃ pūjanāt pārthivo bhavet || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle Fruchtverheißungen; Umfang und Materialien gehören zur Ritualgeschichte.
19.97
yā nārī guḍaliṅgāni sahasraṃ pūjayet satī |
bhartuḥ sukham akhaṇḍaṃ sā prāpyānte pārvatī bhavet || 97 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers formuliert die Verheißung innerhalb seines historischen Ehe- und Frauenbildes.
19.98
navanītasya liṅgāni sampūjyeṣṭam avāpnuyāt |
bhasmanā gomayasyāpi bālukāyās tathā phalam || 98 ||
19.99
krīḍanti pṛthukā bhūmau kṛtvā liṅgaṃ rajomayam |
pūjayanti vinodena te'pi syuḥ kṣitināyakāḥ || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Überhöhung des kindlichen Spiels zeigt, wie weit der Text die Wirksamkeit der Gottesverehrung fasst; sie ist keine weltliche Erfolgsgarantie.
19.100
prātar gomayaliṅgāni nityaṃ yas trīṇi pūjayet |
bṛhatībilvayoḥ patrair naivedyaṃ guḍam arpayet || 100 ||
19.101
evaṃ māsatrayaṃ kurvann analpaṃ labhate dhanam |
ekādaśaiva liṅgāni gomayotthāni yo yajet || 101 ||
19.102
prātar madhyāhnayoḥ sāyaṃ niśīthe prativāsaram |
sa sarvāḥ sampado yāyāt ṣaṇmāsād devam arcayan || 102 ||
19.103
ekādaśaṃ yajen nityaṃ śālipiṣṭamayāni saḥ |
liṅgāni māsamātreṇa sakalmaṣacayaṃ dahet || 103 ||
Erläuterung zur Stelle: Kalmaṣacaya bezeichnet eine Ansammlung von Verfehlungen oder Unreinheit.
19.104
sphāṭikaṃ pūjitaṃ liṅgam enonikaranāśakam |
sarvakāmapradaṃ puṃsām udumbarasamudbhavam || 104 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā versteht udumbarasamudbhava hier als kupfern; das Wort wird deshalb nicht stillschweigend als Holz einer Feigenbaumart übersetzt.
19.105
revābhavaṃ sarvasiddhipradaṃ duḥkhavināśanam |
yathākathañcilliṅgasya pūjā nityaṃ kṛteṣṭadā || 105 ||
Erläuterung zur Stelle: Reva ist ein Name der Narmada. Der weite Ausdruck „auf welche Weise auch immer“ steht neben den ausführlichen Ritualregeln.
19.106
yo yajet picumandotthaiḥ patrair gomayajaṃ śivam |
kruddhaṃ maheśvaraṃ dhyāyan sa parājayate ripūn || 106 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische gegen Gegner gerichtete Anwendung, keine moderne Praxisempfehlung.
19.107
yo liṅgaṃ pūjayen nityaṃ śivabhaktiparāyaṇaḥ |
merutulyo'pi tasyāśu pāparāśir layaṃ vrajet || 107 ||
Erläuterung zur Stelle: Die bildhafte Fruchtverheißung stellt Shiva-Bhakti in den Mittelpunkt; sie hebt ethische Verantwortung nicht auf.
19.108
dogdhrīṇāṃ tu gavāṃ lakṣaṃ yo dadyād vedapāṭhine |
pārthivaṃ yo'rcayel liṅgaṃ tayor liṅgārcako varaḥ || 108 ||
Erläuterung zur Stelle: Ein Lob der zugänglichen Gottesverehrung in der Sprache ritueller Verdienstvergleiche.
19.109
caturdaśyāṃ tathāṣṭamyāṃ paurṇamāsyāṃ vidhukṣaye |
payasā snāpayed liṅgaṃ dharādānaphalaṃ vrajet || 109 ||
Sich selbst Shiva darbringen
Der äußere Vollzug mündet ausdrücklich in Sammlung und Selbstdarbringung.
19.110
liṅgapūjāṃ vidhāyāgre stotraṃ vā śatarudriyam |
prajapet tanmanā bhūtvā śive svaṃ vinivedayet || 110 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert ausdrücklich svaṃ als den eigenen Atman beziehungsweise sich selbst. Äußere Verehrung mündet in Selbstdarbringung.
19.111
yatsaṅkhyākaṃ yajel liṅgaṃ tanmitaṃ homam ācaret |
ājyānvitais tilair agnau ghṛtair vā pāyasena vā || 111 ||
Erläuterung zur Stelle: Agnau bedeutet „im Feuer“; es ist keine zusätzliche Speise in der Stoffliste.
19.112
śivamantreṇa tasyānte brāhmaṇān bhojayec chatam |
evaṃ kṛte samasteṣṭasiddhir bhavati niścitam || 112 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle Ritualverheißung; Naukā nennt oṃ namaḥ śivāya.
Yama als Hüter der Ordnung
Der Herr des Todes erscheint als Richter, Ahnenherr und Schutzgottheit.
19.113
praṇavāṅkuśahṛllekhāpāśāḥ kambhautikendumat |
vaivasvatāya dharmānte rājāvarṇaḥ prabhañjanaḥ || 113 ||
Erläuterung zur Stelle: Beginn einer verschlüsselten Yama-Mantra-Angabe; die Bestandteile werden nicht eigenständig zu einem Mantra rekonstruiert.
19.114
bhaktānugrahavarṇānte kṛte nama udīritaḥ |
caturviṃśati varṇātmā mantraḥ śamanadaivataḥ || 114 ||
Erläuterung zur Stelle: Shamana bezeichnet hier Yama, den Herrn des Todes; Naukā bietet eine ausgeschriebene Formel.
19.115
trinetrapañcabāṇādriyugmāṇair aṅgakaṃ manoḥ |
vidhāya sāvadhānena manasā cintayed yamam || 115 ||
Erläuterung zur Stelle: Die verschlüsselte Zahlenfolge wird nach der unmittelbar folgenden Erklärung wiedergegeben.
19.116
pāthaḥsaṃyutameghasannibhatanuḥ pradyotanasyātmajo |
nṝṇāṃ puṇyakṛtāṃ śubhāvahavapuḥ pāpīyasāṃ duḥkhakṛt |
śrīmaddakṣiṇadigpatirmahiṣagobhūṣābharālaṅkṛto |
dhyeyaḥ saṃyaminīpatiḥ pitṛgaṇasvāmī yamo daṇḍabhṛt || 116 ||
Erläuterung zur Stelle: Yama erscheint als Hüter der südlichen Richtung und als Herr der Ahnen.
19.117
abhyasto'yaṃ siddhamantraḥ sakalāpadvināśanaḥ |
narakaprāptiroddhā syād ripubhītinivartakaḥ || 117 ||
Chitragupta, der Schreiber der Taten
Das Bild verbindet das Bewusstsein der eigenen Taten mit einer Gnadenverheißung.
19.118
praṇavo hṛdvicitrāya dharmānte lekhakāya ca |
yamavānte hitādhikāriṇe padam uccaret || 118 ||
Erläuterung zur Stelle: Beginn der verschlüsselten Chitragupta-Formel. Die eigentümliche Worttrennung wird als solche bewahrt.
19.119
kṣudhātantrī kriyotkārī vahniyārdheśasaṃyutāḥ |
yāminīśayutā mūrdhni janmasamṛt padaṃ tataḥ || 119 ||
Erläuterung zur Stelle: Bija-Kodierung und undeutliche Wortgestalt; Naukā erläutert die folgende Wortgruppe als janmasampatpralayam. Keine ungesicherte rezitierbare Formel wird daraus hergestellt.
19.120
pralayaṃ kathaya dvandvaṃ svāhāṣṭātriṃśad akṣaraḥ |
mantro'yaṃ citraguptasya sarvaduḥkhaughanāśanaḥ || 120 ||
19.121
saptaṣaṇnavavasvaṅganetrārṇair manusambhavaiḥ |
pravidhāya ṣaḍaṅgāni cintayet karmalekhakam || 121 ||
Erläuterung zur Stelle: Die komprimierte Zahlenfolge bezeichnet die Verteilung der Mantra-Silben beim Anga-Nyasa. Eine aus dieser Zählung neu zusammengesetzte Mantraformel wird hier nicht gebildet.
19.122
kirīṭojjvalaṃ vastrabhūṣābhirāmaṃ |
citrāsanāsīnam induprabhāsyam |
nṝṇāṃ pāpapuṇyāni patre likhantaṃ |
bhaje citraguptaṃ sakhāyaṃ yamasya || 122 ||
19.123
siddhamantram imaṃ puṃsāṃ japatāṃ citraguptakaḥ |
prasanno gaṇayet puṇyaṃ naiva pāpaṃ kadācana || 123 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle Gnadenverheißung; sie ist keine Erlaubnis zu schädigendem Handeln.
Asuri und ihre historische Ritualordnung
Die verschlüsselte Formel wird nicht frei rekonstruiert; schädigende Anwendungen werden nicht empfohlen.
19.124
vakṣyāmy atharvavedoktām āsurīṃ vidhisaṃyutam |
kaṭuke kaṭukānte tu patre'nto subhage padam || 124 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Atharvaveda-Zuordnung ist die Aussage des Werkes; damit ist keine Identität mit einem bestimmten Vers der heute geläufigen Samhita nachgewiesen.
19.125
anantāsurikarante padaṃ syād raktavāsase |
atharvaṇasya duhite keśavādhībhagībalī || 125 ||
Erläuterung zur Stelle: Fortsetzung der verschlüsselten Asuri-Formel; keine spekulative Auflösung.
19.126
aghorakarmaśabdānte kārike amukasya ca |
gatiṃ dahadvayaṃ karṇaḥ praviṣṭasya gudaṃ daha || 126 ||
Erläuterung zur Stelle: Historisch aggressive Formel mit Platzhalter für eine Zielperson; nicht als heutige Praxis empfohlen.
19.127
dahasuptasya tantrīno dahayugmaṃ prabuddha ca |
bhṛguḥ savālīhṛdayaṃ dahadvandvaṃ hanadvayam || 127 ||
Erläuterung zur Stelle: Fortsetzung der kodierten aggressiven Asuri-Formel; die Silben werden nicht spekulativ ergänzt.
19.128
pacayugmaṃ tāvadante dahatāvat paceti ca |
yāvan me vaśam āyāti varmāstre vahnivallabhā || 128 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Formel zielt auf Unterwerfung einer anderen Person; keine Praxisempfehlung.
19.129
tārādir āsurīmantro daśottaraśatākṣaraḥ |
aṅgirās tv ṛṣiś chando virāḍ durgāsurī matā || 129 ||
19.130
devatā praṇavo bījaṃ śaktiḥ pāvakanāyikā |
hṛn navārṇaiḥ śiro'ṣṭārṇaiḥ śikhāsaptākṣarair matā || 130 ||
19.131
varmāṣṭabhir netram īśair astraṃ bāṇarasākṣaraiḥ |
huṃ phaṭ svāheti sarvatra paṭhed aṅgeṣu sādhakaḥ || 131 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahlen elf und fünfundsechzig werden in Naukā ausdrücklich erläutert.
19.132
śaraccandrakāntir varābhītiśūlaṃ |
sṛṇiṃ hastapadmair dadhānāmbujasthā |
vibhūṣāvarāḍhyādiyajñopavītā |
mudo'tharvaputrī karotv āsurī naḥ || 132 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Handattribute und die heilige Schnur werden im Kommentar erläutert.
19.133
ayutaṃ prajapen mantraṃ juhuyād daśāṃśataḥ |
ghṛtāktarājikāṃ vahnau tataḥ siddho bhaven manuḥ || 133 ||
19.134
pañcāṅgām āsurīṃ mantrī gṛhītvā mantrayec chatam |
tayā dhūpitam ātmānaṃ yo jighret sa vaśo bhavet || 134 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
19.135
madhvaktām āsurīṃ hutvā sahasraṃ vaśayej jagat |
rājikāpratimāṃ kṛtvā dakṣāṅghrer mastakāvadhi || 135 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
19.136
aṣṭottaraśataṃ khaṇḍān juhuyād asinā ditān |
nāryāḥ pratikṛter vāmapādād icchedanaṃ caret || 136 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
19.137
evaṃ prakuryāt saptāhaṃ rājīndhanācite'nale |
sa sapatno'pi mṛtyvantaṃ dāso jāyeta mantriṇaḥ || 137 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
19.138
strīliṅgāḥ prakartavyo mantre nārī vaśīkṛtau |
kaṭutailānvitāṃ rājīṃ nimbapatrayutāṃ ripoḥ || 138 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
19.139
nāmayuktena manunā hutvā jvariṇaṃ kurute ripum |
evaṃ rājīṃ salavaṇāṃ hutvā sphoṭo bhaved areḥ || 139 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
19.140
arkadugdhāktataddhomān netre nāśayate ripoḥ |
pālāśendhanadīpte'gnau saptāhaṃ ghṛtasaṃyutām || 140 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
19.141
sādhako rājikāṃ hutvā brāhmaṇaṃ vaśayed dhruvam |
kṣatriyaṃ tu guḍābhyaktāṃ vaiśyaṃ dadhiyutāṃ ca tām || 141 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
19.142
śūdraṃ lavaṇasaṃyuktāṃ hutvā tāṃ sāṣṭakaṃ śatam |
āsurī samidho hutvā madhvaktā labhate nidhim || 142 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
19.143
toyapūrṇe ghaṭe mantrī rājikāpallavāñcite |
āvāhya tāṃ prapūjya śataṃ mūlena mantrayet || 143 ||
19.144
tenābhiṣiktaṃ manujam alakṣmīr ādhayo rujaḥ |
upasargāḥ palāyante parityajyātidūrataḥ || 144 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Heilsverheißung, keine Aussage über medizinische Wirksamkeit.
19.145
āsurī kusumaṃ śītaṃ priyaṅgunāgakesaraḥ |
manaḥśilā ca tagaram etat sarvaṃ vicūrṇitam || 145 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
19.146
śatābhimantritaṃ sādhyamūrdhni kṣiptaṃ vaśaṃvadam |
nimbakāṣṭhasamiddhe'gnāv āsurīṃ sarpiṣānvitām || 146 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
19.147
aṣṭottaraśataṃ hutvā saptāhaṃ dakṣiṇāmukhaḥ |
vidadhyād acirāc chatruṃ sūryasūnugṛhātithim || 147 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
19.148
kiṃ kuryān nṛpatiḥ kruddhaḥ kiṃ kuryū ripavo'khilāḥ |
kruddhaḥ kālo'pi kiṃ kuryād āsurī ced upāsitā || 148 ||
Erläuterung zur Stelle: Rhetorischer Lobpreis der Schutzmacht der Göttin, keine Unverletzlichkeitsgarantie.
Abschluss der Mantradarlegung
Mahidhara bezeichnet seine Darstellung als Zusammenführung vieler Schriften.
19.149
granthān anekān ālokya mantrā guptātamā mayā |
hitāya sudhiyāṃ khyātā vistarād uparasyate || 149 ||
Erläuterung zur Stelle: Im Grundtext ist die Verszahl fehlerhaft als 139 gedruckt; Naukā zählt korrekt 149. Die Formen guptātamā und uparasyate werden drucknah bewahrt.
Kolophon des Taraṅga 19
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau tāmracūḍakārtavīryāsurīmantrādinirūpaṇaṃ nāma ekonaviṃśas taraṅgaḥ || 19 ||
Anmerkung zum Kolophon: Der Kolophon nennt Kartavirya, obwohl dessen umfangreiche Behandlung im siebzehnten Taraṅga steht; die überlieferte Kapitelbezeichnung wird nicht stillschweigend an den Inhalt angepasst. Der letzte Vers trägt im Grundtext irrtümlich 139 statt 149; Naukā bestätigt 149.
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 641–672, gedruckte Seiten 589–620. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 20 – Yantras, Schriftkräfte und Svarnakarshana-Bhairava
Der zwanzigste Taraṅga behandelt die Zeichnung, Beschriftung, Verehrung und Anwendung von Yantras. Viele Diagramme gehören zu historischer Beeinflussungs- und Schutzmagie. Der Text verbindet ihre Wirksamkeit mit der Verehrung der Lautgöttin Matrika, der Bhutalipi und Svarnakarshana-Bhairavas; geometrische Form und Mantrapraxis werden gemeinsam gedacht.
Vorbereitung und Eignung eines Yantras
Traumzeichen, Sammlung und Verehrung bilden den historischen Rahmen.
20.1
atha pravakṣye yantrāṇi gaditāni purāriṇā |
śubhe dine samārādhya sveṣṭadevaṃ yatātmavān || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Purari ist Shiva. Die Zuschreibung ist die traditionelle Aussage des Textes.
20.2
svapyāt tridivasaṃ bhūmau haviṣyāśī jape rataḥ |
idaṃ me likhitaṃ yantram iṣṭaṃ tat kīdṛśaṃ prabho || 2 ||
20.3
iti pṛṣṭvā nijaṃ devaṃ pratyahaṃ taṃ samarcayet |
tṛtīye divase rātrau svapnaṃ samprāpnuyān naraḥ || 3 ||
20.4
siddhaṃ sādhyaṃ susiddhaṃ vā śatrubhūtam atho idam |
śatruyantraṃ likhen naiva tadā tad itaral likhet || 4 ||
Erläuterung zur Stelle: Es handelt sich um traditionelle Eignungskategorien, nicht um eine heutige diagnostische Methode.
20.5
svapnābhāve'pi taddhitvā paraṃ likhet sudhīḥ |
atha samprocyate sarvayantrasādhāraṇakriyā || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Das gedruckte taddhitvā ist eine auffällige Verbindung; gemeint ist das Beiseitelassen des ungeeigneten Yantras.
Gemeinsame Grundregeln
Schriftträger, Lautanordnung, Gayatri und rituelle Belebung werden erläutert.
20.6
snātaḥ śuddhāmbaradharaḥ puṣpacandanabhūṣitaḥ |
dravyaiḥ samuditair uktasthale yantraṃ likhed budhaḥ || 6 ||
20.7
ṣaṣṭhyantaṃ sādhakapadaṃ madhyabījopari smṛtam |
dvitīyāntaṃ sādhyam adhaḥ pārśvayoḥ kuruyugmakam || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā veranschaulicht dies mit einem Personennamen und iṣṭam, „das Gewünschte“.
20.8
viyadbhṛgvausarvabījaṃ madhyabhāgādho likhet |
īśānādi catuṣkoṇe haṃsaḥ so'ham astu punaḥ || 8 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers ist drucktechnisch auffällig. Naukā erklärt haṃsauṃ als Lebensbija des Yantras; dies ist Kommentarauslegung, keine frei ergänzte Grundtextformel.
20.9
netre śrotre pārśvayugme dikpabījāni dikṣu ca |
yantragāyatrikāvarṇān pratikāṣṭhaṃ trayaṃ trayam || 9 ||
20.10
yantrarājāya śabdānte vidmahe vara tatparam |
pradāya dhīmahītyante tanno yantraḥ pracodayāt || 10 ||
Erläuterung zur Stelle: Die zusammenhängende Yantra-Gayatri lautet nach dieser eindeutigen Wortfolge: yantrarājāya vidmahe varapradāya dhīmahi tanno yantraḥ pracodayāt. Ein zusätzliches oṃ steht hier nicht im Grundtext.
20.11
eṣoktā yantragāyatrī smṛtā sarveṣṭasiddhidā |
bahiḥ prāṇapratiṣṭhāyā manuṃ sarvatra veṣṭayet || 11 ||
20.12
sthalānuktau bhūrjapatre kṣaume vā tāḍapatrake |
yantraṃ vilikhya guṭikāṃ baddhvā sūtreṇa veṣṭayet || 12 ||
20.13
lākṣayācchāditaṃ svarṇe rūpye tāmre'thavā kṣipet |
madhyabījena sampūjya devaṃ mātṛkayāpi vā || 13 ||
20.14
sajjapya hutvā sampātasiktaṃ kṛtvā niyojayet |
mūrdhni bāhau gale vāpi tattadiṣṭārthasiddhaye || 14 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erklärt Sampata hier als Besprengung mit dem beim Opfer verbleibenden Stoff.
Bhutalipi, die besondere Lautschrift
Der Grundtext verweist auf die Verehrung der Schriftkraft; Naukā führt die Lautliste aus.
20.15
yantrasevanasaktenopāsyā bhūtalipiḥ parā |
yayopāsitayā sarvayantrasiddhiḥ prajāyate || 15 ||
Erläuterung zur Stelle: Die ausführliche Lautliste und die Verse aus dem Sharadatilaka auf PDF 676–677 stehen in Naukā, nicht im Grundtext. Sie werden deshalb nicht als zusätzliche Mantramahodadhi-Verse eingefügt.
Historische Beeinflussungs-Yantras
Diese Anwendungen werden deutsch nichtanleitend erschlossen.
20.16
atha vaśyakaraṃ yantram ucyate kṣiprasiddhidam |
bhasmādiśodhite kāṃsyabhājane'ṣṭadalam likhet || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.17
rocanākuṅkumābhyāṃ lekhanyā jātijātayā |
karṇikāsādhyanāmāḍhyaṃ vargayuktāṣṭapatrakam || 17 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.18
tad veṣṭayet svarāḍhyāṣṭayugmapatrāmbujanmanā |
tad veṣṭayet tribhir vṛttaiḥ pūjayet saptavāsarān || 18 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.19
nṛpādipuruṣāḥ sarve yoṣito'pi vaśā dhruvam |
mohanākhye mahāyantre pūjite syur na saṃśayaḥ || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.20
bhūrjādau likhitaṃ lohaveṣṭitaṃ śirasā dhṛtam |
nṛpāṇāṃ duṣṭasattvānāṃ vaśīkaraṇam uttamam || 20 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.21
māyāsampuṭitāṃ sādhyābhidhām ādau samālikhet |
tasyā uparyadhaś cāpi māyābījacatuṣṭayam || 21 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.22
tad veṣṭayed bhūpureṇa rekhādvitayasaṃyutam |
bhūrjapatre vilikhitaṃ rocanāśītakuṅkumaiḥ || 22 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.23
anāmāraktasammiśraiḥ pūjitaṃ vaśakṛn matam |
kumārīrvāḍavānnārīḥ sambhojya vitared balim || 23 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.24
raktapuṣpānnapalalair vaśīkaraṇasiddhaye |
sarvasvam apahartuṃ vā nirbaddhuṃ vāñchatīśvare || 24 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.25
yantraṃ bāhau vidhṛtyedaṃ gacched bhūmipatiṃ naraḥ |
krodhākrāntamanā bhūpaḥ śāntakopas tam arcayet || 25 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.26
bījasampuṭanāmedaṃ yantram uktaṃ manīṣibhiḥ |
dakṣiṇottaragaṃ kuryād rekhādvitayayugmakam || 26 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.27
tanmadhye vilikhet sādhyaṃ tārapadmālayāpuṭam |
rekhāgrayoḥ sthite koṣṭhadvaye sargiṇam antimam || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.28
rekhādvayoparyadhaś ca koṣṭhānāṃ tritayaṃ likhet |
madhyakoṣṭhe sasargaṃ kṣaṃ śrīṃ bījaṃ pārśvakoṣṭhayoḥ || 28 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.29
etad rocanayā bhūrje likhitvā vahninā dahet |
śarāvasampuṭasthaṃ tat tato bhasma samuddharet || 29 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.30
dugdhena saha pītaṃ tat svāmivaśyakaraṃ param |
dikṣu māyācatuṣkāḍhyaṃ sādhyaṃ ṣaṭkoṇamadhyataḥ || 30 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.31
koṇeṣu koṇamadhyeṣu māyābījaṃ samālikhet |
rocanākuṅkumābhyāṃ tu bhūrjapatre manohare || 31 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.32
tac charāvasthitaṃ pūjyaṃ japen māyāṃ tadāyataḥ |
śarāvāntat samādāya baddhvā mūrdhni mānavaḥ || 32 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.33
agnitoyādi divyeṣu śucirdāhādivarjitaḥ |
jayam āpnoti tatrātro kartā tasya prabhāvataḥ |
divyastambhanasaṃjñaṃ ca yantram uttamam īritam || 33 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.34
māyāvisargisārṇābhyāṃ puṭitaṃ nāma madhyataḥ || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.35
daleṣv aṣṭasu sargāḍhyau saumāyāpuṭitau likhet |
caturasreṇa tatpadmaṃ veṣṭayed bhūrjapatrake || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.36
rocanākuṅkumābhyāṃ tu likhitvā tac charāvayoḥ |
prakṣipya pūjayet saptarātraṃ māyāṃ japen naraḥ || 36 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.37
rājamohananāmedaṃ yantraṃ nṛparuṣaṃ haret |
kruddhājighāṃsornṛpater ātmarakṣā vidhitsayā || 37 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
Mrityunjaya und Furchtlosigkeit
Der Schutzanspruch gehört zur religiösen Bildwelt des Werks.
20.38
vakṣye mṛtyuñjayaṃ yantraṃ padmam arkadalaṃ likhet |
karṇikāyāṃ catuṣkoṇe likhen nāmakriyānvitam || 38 ||
20.39
saptarekhātmakaṃ kāryaṃ tac catuṣkoṇam uttamam |
īśānādi dvādaśadaleṣv aklībasvarasaṃyutān || 39 ||
Erläuterung zur Stelle: Die technisch „neutralen“ Vokale sind hier die vokalischen r- und l-Laute; die Anweisung ist keine moderne Kurzpraxis.
20.40
karṇān vilikhya tatpadmaṃ caturasreṇa veṣṭayet |
caturasrasya koṇeṣu triśūlāni samālikhet || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert Karna als La. Die Bild- und Lautordnung wird als historisches Ritual beschrieben.
20.41
bhūrjapatradvaye caitad yantraṃ kṛtvā pṛthak punaḥ |
yantradvayapuṭaṃ kṛtvā sthāpayet kvāpy udaṅmukhaḥ || 41 ||
20.42
tasyopari śilāṃ nyasya tatsthito mātṛkāṃ japet |
evaṃ kṛte sādhakaḥ syād atrāsyo yamād api |
sarvarogasamūhāc ca kiṃ punā rājamaṇḍalāt || 42 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle Schutzverheißung; keine Zusage medizinischer Wirksamkeit oder körperlicher Unverletzlichkeit.
Weitere Yantras für Streit und soziale Einflussnahme
Der Text spiegelt konkrete Ängste und Machtverhältnisse seiner Zeit.
20.43
likhec caturdalaṃ padmaṃ sādhyākhyāyutakarṇikam || 43 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.44
rocanākuṅkumābhyāṃ tu bhūrje māyāyutacchadam |
tadyantraṃ payasi nyasya vivādaṃ vādinā caret |
jayam āpnoti gaditaṃ vivādavijayābhidham || 44 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.45
dhanike yācati dravyaṃ dānāśaktāv adhamarṇake || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.46
dhanikasya vaśīkṛtyai yantraṃ bhūrjadale likhet |
rocanākuṅkumābhyāṃ tu ṣaṭkoṇaṃ sādhyakarṇikam || 46 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.47
koṇāgre koṇamadhyeṣu kāmān dvādaśa saṃlikhet |
tad vṛttena ca saṃveṣṭya māyayā veṣṭayed bahiḥ || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.48
punar vṛttena saṃveṣṭya pūjayet saptavāsarān |
paṭhet saptaśatīṃ nityam ante homaṃ śatādhikam || 48 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.49
kṛtvā sambhojayet kanyāṃ dhared yantraṃ gale svake |
evaṃ dhanī vaśam ito na yācati dadāty api || 49 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.50
duṣṭā rājasamīpasthāḥ paiśunyaṃ kurvate yadā |
tadā yantraṃ prakurvīta duṣṭamohanasaṃjñakam || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.51
likhed aṣṭadalaṃ padmaṃ bhūrje cakrīvatāsṛjā |
karṇikāgataṃ sādhyākhyaṃ māyāyutakakuddalam || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.52
sargāntabhṛguyukkoṇaṃ vṛttadvitayaveṣṭitam |
kṛtāsuḥsthāpanaṃ yantraṃ sampūjya payasi kṣipet |
ekaviṃśatirātreṇa duṣṭāḥ syur vaśavartinaḥ || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.53
caturasre vidhyanantāgataṃ māyāpuṭaṃ bhṛgum || 53 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.54
likhitvā tasya koṇeṣu kakupsv api dalāṣṭakam |
roharodhastambhakṣobhān digdaleṣu kramāl likhet || 54 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.55
koṇeṣu sargicaramaṃ bhūrje rocanayottame |
śarāvadvayamadhyasthaṃ madhye sādhyābhidhānvitam || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.56
pūjayed gandhapuṣpādyair dikpatibhyo baliṃ haret |
vyavahāre vivāde ca vaśakṛd rājaveśmani || 56 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.57
yantram etat samākhyātaṃ jayadaṃ mānavardhanam |
yāvajjīvaṃ vaśīkartuṃ naraṃ yantraṃ tathocyate || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.58
anāmāsṛggajamadarocanālaktakair likhet |
bhūrje jātīyalekhanyā caturasraṃ manoharam || 58 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.59
tatrādyapaṅktau saṃlekhya māyābījasya saptakam |
dvitīyāyāṃ sṛṇimāyākāmau nāmagasampuṭam || 59 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.60
tṛtīyāyāṃ sṛṇipuṭā māyayā sampuṭaḥ smaraḥ |
lekhyaṃ paṅktau caturthyāṃ tu māyābījacatuṣṭayam || 60 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.61
caturasrād bahir dikṣu daśabījaṃ gaṇeśituḥ |
vilekhya dakṣiṇāṃ hitvā kuryād bhūyo'pi bhūpuram || 61 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.62
etad yantraṃ gaṇapater udarāntaḥ pravinyaset |
vinirmitasya sukṣetrā dattayā kṛṣṇayā mṛdā || 62 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.63
pañcopacārair nṛpaṃ sampūjyāmuṃ manuṃ paṭhet |
devadeva gaṇādhyakṣa surāsuranamaskṛta || 63 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.64
devadattaṃ mamāyattaṃ yāvajjīvaṃ kuru prabho |
hastamātre dharāgarte taṃ vinyasya gaṇādhipam |
sampūrayen mṛdā gartam evaṃ vaśyo bhaven naraḥ || 64 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.65
padmaṃ caturdalaṃ kṛtvā sādhyākhyāṃ netrakarṇikam |
tāro nama imān varṇān likhed dalacatuṣṭaye || 65 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.66
ajite ity api likhed dakṣiṇottarapatrayoḥ |
bhūrje gorocanācandrakesarāgurubhiḥ punaḥ || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.67
tridinaṃ niyato yantraṃ sampūjyāhni caturthake |
ekaṃ sambhojya viprendraṃ yantraṃ bāhau vidhārayet || 67 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.68
hemādisaṃsthitaṃ bhūpo vaśakṛd darśanād api |
caturdalāntar vilikhed bhṛtyanāmakriyānvitam || 68 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.69
daleṣu māyābījāni bhūrje rocanayā sudhīḥ |
dadhni kṣipte tadyantre bhṛtya ājñākaro bhavet || 69 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.70
caturasre likhet sādhyanāmārṇān irijāyutān |
bhūrje rocanayā mantrī duṣṭabhūpavaśīkṛtau || 70 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.71
śatrupratikṛter yantraṃ hṛdaye tat pravinyaset |
kṛtvā sā rājikāpiṣṭaiḥ śatrupādarajoyutaiḥ || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.72
pratimāṃ pūjayitvā tāṃ cullīpārśvaṃ nikhānayet |
ajāsṛgyuktabhaktena kṛṣṇabhūte baliṃ haret || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.73
mahākālāya dikpebhyo'ruṇapuṣpājyasaṃyutam |
evaṃ kṛte bhaved vaśyo nṛpo duṣṭo'pi tatkṣaṇāt || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
Lalita, Sundari und ehebezogene Wünsche
Glücksverheißungen stehen neben problematischen Ansprüchen auf Beherrschung anderer.
20.74
daurbhāgyaśamanaṃ bhartṛvaśakṛd yantram ucyate |
nārīṇām īpsitaprāptikaraṃ saubhāgyavardhanam || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.75
kuryād aṣṭadalaṃ padmaṃ catuṣkoṇāḍhyakarṇikam |
catuṣkoṇe likhen māyābījānāṃ tritayaṃ śubham || 75 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.76
tataḥ svanāthanāmārṇān māyābījatrayaṃ punaḥ |
dikpatre trir girisutāṃ vidikpatreṣv athaikaśaḥ || 76 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.77
bhūrje sitatrayodaśyāṃ rocanānābhikuṅkumaiḥ |
vilikhyottaradikpatro nirarcayet saptavāsarān || 77 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.78
tadante bhojayet sapta patiputrānvitāḥ striyaḥ |
lalitāprītaye paścād yantraṃ dhātugataṃ dhṛtam || 78 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.79
rūpasaubhāgyasampattikaraṃ priyavaśaṃvadam |
samproktaṃ lalitāyantraṃ kāminīnām abhīṣṭadam || 79 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.80
gorocanākuṅkumābhyāṃ bhūrje'ṣṭadalam ālikhet |
sākārapuṭitaṃ nāma karṇikāyāṃ daleṣv irijā || 80 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.81
dinadvayaṃ niśāṃ sthitvā bhojayitvāṅganātrayam |
kaṇṭhe dhṛtaṃ bhartṛvaśyakārakaṃ yantram uttamam || 81 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.82
bhṛgvākāśavidhikṣmākhavahnīn śāntīndubhūṣitān |
likhed aṣṭārapadmasya karṇikāyāṃ daleṣv api || 82 ||
Erläuterung zur Stelle: Kodierte Bija-Angabe zum Sundari-Yantra; die Auflösung steht in Naukā, nicht zusätzlich im Grundtext.
20.83
gorocanācandanābhyāṃ bhūrje'bhyarcya dinatrayam |
dhṛtaṃ hemagataṃ kaṇṭhe nāryā bāhau nareṇa vā || 83 ||
20.84
saubhāgyadaṃ bījayantraṃ proktaṃ daurbhāgyanāśanam |
caturdalaṃ likhed bhūrje svāsṛgyuktacandanaiḥ || 84 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers beschließt das Sundari-Yantra, der zweite beginnt eine historisch manipulative Anwendung.
20.85
karṇikāyāṃ sādhyanāma krodhabījaṃ daleṣv api |
tadyantraṃ pūjayitvājye kṣiptam ākṛṣṭikṛd bhavet || 85 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Beeinflussungsanwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.86
ṣaṭkoṇe vilikhen nāma vāṅmanobhavamadhyataḥ |
koṇeṣu bhṛgur ausargī bhūrje rocanayāṅkitam || 86 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.87
pūjitaṃ tripurāyantraṃ ghṛtāntar viniveśitam |
iṣṭasyākarṣaṇaṃ tena bhavet saptāhamadhyataḥ || 87 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.88
haridrayā likhed aṣṭadalaṃ vahnyastrakarṇikam |
śilāyāṃ madhyato nāma bhūbījaṃ dalamadhyataḥ || 88 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.89
tad abhyarcya pidhāyātha śilayā nikhanet kṣitau |
vāde vivāde jāyeta prativādāsya mudraṇam || 89 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
Schutz vor Feuerfurcht
Die rituelle Schutzvorstellung ersetzt keine tatsächlichen Schutzmaßnahmen.
20.90
vṛtte nāma samālikhya kriyākarmasamanvitam |
dikṣu vṛttād bahir lekhyaṃ vakārāṇāṃ catuṣṭayam || 90 ||
Erläuterung zur Stelle: Beginn des traditionell gegen Feuerfurcht gerichteten Yantras.
20.91
veṣṭitaṃ caturasreṇa yantram etat susādhitam |
gorocanācandanābhyāṃ bhūrje likhitam uttamam || 91 ||
20.92
etad yantraṃ vṛtaṃ lohatrayeṇa bhujayā dhṛtam |
nivartayed agnibhayaṃ sadane'pi ca saṃsthitau || 92 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle Schutzvorstellung; kein Ersatz für tatsächlichen Brandschutz.
Entzweiung, Tötungsritual und Vertreibung
Die schädigenden Anwendungen sind historische Dokumente, keine Praxisanleitung für Yoga-Aspiranten.
20.93
māyāpuṭitam aṅkāraṃ nāmakarmayutaṃ likhet |
caturdale'bje lekhanyā vāyasacchadajātayā || 93 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.94
daleṣv api tathā lekhyaṃ virodhikṣatajena tat |
niśi sampūjya tadyantram odanaṃ vinivedayet || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.95
ajārudhirasaṃyuktaṃ nārīm ekāṃ ca bhojayet |
tataḥ śmaśāne śarvasya gehe vā śūnyamandire || 95 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.96
nikhātaṃ tad dviṣor dveṣaṃ janayed acirād dhruvam |
vidveṣaṇam idaṃ yantram atho māraṇam ucyate || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.97
likhed aṣṭadale padme nāmavarmāstrasampuṭam |
digdaleṣv atha varmaiva vidigdalagam astrakam || 97 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 696, der zweite auf 697. Historischer Schädigungsritus, keine heutige Praxisempfehlung.
20.98
vṛttena padmaṃ saṃveṣṭya varmaṇā veṣṭayec ca tat |
śmaśānāṅgārameṣāsṛgviṣaiḥ kākacchadotthayā || 98 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.99
lekhanyā likhitaṃ yantraṃ kapālanarasambhave |
sañchādya bhasmanā tasyopari prajvālayed vasum || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.100
pratyahaṃ pradahet stokaṃ stokaṃ viṃśatidināvadhi |
viṃśe'hny akhilaṃ dagdhaṃ śatrorlokāntarapradam || 100 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.101
caturdale likhen nāmadalāṃ sargimārutam |
ulūkakākaraktena bhūrje bhūtadine niśi || 101 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.102
raktavastradharo raktapuṣpamālyānulepanaḥ |
likhitvā pūjayed yantraṃ raktaiḥ puṣpaiś ca candanaiḥ || 102 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.103
kumārīṃ bhojayen nityaṃ dadyāt tasyai ca dakṣiṇām |
evaṃ viṃśatidharātraṃ vidhāya carame dine || 103 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
20.104
yantraṃ tat khaṇḍaśaḥ kṛtvā kṣiped ucchiṣṭaodane |
datte tasmin vāyasebhya uccāṭo jāyate ripoḥ || 104 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische manipulative oder schädigende Anwendung, keine heutige Praxisempfehlung.
Shantikara und weitere Schutzdiagramme
Die Lautordnung wird als Mittel der Befriedung verstanden.
20.105
rocanāmṛgakarpūrakuṅkumaiḥ śobhane dine |
bhūrje pravilikhed yantraṃ lekhanyā jātijātayā || 105 ||
Erläuterung zur Stelle: Beginn des Shantikara-Yantras; Beschreibung einer historischen Ritualform.
20.106
prākpratyag dakṣiṇodak ca kuryād rekhāṣṭakaṃ samam |
ekonapañcāśaj jāyante koṣṭhakās tataḥ || 106 ||
20.107
diggatāntimapaṅktisthāṃś caturviṃśativarṇakān |
akārādi jakārāntāṃl likhec candrasamanvitān || 107 ||
20.108
tadantargatipaṅktisthāñ jhādibhāntāṃś ca ṣoḍaśa |
tadantaḥsthān mādi sāntān hakāraṃ śiṣṭakoṣṭhake || 108 ||
20.109
rekhāgreṣu triśūlāni kurvīta radasaṅkhyayā |
uparyadhaḥstriśūlāntar hṛllekhāsaptakaṃ likhet || 109 ||
Erläuterung zur Stelle: Rada, „Zähne“, bezeichnet in der Zahlensymbolik zweiunddreißig.
20.110
evaṃ vilikhya tadyantraṃ pūjayed divasatrayam |
caṇḍīpāṭhakaro viprabhojako bhūmiśāyakaḥ || 110 ||
20.111
tato lohatrayāviṣṭaṃ dhārayed doṣṇi vā gale |
upasargāḥ kaliḥ kṛtyāḥ śamaṃ yānti vidhāraṇāt || 111 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle Shanti-Verheißung; der Text beschreibt eine rituelle Schutzvorstellung.
20.112
pūrvoktavidhinā kuryāt padmam aṣṭadalānvitam |
madhye nāmnāyutaṃ sargī bhṛgur apy aṣṭadaleṣv api || 112 ||
20.113
pūrvavat pūjitaṃ caitad baddhaṃ kaṇṭhe bhuje śiroḥ |
śākinībhūtavetālagrahān sadyo nivartayet || 113 ||
Erläuterung zur Stelle: Die genannten Wesen gehören zur historischen religiösen Deutung von Bedrängnissen; der Vers stellt keine medizinische Diagnose dar.
20.114
dhattūrarasato lekhyaṃ pitṛkāntāravāsasi |
kṛṣṇe vasutithau bhūte puṭitaṃ bhūpuradvayam || 114 ||
Erläuterung zur Stelle: Historisches Jvarahara-Ritual gegen Fieber. Die verwendete Pflanze und der Ritualstoff sind keine Heilmittelempfehlung.
20.115
koṇāntarāle koṇeṣu rephaṣoḍaśakaṃ likhet |
dikṣu rephacatuṣkoṇayutaṃ nāmāpi madhyataḥ || 115 ||
Erläuterung zur Stelle: Die syntaktische Verbindung rephacatuṣkoṇayutam ist knapp; die Zeichnung der Druckausgabe erläutert die Anordnung.
20.116
pūjitaṃ tat pitṛvane nikhātaṃ jvaraśāntikṛt |
bhūrje sugandhair vilikhet padmam aṣṭadalānvitam || 116 ||
Erläuterung zur Stelle: Der zweite Halbvers beginnt das Sarpabhayahara-Yantra gegen Schlangenfurcht.
20.117
nāmānvitaṃ karṇikāyāṃ daleṣv ajapayā yutam |
pūjitaṃ vidhṛtaṃ bāhau sarpabhītinivārakam || 117 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā nennt haṃsa. Eine spirituelle Schutzvorstellung ist keine Zusage von Schutz vor Schlangenbissen.
Befreiung aus Gefangenschaft
Bandhamoksha meint hier eine konkrete äußere Befreiung.
20.118
rocanāhimakarpūrakuṅkumaiḥ padmam ālikhet |
ṣoḍaśāraṃ svarair yuktaṃ dalaṃ māyāḍhyakarṇikam || 118 ||
20.119
tasyopariṣṭād dvātriṃśaddalaṃ vyañjanayugdalam |
padmaṃ digvidiśāhakṣayutaṃ kṣmāpuraveṣṭitam || 119 ||
20.120
etad yantraṃ kāṃsyapātre likhitaṃ saptavāsarān |
pūjitaṃ bhūrjalikhitaṃ dhṛtaṃ vā bandhamokṣakṛt || 120 ||
Erläuterung zur Stelle: Bandhamoksha bezeichnet hier die Befreiung aus äußerer Haft, nicht automatisch die metaphysische Befreiung Moksha.
Matrika und Bhairava als Grundlage
Yantra-Praxis bleibt mit der Verehrung göttlicher Lautkräfte verbunden.
20.121
pūrvoktākhilayantrāṇāṃ siddhikāmena mantriṇā |
upāsyā mātṛkādevī yadvā bhūtalipiḥ parā || 121 ||
20.122
yadvopāsye lekhakāle svarṇākarṣaṇabhairavaḥ |
praṇavo vāgbhavaṃ kāmaśaktī dīrghatrayānvite || 122 ||
Erläuterung zur Stelle: Mitten im nummerierten Vers beginnt die verschlüsselte Mantradarlegung.
20.123
sargī bhṛgur bhayā sendur āpaduddhāraṇāya ca |
ajāmalānte baddhāya ṅento lokeśvaras tathā || 123 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckform ajāmala wird bewahrt; sie ist nicht stillschweigend durch eine bekannte andere Formel ersetzt.
20.124
svarṇākarṣaṇabhairānte dīrgho bālaḥ prabhañjanaḥ |
mama dāridryavidveṣaṇāyānte praṇavo ramā || 124 ||
20.125
ṅento mahābhairavānte hṛdayaṃ kīrtito manuḥ |
aṣṭapañcāśadvarṇāḍhyo munir asya caturmukhaḥ || 125 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Viergesichtige ist Brahma. Die ausführlich ausgeschriebene Formel steht in Naukā.
20.126
paṅktiś chando devatoktā svarṇākarṣaṇabhairavaḥ |
nandāṣṭārkānavāśādivarṇaiḥ ṣaṅmanoḥ smṛtam || 126 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahlenkodierung im zweiten Halbvers ist drucktechnisch auffällig; Naukā erläutert Nanda als neun und Asha als zehn.
Meditation über Svarnakarshana-Bhairava
Der goldfarbene Bhairava erscheint mit der Göttin; der Abschluss verbindet Dhyana, Japa, Homa und Yantra.
20.127
athavā kāmaśaktibhyāṃ dīrghaṣaṭkābhyāṃ ṣaḍaṅgakam |
pārijātadrukāntāre sthite māṇikyamaṇḍape |
siṃhāsanagataṃ dhyāyed bhairavaṃ svarṇadāyinam || 127 ||
20.128
gāṅgeyapātraṃ ḍamaruṃ triśūlaṃ |
varaṃ karaiḥ sandadhataṃ trinetram |
devyā yutaṃ taptasuvarṇavarṇaṃ |
svarṇākṛṣaṃ bhairavam āśrayāmaḥ || 128 ||
Erläuterung zur Stelle: Der verkürzte Name svarṇākṛṣa wird drucknah bewahrt. Naukā erklärt gāṅgeyapātra als Goldgefäß.
20.129
lakṣaṃ japed daśāṃśena pāyasair juhuyāt sudhīḥ |
śaive pīṭhe yajed devam aṅgadikpālahetibhiḥ || 129 ||
20.130
siddhaṃ manuṃ japen nityaṃ triśatīṃ maṇḍalāvadhi |
dāridryaṃ dūram utkṣipya jāyate dhanadopamam || 130 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā versteht Mandala hier als neunundvierzig Tage. Dhanada ist Kubera. Traditionelle Wohlstandsverheißung, keine materielle Erfolgsgarantie.
20.131
japādibhir manau siddhe yantrebhyaḥ siddhim āpnuyāt |
suvarṇam edhate gehe naivāreḥ syāt parābhavaḥ || 131 ||
Kolophon des Taraṅga 20
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau yantramantrādinirūpaṇaṃ nāma viṃśas taraṅgaḥ || 20 ||
Anmerkung zum Kolophon: Die Nummerierung enthält mehrere Halbverse und Verse mit zusätzlichen Halbversen. Der erste Halbvers von 97 steht auf PDF 696, der zweite auf 697. PDF 677 und 705 enthalten Erläuterungen; die dortigen Lautlisten und Zeichnungen sind keine zusätzlichen nummerierten Grundtextverse. Die Ausgabe erfasst den Wortlaut der Yantra-Anweisungen, nicht sämtliche Abbildungen der kommentierten Druckausgabe.
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 673–706, gedruckte Seiten 621–654. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 21 – Tägliche Vorbereitung, Nyasa und innere Verehrung
„Japa – der Weg zu Gott“: ein Yoga-Vidya-Vortrag zur Vertiefung der eigenen Mantra-Praxis.
Der einundzwanzigste Taraṅga führt vom Erwachen zur inneren Puja. Guru-Gedenken, die Einheit von Guru, Gottheit und Selbst, äußere und innere Reinigung, die Verehrung des Eingangs und die Körperweihung bereiten die Vergegenwärtigung der Gottheit im eigenen Körper vor. Die reich entfaltete Ritualordnung mündet in stilles Verweilen, Japa und die Darbringung des Japa.
Den Tag bewusst beginnen
Äußere Vorbereitung und innere Ausrichtung gehören von Anfang an zusammen.
21.1
nityapūjāvidhiṃ sarvadevasādhāraṇaṃ bruve |
brāhme muhūrte utthāya kṛtvā śaucādikaṃ sudhīḥ || 1 ||
21.2
paridhāyāmbaraṃ śuddhaṃ mantrasnānaṃ vidhāya ca |
praviśya devatāgāraṃ kuryāt sammārjanādikam || 2 ||
21.3
maṅgalārātikaṃ kṛtvā nirmālyam apasārayet |
dadyāt puṣpāñjaliṃ dantadhāvanācamane api || 3 ||
Erläuterung zur Stelle: Zahnreinigung und Mundspülen werden hier der als lebendige Gegenwart verehrten Gottheit dargeboten.
Guru, Gottheit und Selbst
Die Verehrung wird ausdrücklich mit dem Bewusstsein der Einheit verbunden.
21.4
namaskṛtyāsane śuddhe upaviśya guruṃ smaret |
śiraḥsthaśuklapadmasthaṃ prasannaṃ dvibhujākṣikam || 4 ||
21.5
ahaṃ brahmāsmi sadrūpaṃ nityamuktaṃ na śokabhāk |
gurudevātmanām ittham aikyaṃ smṛtvārcayet tam || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Einheitsaussage ist ausdrücklich Textinhalt; sie ist keine nachträgliche moderne Deutung.
Ein Gebet für den ganzen Tag
Das weltliche Leben selbst wird in die Hingabe aufgenommen.
21.6
trailokyacaitanyamayādideva śrīnāthaviṣṇo bhavadājñayaiva |
prātaḥ samutthāya tavapriyārthaṃ saṃsārayātrām anuvartayiṣye || 6 ||
21.7
jānāmi dharmaṃ na ca me pravṛttir jānāmy adharmaṃ na ca me nivṛttiḥ |
kenāpi devena hṛdisthitena yathā niyukto 'smi tathā karomi || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Gebet benennt die Spannung zwischen Einsicht und Handeln. Es wird hier als Bitte im Rahmen der täglichen Verehrung verwendet, nicht als Aufhebung persönlicher Verantwortung.
21.8
etacchlokadvayeneṣṭadevatāṃ prārthayed budhaḥ |
śrīnāthaviṣṇo sthāne tu kārya ūho 'nyadaivataḥ || 8 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā nennt für Shiva „Vishvesha Shambhu“ und für die Göttin „Bhavani Durga“. Die Erlaubnis betrifft dieses Gebet, nicht beliebige Veränderungen von Bija-Mantras.
21.9
devatāguṇanāmādi smaran snātum atho vrajet |
snānam āntarabāhyākhyaṃ dvividhaṃ kathitaṃ budhaiḥ || 9 ||
Inneres und äußeres Bad
Die Licht- und Wasservisualisation begleitet die rituelle Reinigung.
21.10
koṭisūryapratīkāśaṃ nijabhūṣāyudhair yutam |
śiraḥsthaṃ saṃsmared devaṃ tatpādodakadhārayā || 10 ||
21.11
viśantyā brahmarandhreṇa nijaṃ dehaṃ viśuddhayā |
prakṣālyāntargataṃ pāpaṃ virajo jāyate naraḥ || 11 ||
21.12
evaṃ kṛtvāntaraṃ snānaṃ snāyād vedoktamārgataḥ |
aghamarṣaṇasūktaṃ ca smared antarjale sudhīḥ || 12 ||
21.13
mantrasnānaṃ tataḥ kuryāt tatprakāro'dhunocyate |
prāṇān āyamya mūlena kṛtvā nyāsaṃ ṣaḍaṅgakam || 13 ||
21.14
ādityamaṇḍalāt tīrthāny āhvayet sṛṇimudrayā |
mantratrayeṇāmbumadhye vilikhet tanmanutrayam || 14 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā identifiziert die Srini-Mudra als Ankusha-Mudra.
Die heiligen Wasser anrufen
Ganga und weitere Flüsse erscheinen als lebendige heilige Gegenwart.
21.15
brahmāṇḍodaratīrthāni karaiḥ spṛṣṭāni te rave |
tena satyena me deva tīrthaṃ dehi divākara || 15 ||
21.16
gaṅge ca yamune caiva godāvari sarasvati |
narmade sindhukāveri jale'smin sannidhiṃ kuru || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Ein ausdrücklich ausgeschriebenes Anrufungsgebet an die heiligen Flüsse.
21.17
āvāhayāmi tvāṃ devi snānārtham iha sundari |
ehi gaṅge namas tubhyaṃ sarvatīrthasamanvite || 17 ||
21.18
tato vam iti bījena yojayet tāni tajjale |
agnyarkendumaṇḍalāni tatra sañcintayed budhaḥ || 18 ||
Erläuterung zur Stelle: Vergegenwärtigt werden die drei Lichtbereiche von Feuer, Sonne und Mond.
21.19
mantrayet tena mantreṇa ravivāraṃ tato jalam |
kavacenāvaguṇṭhyātha rakṣed astreṇa tat punaḥ || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Ravi bezeichnet hier die Zahl zwölf, nicht den Sonntag. Naukā erläutert Kavacha als huṃ und Astra als phaṭ.
21.20
mūlamantreṇeśavāram abhimantrya namen jalam |
mantreṇa vakṣyamāṇena devatāṃ manasi smaran || 20 ||
Erläuterung zur Stelle: Isha steht hier für elf; Naukā erläutert die Zahl ausdrücklich.
21.21
ādhāraḥ sarvabhūtānāṃ viṣṇor atulatejasaḥ |
tadrūpāś ca tato jātā āpas tāḥ praṇamāmy aham || 21 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers ist grammatisch knapp und enthält den Genitiv viṣṇoḥ. Die Übersetzung ergänzt den im Zusammenhang vorausgesetzten Satzbezug.
21.22
majjej jale smaraṃs tatra mūlaṃ vai devatāṃ tathā |
unmajjya siñcet kaṃ saptakṛtvaḥ kalaśamudrayā || 22 ||
21.23
mūlenātha caturmantrair abhiṣiñcen nijāṃ tanum |
likhyante te'tha catvāro mantrāḥ śaṅkarabhāṣitāḥ || 23 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zuschreibung an Shankara ist die traditionelle Aussage des Textes.
21.24
sisṛkṣor nikhilaṃ viśvaṃ muhuḥ śukraṃ prajāpateḥ |
mātaraḥ sarvabhūtānām āpo devyaḥ punantu mām || 24 ||
21.25
alakṣmīṃ malarūpāṃ yāṃ sarvabhūteṣu saṃsthitām |
kṣālayanti nijasparśād āpo devyaḥ punantu mām || 25 ||
21.26
yan me keśeṣu daurbhāgyaṃ sīmante yac ca mūrdhani |
lalāṭe karṇayor akṣṇor āpas tad ghnantu vo namaḥ || 26 ||
21.27
āyur ārogyam aiśvaryam aripakṣakṣayaḥ sukham |
santoṣaḥ kṣāntir āstikyaṃ vidyā bhavatu vo namaḥ || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Gebet verbindet persönliche und geistige Güter mit dem historisch üblichen Wunsch nach Überwindung von Gegnern.
21.28
viprapādodakaṃ pītvā śālagrāmaśilājalam |
śaṅkhena triḥ paribhrāmya prakṣipen nijamastake || 28 ||
Erläuterung zur Stelle: Historischer Umgang mit rituellem Wasser, keine hygienische oder gesundheitliche Empfehlung.
21.29
tato devān manuṣyāṃś ca saṅkṣepāt tarpayet pitṝn |
vastraṃ sampīḍya saṅkṣālya sakthinī vāsasī dharet || 29 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Verbindung sakthinī ist im Druck auffällig; Naukā erläutert sie mit ūrū, „Oberschenkel“. Die Kleidervorschrift ist daher in ihrem genauen Wortbezug nicht völlig eindeutig.
Anpassung an die eigenen Möglichkeiten
Der Text berücksichtigt das Fehlen eines heiligen Badeortes und körperliches Unvermögen.
21.30
tīrthābhāvāt svasadane snāyād uṣṇena vāriṇā |
alpā eva pravaktavyās tatra mantrā yathocitāḥ || 30 ||
Erläuterung zur Stelle: Eine ausdrückliche Anpassung an die verfügbaren äußeren Bedingungen.
21.31
hastayor apa ādāya kuryāt tatrāghamarṣaṇam |
bhasmanā gorajobhir vā snāyān mantreṇa vākṣamaḥ || 31 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā nennt Krankheit als Beispiel für das Unvermögen zum Bad. Die Alternativen gehören zur historischen Ritualordnung; entscheidend ist die ausdrückliche Anerkennung unterschiedlicher Möglichkeiten.
Tilaka und Tripundra
Vaishnava- und Shaiva-Kennzeichnungen werden unterschieden.
21.32
tata ācamya pīṭhasthas tilakaṃ racayet sudhīḥ |
keśavādyabhidhānais tu sthāneṣu dvādaśasv api || 32 ||
21.33
lalāṭodarahṛtkaṇṭhadakṣapārśvāṃsake tataḥ |
vāmapārśvāṃsakarṇe ca pṛṣṭhadeśe kakudy api || 33 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Körperstellenliste ist im Druck knapp und ergibt in dieser Wortgliederung nicht eindeutig zwölf Stellen. Sie wird nicht mit einer anderen Tradition vervollständigt.
21.34
lalāṭe tu gadāṃ kuryād hṛdaye nandakaṃ punaḥ |
śaṅkhacakraṃ bhujadvandve śārṅgabāṇaṃ ca mūrdhani || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Nandaka ist Vishnus Schwert, Sharnga sein Bogen.
21.35
itthaṃ tu vaiṣṇavaḥ kuryāc chaivaḥ kuryāt tripuṇḍrakam |
agnihotrotthitaṃ bhasmādāyāgnir iti mantrataḥ || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext zitiert nur den Anfang der Ascheformel; die weitere Ausführung steht in Naukā.
21.36
abhimantrya tryambakena kuryāt pañcatripuṇḍrakam |
kramāt puruṣāghorasadyo vāmeśanāmabhiḥ || 36 ||
21.37
phalāṃsodaravakṣaḥsu ṛgbhis teṣām athāpi vā |
kṛtvā sandhyāṃ svaśākhoktāṃ mantrasandhyāṃ samācaret || 37 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Druckform phala wird im Zusammenhang als bhāla, „Stirn“, verstanden.
Mantra-Sandhya
Atem, Wasser, Visualisation und Mantra verbinden sich.
21.38
prāṇāyāmaṣaḍaṅge ca kṛtvādāya kare jalam |
trir japtvā mūlamantreṇa tv ācāmet trir japan manum || 38 ||
21.39
punar dakṣakareṇāmbho gṛhītvā vāmahastataḥ |
nidhāya tasmāccyotadbhir bindubhiḥ saptadhā tanum || 39 ||
21.40
sammārjya mūlamantreṇāvaśiṣṭaṃ tat punar jalam |
dakṣahaste samādāya nāsikāntikam ānayet || 40 ||
21.41
iḍayāntaḥ samākṛṣya taddhautaiḥ pāpasañcayaiḥ |
kṛṣṇavarṇaṃ piṅgalayā recitaṃ pravicintya tat || 41 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Nadi-Sprache gehört zur rituellen Visualisation; es geht nicht um das tatsächliche Einatmen von Wasser.
21.42
kṣiped astreṇa purataḥ kalpite bhiduropale |
aghamarṣaṇam etad dhi nikhilāghanivāraṇam || 42 ||
21.43
punar añjalinādāya jalam arghyaṃ diśet tataḥ |
trivāraṃ mūlamantrānte ṣoḍaśārṇam anuṃ japan || 43 ||
21.44
ravimaṇḍalasaṃsthāya devāyārghyapadaṃ vadet |
kalpayāmīti dadyāc ca mantro'yaṃ ṣoḍaśākṣaraḥ || 44 ||
Erläuterung zur Stelle: Bedeutung: „Für die in der Sonnenscheibe gegenwärtige Gottheit bereite ich die Arghya-Gabe.“
21.45
sūryamaṇḍalagaṃ dhyāyann iṣṭadevaṃ taddhiyaḥ |
prajapen mantragāyatrīṃ mūlaṃ cāṣṭottaraṃ śatam || 45 ||
21.46
aṣṭāviṃśativāraṃ vā tarpayed tāvadambhasi |
dattvārghyaṃ dinanāthāya tīrthaṃ saṃhāramudrayā || 46 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Wahlzahlen gehören zum überlieferten Tarpana-Rahmen.
21.47
visṛjyārkalokapālān natvā devastutiṃ paṭhan |
yāgasthānaṃ tathāgatya prakṣālyāṅghrī tathācamet || 47 ||
21.48
gārhapatyādikān agnīn hutvopasthāya tān api |
devatāgāram āgatya samācāmed yathāvidhi || 48 ||
Drei Formen des Achamana
Vaishnava-, Shaiva- und Shakta-Traditionen besitzen eigene Formeln.
21.49
keśavanārāyaṇamādhavaiḥ pītvā jalaṃ tridhā |
karau govindaviṣṇubhyāṃ kṣālayen madhusūdanāt || 49 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen stehen in Anrufungsformeln, die Naukā jeweils mit oṃ und namaḥ ausschreibt.
21.50
trivikrameṇa cāpyoṣṭhau vāmanāc chrīdharān mukham |
hṛṣīkeśena hastaṃ ca caraṇau padmanābhataḥ || 50 ||
21.51
dāmodareṇa mūrdhānaṃ prokṣya saṅkarṣaṇādikān |
mukhādiṣu karāṅgulyā vedādiprīṇane nyaset || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Verbindung am Ende des zweiten Halbverses ist undeutlich; die folgenden Verse führen die Zuordnungen aus.
21.52
mukhe saṅkarṣaṇaṃ vāsudevapradyumnakau nasoḥ |
aniruddhaṃ ca puruṣottamam akṣṇoḥ pravinyaset || 52 ||
21.53
adhokṣajaṃ nṛsiṃhaṃ ca karṇayor nābhito'cyutam |
janārdanaṃ hṛdi nyasyed upendram api mūrdhani || 53 ||
21.54
aṃsayoś ca hariṃ viṣṇuṃ vaiṣṇavācamanaṃ tv idam |
keśavādyāś caturthyantā namo'ntāḥ praṇavādikāḥ || 54 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā liest an der zweiten Schulter Krishna; der Grundtextdruck bietet Vishnu. Die Abweichung bleibt sichtbar.
21.55
āsye nasoḥ pradeśinyā nāmayā netrakarṇayoḥ |
kaniṣṭhayā nābhideśe'ṅguṣṭhaḥ sarvatra saṃyutaḥ || 55 ||
21.56
talena hṛdaye nyasyet sarvābhir mastakāṃsayoḥ |
ātmavidyāśivais tattvaiḥ svāhāntaiḥ prapibet apaḥ || 56 ||
Erläuterung zur Stelle: Die zweite Vershälfte beginnt die Shaiva-Form des Achamana.
21.57
hāṃ hīṃ hūṃ ādibhiḥ śaive śākte vāgbījapūrvakaiḥ |
kṣālanādikam aṅgulyā sparśo'pi syād amantrakaḥ || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die unterschiedlichen Formeln; nicht sämtliche äußerlich ähnlichen Riten verwenden dieselbe Lautfolge.
Den Eingang verehren
Die Schwelle wird als Teil des heiligen Raumes verstanden.
21.58
evam ācamya sāmānyārghyeṇa dvāraṃ prapūjayet |
tāra khaṃ vahnisargāḍhyaṃ dvārārghyaṃ sādhayāmi ca || 58 ||
Erläuterung zur Stelle: Beginn einer kodierten Formel zur Bereitung der Arghya-Gabe für den Eingang; sie wird nicht frei rekonstruiert.
21.59
uktvāstramanunā pātraṃ kṣālayet pūrayed dhṛdā |
tīrthāny āvāhya gandhādīn kṣipen nigamādinā || 59 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert Hrid durch namaḥ und Nigamadi durch Pranava.
21.60
dhenumudrāṃ darśayitvā mūlenāpy abhimantrayet |
sāmānyārghyavidhiḥ proktas tenoktā dvāradevatāḥ || 60 ||
21.61
iṣṭvārced dvārapālāṃś ca te kathyante pṛthagvidhāḥ |
nandaḥ sunandaś caṇḍaś ca pracaṇḍo balasañjñakaḥ || 61 ||
21.62
prabalo bhadrasañjñaś ca subhadrā vaiṣṇavā matāḥ |
nandisañjño mahākālo gaṇeśo vṛṣabhas tathā || 62 ||
21.63
bhṛṅgiriṭyabhidhaḥ skandaḥ pārvatīśābhidhaḥ paraḥ |
caṇḍeśvara ime śaivāḥ śākte yā mātaraḥ smṛtāḥ || 63 ||
21.64
vakratuṇḍaś caikadaṃṣṭro mahodaragajānanau |
lambodaraś ca vikaṭo vighnarājaś ca saptamaḥ || 64 ||
21.65
dhūmarājo gaṇapater dvārapālā ime smṛtāḥ |
indro yamo'tha varuṇaḥ kuberaś ceti pūrataḥ || 65 ||
21.66
īśaḥ kṛśānur rakṣāṃsi vāyuś caivāṣṭamaḥ smṛtaḥ |
dvārapūjāṃ vidhāyetthaṃ vighnān utsārayet tridhā || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Die zweite Gruppe ergänzt die Zwischenrichtungen. Krishanu ist Agni, Rakshas bezeichnet hier den südwestlichen Richtungshüter.
21.67
ātmānaṃ śaṅkaraṃ dhyātvā dṛṣṭyā divyān nivārayet |
nabhaḥsthān arghyapānīyaiḥ pārṣṇighātair dharāgatān || 67 ||
21.68
apasarpantu te bhūtā ye bhūtā bhūmisaṃsthitāḥ |
ye bhūtā vighnakartāras te naśyantu śivājñayā || 68 ||
Erläuterung zur Stelle: Rituelle Abwehrformel; bhūta bezeichnet hier störende Wesen, nicht Menschen einer bestimmten Gruppe.
21.69
apakrāmantu bhūtāni piśācāḥ sarvato diśam |
sarveṣām avirodhena brahmakarma samārabhe || 69 ||
21.70
vinivāryākhilān vighnān idaṃ mantradvayaṃ paṭhan |
avakāśapradānāyāntarāyāṇāṃ viniryatām || 70 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Schlussverbindung ist sprachlich knapp. Naukā erläutert viniryatām als „aus dem Haus hinausgehen“.
21.71
saṅkocayan vāmam aṅgaṃ gṛhaṃ dakṣapadā viśet |
kṣetrapālaṃ vidhātāraṃ nairṛtyāṃ diśi pūjayet || 71 ||
Sitz und Vorbereitung
Ein tragfähiger Sitz und die geordnete Bereitstellung der Gaben bereiten die Sammlung vor.
21.72
anantaṃ vimalaṃ padmaṃ ṅentāsananamo'nvitam |
japan nidhāya darbhāṃs trīn kuśācarmāmbarāsane || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Die ausgeschriebenen Sitzformeln stehen in Naukā.
21.73
kāṣṭhapallavavaṃśāśmagośakṛttṛṇamṛṇmayam |
viṣamaṃ kaṭhinaṃ mantrī tyajed āsanam ādhidam || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Liste gehört zu dieser Ritualordnung; sie ist keine allgemeine Aussage, dass moderne Meditationssitze aus diesen Materialien ungeeignet wären.
21.74
pṛthvi tvayeti mantreṇa prāgudag vā samāviśet |
kuryāt svastikapāthojavīrādiṣv ekam āsanam || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext zitiert nur den Mantraanfang. Pathoja, „im Wasser geboren“, bezeichnet hier den Lotus und damit Padmasana.
21.75
arghyapādyācamanīyamadhuparkācamasya ca |
pañcapātrāṇi puṣpādīn sthāpayet svīyadakṣiṇe || 75 ||
21.76
vāme'mbupātraṃ vyajanaṃ chatrādarśacāmare |
kṛtāñjalir vāmadakṣe gurūn gaṇapatiṃ namet || 76 ||
21.77
nyasyāstraṃ karayos tālatrayaṃ digbandhanaṃ caret |
aṅguṣṭhayuktatarjanyā sudarśanam anuṃ japan || 77 ||
21.78
praṇavo hṛdayaṃ ṅentaṃ sudarśanapadaṃ punaḥ |
astrāya ca phaḍityukto mantro dvādaśavarṇavān || 78 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt ihn aus: oṃ namaḥ sudarśanāya astrāya phaṭ. Die Zählung folgt der im Text verwendeten rituellen Lautzählung.
Bhutashuddhi und Matrika
Die Körperweihung verbindet Elemente, Lebensgegenwart und Lautkräfte.
21.79
vidhāya vahniprākāraṃ bhūtajayo bhavet sudhīḥ |
bhūtaśuddhiṃ tathā prāṇapratiṣṭhāṃ mātṛkāsthitim || 79 ||
21.80
pañcadhoktāṃ prakurvīta tato'nyāṃ mātṛkāṃ caret |
śrīkaṇṭhādyāñ chambhubhakto vaiṣṇavaḥ keśavādikān || 80 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā bezieht die fünf Formen auf die bereits im ersten Taraṅga erläuterten Matrika-Nyasas.
21.81
gaṇeśādyāṃs tu tatsevī śaktibhāṅ mātṛkākalāḥ |
tāḥ krameṇaiva kathyante munyādinyāsapūrvikāḥ || 81 ||
Shrikantha-Matrika
Shiva und Shakti werden in Namenpaaren vergegenwärtigt.
21.82
muniḥ syād dakṣiṇāmūrtir gāyatrī chanda īritam |
ardhādrijāharo devo niyogaḥ sarvasiddhaye || 82 ||
21.83
halo bījāni guhye tu svarāḥ śaktīḥ padau nyaset |
hasābhyāṃ dīrghayuktābhyāṃ kṛtvāṅgaṃ śaṅkaraṃ smaret || 83 ||
21.84
pāśāṅkuśavarākṣasragpāṇiśītāṃśuśekharam |
tryakṣaṃ raktasuvarṇābham ardhanārīśvaraṃ bhajet || 84 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā ordnet das Rot der Hara-Hälfte, das Gold der Göttinnenhälfte zu.
21.85
evaṃ dhyāyañ chambhuśaktī caturthyantanamo'nvite |
hasauṃ bījaṃ mātṛkāpūrvaṃ vinyasen mātṛkāsthale || 85 ||
Erläuterung zur Stelle: Die folgenden Namenpaare bilden die Shrikantha-Matrika. Die lautlichen und körperlichen Zuordnungen setzen den bereits erklärten Nyasa voraus.
21.86
śrīkaṇṭhaṃ pūrṇodaryā cānanto virajānvitaḥ |
sūkṣmeśaḥ śālmalīyukto lolākṣīyuktrimūrtikaḥ || 86 ||
21.87
amareśo vartulākṣyā vardhīśo dīrghaghoṇayā |
bhārabhūti dīrghamukhī tithīśo gomukhīyutaḥ || 87 ||
21.88
sthāṇvīśo dīrghajihvāyug dharaḥ kumbhodarīyutaḥ |
jhiṇṭīśaś cordhvakeśī bhautiko vikṛtamukhy api || 88 ||
21.89
sadyo jvālāmukhī cānugraha ulkāmukhīyutaḥ |
akrūraḥ śrīmukhī mahāseno vidyāmukhīyutaḥ || 89 ||
21.90
krodhīśaś ca mahākālyā caṇḍeśaś ca sarasvatī |
pañcāntakaḥ sarvasiddhigaurīyuktaḥ prakīrtitaḥ || 90 ||
21.91
śivottameśo vinyasyo yuktas trailokyavidyayā |
ekarudro mantraśaktiḥ kūrmeśaś cātmaśaktiyuk || 91 ||
Erläuterung zur Stelle: Vinyasyo ist ein Verbalausdruck: „ist einzusetzen“. Er bezeichnet keine zusätzliche Gottheit namens Vidyesha.
21.92
ekanetro bhūtamātṛyuktaḥ syāc caturānanaḥ |
lambodaryāyutaḥ prokto'jeśo drāviṇīyutaḥ || 92 ||
21.93
sarveśo nāgarīyuktaḥ someśaś cāpi khecarī |
lāṅgalīśaś ca mañjaryā dārakeśaś ca rūpiṇī || 93 ||
21.94
ardhanārīśavīriṇyāv umākāntaḥ punar yutaḥ |
kākodaryā tathāṣāḍhī pūtanāyukta īritaḥ || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Punar yutaḥ bedeutet „wiederum verbunden“; Kakodari gehört zu Umakanta. Es wird keine zusätzliche Göttin namens Pura ergänzt.
21.95
caṇḍīśo bhadrakālīyug mantreśo yoginīyutaḥ |
mīneśaḥ śaṅkhinīyukto meṣeśas tarjanīyutaḥ || 95 ||
21.96
lohitaḥ kālarātriś ca śikhīśaḥ kubjayāyutaḥ |
chagalaṇḍaḥ kapardinyā dviraṇḍeśaś ca vajrayā || 96 ||
21.97
mahākālo jayāyukto bālīśaḥ sumukheśvarī |
bhujaṅgo revatīyuktaḥ pinākī mādhavīyutaḥ || 97 ||
21.98
khaḍgīśo vāruṇīyukto bakeśo vāyavīyutaḥ |
śveto rakṣovidāriṇyā bhṛguḥ sahajāyutaḥ || 98 ||
21.99
nakulīśaś ca lakṣmīyuk chiveśo vyāpinīyutaḥ |
saṃvartako mahāmāyā proktā śrīkaṇṭhamātṛkā || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namenliste ist keine Grundlage für eine eigenständig rekonstruierte Initiationspraxis.
21.100
yatra tv īśapadaṃ noktaṃ śrīkaṇṭhādiṣu nāmasu |
tatra sarvatra vaktavyaṃ śaktibhyāṃ hṛt tato vadet || 100 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die Paaranrufung mit dem Dativ Dual und namaḥ. Diese grammatische Regel betrifft die hier gelehrte Liste.
21.101
tvagasṛṅmāṃsamedo'sthimajjāśukraprāṇayuk vadet |
śaktiṃ krodhaṃ tathātmabhyām antyānyādi daśasv api || 101 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zusatzbezeichnungen werden in Naukā an den Paarformeln erläutert.
Keshavadi-Matrika
Vishnus Gestalten sind mit göttlichen Kräften wie Mitgefühl, Einsicht und Vertrauen verbunden.
21.102
keśavādimātṛkāyāḥ sādhyanārāyaṇo muniḥ |
amṛtādyā tu gāyatrī chando lakṣmīhariḥ suraḥ || 102 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Rishi-Name lautet im Grundtext Sadhyanarayana.
21.103
dviruktaiḥ śaktiśrīkāmaiḥ ṣaḍaṅgāni samācaret |
śaṅkhacakragadāpadmaṃ kumbhādarśābjapustakam || 103 ||
21.104
bibhrataṃ meghacapalāvarṇaṃ lakṣmīhariṃ bhaje |
evaṃ dhyātvā japec chaktiṃ śrīkāmapuṭitākṣarām || 104 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā ordnet die Wolkenfarbe Hari und den Blitzglanz Lakshmi zu.
21.105
bhyām antā viṣṇuśaktyantā namo'ntāḥ praṇavādikām |
keśavaḥ kīrtisaṃyuktaḥ kāntir nārāyaṇānvitā || 105 ||
Erläuterung zur Stelle: Die grammatisch knappe erste Hälfte wird nach der unmittelbar ausgeschriebenen Kommentarbeispielformel verstanden.
21.106
mādhavas tuṣṭisaṃyukto govindaḥ puṣṭisaṃyutaḥ |
viṣṇus tu dhṛtisaṃyuktaḥ śāntiyuṅ madhusūdanaḥ || 106 ||
21.107
trivikramaḥ kriyāyukto vāmano dayayānvitaḥ |
śrīdharo medhayāyukto hṛṣīkeśaś ca harṣayā || 107 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese Namen nennen unter anderem Tatkraft, Mitgefühl, Einsicht und Freude als göttliche Shaktis.
21.108
padmanābhayutā śraddhā lajjā dāmodarānvitā |
vāsudevaś ca lakṣmīyuk saṅkarṣaṇasarasvatī || 108 ||
21.109
pradyumnaḥ prītisaṃyukto'niruddho ratisaṃyutaḥ |
cakrī jayā gadī durgā śārṅgī tu prabhayānvitaḥ || 109 ||
21.110
khaḍgī tu satyayāyuktaḥ śaṅkhī caṇḍāsamanvitaḥ |
halī vāṇīsamāyukto musalī ca vilāsinī || 110 ||
21.111
śūlī vijayayāyuktaḥ pāśī virajayānvitaḥ |
aṅkuśī viśvayāyukto mukundo vindayāyutaḥ || 111 ||
21.112
nandajaḥ sunadāyukto nandī satyāsamanvitaḥ |
nara ṛddhir narakajit samṛddhiśuddhiyug dhariḥ || 112 ||
21.113
kṛṣṇabuddhī satyabhuktī sātvato matisaṃyutaḥ |
śaurikṣame śūrarame janārdana umānvitaḥ || 113 ||
21.114
bhūdharaḥ kledinīyukto viśvamūrtiś ca klinnayā |
vaikuṇṭho vasudhāyukto vasudāpuruṣottamau || 114 ||
21.115
balī tu parayāyukto balānujaparāyaṇe |
bālasūkṣme vṛṣaghnas tu sandhyāyuk prajñayā vṛṣaḥ || 115 ||
21.116
haṃsaḥ prabhāsamāyukto varāho niśayānvitaḥ |
vimalo medhayāyukto nṛsiṃho vidyutāyutaḥ || 116 ||
Ganesha-Matrika
Auch Ganeshas Gestalten werden als göttliche Paare eingesetzt.
21.117
keśavādyā mātṛkoktā yādiyogaś ca pūrvavat |
gaṇeśamātṛkāyās tu munir gaṇaka īritaḥ || 117 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 729, der zweite auf 730; er eröffnet bereits den nächsten Nyasa.
21.118
nicṛdgāyatrikāchando devaḥ śaktivināyakaḥ |
smṛtyā dīrghāḍhyayā cāṅgaṃ kṛtvā dhyāyed gajānanam || 118 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die Reihe gāṃ gīṃ gūṃ gaiṃ gauṃ gaḥ.
21.119
guṇāṅkuśavarābhītipāṇiṃ raktābjahastayā |
priyayāliṅgitaṃ raktaṃ trinetraṃ gaṇapaṃ bhaje || 119 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert guṇa hier als Dreizack.
21.120
evaṃ dhyātvā nyaset svīyabījapūrvākṣarānvitam |
vighneśo hrīsamāyukto vighnarājaḥ śriyāyutaḥ || 120 ||
21.121
vināyakaḥ puṣṭiyutaḥ śāntiyuktaḥ śivottamaḥ |
vighnakṛt svastisaṃyukto vighnahartā sarasvatī || 121 ||
21.122
gaṇas tu svāhayāyukta ekadantaḥ sumedhayā |
dvidantaḥ kāntisaṃyukto gajavaktraś ca kāminī || 122 ||
21.123
nirañjano mohinīyuk kapardī tu naṭīyutaḥ |
dīrghajihvaḥ pārvatīyuk śaṅkukarṇaś ca jvālinī || 123 ||
21.124
vṛṣabhadhvajanandau ca sureśagaṇanāyakau |
gajendraḥ kāmarūpiṇyā śūrpakarṇas tathomayā || 124 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Paarbildung Suresha/Gananayaka ist sprachlich auffällig; die Kommentarliste bestätigt die Verbindung.
21.125
trilocanas tejavatyā lambodaras tu satyayā |
mahānandaś ca vighneśī caturmūrtiḥ surūpiṇī || 125 ||
21.126
sadāśivaḥ kāmadāyug āmodo madajihvayā |
durmukho bhūtisaṃyuktaḥ sumukho bhautikāyutaḥ || 126 ||
21.127
pramodaḥ sitayāyukta ekapādo ramāyutaḥ |
dvijihvo mahiṣīyuktaḥ śūraś cāpi tu bhañjinī || 127 ||
21.128
vīro vikarṇayāyuktaḥ ṣaṇmukho bhṛkuṭīyutaḥ |
varado lajjayā vāmadevaḥ syād dīrghaghoṇayā || 128 ||
21.129
dhanurdharāvakratuṇḍau dvirado yāminīyutaḥ |
senānī rātrisaṃyuktaḥ kāmāndho grāmaṇīyutaḥ || 129 ||
21.130
mattaḥ śaśiprabhāyukto vimatto lolalocanā |
mattavāhanaś cañcale jaṭī dīptisamanvitaḥ || 130 ||
21.131
muṇḍī subhagayāyuktaḥ khaḍgī durbhagayā tathā |
vareṇyaś ca śivāyukto bhagāyug vṛṣaketanaḥ || 131 ||
21.132
bhaktapriyaś ca bhaginī gaṇeśo bhoginīyutaḥ |
meghanādaś ca subhagā vyāsī syāt kālarātriyuk || 132 ||
21.133
gaṇeśvaraḥ kāliketi proktā vighneśamātṛkā |
tvagādiyogo yādīnāṃ pūrvavat parikīrtitaḥ || 133 ||
Kala-Matrika und Sharada
Die Göttin trägt die vielfältigen Kräfte von Bewusstsein und Leben.
21.134
kalāyugmātṛkāyās tu prajāpatir ṛṣiḥ smṛtaḥ |
chanda uktaṃ tu gāyatrī devatā śāradābhidhā || 134 ||
21.135
tāraiḥ ṣaḍaṅgaṃ kurvīta hrasvadīrghāntarasthitaiḥ |
śaṅkhacakrābjaparaśukapālāny akṣamālikām || 135 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert die Attributliste der Göttin.
21.136
pustakāmṛtakumbhau ca triśūlaṃ dadhatīṃ karaiḥ |
sitapītāsitasitāraktavarṇais trilocanaiḥ || 136 ||
Erläuterung zur Stelle: Die doppelte Farbnennung „weiß“ ist im Druck vorhanden; sie wird nicht frei durch eine andere Farbe ersetzt.
21.137
pañcāsyaiḥ saṃyutāṃ candrasakāntiṃ śāradāṃ bhaje |
dhyātvaivaṃ tārapūrvāṃ tāṃ nyased ṅentakalānvitā || 137 ||
21.138
nivṛttiś ca pratiṣṭhā ca vidyāśāntis tathendhikā |
dīpikā recikā cāpi mocikā ca parābhidhā || 138 ||
21.139
sūkṣmā sūkṣmāmṛtā jñānāmṛtā cāpyāyanī tataḥ |
vyāpinī vyomarūpā cānantā sṛṣṭir ṛddhikā || 139 ||
21.140
smṛtimedhā tataḥ kāntir lakṣmīdyutiḥ sthirā sthitiḥ |
siddhir jarā pālinī ca kṣāntir īśvarikā ratiḥ || 140 ||
21.141
kāmikā varadā cāthāhlādinī prītisaṃyutā |
dīrghā tīkṣṇā tathā raudrī bhayā nidrā ca tandrikā || 141 ||
21.142
kṣudhā syāt krodhinī paścāt kriyotkārī samṛtyukā |
pītā śvetāruṇā paścād asitānantayānvitā || 142 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck und die anschließende ausgeschriebene Liste weichen beim vorletzten Farbnamen ab: Der Grundtext bietet asitā, die Erläuterung sitā. Samrityuka wird ebenfalls drucknah bewahrt.
Anga-Nyasa und Mudras
Die jeweiligen Ritualtraditionen bestimmen die Formeln und Gesten.
21.143
uktā kalāmātṛkaivaṃ tattadbhaktaḥ samācaret |
tataḥ svamūlamantrasya nyāsān kalpoditāṃś caret || 143 ||
21.144
ṛṣicchandodevatāni mūrdhni vaktre hṛdi nyaset |
bījaṃ guhye padoḥ śaktim aṅgāni karayor api || 144 ||
21.145
aṅguṣṭhādiṣv aṅgulīṣu karasya tatpṛṣṭhayoḥ |
aṅguṣṭhābhyāṃ tarjanībhyāṃ nama ityādikaṃ vadet || 145 ||
21.146
hṛdayādiṣv athāṅgāni jātiyuktāni vinyaset |
svasvamudrābhir adhunā procyante jātayaś ca tāḥ || 146 ||
Erläuterung zur Stelle: Jati bezeichnet hier die typischen Abschlusswörter der Nyasa-Formeln.
21.147
hṛdayāya namaś ceti śirase svāhayā yutam |
śikhāyai vaṣaḍaṅgaṃ ca kavacāya hum ity api || 147 ||
21.148
netratrayāya vauṣaṭ syād astrāya phaḍ iti īritam |
jātiṣaṭkaṃ dvinetre tu netrābhyāṃ vauṣaḍ uccaret || 148 ||
21.149
pañcāṅge netrasantyāgo mudrāṅgānām athocyate |
prasāritam anaṅguṣṭhaṃ tarjanyādicatuṣṭayam || 149 ||
21.150
hṛdi mūrdhni hi cāṅguṣṭhahīno muṣṭiḥ śikhātale |
skandhabhāgasya nābhyantā daśāṅgulyas tu varmaṇi || 150 ||
21.151
tarjanyāditrayaṃ netratraye netradvaye dvayam |
prasāritābhyāṃ hastābhyāṃ kṛtvā tālatrayaṃ sudhīḥ || 151 ||
21.152
tarjanyaṅguṣṭhayor astre sphālayan badhnayād diśaḥ |
eṣāstramudrā śrīviṣṇor aṅgamudrā udīritāḥ || 152 ||
21.153
hṛdy aṅgulitrayaṃ nyaset tarjanyādidvayaṃ tuke |
śikhāpradeśe'thāṅguṣṭhaṃ daśāṅgulyas tu varmaṇi || 153 ||
Erläuterung zur Stelle: Beginn der Shakta-Mudras. Die Druckform tuke wird in der Erläuterung auf den Kopf bezogen.
21.154
hṛdvan netraṃ pūrvam astraṃ śākter aṅgasya mudrikāḥ |
muṣṭivinirgatāṅguṣṭhau saṃyuktau hṛdi vinyaset || 154 ||
21.155
nistarjanī tādṛśī tu śirasy atha śikhātale |
niraṅguṣṭhakaniṣṭhau tau niraṅguṣṭhapradeśinī || 155 ||
Erläuterung zur Stelle: Die elliptische Handbeschreibung wird durch Naukā erläutert; sie ist allein kein Ersatz für eine anschauliche traditionelle Unterweisung.
21.156
muṣṭī pṛthak kṛtau skandhād hṛdantaṃ varmaṇi smṛtau |
tarjanyāditrayaṃ netre talāsphoṭo'stram īritam || 156 ||
21.157
śaivī ṣaḍaṅgamudroktā varṇanyāsam athācaret |
japtvā cāpy aphalā mantrā vidyante nyāsam antarā || 157 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese strenge Aussage gilt innerhalb der hier gelehrten tantrischen Ritualordnung; sie wird nicht als pauschales Urteil über jede andere Japa-Tradition ausgegeben.
Der Körper als heiliger Sitz
Der Pitha-Nyasa entfaltet die Grundlage der inneren Gottesverehrung.
21.158
pīṭhasya devatānyāsād dehe pīṭhaṃ prakalpayet |
nyasen maṇḍūkam ādhāre svādhiṣṭhāne tataḥ sudhīḥ || 158 ||
21.159
kālāgnirudraṃ nābhau tu kacchapaṃ hṛdaye tataḥ |
ādhāraśaktim ārabhya hemapīṭhāvadhi nyaset || 159 ||
21.160
dakṣavāmāṃsavāmorudakṣoruṣu yathākramāt |
dharmaṃ jñānaṃ ca vairāgyam aiśvaryaṃ vinyaset tataḥ || 160 ||
21.161
vadane vāmapārśve ca nābhau dakṣiṇapārśvake |
adharmādīn pravinyasya hṛdy anantam ito'mbujam || 161 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Gegengruppe entspricht Adharma, Nichtwissen, Bindung und Ohnmacht. Naukā deutet beide Gruppen als Teile des göttlichen Sitzes.
21.162
padme sūryenduvahnīṃś ca teṣāṃ varṇādyā nijāḥ kalāḥ |
tattan nāmādi varṇādyāns tattvādhārāṃs trīn guṇān nyaset || 162 ||
21.163
tatrātmatrayam ādyarṇapūrvaṃ turyaṃ parādikam |
māyātattvaṃ kalātattvaṃ vidyātattvaṃ tato nyaset || 163 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā nennt Atman, Antaratman und Paramatman sowie als viertes Jnanatman. Die knappe Wortverbindung des Grundtexts wird nicht zu einer anderen Tattva-Lehre erweitert.
21.164
paratattvaṃ ca nāmādivarṇapūrvāṇi vinyaset |
svapīṭhaśaktir vinyasya nyaset pīṭhamanuṃ nijam || 164 ||
21.165
hṛdi nyasyānantamukhān devānām uttarottaram |
pratyādhāratvam uditaṃ pūrvapūrvasya sadbhiḥ || 165 ||
Innere Puja, Sammlung und Japa
Der Abschluss verbindet Begrüßung, geistige Darbringung, stilles Verweilen und Wiederholung.
21.166
iti dehamaye pīṭhe dhyāyet svābhīṣṭadevatām |
tattanmudrāḥ pradarśyātha kuryān mānasapūjanam || 166 ||
21.167
athārcayet tato devaṃ mantreṇānena tanmanāḥ |
svāgataṃ devadeveśa sannidhau bhava keśava || 167 ||
21.168
gṛhāṇa mānasīṃ pūjāṃ yathārthaparibhāvitām |
keśaveti padasthāne kārya ūho'nyadaivate || 168 ||
21.169
manasā pūjayitvaivaṃ kṣaṇaṃ tadgatamānasaḥ |
sthitvā mūlamanuṃ vidvāñ japed aṣṭottaraṃ śatam || 169 ||
21.170
japaṃ nivedya devāya sthāpayed arghyam uttamam |
bāhyasaṃpūjanāyātha tatprakāro nigadyate || 170 ||
Kolophon des Taraṅga 21
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau devasya snānādinirūpaṇaṃ nāmaikaviṃśas taraṅgaḥ || 21 ||
Anmerkung zum Kolophon: Die kommentierte Druckausgabe enthält ausführliche ausformulierte Nyasa-Listen, die nicht als zusätzliche Grundtextverse gezählt werden. Vers 117 ist auf PDF 729–730 verteilt. Die kurzen Grundtextlisten weisen einzelne sprachlich oder drucktechnisch schwierige Namenverbindungen auf; örtliche Unsicherheiten sind gekennzeichnet.
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 707–743, gedruckte Seiten 655–691. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 22 – Äußere Puja und die Hingabe des ganzen Lebens

Der zweiundzwanzigste Taraṅga entfaltet die äußere Puja auf der Grundlage der inneren Verehrung. Anrufung, Gastfreundschaft, Blumen, Duft, Licht und Speise werden von Gebeten begleitet, die über die Gegenstände hinausweisen. Der Abschluss führt Japa, Selbsthingabe und Rückkehr der Gottheit ins Herz zusammen. Vereinfachungen bei fehlenden Mitteln, Angst und Krankheit berücksichtigen die konkrete Lebenslage.
Arghya und rituelle Gefäße
Die äußere Verehrung beginnt mit der geordneten Bereitung der heiligen Gaben.
22.1
svavāmāgre tu ṣaṭkoṇavṛttabhūpuraveṣṭitam |
kṛtvā trikoṇam ūrdhvāgraṃ stambhayec chaṅkhamudrayā || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā beschreibt die ineinander angeordneten geometrischen Formen.
22.2
puṣpākṣataiḥ ṣaḍaṅgāni tatrāgnyādiṣu pūjayet |
astrakṣālitam ādhāraṃ tatrādadhyān manuṃ japan || 2 ||
22.3
maṃ vahnimaṇḍalāyeti tato daśakalātmane |
amukārghyeti pātrānte sanāya nama ity api || 3 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Platzhalter amuka steht für die Gottheit; die Formel gilt dem Untersatz des Arghya-Gefäßes. Das Grundtext-Bija maṃ wird bewahrt, auch wenn spätere Erläuterungslisten Varianten zeigen.
22.4
caturviṃśativarṇo'yam ādhārasthāpane manuḥ |
ādhāre pūrvakāṣṭhādi daśārcet pāvakīḥ kalāḥ || 4 ||
22.5
svamantrakṣālitaṃ śaṅkhaṃ sthāpayan manum uccaran |
aṃ sūryamaṇḍalāyānte dvādaśeti kalātmane || 5 ||
22.6
amukārghyeti pātrāya namo'ntas tryakṣivarṇavān |
śaṅkhasthāpanamantro'yaṃ tāraḥ kāmo mahājalaḥ || 6 ||
Erläuterung zur Stelle: Die erste Formel enthält den Gottheitsplatzhalter; die zweite wird im folgenden Vers abgeschlossen.
22.7
carāya varmaphaṭ svāhā pāñcajanyāya hṛnmanuḥ |
śaṅkhasya viṃśatyarṇāḍhyas tena prakṣālayet tu tam || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā schreibt oṃ klīṃ mahājalacarāya huṃ phaṭ svāhā pāñcajanyāya namaḥ. Die explizite Formel stammt aus dem Kommentar.
22.8
kalā dvādaśa sūryasya śaṅkhopari yajet kramāt |
vilomāṃ mātṛkāṃ mūlaṃ vilomaṃ ca paṭhañ jale || 8 ||
22.9
āpūrya manunaitena taṃ tatrārcyed aindavīḥ kalāḥ |
oṃ somamaṇḍalāyānte ṣoḍaśānte kalātmane || 9 ||
22.10
amukārghyāmṛtāyeti hṛnmanus tv arghyapūjane |
āvāhayet tatra tīrthāni tanmantraiḥ sṛṇimudrayā || 10 ||
22.11
ravimaṇḍalataḥ svīyahṛdo devam athāhvayet |
aṣṭakṛtvo japen mantraṃ spṛṣṭvā jalamananyadhīḥ || 11 ||
22.12
apsu vinyasya cāṅgāni hṛdā sampūjayed apaḥ |
mūlaṃ japed aṣṭaśataṃ chādayan matsyamudrayā || 12 ||
Erläuterung zur Stelle: Die begleitende Erklärung versteht aṣṭaśatam als 108.
22.13
saṃrakṣed astramantreṇa choṭikāmudrayā jalam |
mudrayāvaguṇṭhinyā varmaṇā tv avaguṇṭhayet || 13 ||
22.14
amṛtīkṛtya gomudrāṃ kurvann amṛtabījataḥ |
saṃrodhinyā sannirudhya tatra mudrāḥ pradarśayet || 14 ||
Erläuterung zur Stelle: Go-Mudra ist hier die Dhenu-Mudra; der Zusammenhang ist rituelle Vergegenwärtigung, keine stoffliche Umwandlung im naturwissenschaftlichen Sinn.
22.15
śaṅkhamusalacakrākhyāḥ paramīkṛtya tat punaḥ |
mahāmudrāṃ viracya yonimudrāṃ ca darśayet || 15 ||
22.16
kṛṣṇamantre gālinīṃ ca rāme garuḍamudrikām |
śaṅkhād dakṣiṇadigbhāge prokṣaṇīpātrapūraṇam || 16 ||
22.17
kṛtvārghyāmbhas tatra nikṣipya tenokṣen nijāṃ tanum |
prajapan mūlagāyatrīṃ pūjāvastucayaṃ tathā || 17 ||
22.18
pādyācamanapātre ca dadyād arghyaṃ tathottare |
evam arghyavidhiḥ proktaḥ sarvasādhāraṇo mayā || 18 ||
Die Bildgestalt
Material, Aufstellung und Verehrungskontext werden unterschieden.
22.19
vihāya śaṅkaraṃ sūryam arghye śaṅkhaḥ praśasyate |
hemarūpyodumbarārītidārumṛdudbhavam || 19 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 748, der zweite auf 750; PDF 749 enthält Erläuterungen. Naukā versteht Udumbara hier als Kupfer und Riti als Messing.
22.20
pālāśaṃ padmapatraṃ vā smṛtaṃ pādyādibhājanam |
astrakṣālyānyapātreṇa pādyādīni nivedayet || 20 ||
22.21
antaryāgaṃ tataḥ kuryāt pīṭhe dehamaye sudhīḥ |
nyāsasthāneṣu maṇḍūkamukhyān gandhādibhir yajet || 21 ||
22.22
pīṭhamantrāntamantreṇa hṛdaye sveṣṭadevatām |
kuṇḍalīm atha cotthāpya dvādaśānte paraṃ nayet || 22 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā erläutert das Erheben vom Adhara-Chakra bis zum höchsten Brahman im Bereich des Brahmarandhra. Es handelt sich um eine initiationsgebundene innere Ritualanweisung.
22.23
tadutthāmṛtadhārābhiḥ prīṇayet sveṣṭadevatām |
japaṃ kṛtvā nivedyāsmai manasā na visarjayet || 23 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Gegenwart der Gottheit wird im Herzen bewahrt.
22.24
mūrdhahṛtpādaguhyeṣu tanoḥ puṣpāñjalīn kṣipet |
antaryāgaṃ vidhāyetthaṃ bāhyapūjanam ācaret || 24 ||
22.25
antaryāgabahiryāgau gṛhasthaḥ sarvam ācaret |
ādyam eva brahmacārī vānaprastho yatis tathā || 25 ||
Erläuterung zur Stelle: Naukā begründet den Vorrang des inneren Opfers für diese Lebensstände mit dem Fehlen äußerer Ritualmittel. Die Aussage setzt die historische Ashrama-Ordnung voraus.
22.26
vardhanyāṃ prakṣipet kiñcid arghyodakam ananyadhīḥ |
prāṇān āyamya mūlena vāme gurucayaṃ namet || 26 ||
Erläuterung zur Stelle: Vardhani bezeichnet ein weiteres Ritualgefäß.
22.27
dakṣiṇe ca gaṇeśānaṃ pīṭhapūjām athācaret |
svarṇādinirmite yantre yadvā candananirmite || 27 ||
22.28
maṇḍūkāt paratattvāntaṃ diṅmadhye pīṭhaśaktayaḥ |
pṛthivyantaraṃ pūjyaḥ kṣīrābdhir mādhave śriyā || 28 ||
22.29
ikṣusindhur gaṇeśe syād anyatrāmṛtasāgaraḥ |
agnirakṣasavāyvīśakoṇe dharmādayaḥ smṛtāḥ || 29 ||
22.30
indrakīnāśavaruṇasomāśāsu nañādikāḥ |
dharmādipūjane prācī tathaivāvaraṇārcane || 30 ||
Erläuterung zur Stelle: Gemeint sind Adharma und die weiteren Gegenstücke. Soma bezeichnet hier die nördliche Richtung.
22.31
pūjakasya puraḥ kalpyā śakrādiṣu yathāsvakam |
śvetākṛṣṇāruṇapītā śyāmā raktāsitāsitā || 31 ||
Erläuterung zur Stelle: Der zweite Halbvers beginnt die Farbfolge der Pitha-Shaktis.
22.32
raktāmbarābhayavarā dhyeyāḥ syuḥ pīṭhaśaktayaḥ |
śālagrāme maṇau yantre nityapūjāṃ samācaret || 32 ||
22.33
hemādipratimāyāṃ vā sthāpitāyāṃ yathāvidhi |
aṅguṣṭhādi vitastyantapramāṇā pratimā gṛhe || 33 ||
22.34
pūjyā nānyathā bhinnā vā nordhvādhodṛṅ na vakrikā |
liṅgaṃ vā lakṣaṇopetaṃ tatrāvāhanam ācaret || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Anforderungen an Kultbilder, keine Bewertung menschlicher Körper.
Die Gottheit vergegenwärtigen
Die Gegenwart des Göttlichen wird mit Herz, Atem und Bild verbunden.
22.35
mūlam uccārya hṛdayāt suṣumnāvartmanā saha |
dvāreṇa brahmārandhrasya nāsārandhre vinirgatam || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Die innere Raumfolge ist technisch und elliptisch. Sie wird nicht als anatomischer Vorgang erklärt.
22.36
puṣpāñjalau mātṛkābje yojayitvā vinikṣipet |
mūrtau puṣpāñjaliṃ caitad āvāhanam udīritam || 36 ||
22.37
śālagrāme sthirāyāṃ vā nāvāhanavisarjane |
āhvānādyupacāreṣu ślokāñ chambhuditān paṭhet || 37 ||
22.38
ātmasaṃstham ajaṃ śuddhaṃ tvām ahaṃ parameśvara |
araṇyām iva havyāśaṃ mūrtāv āvāhayāmy aham || 38 ||
Erläuterung zur Stelle: Das Bild des Feuers macht deutlich: Die Herbeirufung vergegenwärtigt eine bereits im Selbst ruhende göttliche Gegenwart.
22.39
pañcāyatanapakṣe tu madhye viṣṇuṃ samarcayet |
agninirṛtivāyveśāneṣu gaṇanāyakam || 39 ||
22.40
raviṃ śivāṃ śivaṃ madhye gaṇeśaś cec chivaṃ śivām |
raviṃ viṣṇuṃ ravau madhye vighnājanagajeśvarān || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Die letzte Namensverbindung ist stark verkürzt. Die begleitende Erklärung gibt Ganesha, Vishnu, Shakti und Shiva an.
22.41
bhavānyā madhyasaṃsthāyām īśavighnārkamādhavān |
hare madhyagate sūryagaṇeśagirijācyutān || 41 ||
22.42
sampūjyādau madhyagataṃ gaṇeśādi tato yajet |
gaṇeśe madhyasaṃsthe tu pūjayed bhāskarāditaḥ || 42 ||
22.43
kāṇḍānusamayenātra pūjā proktā manīṣibhiḥ |
vidhāyāvāhanaṃ caittham āvāhanyā tu mudrayā || 43 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 754. Naukā erklärt: Man vollendet die Verehrung einer Gottheit, bevor man zur nächsten übergeht; davon unterschieden ist das gemeinsame Darbringen jeder einzelnen Gabe an alle.
22.44
saṃsthāpinyā sthāpayet tu mūlānte ślokam uccaran |
taveyaṃ mahimāmūrtis tasyāṃ tvāṃ sarvaga prabho || 44 ||
Anrufung und Willkommen
Die Gebete bitten um Gegenwart und Gnade.
22.45
bhaktisnehasamākṛṣṭaṃ dīpavat sthāpayāmy aham |
ūhaḥ kāryo bhavānyādau ślokeṣv āvāhanādiṣu || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anpassung der Anrede wird erneut ausdrücklich gestattet.
22.46
mūlaślokau paṭhan kuryād āsanaṃ copaveśanam |
sarvāntaryāmiṇe deva sarvabījamayaṃ śubham || 46 ||
22.47
svātmasthāya paraṃ śuddham āsanaṃ kalpayāmy aham |
asmin varāsane deva sukhāsīno'kṣarātmaka || 47 ||
Erläuterung zur Stelle: Fortsetzung des Gebets im nächsten Vers. Akshara kann Laut und Unvergängliches bezeichnen; der Bija-Kontext legt hier die Lautbedeutung nahe.
22.48
pratiṣṭhito bhaveśa tvaṃ prasīda parameśvara |
mūlaṃ ślokaṃ tataḥ kuryāt sannidhānaṃ svamudrayā || 48 ||
22.49
ananyā tava deveśa mūrtiśaktir iyaṃ prabho |
sānnidhyaṃ kuru tasyāṃ tvaṃ bhaktānugrahatatparaḥ || 49 ||
22.50
paṭhan mūlaṃ tathā ślokaṃ sannirundhyāt svamudrayā |
ājñayā tava deveśa kṛpāmbhodhe guṇāmbudhe || 50 ||
22.51
ātmānandaikatṛptaṃ tvāṃ niruṇadhmi pitar guro |
mudrayā sammukhī kuryān mūlaṃ ślokaṃ ca sampaṭhan || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Pitar und guro sind die Anreden „Vater“ und „Guru“.
22.52
ajñānād durmanastvād vā vaikalyāt sādhanasya ca |
yad apūrṇaṃ bhavet kṛtyaṃ tad apy abhimukho bhava || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: Eine ausdrückliche Bitte um Annahme trotz menschlicher Begrenztheit.
22.53
kurvīta mūlaślokābhyāṃ prārthyayā mudrayārcanam |
dṛśāpīyūṣavarṣiṇyā pūrayan yajñaviṣṭaram || 53 ||
22.54
mūrtau vā yajñasaṃpūrteḥ sthiro bhava maheśvara |
nyaset ṣaḍaṅgaṃ devāṅge sakalīkaraṇaṃ sudhīḥ || 54 ||
22.55
mūlaṃ ślokaṃ paṭhan kuryād avaguṇṭhaṃ svamudrayā |
avyaktavāṅmanascakṣuḥśrotradūrāmitadyute || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Sprache, Denken und Sinne vermögen die göttliche Wirklichkeit nicht vollständig zu umfassen.
22.56
svatejaḥpañjareṇāśu veṣṭito bhava sarvataḥ |
gomudrayāmṛtīkṛtya vidadhyāt paramākṛtim || 56 ||
22.57
mahāmudrāṃ viracya tataḥ svāgatam ācaret |
mūlamantraṃ tathā ślokaṃ paṭhaṃs tadgatamānasaḥ || 57 ||
22.58
yasya darśanam icchanti devāḥ svābhīṣṭasiddhaye |
tasmai te parameśāya svāgataṃ svāgataṃ ca te || 58 ||
22.59
tataḥ susvāgataṃ kuryān mūlaślokau samuccaran |
kṛtārtho'nugṛhīto'smi saphalaṃ jīvitaṃ mama || 59 ||
22.60
āgato devadeveśa susvāgatam idaṃ punaḥ |
śyāmākaviṣṇukrāntābjadūrvāḥ pādyajale kṣipet || 60 ||
Gastfreundschaft für das Göttliche
Wasser, Bad, Gewand und Schmuck werden als Dienste dargebracht.
22.61
mūlaślokanamomantraiḥ pādyaṃ pādāmbuje'rpayet |
yadbhaktileśasamparkāt paramānandavigraham || 61 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Gebetssatz ist grammatisch elliptisch; Fortsetzung in 62.
22.62
tasmai te caraṇābjāya pādyaṃ śuddhāya kalpaye |
lavaṅgajātikakolaṃ prakṣipyācamanīyake || 62 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Sanskritnamen bezeichnen hier Duftgewürze; Kakkola wird in Naukā als aromatischer Pfeffer erklärt. Die erste Hälfte beschließt die Padya-Anrufung.
22.63
dadyād ācamanaṃ vaktre mūlaślokasudhākṣaraiḥ |
vedānām api vedāya devānāṃ devatātmane || 63 ||
22.64
ācāmaṃ kalpayāmīśa śuddhānāṃ śuddhihetave |
arghyapātre kṣiped dūrvās tiladarbhāgrasarṣapān || 64 ||
22.65
yavapuṣpākṣatān gandhaṃ tenārghyaṃ mūrdhni cārcayet |
mūlaślokaśiromantrair devasya manuvittamaḥ || 65 ||
22.66
tāpatrayaharaṃ divyaṃ paramānandalakṣaṇam |
tāpatrayavinirmuktaṃ tavārghyaṃ kalpayāmy aham || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Die dreifachen Leiden sind eine traditionelle Sammelbezeichnung für innere, äußere und überpersönliche Bedrängnisse.
22.67
pātre tu madhuparkasya dadhyājyamadhu ca kṣipet |
mūlaślokasudhāmantrair dadyāt vadane prabhoḥ || 67 ||
22.68
sarvakāluṣyahīnāya paripūrṇasukhātmane |
madhuparkam idaṃ deva kalpayāmi prasīda me || 68 ||
22.69
punar ācamanaṃ dadyān mūlaślokāntaraṃ paṭhan |
ucchiṣṭo'py aśucir vāpi yasya smaraṇamātrataḥ || 69 ||
22.70
śuddhim āpnoti tasmai te punarācamanīyakam |
snānavastropavītānte naivedyānte'pi tat smṛtam || 70 ||
22.71
pādyādivastvabhāve tu tatsmarann akṣatān kṣipet |
gandhatailaṃ tato dadyān mūlaślokaṃ paṭhan sudhīḥ || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Text nennt ausdrücklich eine Ersatzgabe bei fehlenden äußeren Mitteln.
22.72
snehaṃ gṛhāṇa snehena lokanātha mahāśaya |
sarvalokeṣu śuddhātman dadāmi sneham uttamam || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Sneha bedeutet sowohl Öl beziehungsweise Salbung als auch Liebe und Zuneigung; das Gebet spielt bewusst mit beiden Bedeutungen.
22.73
haridrādyais tam udvartya snāpayed ubhayaṃ paṭhan |
paramānandabodhābdhinimagnanijamūrtaye || 73 ||
22.74
sāṅgopāṅgam idaṃ snānaṃ kalpayāmy aham īśa te |
tataḥ sahasraṃ śaṅkhena śataṃ vāśaktito'pi vā || 74 ||
22.75
gandhayuktodakair īśam abhiṣiñcen manuṃ smaran |
paṭhan mūlaṃ tataḥ ślokau dadyād vastrottariyake || 75 ||
22.76
māyācitrapaṭacchannanijaguhyorutejase |
nirāvaraṇavijñānavāsas te kalpayāmy aham || 76 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Anrede nirāvaraṇavijñāna stellt die unverhüllte Erkenntnis der göttlichen Wirklichkeit dem äußeren Gewand gegenüber.
22.77
yam āśritya mahāmāyā jagatsammohinī sadā |
tasmai te parameśāya kalpayāmy uttarīyakam || 77 ||
22.78
pītaṃ viṣṇau sitaṃ śambhau raktaṃ vighnārkaśaktiṣu |
sacchidraṃ malinaṃ jīrṇaṃ tyajet tailādidūṣitam || 78 ||
22.79
upavītaṃ bhūṣaṇāni prayacched ubhayaṃ paṭhan |
yasya śaktitrayeṇedaṃ samprotaṃ nikhilaṃ jagat || 79 ||
22.80
yajñasūtrāya tasmai te yajñasūtraṃ prakalpaye |
svabhāvasundarāṅgāya nānāśaktyāśrayāya te || 80 ||
22.81
bhūṣaṇāni vicitrāṇi kalpayāmy amarārcitam |
mūlamantreṇa puṭitam ekaikaṃ mātṛkākṣaram || 81 ||
22.82
vinyased devatāṅgeṣu yogo'sya lokamohanaḥ |
kaniṣṭhayā pātrasaṃsthaṃ pūrvavad gandham arpayet || 82 ||
Duft und Blumen
Die Gaben verweisen auf Seligkeit und transzendentes Bewusstsein.
22.83
paramānandasaurabhyaparipūrṇadigantaram |
gṛhāṇa paramaṃ gandhaṃ kṛpayā parameśvara || 83 ||
22.84
tataḥ kaniṣṭhāṅguṣṭhābhyāṃ gandhamudrāṃ pradarśayet |
mūlaślokau paṭhan nānāpuṣpāṇi vinivedayet || 84 ||
22.85
turīyavanasaṃbhūtaṃ nānāguṇamanoharam |
amandasaurabhaṃ puṣpaṃ gṛhyatām idam uttamam || 85 ||
Erläuterung zur Stelle: Turīya, das „Vierte“, verleiht der Blumengabe eine ausdrücklich kontemplative Bedeutung.
Geeignete Gaben und historische Reinheitsregeln
Botanische Zuordnungen und überlieferte Ausschlussregeln werden dokumentiert.
22.86
tarjanyaṅguṣṭhayogena puṣpamudrāṃ pradarśayet |
akṣatān arkadhattūrau viṣṇau naivārpayet sudhīḥ || 86 ||
22.87
bandhūkaṃ ketakīṃ kundaṃ kesaraṃ kuṭajaṃ japām |
śaṅkare nārpayeddhiṅgulālatīṃ yūthikām api || 87 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Pflanzenname vor Yuthika ist im Druck schwer abzugrenzen; auf eine botanische Gleichsetzung wird verzichtet.
22.88
śaktau dūrvārkamandārān mālūraṃ tagaraṃ ravau |
vināyake tu tulasīṃ nārpayej jātu cid budhaḥ || 88 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese Zuordnungen betreffen den vorliegenden Ritualzusammenhang; die Naukā nennt etwa Mahalakshmi als Ausnahme beim Durva.
22.89
śvetaṃ pītaṃ harer iṣṭaṃ raktaṃ ravigaṇeśayoḥ |
nirgandhaṃ keśakīṭādidūṣitaṃ cogragandhakam || 89 ||
22.90
malinaṃ tucchasaṃspṛṣṭam āghrātaṃ svavikāsitam |
aśuddhabhājanānītaṃ snātvānītaṃ ca yācitam || 90 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Reinheitsregeln einschließlich sozialer Ausgrenzung; keine Empfehlung, Menschen nach vermeintlicher ritueller Reinheit zu bewerten. Die Naukā erklärt svavikāsita als gewaltsam zum Öffnen gebrachte Blüte.
22.91
śuṣkaṃ paryuṣitaṃ kṛṣṇaṃ bhūmigaṃ nārpayet sumam |
campakaṃ kamalaṃ tyaktvā kalikām api varjayet || 91 ||
22.92
kuruṇṭakaṃ kāñcanāraṃ varjayed bṛhatīyugam |
puṣpaṃ patraṃ phalaṃ deve na pradadyād adhomukham || 92 ||
22.93
puṣpāñjalau na taddoṣas tathā paryuṣitasya ca |
tulasībakulau vṛkṣacampakaś ca sarojinī || 93 ||
22.94
bilvakalhāradamanāstathā marubakaḥ kuśaḥ |
dūrvāhivallyapāmārgaviṣṇukrāntāmunidrumāḥ || 94 ||
22.95
dhātrīyutānām eteṣāṃ patraiḥ kuryāt surārcanam |
jambūdāḍimajambīratintiṇībījapūrakāḥ || 95 ||
22.96
rambhādhātrī ca badarī rasālaḥ panaso'pi ca |
eṣāṃ phalair yajed devaṃ tulasī tu hareḥ priyā || 96 ||
22.97
suvarṇapuṣpaṃ tulasī naiva nirmālyatāṃ vrajet |
puṣpapūjāṃ vidhāyetthaṃ kuryād āvaraṇārcanam || 97 ||
Erläuterung zur Stelle: Suvarṇapuṣpa wird hier als Pflanzenbezeichnung gelesen; die Hindi-Erklärung nennt Amaltas. Nirmālya bezeichnet bereits dargebrachte Gaben.
Die Umkreise der Verehrung
Anga-Göttinnen und Richtungswächter gliedern den heiligen Raum.
22.98
aṅgādi dikpahetyantaṃ tato dhūpādikaṃ caret |
agninairṛtivāyvīśakoṇeṣu hṛdayaṃ śiraḥ || 98 ||
22.99
śikhāṃ kavacam ārādhya netramadhye prapūjayet |
dikṣv astram aṅgadevyas tā dhyātavyā vāmalocanāḥ || 99 ||
22.100
sitāraktāsitās tisro raktā iṣṭābhayānvitāḥ |
svadikṣu prayajed dikpāñ jātihetyādi saṃyutān || 100 ||
22.101
tārādi nijabījādyās tatprayogo'dhunocyate |
tāraṃ bījam athendrāyāmukādhipataye tataḥ || 101 ||
22.102
sāyudhāya savāhānte nāya sānte parīti ca |
vārāyānte saśaktikāyāmukapadaṃ tataḥ || 102 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext beschreibt die Bildung der Wortfolge abschnittweise. Es wird kein eigenständiger neuer Mantra rekonstruiert.
22.103
pārṣadāya namo'nto'yaṃ dikpālānāṃ manuḥ smṛtiḥ |
indrāyeti padasthāne vahnyādipadam uccaret || 103 ||
22.104
ādhyāmukapadasthāne kramāj jātīr vadet sudhīḥ |
suratejaḥ pretarakṣaḥ salilaprāṇatārakāḥ || 104 ||
22.105
bhūtāhilokā vijñeyā āśāpālakajātayaḥ |
pārṣadāt pūrvamukasthāne syāt sveṣṭadevatā || 105 ||
22.106
bījāni pūrvamuktāni vāhanāny āyudhāny api |
yātu toyapayor madhye'nantaṃ pūrveśayor astu kam || 106 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Richtungsangabe im ersten Wort ist verkürzt; ihre Auflösung folgt der Naukā.
22.107
pratyāvṛti kṣiped deve puṣpaṃ mantram imaṃ japan |
abhīṣṭasiddhiṃ me dehi śaraṇāgatavatsala || 107 ||
22.108
bhaktyā samarpaye tubhyam idam āvaraṇārcanam |
āhvānādyupacāreṣu pratyekaṃ puṣpapāthasī || 108 ||
Räucherwerk und Licht
Wohlgeruch, Glockenklang und Licht verbinden sinnliche Wahrnehmung und Gottesgedenken.
22.109
dattvā prakṣālya ca karam upacārāntaraṃ caret |
dhūpapātrasthitāṅgāre kṣiptvā gugulupurādikam || 109 ||
22.110
pātram astreṇa samprokṣya hṛdā puṣpaṃ samarpayet |
saṃspṛśan vāmatarjanyā mūlaślokaṃ ca sampaṭhet || 110 ||
22.111
vanaspatirasotpeto gandhāḍhyaḥ sumanoharaḥ |
āghreyaḥ sarvadevānāṃ dhūpo'yaṃ pratigṛhyatām || 111 ||
22.112
sāṅgāya saparītyante vārāy ety antadevatā |
dhūpaṃ samarpayāmīti namo'ntaṃ mantram uccaran || 112 ||
Erläuterung zur Stelle: Wie in 102 erläutert der Grundtext die Einfügung einzelner Wortbestandteile.
22.113
śaṅkhāmbu prakṣiped bhūmau dhūpamudrāṃ pradarśayet |
tarjanyaṅguṣṭhayogena ghaṇṭām arcet svamantrataḥ || 113 ||
22.114
jayadhvani mantram ātaḥ svāhāntaḥ sadaśākṣaraḥ |
vādayan vāmahastena kīrtayan devatāguṇān || 114 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Formel wird im Grundtext in Bestandteilen angegeben; keine spekulative Ergänzung.
22.115
dhūpayed dakṣahastena devatānābhideśataḥ |
jalaṃ puṣpāñjaliṃ dadyād dīpadānam apīdṛśam || 115 ||
22.116
vāmamadhyayā sparśo mūlaślokasya kīrtanam |
suprakāśo mahādīpaḥ sarvatas timirāpahaḥ || 116 ||
22.117
sabāhyābhyantaraṃ jyotirdīpo'yaṃ pratigṛhyatām |
dhūpasthāne dīpapadaṃ madhyamāṅguṣṭhayogataḥ || 117 ||
22.118
dīpamudrā darśanaṃ ca tad dānaṃ netradeśataḥ |
bhūripakṣe tu vartīnāṃ viṣamā vartikā matā || 118 ||
22.119
ghṛtadīpo dakṣiṇe syāt tailadīpas tu vāmataḥ |
sitavartiyuto dakṣe vāmāṅge raktavartikaḥ || 119 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā differenziert die Aufstellung bei abweichender Brennstoff- und Dochtkombination.
Speisedarbringung
Die Speise wird in der Vorstellung gereinigt, verwandelt und als Gastgabe überreicht.
22.120
anyānyad dhūpavaj jñeyaṃ tato naivedyam arpayet |
svarṇādibhājane sājyaṃ pāyasaṃ śarkarādikam || 120 ||
22.121
pariveṣya yathāśakti prokṣet kair astramantritaiḥ |
cakramudrām athābadhya prokṣen mantritair jalaiḥ || 121 ||
22.122
vāyubījenārkavāraṃ tatas tajjātamārutaiḥ |
naivedyadoṣaṃ saṃśoṣya cintayed dakṣiṇe kare || 122 ||
22.123
agnibījaṃ tasya pṛṣṭhe vāmaṃ karatalaṃ nyaset |
taṃ darśayitvā naivedye tadutthenāgninākhilam || 123 ||
22.124
naivedyadoṣaṃ sandahya dhyāyed vāmakare'mṛtam |
tatpṛṣṭhe dakṣiṇaṃ hastaṃ kṛtvā tatra pradarśayet || 124 ||
22.125
āplāvitaṃ smared bhojyaṃ bījotthāmṛtadhārayā |
prokṣya mūlena tat spṛṣṭvāṣṭaśo mūlamanuṃ japan || 125 ||
22.126
darśayitvā dhenumudrāṃ gandhapuṣpais tad arcayet |
deve puṣpāñjaliṃ dattvā tejo devamukhotthitam || 126 ||
22.127
vicintya vāmāṅguṣṭhena spṛśen naivedyabhājanam |
dakṣahaste jalaṃ dhṛtvā mūlaślokaṃ śiraḥ paṭhet || 127 ||
22.128
satpātrasiddhaṃ suhavir vividhānekabhakṣaṇam |
nivedayāmi deveśa sānugāya gṛhāṇa tat || 128 ||
22.129
sāṅgāyetyādikaṃ procya jalam utsṛjya bhūtale |
naivedyamudrām aṅguṣṭhānāmikābhyāṃ pradarśayet || 129 ||
22.130
sapuṣpābhyāṃ karābhyāṃ triḥ proddhṛtya bhājanam |
nivedayāmi bhavate juṣāṇedaṃ havir hare || 130 ||
22.131
ṣoḍaśārṇān imān procya grāsamudrāṃ pradarśayet |
vāmahastena padmābhāṃ prāṇādyā dakṣiṇena tu || 131 ||
22.132
kaniṣṭhānāmikāṅguṣṭhair mudrā prāṇasya kīrtitā |
tarjanīmadhyamāṅguṣṭhair apānasya tu sā smṛtā || 132 ||
22.133
anāmāmadhyamāṅguṣṭhair udānasya ca mudrikā |
tarjanyanāmāmadhyābhiḥ sāṅguṣṭhābhir bhavec caturthikā || 133 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā benennt die vierte als Vyana-Mudra.
22.134
sarvābhiḥ sa samānasya prāṇādyān ṅedviṭhānvitān |
tārapūrvāñ japan mudrāḥ prāṇādīnāṃ pradarśayet || 134 ||
Erläuterung zur Stelle: Ṅe und dviṭha sind grammatische beziehungsweise verschlüsselnde Angaben zur Formulierung, keine zusätzlichen Gottheitsnamen.
22.135
tato javanikāṃ kṛtvā brahmeśāder idaṃ paṭhet |
padyaṃ śāler bhaktam iti mūlamantraṃ ca saptadhā || 135 ||
Erläuterung zur Stelle: Die zwei hier nur durch ihre Anfangsworte bezeichneten Speisegebete werden in der Naukā ausgeschrieben. Sie sind keine zusätzlichen nummerierten Grundtextverse.
22.136
pratisīrām apākṛtya dadyāc chlokaṃ paṭhañ jalam |
samastadeva deveśa sarvatṛptikaraṃ param || 136 ||
Feueropfer und Speiseanteile
Die äußere Puja umfasst auch Homa und die Begleiter der Gottheit.
22.137
akhaṇḍānandasampūrṇaṃ gṛhāṇa jalam uttamam |
sthaṇḍile'gnim upādhāya vaiśvadevakriyāṃ caret || 137 ||
22.138
mūlena vīkṣya cāstreṇa kṛtvā prokṣaṇatāḍane |
kuśais taddharmaṇābhyukṣya pūrvavat sthāpayec chucim || 138 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängte Wendung taddharmaṇā ist nicht eindeutig. Die Naukā verweist auf die Feuerordnung des ersten Taraṅga.
22.139
tanmantreṇa tam abhyarcyāhūya tatreṣṭadevatām |
pūjayed gandhapuṣpais tāṃ mahāvyāhṛtibhis tataḥ || 139 ||
22.140
hutvā vyastasamastābhir āhutīnāṃ catuṣṭayam |
annair mūlena juhuyāt pañcaviṃśati saṃkhyayā || 140 ||
22.141
punar vyāhṛtibhir hutvā mūrtau devaṃ niyojayet |
vahniṃ visṛjya devāya dadyād ācamanodakam || 141 ||
22.142
tejaḥ saṃyojya devasya nirgataṃ devavaktrataḥ |
naivedyāṃśaṃ taducchiṣṭabhojine vinivedayet || 142 ||
22.143
viṣvakseno harer uktaś caṇḍeśvara umāpateḥ |
vikartanasya caṇḍāṃśur vakratuṇḍo gaṇeśituḥ || 143 ||
22.144
śakter ucchiṣṭacāṇḍālī smṛtā ucchiṣṭabhojinaḥ |
tato lavaṇam utārya kuryād ārātikaṃ sudhīḥ || 144 ||
Das eigene Innere als Opfergabe
Geist, Sinne und Lebenskräfte werden zu Gaben der Verehrung.
22.145
atho nivedya tāmbūlaṃ darśayec chatracāmare |
paṭhed devamanā bhūtvā sārdhaślokacatuṣṭayam || 145 ||
22.146
buddhiḥ savāsanā kḷptā darpaṇaṃ maṅgalāni ca |
manovṛttir vicitrā te nṛtyarūpeṇa kalpitā || 146 ||
22.147
dhvanayo gītarūpeṇa śabdavādyaprabhedataḥ |
chatrāṇi navapadmāni kalpitāni mayā prabho || 147 ||
22.148
suṣumṇā dhvajarūpeṇa prāṇādyāś cāmarātmanā |
ahaṃkāro gajatvena vegaḥ kḷpto rathātmanā || 148 ||
22.149
indriyāṇy aśvarūpāṇi śabdādi rathavartmanā |
manaḥ pragraharūpeṇa buddhiḥ sārathirūpataḥ || 149 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Sinne sind die Pferde, die Sinnesgegenstände ihre Wege, der Geist ist der Zügel und die Buddhi der Wagenlenker. Die Stelle verbindet das bekannte Wagenbild mit innerer Darbringung.
22.150
sarvam anyat tathā kḷptaṃ tavopakaraṇātmanā |
ślokān etān paṭhitvā tu mūlamantram ananyadhīḥ || 150 ||
Japa darbringen und sich selbst hingeben
Die Vollendung wird als Ruhen in der Gottheit erbeten.
22.151
yathāśakti japitvā taṃ mantreṇa vinivedayet |
kṣipann arghyasya pānīyaṃ devatādakṣiṇe kare || 151 ||
22.152
guhyātiguhyagoptā tvaṃ gṛhāṇāsmatkṛtaṃ japam |
siddhir bhavatu me deva tvatprasādāt tvayi sthitiḥ || 152 ||
22.153
kīrtitaḥ ślokarūpo'yaṃ mantro japanivedane |
dattvā parāṅmukhaṃ cārghyaṃ puṣpaiḥ śaṅkhaṃ prapūjayet || 153 ||
Erläuterung zur Stelle: Die knappe Angabe parāṅmukha wird nicht zu einer selbstständigen Ritualanleitung erweitert.
22.154
daṇḍavat praṇipaty eśaṃ deve kuryāt pradakṣiṇāḥ |
ajeśaśaktigaṇabhāskarāṇāṃ kramād imāḥ || 154 ||
22.155
vedārdhacandravahnyaṅghri saṃkhyāḥ syuḥ sarvasiddhaye |
stutvā brahmārpaṇākhyena manunātmānam arpayet || 155 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahlen werden durch Merkwörter angegeben; ihre Zuordnung ist in der Naukā ausdrücklich erläutert.
22.156
itaḥ pūrvaṃ prāṇabuddhidehadharmādhikārataḥ |
jāgratsvapnasuṣuptyavasthāsu manasā vadet || 156 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext führt die Brahmarpana-Formel mit eingeschobenen Anweisungen an. Fortsetzung in 157–159.
22.157
vācā ca hastābhyāṃ padbhyām udareṇa śiśnatas tataḥ |
meṣontānvito yat smṛtaṃ yad uktaṃ ca yat kṛtam || 157 ||
Erläuterung zur Stelle: Das gedruckte meṣontānvito ist eine schwierige technische Angabe. Die Naukā löst die betreffende Kasusbildung in ihrer ausgeschriebenen Formel auf; sie gehört nicht als Gebetsinhalt in die Übersetzung.
22.158
tat sarvaṃ procya brahmārpaṇaṃ bhavatv anivallabhā |
māṃ madīyaṃ ca sakalaṃ haraye te samarpaye || 158 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Drucklesung vor vallabhā ist undeutlich; die Naukā schreibt hier eindeutig svāhā aus.
22.159
tāras tat sad iti prokto brahmārpaṇamanur budhaiḥ |
praṇavādir dvyaśītyarṇo devatātmasamarpaṇe || 159 ||
Rückkehr ins Herz und Alltag
Verehrung, Lebensunterhalt, Teilen der Speise, Schriftstudium und Ruhe verbinden sich.
22.160
saṃhāramudrayā devaṃ saṃhared dhṛdaye nije |
anyasmin daivate kārya ūho haripade budhaiḥ || 160 ||
22.161
evaṃ sampūjya deveśaṃ brahmayajñaṃ samācaret |
yogakṣemaṃ tataḥ kṛtvā madhyāhne snānam ācaret || 161 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā erklärt Brahmayajna hier als Veda-Studium und yogakṣema als Erlangen des noch nicht Erlangten sowie Bewahren des Erlangten.
22.162
smārtaṃ tāntraṃ ca pūrvoktaṃ sandhyātarpaṇam apy atha |
sampūjya pūrvavad devaṃ vaiśvadevādikaṃ caret || 162 ||
22.163
devaprasādaṃ bhuñjīta sambhojya brāhmaṇātmajān |
ācamya devaṃ saṃsmṛtya purāṇaṃ śṛṇuyāt sudhīḥ || 163 ||
22.164
sandhyāhomaṃ nirvartya devaṃ sampūjya pūrvavat |
śayīta śuddhaśayyāyāṃ bhuktvālpaṃ devatāṃ smaran || 164 ||
22.165
evaṃ yaḥ pūjayed devaṃ trikālaṃ dharmam ācaran |
na jātu vairibhir duḥkhaiḥ pīḍyate harirakṣitaḥ || 165 ||
Erläuterung zur Stelle: Religiöse Heilszusage des Textes, keine empirische Garantie für Freiheit von Krankheit oder Leid.
Verehrung unter begrenzten Möglichkeiten
Der Text lässt Vereinfachungen zu und unterscheidet fünf besondere Formen.
22.166
trikālaṃ pūjanāśaktaiḥ kāryaṃ dviḥ sakṛd apy adaḥ |
viśeṣeṇa yajed devaṃ saṃkrāntyādiṣu parvasu || 166 ||
22.167
daśabhiḥ pañcabhir vāpi pūjayed upacārakaiḥ |
aśaktaḥ kārayet pūjāṃ dadyād arcanasādhanam || 167 ||
22.168
dānāśaktaḥ samarcantaṃ paśyet tatparamānasaḥ |
sādhanābhāvinī trāsī daurbodhī sautakī tathā || 168 ||
22.169
āturī pañcadhoktāsau pūjā sā kīrtyate kramāt |
pūjāsādhanavastūnām abhāvān manasaiva yā || 169 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 775, der zweite auf PDF 776.
22.170
pūjāmbhasā sādhanaṃ yat sādhanābhāvinī tu sā |
trastaḥ saṃpūjayed devaṃ yathālabdhopacārakaiḥ || 170 ||
22.171
mānasair vāpi sā trāsī jñeyā sampūrṇasiddhidā |
bālā vṛddhāḥ striyo mūrkhā durbodhās tatkṛtā tu yā || 171 ||
Erläuterung zur Stelle: Die pauschale Einordnung von Frauen, alten Menschen und Kindern spiegelt eine historische soziale Hierarchie wider. Sie ist keine Aussage dieser Ausgabe über die spirituelle Befähigung solcher Menschen.
22.172
yathājñānaṃ parārcāsau daurbodhī kīrtitā budhaiḥ |
sūtakī tu naraḥ snātvā sandhyāṃ svāṃ mānasīṃ caret || 172 ||
Erläuterung zur Stelle: Sutaka meint traditionelle rituelle Einschränkungen nach Geburt oder Todesfall.
22.173
mānasair arcayet kāmī niṣkāmaḥ sarvam ācaret |
sautakyuktāturī rogān na snāyān na ca pūjayet || 173 ||
Erläuterung zur Stelle: Die körperliche Erkrankung begründet hier den Verzicht auf Bad und äußere Puja. Die folgende Stelle beschreibt die verinnerlichte Hinwendung zur Gottheit.
22.174
vilokya mūrtiṃ devasya yadi vā sūryamaṇḍalam |
sakṛn mūlamanuṃ japtvā tatra puṣpaṃ vinikṣipet || 174 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Vorschrift, keine Empfehlung, direkt in die Sonne zu schauen. Für heutige Praxis eignet sich die Betrachtung eines verehrten Bildes.
22.175
tato roge gate snātvā pūjayitvā gurūn dvijān |
pūjāvicchedadoṣo me māstv iti prārthayet tān || 175 ||
22.176
tebhyaś cāśiṣam ādāya deveśaṃ pūrvavad yajet |
āturī kīrtitā pūjāḥ pañcaivaṃ nāradoditāḥ || 176 ||
22.177
svayaṃ sampādya sarvāṇi śraddhayā sādhanāni yaḥ |
pūjayet tatparo devaṃ sa labhetākhilaṃ phalam || 177 ||
22.178
pūjanena phalārdhaṃ syād anyadattaiś tu sādhanaiḥ |
tasmāt svayaṃ samānīya sādhanāny arcanaṃ caret || 178 ||
Erläuterung zur Stelle: Die traditionelle Abstufung würdigt den eigenen Einsatz; sie hebt die zuvor ausdrücklich zugelassenen Vereinfachungen nicht auf.
22.179
devapūjāvihīno yaḥ sa naro narake pacet |
yathākathañcid devārcā vidheyā śraddhayānvitaiḥ || 179 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische religiöse Mahnung, keine Empfehlung einer angstbasierten Spiritualität. Der abschließende praktische Akzent liegt auf der Möglichkeit einer dem Menschen zugänglichen Verehrung.
Kolophon des Taraṅga 22
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau devārcānirūpaṇaṃ nāma dvāviṃśas taraṅgaḥ || 22 ||
Anmerkung zum Kolophon: Vers 19 ist über PDF 748 und 750 verteilt, Vers 43 über 754–755 und Vers 169 über 775–776. Die in der Naukā vollständig ausgeschriebenen Formeln werden von den knappen Angaben des Grundtextes unterschieden. Einzelne sprachlich schwierige Druckstellen sind örtlich gekennzeichnet.
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 744–777, gedruckte Seiten 692–725. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 23 – Jährliche Erneuerung: Damana, Pavitra und Festzeiten
Der dreiundzwanzigste Taraṅga ergänzt die tägliche Puja um jährliche Erneuerungsfeste. Damana-Pflanzen und Pavitra-Schnüre vergegenwärtigen die Vollendung der Verehrung eines Jahres. Die Bitte um Gnade, die Würdigung des Guru, gemeinsame Mahlzeiten und kalendarische Feste verbinden persönliche Sadhana und Gemeinschaft.
Jährliche Gaben und Festtage
Der Jahreslauf erweitert die tägliche Verehrung.
23.1
vakṣye'tho sarvadevānāṃ pavitradamanārpaṇam |
pavitraiḥ śrāvaṇe pūjā caitre damanakair api || 1 ||
23.2
pratyabdaṃ vidhivat kuryād varṣārcāphalasiddhaye |
caitre śuklacaturdaśyāṃ damanaiḥ pūjayed dharim || 2 ||
23.3
nārāyaṇaṃ tu dvādaśyām aṣṭamyāṃ girinandinīm |
saptamyāṃ bhāskaraṃ devaṃ caturthyāṃ gaṇanāyakam || 3 ||
Erläuterung zur Stelle: Die benachbarten Nennungen Hari und Narayana werden dem Druck folgend beibehalten.
23.4
evaṃ tattattithau taṃ taṃ pavitraiḥ śrāvaṇe'rcayet |
pūrvāhṇe damanārcāyāḥ kṛtvā nityārcanaṃ vibhoḥ || 4 ||
Erläuterung zur Stelle: Pūrvāhṇe heißt gewöhnlich „am Vormittag“; die Naukā erklärt die Stelle ausdrücklich als „am Vortag“.
Damana, Kama und Rati
Die Pflanzengabe wird mit Freude, Liebe und göttlicher Gastfreundschaft verbunden.
23.5
gatvā damanakārāmaṃ gṛhṇīyāt taṃ krayārpaṇāt |
upaviśya śucau deśe manunānena cārcayet || 5 ||
23.6
aśokāya namas tubhyaṃ kāmastrīśokanāśana |
śokārtiṃ hara me nityam ānandaṃ janayasva me || 6 ||
23.7
iti samprārthya tatrārcet ratikāmau svamantrataḥ |
kāmadevāya kāmādi hṛdanto'ṣṭākṣaro manuḥ || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā schreibt klīṃ kāmadevāya namaḥ aus; der Grundtext selbst nennt die Bausteine.
23.8
kāmasya māyā ratyai hṛt pañcārṇas tu rater manuḥ |
iṣṭadevasya pūjārthaṃ neṣyāmi tvām iti bruvan || 8 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā schreibt für Rati hrīṃ ratyai namaḥ aus.
23.9
utpāṭya pañcagavyenābhiṣicya kṣālayej jalaiḥ |
gandhādibhir hṛdābhyarcya chādayet pītavāsasā || 9 ||
23.10
nidhāya vaṃśapātre taṃ gītavāditraniḥsvanaiḥ |
gṛham ānīya taddeśe sthāpayed devatāṃ smaran || 10 ||
Mandala und vorbereitende Weihe
Raumgestaltung, Mantra, Gesang und Nachtwache bereiten das Fest.
23.11
tato devasya purataḥ kṛtvāṣṭadalam ambujam |
sitakṛṣṇaraktapītavarṇaiḥ sampūrayet tu tam || 11 ||
23.12
bhūpuraṃ tadbahiḥ kṛtvā pītavarṇena pūrayet |
sitaraktapītavarṇaṃ tadbahir vṛttatrayam || 12 ||
23.13
raktavarṇaṃ tadbāhye vidadhyāc caturasrakam |
evaṃ viracite ramye maṇḍale sārvakāmike || 13 ||
23.14
yadi vā sarvatobhadre muñced damanabhājanam |
sāyaṃkālīnapūjānte kuryāt tasyādhivāsanam || 14 ||
23.15
tārādyābhyāṃ kāmaratimantrābhyāṃ tatra tau yajet |
daleṣv aṣṭasu ratyādyān aṣṭau kāmān pṛthag vidheḥ || 15 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Kama-Gestalten sind mit Rati verbunden.
23.16
kāmo bhasmaśarīraś ca tato'naṅgaś ca manmathaḥ |
vasantasakhasañjñaś ca smara ikṣudhanurdharaḥ || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Vasantasakha heißt „Freund des Frühlings“.
23.17
puṣpabāṇa ime kāmās tān yajen nāmabhir nijaiḥ |
praṇavānaṅgabījādyaiś caturthīhṛdayānvitaiḥ || 17 ||
23.18
karpūrarocanānyaṅkunābhijāgurukuṅkumaiḥ |
dhātrīphalaiś candanena puṣpaiḥ kāmān kramād yajet || 18 ||
23.19
damanaṃ gandhapuṣpādyair abhipūjyābhimantrayet |
aṣṭottaraśataṃ kāmagāyatryā mantravittamaḥ || 19 ||
23.20
kāmadevāya varṇānte vidmahepadam uccaret |
puṣpabāṇāya ca padaṃ dhīmahīti tato vadet || 20 ||
23.21
tan no'naṅgaḥ praco varṇād dayād iti manobhuvaḥ |
gāyatry eṣā budhair uktā japtā janavimohinī || 21 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Grundtext zerlegt das Schlusswort der Gayatri in die Wortstücke praco und dayāt. Die Übersetzung zieht diese ausdrücklich genannten Teile zum lesbaren pracodayāt zusammen.
23.22
hṛdā puṣpāñjaliṃ dattvā manunānena taṃ namet |
namo'stu puṣpabāṇāya jagadānandakāriṇe || 22 ||
23.23
manmathāya jagannetraratiprītipradāyine |
tato nimantrayed devam anena manunā sudhīḥ || 23 ||
23.24
āmantrito'si deveśa prātaḥkāle mayā prabho |
kartavyaṃ tu yathālābhaṃ pūrṇaṃ syāt tu tavājñayā || 24 ||
23.25
deve puṣpāñjaliṃ dattvā daṇḍavat praṇipatya ca |
damane varmāstreṇa vidadhyād avaguṇṭhanam || 25 ||
23.26
rakṣaṇaṃ ca kramād etad adhivāsanam īritam |
tato jāgaraṇaṃ kuryād devaṃ gāyaṃs tuvañ japan || 26 ||
Erläuterung zur Stelle: Gesang, Lobpreis und Japa gehören hier zur Nachtwache.
23.27
sarvādhivāsanaṃ cāpi kuryān nartitajāgaraiḥ |
prātaḥ snānādi nirvartya kṛtvā nityārcanaṃ vibhoḥ || 27 ||
Blütenstand und Girlande darbringen
Die Gebete erheben die schlichte Pflanzengabe zu einer Fülle von Duft und Schönheit.
23.28
saṅkalpaṃ damanārcāyā vidadhyād devatājñayā |
gṛhītvā damanasyātha hastābhyāṃ mañjarīṃ śubhām || 28 ||
23.29
hṛdābhimantrayen mantrī tataḥ ślokam imaṃ paṭhet |
sarvaratnamayīṃ divyāṃ sarvagandhamayīṃ śubhām || 29 ||
23.30
gṛhāṇa mañjarīṃ deva namas te'stu kṛpānidhe |
mūlamantreṇa ghaṇṭādinirghoṣair devasya mastake || 30 ||
23.31
samarpya tāṃ tataḥ kuryān mālāṃ damananirmitām |
hṛdābhimantrya cānena ślokenāpy abhimantrayet || 31 ||
23.32
sarvaratnamayīṃ nātha dāmanīṃ vanamālikām |
gṛhāṇa devapūjārthaṃ sarvagandhamayīṃ vibho || 32 ||
23.33
mūlamantraṃ japan devamukuṭe tāṃ samarpayet |
damaneneṣṭadevasya parivārān samarcayet || 33 ||
23.34
tato naivedyatāmbūle dattvā natvā ca daṇḍavat |
damanārcāṃ kṛtāṃ tasmai ślokena vinivedayet || 34 ||
23.35
deva deva jagannātha vāñchitārthapradāyaka |
kṛtsnān pūraya me tv artha kāmān kāmeśvarīpriya || 35 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Wortverbindung tv artha ist im Druck auffällig; der klare Gebetssinn wird wiedergegeben.
23.36
japtvā mūlamanuṃ vahniṃ hutvā devaṃ visṛjya ca |
guruṃ gatvā damanakair yajet taṃ toṣayed dhanaiḥ || 36 ||
Erläuterung zur Stelle: Nach der Gottesverehrung wird der Guru geehrt.
23.37
viprān sambhojya bhuñjīta svadevāya niveditam |
evaṃ kṛte kṛtārthaḥ syād varṣārcāphalabhāṅ naraḥ || 37 ||
Pavitra-Schnüre herstellen
Fäden und Knoten werden als Träger göttlicher Gegenwart geweiht.
23.38
kathitā damanārcaiṣā pavitrayajanaṃ bruve |
pavitrayajanāhās tu pūrvasmin vāsare sudhīḥ || 38 ||
23.39
vidadhyān nityapūjānte pavitrāṇi yathāvidhi |
hemadurvarṇatāmrotthaiḥ tantubhiḥ paṭṭasūtrataḥ || 39 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā erklärt durvarṇa hier als Silber.
23.40
yad vā kārpāsasūtrais tu nirmitair viprabhāryayā |
anyayā vā sadhavayā sadācāraprasaktayā || 40 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische soziale und ehebezogene Vorgabe zur Herstellung der Ritualschnüre.
23.41
kartitais tāni kurvīta na puṃścalyādinirmitaiḥ |
triguṇaṃ triguṇīkṛtya nirmāyān navasūtrikam || 41 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Ausgrenzung bestimmter Frauen ist Teil der historischen Ritualordnung, keine heutige ethische Empfehlung.
23.42
tāṃ prokṣya pañcagavyena kṣālayed uṣṇavāriṇā |
praṇavenābhiṣicye tāṃ mūlenāṣṭottaraṃ śatam || 42 ||
23.43
mantrayen mūlagāyatryā tāvad eva tataḥ sudhīḥ |
racayen navasūtrībhir aṣṭottaraśatena ca || 43 ||
23.44
tadardhena tadardhena jānūrūnābhimānataḥ |
deveśasya pavitrāṇi śucau deśe prasannadhīḥ || 44 ||
23.45
jyeṣṭhamadhyakaniṣṭhāni teṣu granthīn dadhīta ca |
ṣaṭtriṃśattattvamārtāṇḍamitāñ jyeṣṭhādiṣu kramāt || 45 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahlwörter sind im Druck gedrängt; die Naukā nennt die drei Zahlen ausdrücklich.
23.46
aṣṭottarasahasreṇa navasūtryā vinirmitam |
aṣṭottaraśatagranthiṃ vanamālāpavitrakam || 46 ||
23.47
kṛtvā tān rañjayed granthīn rocanākuṅkumādibhiḥ |
vaiṣṇave paṭale tāni sañchādya sitavāsasā || 47 ||
23.48
sthāpayitvā vinirmāyād anyāny āvaraṇārcane |
saptaviṃśatyaṣṭiravinavasūtrīkṛtāni tu || 48 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängte Druckform der zweiten Hälfte wird nach der Naukā aufgelöst; aṣṭi steht für sechzehn, ravi für zwölf.
23.49
adrinetramitābhis tu kuryād gurupavitrakam |
tāvatībhiḥ kṛśānos tat ṣaḍviṃśatyā tad ātmanaḥ || 49 ||
Erläuterung zur Stelle: Adrinetra ist eine Zahlumschreibung, deren Auflösung die Naukā bestätigt.
23.50
tatra granthīn yathāśobhaṃ dattvā saṃrañjayed api |
tāni pātrāntare nyasya kuryād gandhapavitrakam || 50 ||
23.51
dvādaśagranthi tigmaṃśunavasūtrīvinirmitam |
nirmāyaivaṃ pavitrāṇi kuryāt pūjārthamaṇḍalam || 51 ||
23.52
paṅkajaṃ ṣoḍaśadalaṃ pūrayed aṣṭavarṇakaiḥ |
nīlahāridraśoṇāhvamāñjiṣṭhaśvetasañjñakaiḥ || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Aufzählung der acht Farben setzt sich in 23.53 mit den drei weiteren Farben fort; die erste Versnummer allein nennt noch nicht alle acht.
23.53
sindūradhūmrakṛṣṇākhyais tadbahir maṇḍalatrayam |
sūryasomāgnisañjñaṃ tat sitapītāruṇaṃ kramāt || 53 ||
23.54
tadbāhye'ṣṭadalaṃ kuryād aruṇaṃ yadi vāsitam |
evaṃ maṇḍalam ālikhya pūjayet kusumādibhiḥ || 54 ||
23.55
tasyopari nibadhnīyād vitānaṃ samalaṅkṛtam |
maṇḍale sthāpayed devaṃ pratimāṃ yadi vā ghaṭam || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Baldachin gehört zur festlichen Gestaltung des Verehrungsraums.
23.56
tatreṣṭadevaṃ sampūjya pāyasaṃ vinivedayet |
devatāgre pavitrāṇi pātre nyasyādhivāsayet || 56 ||
Anpassung an die verfügbaren Mittel
Die Anzahl der Fäden darf bei fehlendem Material angepasst werden.
23.57
uktasaṅkhyasya sūtrasyālābhe tāni yathāruci |
jyeṣṭhādīni pavitrāṇi vidadhyāt sarvathā sudhīḥ || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Eine ausdrückliche Anpassung der technischen Vorgaben an die verfügbaren Mittel.
Gottheiten der Fäden und Knoten
Die Vielheit wird zu einer geordneten Einheit verbunden.
23.58
tatra dvāviṃśatidevān āhūya pratipūjayet |
brahmaviṣṇumaheśānās trisūtryā devatāḥ smṛtāḥ || 58 ||
23.59
oṅkāracandramo vahnibrahmanāgaśikhidhvajāḥ |
sūryaḥ sadāśivo viśve navasūtryadhidevatāḥ || 59 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā identifiziert Shikhidhvaja mit Karttikeya.
23.60
kriyā ca pauruṣī vīrā caturthī tv aparājitā |
vijayā jayayā yuktā muktidā ca sadāśivā || 60 ||
23.61
manonmanī tu navamī daśamī sarvatomukhī |
etāḥ pavitragranthīnāṃ devatāḥ parikīrtitāḥ || 61 ||
23.62
āvāhanyādi mudrābhir navabhiḥ sādhakottamaḥ |
tadāhvānādikaṃ tatra kṛtvārcec candanādibhiḥ || 62 ||
23.63
evaṃ pavitrāṇy abhyarcya dadyād gandhapavitrakam |
tad dhūpayitvā tāreṇa hṛdayenābhimantrayet || 63 ||
Einladung und Nachtwache
Die Gottheit wird mit ihren Begleitern willkommen geheißen.
23.64
praṇamya prārthayed devaṃ ślokayugmam idaṃ paṭhan |
āmantrito'si deveśa sārdhaṃ devyā gaṇeśvaraiḥ || 64 ||
23.65
mantreśair lokapālaiś ca sahitaḥ parivārakaiḥ |
āgaccha bhagavann īśa vidhisampūrtikāraka || 65 ||
23.66
prātas tvāṃ pūjayiṣyāmi sānnidhyaṃ kuru keśava |
tato gandhapavitraṃ tat tatpādayor vinyaset prabhoḥ || 66 ||
23.67
keśaveti padasthāne kārya ūho'nyadaivataḥ |
bhagavatyāḥ padeṣv atra liṅgoho mantravittamaiḥ || 67 ||
Erläuterung zur Stelle: Ein klares Zeugnis für die übergreifende Anwendbarkeit der Puja-Ordnung auf männliche und weibliche Gottheiten.
23.68
adhivāsaṃ vidhāyetthaṃ niśi jāgaraṇaṃ caret |
devasya stutināmāni vadan gāyaṃś ca tadguṇān || 68 ||
Die Pavitra-Gaben darbringen
Die Jahresverehrung soll durch Gnade zur Vollständigkeit gelangen.
23.69
prātar nityārcanaṃ kṛtvā mūlenāṣṭottaraṃ śatam |
kaniṣṭhākhyaṃ pavitraṃ tad gṛhītvā cābhimantrayet || 69 ||
23.70
ghaṇṭāvāditravedānāṃ kārayan ghoṣam uttamam |
jayaśabdaiś ca devasya kaṇṭhe mūlena cārpayet || 70 ||
23.71
evam evārpayed itthaṃ pavitre madhyamottame |
śvetaṃ raktaṃ kramāt pītaṃ dhyāyed devaṃ tad arpaṇe || 71 ||
23.72
vanamālāpavitraṃ tu tāvan mūlena mantritam |
arpayed iṣṭadevasya mukuṭe mūlam uccaran || 72 ||
23.73
tataḥ suvarṇakusumaiḥ puṣpaiḥ śatamitaiḥ saha |
mūlābhimantritaṃ devamūrdhni mūlena cārpayet || 73 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Hindi-Erklärung versteht suvarṇakusuma als Amaltas-Blüten; keine Festlegung auf aus Gold hergestellte Blumen.
23.74
hṛdānyapaṭalasthāni pavitrāṇy abhimantrya ca |
tattannāmnā namo'ntena parivārān surān yajet || 74 ||
23.75
evaṃ pavitraiḥ sampūjya dhūpādīni prakalpayet |
pāvake devam āvāhya nityahomaṃ vidhāya ca || 75 ||
23.76
mūlenāgnipavitraṃ tad arpayed devatāṃ smaran |
mūrtau devaṃ samudvāsya vahniṃ saṃyojya cātmani || 76 ||
23.77
puṣpāñjaliṃ vidhāyeśe karmānte vinivedayet |
mantrahīnaṃ kriyāhīnaṃ bhaktihīnaṃ kṛpānidhe || 77 ||
23.78
pūjanaṃ pūrṇatām etu pavitreṇārpitena te |
iti samprārthya deveśaṃ yojayed dhṛdaye nije || 78 ||
Guru und Gemeinschaft
Dank, Gaben und gemeinsames Essen schließen das Fest ab.
23.79
gurvantikaṃ tato gatvā dattvā puṣpāñjaliṃ guroḥ |
svāṅge ṣaḍaṅgaṃ vinyasya gurudehe'pi vinyaset || 79 ||
23.80
pādyaṃ dattvā tathārghyaṃ vastrālaṅkāracandanam |
puṣpaiḥ sampūjya mūlena pavitraṃ tad gale'rpayet || 80 ||
23.81
svaśaktyā dakṣiṇāṃ dattvā daṇḍavat praṇamed gurum |
anyebhyaḥ śiṣṭavṛddhebhyaḥ pavitrāṇi dadāti ca || 81 ||
23.82
sarvathaiva guroḥ pūjā kartavyā mantriṇā sadā |
apūjite gurau sarvā pūjā bhavati niṣphalā || 82 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Text betont die Einbindung der Mantra-Praxis in die empfangene Überlieferung.
23.83
guror abhāve tatputraṃ tadabhāve tadātmajam |
dauhitraṃ tadabhāve'nyaṃ pūjayed gurugotrajam || 83 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische stellvertretende Verehrung innerhalb der familiär verstandenen Überlieferung.
23.84
tato dhṛtvā pavitraṃ svaṃ bhojayitvā dvijottamān |
bhuñjīta tadanujñāto bandhubhis tanayaiḥ saha || 84 ||
Vereinfachung und Frucht der Verehrung
Die Absicht der Vervollständigung bleibt auch bei begrenzten Mitteln maßgeblich.
23.85
yathākathañcit kurvīta pavitrāṇi surārcane |
vidher uktasya cāśaktyā pūjāsampūrtihetave || 85 ||
23.86
yasyāṃ kasyāṃ tithau kuryāt tithāv ukte kṛtaṃ na cet |
sarvathā śrāvaṇe caiva pavitraṃ tu nivedayet || 86 ||
23.87
pratyabdaṃ yaḥ pavitreṇa pūjāṃ kurvīta daivate |
aiśvaryārogyasaṃyukto naikavarṣāṇi jīvati || 87 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle religiöse Fruchtverheißung.
23.88
sampūrṇahāyanaṃ pūjā devatānāṃ kṛtā tu yā |
sarvā sampūrṇatām eti pavitradamanārpaṇāt || 88 ||
Weitere Feste im Jahreslauf
Verschiedene Gottheiten besitzen besondere Tage; Vertrauen und Sinnesdisziplin verbinden sie.
23.89
anyeṣv apy uparāgārdhodayasaumyāyanādiṣu |
kuryād alabhyayogeṣu viśeṣād devatārcanam || 89 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische kalendarische Festordnung; saumyāyana wird in der Naukā mit Makara-Sankranti verbunden.
23.90
yathā yatheṣṭadeveṣu nṛṇāṃ bhaktiḥ samedhate |
prāpyate tadyajanena mano'bhīṣṭaṃ tathā tathā || 90 ||
23.91
śucau tattadahe kuryād devaprasthāpanotsavam |
ūrje tathaiva devānām utthāpanavidhiṃ sudhīḥ || 91 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā identifiziert die Monate als Ashadha und Karttika.
23.92
māghakṛṣṇacaturdaśyāṃ viśeṣāc chivapūjanam |
āśvinādya navāhasu durgāpūjyā yathāvidhi || 92 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Monatsbezeichnung folgt der hier verwendeten Zählweise; die Naukā identifiziert das Shiva-Fest als Shivaratri.
23.93
gopālaṃ pūjayed vidvān nabhaḥkṛṣṇāṣṭamīdine |
rāmaṃ caitrasite pakṣe navamyām arcayet sudhīḥ || 93 ||
23.94
vaiśākhādya caturdaśyāṃ narasiṃhaṃ prapūjayet |
yajec chuklacaturthyāṃ tu gaṇeśaṃ bhādramāsayoḥ || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Monatsformen im Druck sind verkürzt beziehungsweise auffällig; die Naukā setzt die entsprechenden hellen Monatshälften voraus.
23.95
mahālakṣmīṃ yajed vidvān bhādrakṛṣṇāṣṭamīdine |
māghasya śuklasaptamyāṃ viśeṣād dinanāyakam || 95 ||
23.96
yā kācit saptamī śuklā ravivārayutā yadi |
tasyāṃ dineśaṃ sampūjya dadyād arghyaṃ puroditam || 96 ||
23.97
tattatkalpoditān anyān devatāprītivardhanān |
viśeṣaniyamāñ jñātvā bhajed devam ananyadhīḥ || 97 ||
23.98
āṣāḍhīkārtikīmadhye kiñcin niyamam ācaret |
devasamprītaye vidvān japapūjāditatparaḥ || 98 ||
23.99
evaṃ yo bhajate viṣṇuṃ rudraṃ durgāṃ gaṇādhipam |
bhāskaraṃ śraddhayā nityaṃ sa kadācin na sīdati || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers fasst die Vielfalt der im Werk verehrten Gottheiten zusammen; die Zusage gehört zur religiösen Sprache der Hingabe.
23.100
sa dharmam ācaran nityaṃ devapūjāparāyaṇaḥ |
jitendriyo'khilān bhogān prāpy ehānantatāṃ vrajet || 100 ||
Kolophon des Taraṅga 23
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodadhau damanapavitrārcananirūpaṇaṃ nāma trayoviṃśas taraṅgaḥ || 23 ||
Anmerkung zum Kolophon: Die Pflanzen-, Farb- und Zahlbezeichnungen enthalten einzelne schwer lesbare Druckverbindungen; sie werden lokal kenntlich gemacht. Die kalenderbezogenen Monatsnamen folgen der Ausgabe und werden nicht stillschweigend nach einem anderen regionalen Kalender verändert.
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 778–794, gedruckte Seiten 726–742. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 24 – Mantra-Prüfung, Weihe und die Kraft beständiger Praxis
Der vierundzwanzigste Taraṅga behandelt traditionelle Eignungsprüfungen von Mantras, die Beziehung von Namen, Lauten, Zahlen, Mondhäusern und Elementen sowie zehn Mantra-Samskaras. Die Verfahren werden historisch dokumentiert. Zugleich nennt der Text zahlreiche Ausnahmen, erklärt die besondere Hingabe zum Gegengewicht ungünstiger Berechnungen und schließt mit der Wirksamkeit beständigen Japa.
Eignungsprüfung zwischen Name und Mantra
Siddhadi-Diagramme gehören zur historischen Divination des Werkes.
24.1
sādhakānāṃ śīghrasiddhyai mantraśuddhim atho bruve |
sādhakasya tu nāmādivarṇam ārabhya śodhayet || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Mantraśuddhi bezeichnet hier zunächst ein traditionelles Verfahren zur Bestimmung der Eignung eines Mantra für eine Person, keine sprachwissenschaftliche Textkritik.
24.2
mantrādyakṣaraparyantaṃ cakre siddhādike kramāt |
janmarkṣotthaṃ prasiddhaṃ vā nāma grāhyaṃ viśodhane || 2 ||
24.3
ūrdhvagāḥ pañcarekhāḥ syuḥ pañca tiryaggatāḥ punaḥ |
koṣṭhāni tatra jāyante ṣoḍaśaivātra saṃlikhet || 3 ||
24.4
bhūrāmaśivanandākṣivedārkadigrasāṣṭabhiḥ |
kalāmanuśarair adritithiviśvair miteṣu ca || 4 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahlwörter geben eine besondere Anordnung der sechzehn Felder an.
24.5
koṣṭheṣu mātṛkāvarṇāṃs tatra nāmāditaḥ kramāt |
siddhaḥ sādhyaḥ susiddho'rir jñeyo mantrakṣarāvadhi || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Kategorien bedeuten hier etwa „gelingend“, „zu erarbeiten“, „sehr gut gelingend“ und „feindlich“. Es handelt sich um historische divinatorische Zuschreibungen.
24.6
yasmiṃś catuṣke nāmārṇas tat syāt siddhacatuṣṭayam |
prādakṣiṇyād dvitīyaṃ syāt sādhyākhyaṃ tat tṛtīyakam || 6 ||
24.7
susiddhākhyaṃ caturthaṃ tu saptanākhyaṃ smṛtaṃ budhaiḥ |
ekakoṣṭhe dvayor varṇaḥ siddhasiddhaḥ prakīrtitaḥ || 7 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck hat im Namen der vierten Gruppe eine auffällige Form; der Zusammenhang und die folgende Aufzählung bestimmen sie eindeutig als Ari.
24.8
taddvitīye mantravarṇaḥ siddhasādhya udāhṛtaḥ |
tṛtīye siddhasusiddhaḥ siddhāriḥ syāc caturthake || 8 ||
24.9
nāmādiyukcatuḥkoṣṭhān mantravarṇaś ced dvitīyake |
catuṣke tatra pūrvaṃ tu yatra nāmākṣaraṃ sthitam || 9 ||
24.10
tatra tatkoṣṭham ārabhya gaṇayet pūrvavat kramāt |
sādhyasiddhaḥ sādhyasādhyas tatsusiddhaś ca tadripuḥ || 10 ||
24.11
evaṃ jñeyas tṛtīye cec catuṣke mantravarṇakaḥ |
tadā pūrvoktayā rītyā kramāj jñeyā vicakṣaṇaiḥ || 11 ||
24.12
susiddhasiddhas tatsādhyas tatsusiddhaś ca tadripuḥ |
caturthe tu catuṣke syād arisiddhārisādhyakau || 12 ||
24.13
tatsusiddho'y ariḥ paścād evaṃ mantraṃ vicārayet |
siddhasiddho yathoktena dviguṇāt siddhasādhyakaḥ || 13 ||
24.14
siddhasiddho'rdhajapāt siddhārir hanti bāndhavān |
sādhyasiddho dviguṇitaḥ sādhyasādhyo nirarthakaḥ || 14 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck wiederholt zu Beginn siddhasiddha; nach der Systematik ist Siddha-Susiddha gemeint. Die Schadenszuschreibungen werden als historische Warnvorstellungen dokumentiert, nicht als reale Vorhersagen.
24.15
dviguṇāj japāt susiddhaḥ sādhyārir hanti gotrajān |
susiddhasiddho'rdhajapāt tatsādhyo dviguṇāj japāt || 15 ||
24.16
tatsusiddho grahād eva susiddhāriḥ kuṭumbahā |
arisiddhaḥ sutaṃ hanty arisādhyas tu kanyakām || 16 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische divinatorische Frucht- und Schadenszuschreibungen.
24.17
tatsusiddhas tu patnīghnas tadariḥ sādhakāpahaḥ |
nāmno mantrasya varṇāṃś ca likhitvā prativarṇakam || 17 ||
24.18
siddhādigaṇanā kāryā yāvan mantrasamāpanam |
nāmno yadi samāptiḥ syāt punar nāma likhet sudhīḥ || 18 ||
24.19
evaṃ saṃśodhiteṣu syur bhūri vai sādhyavairiṇaḥ |
alpāḥ siddhasusiddhāś ced aśubhaṃ vyutkramāc chubham || 19 ||
24.20
matam itthaṃ tu keṣāñcit tad api prājñasammatam |
athavānyaprakāreṇa siddhādīnāṃ viśodhanam || 20 ||
24.21
dvādaśāre likhec cakre varṇān pūrvoditān kramāt |
īśānāntam akārādyān hāntān ṣaṇḍavivarjitān || 21 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā nennt als ausgelassene Laute ṛ, ṝ, ḷ und ḹ. Die gedrängte Richtungsangabe wird nicht spekulativ zu einer Bauanleitung ergänzt.
24.22
tatra nāmārṇam ārabhya mantrādyarṇāvadhi kramāt |
gaṇayet siddhasādhyādi phalaṃ teṣāṃ vinirdiśet || 22 ||
24.23
siddhaḥ sidhyati kālena sādhyas tu japahomataḥ |
susiddhaḥ prāptimātreṇa sādhakaṃ bhakṣayed ariḥ || 23 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle Klassifikation, keine Empfehlung angstgeleiteter Mantra-Auswahl.
24.24
siddho navaikabāṇeṣu sādhyo rasadiśākṣiṣu |
susiddhas trinmunīśeṣu ripur vedāṣṭabhānuṣu || 24 ||
Erläuterung zur Stelle: Die vier Gruppen beziehen sich auf die zuvor erläuterte zyklische Zählung.
24.25
anyo'pīha prakāro'sti siddhasādhyādiśodhane |
catuḥkoṣṭheṣu vilikhed ādivarṇān punaḥ punaḥ || 25 ||
24.26
nāmārṇāt siddhasādhyādi jñeyaṃ mantrakṣarāvadhi |
caturtho'pi prakāro'sti siddhādīnāṃ viśodhane || 26 ||
Weitere Zahlen- und Sternprüfungen
Zahlwörter und Mondhäuser strukturieren die traditionelle Auswahl.
24.27
nāmno mantrasya varṇāṃś ca caturbhir vibhajet sudhīḥ |
ekādiśeṣe siddhādikrama jñeyaṃ vicakṣaṇaiḥ || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā erläutert: Rest eins = Siddha, zwei = Sadhya, drei = Susiddha, null = Ari.
24.28
siddhādiśodhanaṃ proktam atha vacmi bhaśodhanam |
netrabhūguṇavedakṣmādharānayanabhūbhujāḥ || 28 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Folge der Zahlwörter ist im Druck gedrängt; sie wird in 29 fortgesetzt. Die Hindi-Erklärung schreibt die Verteilungszahlen aus.
24.29
dvicandrabhujabāhvākṣibhūnetritridharāguṇāḥ |
ekaikaṃ bhūbhuje dvyakṣirāmacandrān uḍuṣv atha || 29 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese komprimierte Reihe von Zahlwörtern dient der Verteilung von Lauten auf die 27 Mondhäuser. Die Lesung einzelner Verbindungsstellen bleibt unsicher; die deutsche Fassung gibt die Funktion der Reihe wieder, keine überprüfte Anleitung zum Nachzeichnen.
24.30
aśvinyādiṣu vijñeyā ādivarṇāḥ kramād budhaiḥ |
kṣāntā binduvisargau tu pauṣṇabhāge vyavasthitau || 30 ||
24.31
janmasampadvipatkṣemapratyariḥ sādhako vadhaḥ |
maitraṃ paramaitraṃ ca gaṇanīyaṃ svanāmabhāt || 31 ||
Schuld und Guthaben als Mantra-Metapher
Die numerologische Beziehung wird später durch die Vorstellung früherer Leben erklärt.
24.32
vipadvadhaḥ pratyariś ca tyājyā anyad udāhṛtam |
atharṇadhanasaṃśuddhiḥ kathyate siddhidāyinī || 32 ||
24.33
sapta tiryag likhed rekhā dvādaśaivordhvagāḥ punaḥ |
evaṃ kṛte tu jāyante koṣṭhāḥ ṣaṭṣaṣṭisammitāḥ || 33 ||
24.34
ādyapaṅktau likhed aṅkāṃs te kathyante yathākramam |
manunakṣatranetrārkatithiṣaḍvedavahnayaḥ || 34 ||
24.35
sāyakāvasavo nandāḥ koṣṭheṣu kramataḥ sthitāḥ |
dvitīyapaṅktau saṃlekhyāḥ pañcadīrghojjhitāḥ svarāḥ || 35 ||
24.36
tṛtīyapaṅktau kādyārṇāṣṭakārāntāḥ śivāmitāḥ |
ṭhādiphāntāś caturthyāṃ tu pañcamyāṃ bādihāntimāḥ || 36 ||
24.37
ṣaṣṭhyāṃ paṅktau kramāl lekhyā aṅkāḥ kathyanta eva te |
dikcandramunivedāṣṭaguṇāsapteṣu sāgarāḥ || 37 ||
24.38
rasāś ca rāmasaṅkhyātā evam aṅkā udīritāḥ |
mantravarṇān pṛthak kuryāt svaravyañjanarūpataḥ || 38 ||
24.39
koṣṭhe yāvati varṇaḥ syād gaṇayet tāvad aṅkakam |
koṣṭhoparisthenāṅkena sarvavarṇeṣv ayaṃ vidhiḥ || 39 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā erläutert die Multiplikation mit der Feldposition an Beispielen.
24.40
dīrghākṣarāṇām aṅkās tu jñeyā laghvakṣarasthitāḥ |
ekīkṛtyākhilān aṅkān aṣṭabhir vibhajet punaḥ || 40 ||
24.41
śeṣāṅko mantrarāśiḥ syān nāmavarṇeṣv ayaṃ vidhiḥ |
adhaḥpaṅktisthitair aṅkair guṇanīyās tu te'khilāḥ || 41 ||
24.42
adhamarṇo'dhiko rāśir ūno rāśir dhanī smṛtaḥ |
mantro yadādhamarṇaḥ syāt tadā grāhyo dhanī na tu || 42 ||
Erläuterung zur Stelle: Symbolische numerologische Eignungsprüfung, keine finanzielle Aussage und kein wissenschaftlich begründetes Auswahlverfahren.
24.43
evaṃ dhanārṇaṃ samproktam anyathā procyate punaḥ |
nāmādyakṣaram ārabhya yāvan mantrādim akṣaram || 43 ||
24.44
gaṇayen mātṛkāvarṇaṃ krameṇa guṇayet tribhiḥ |
vibhakte saptabhiḥ śiṣṭo nāmarāśir udīritaḥ || 44 ||
24.45
evaṃ mantrārṇam ārabhya yāvan nāmādim akṣaram |
gaṇayitvā tribhir hatvā vibhajet saptabhiḥ sudhīḥ || 45 ||
24.46
mantrarāśiḥ smṛtaḥ śiṣṭaḥ pūrvavad dhanitarṇitā |
yad vā mantrākṣarāṇīha svaravyañjanarūpataḥ || 46 ||
24.47
pṛthak kṛtya dviguṇayed yojayet sādhakākṣaraiḥ |
tādṛśair aṣṭabhir bhakto mantrarāśir udāhṛtaḥ || 47 ||
24.48
evaṃ nāmārṇasaṅkhyo'pi dviguṇīkṛtya yojitaḥ |
mantravarṇair aṣṭabhakto nāmarāśiḥ smṛto budhaiḥ || 48 ||
24.49
ṛṇitā dhanitā cātra pūrvavat parikīrtitā |
uktānyatamamārgeṇa śodhanīyam ṛṇaṃ dhanaiḥ || 49 ||
24.50
yo mantraḥ pūrvajanuṣi sevito nādadāt phalam |
pāpāt pāpakṣaye jāte phalavāptir anehasi || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Schluss ist im Druck gedrängt; die Naukā erklärt die Zeitangabe. Der Vers begründet die Schuldmetapher durch die Vorstellung früherer Leben.
24.51
āyuḥkṣayād gato nāśaṃ sādhako'sya bhavāntare |
ṛṇitvāt prāptimātreṇa mantro'bhīṣṭaṃ prayacchati || 51 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā erläutert den Zusammenhang: Der Übende starb, bevor die Frucht eintreten konnte; dadurch blieb der Mantra ihm gleichsam etwas schuldig.
24.52
samāṅkau yady ubhau rāśī tadā saṃsevanāt phalam |
dhanī mantras tu samprāptaḥ phalaty adhikasevayā || 52 ||
Erläuterung zur Stelle: Diese Aussage relativiert die vorherige ablehnende Einordnung des „Gläubiger“-Mantra.
Eine weitere Diagrammprüfung
Die Übertragung soll nach dem Text mit einer Eignungsprüfung verbunden werden.
24.53
mantrāṇāṃ śodhane caitat prakārāntaram ucyate |
ṣaṭkoṇe vilikhet pūrvakoṇādyaikaikavarṇakān || 53 ||
24.54
akārādihakārāntān napuṃsakavivarjitān |
nāmādyakṣaram ārabhya mantrārṇāvadhi śodhayet || 54 ||
Erläuterung zur Stelle: Gemeint sind wiederum ṛ, ṝ, ḷ und ḹ, wie die Naukā erläutert.
24.55
prathame sampadāṃ prāptir dvitīye dhanasaṃkṣayaḥ |
tṛtīye dhanasamprāptiś caturthe bandhuvigrahaḥ || 55 ||
24.56
pañcame tu bhaved vyādhiḥ ṣaṣṭhe sarvasya saṃkṣayaḥ |
evaṃ saṃśodhitaṃ mantraṃ dadyāc chiṣyāya māntrikaḥ || 56 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische divinatorische Zuschreibungen; keine Prognosen über Gesundheit oder Vermögen heutiger Übender.
Ausnahmen von der Prüfung
Zahlreiche Mantras und Übertragungsweisen sind ausdrücklich ausgenommen.
24.57
yeṣāṃ manūnāṃ siddhādiśodhanaṃ nāsti tān bruve |
ekavarṇas trivarṇo vā pañcārṇo rasavarṇakaḥ || 57 ||
24.58
saptārṇo navavarṇaś ca rudrārṇo radanākṣaraḥ |
aṣṭārṇo haṃsamantraś ca kūṭo vedodito dhruvaḥ || 58 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā erklärt radana als zweiunddreißig, kūṭa als Konsonantenverbindung und dhruva als Om.
24.59
svapnalabdhaḥ striyā prāpto mālā mantro nṛkesarī |
prāsādo ravimantraś ca vārāho mātṛkāparā || 59 ||
Erläuterung zur Stelle: Die ausdrückliche Ausnahme für einen von einer Frau empfangenen Mantra ist ein wichtiges Zeugnis weiblicher Übertragung. Sie steht neben den an anderer Stelle dokumentierten sozialen Einschränkungen.
24.60
tripurākāmamantraś cājñāsiddhaḥ pakṣināyakaḥ |
bauddhamantrā jainamantrā naiva siddhādiśodhanam || 60 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā identifiziert Pakshinayaka als Garuda. Die Nennung buddhistischer und Jaina-Mantras erweitert den Horizont über die zuvor dargestellten hinduistischen Gottheiten hinaus.
24.61
etad itareṣu mantreṣu śuddhir āvaśyakī matā |
vidyāṃ mantraṃ stavaṃ sūktam aribhūtaṃ tyajed dhruvam || 61 ||
Erläuterung zur Stelle: Aribhūta bedeutet „feindlich geworden beziehungsweise als feindlich bestimmt“ und leitet zum folgenden Ritual des Aufgebens über.
Einen ungeeigneten Mantra aufgeben
Ein traditioneller Aufhebungsritus bittet um Beruhigung und läuternde Hingabe.
24.62
arimantro gṛhītaś ced ajñānavaśatas tadā |
tasya tyāgaḥ prakartavyas tatprakāro'dhunocyate || 62 ||
24.63
sudine sthāpayet kumbhaṃ sarvatobhadramaṇḍale |
vilomaṃ sañ japan mantraṃ pūrayet taṃ supāthasā || 63 ||
Erläuterung zur Stelle: Dokumentation eines traditionellen Aufhebungsritus, keine Anleitung zur eigenmächtigen Beendigung einer empfangenen Einweihung.
24.64
tatra devaṃ samāvāhya yajed āvaraṇānvitam |
tadagre sthaṇḍilaṃ kṛtvā pratiṣṭhāpyānalaṃ tataḥ || 64 ||
24.65
juhuyān mūlamantreṇa vilomena śataṃ ghṛtaiḥ |
dikpatibhyo baliṃ dadyāt pāyasānnair ghṛtānvitaiḥ || 65 ||
24.66
punaḥ sampūjya deveśaṃ prārthayen manunāmunā |
ānukūlyam anālocya mayā taralabuddhinā || 66 ||
24.67
yad upāttaṃ pūjitaṃ ca prabho mantrasvarūpakam |
tena me manasaḥ kṣobham aśeṣaṃ vinivartaya || 67 ||
24.68
pāpaṃ pratihataṃ cāstu bhūyāc chreyaḥ sanātanam |
tanotu mama kalyāṇaṃ pāvanī bhaktir astu te || 68 ||
24.69
evaṃ samprārthya deveśaṃ karpūrāgurucandanaiḥ |
vilomaṃ vilikhen mantraṃ tāḍapatre tad arcayet || 69 ||
24.70
prabadhya nijamūrdhy etat snāyāt kumbhasthitair jalaiḥ |
punaḥ sampūrya taṃ toyais tasyāsye mantrapatrakam || 70 ||
24.71
sampūjya kumbhe sariti taḍāge vā vinikṣipet |
viprān sambhojya mucyeta pīḍayā so'manūtthayā || 71 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Ritualbeschreibung; daraus folgt weder eine heutige Entsorgungsempfehlung noch die Behauptung, Mantras verursachten objektiv die hier angenommenen Schäden.
Abhilfe und Vorrang der Hingabe
Besondere Bhakti kann nach dem Text eine ungünstige Zuordnung überwinden.
24.72
anekadhā śodhane cec chuddho na prāpyate manuḥ |
māyāṃ kāmaṃ śriyaṃ cādau dadyāt tad adoṣamuktaye || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Text nennt Bija-Bezeichnungen. Es wird keine freie Kombination als neuer Übungsmantra vorgeschlagen.
24.73
yad vā duṣṭo manur japtaḥ sidhyet praṇavasampuṭaḥ |
yad vā kramotkramamayā prajapto varṇamālayā || 73 ||
24.74
mantre yasya bhaved bhaktiviśeṣaḥ samantrataḥ |
vairikoṣṭhamanuprāptaḥ siddhis tasya jāyate || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Ein entscheidendes Gegengewicht zur vorangehenden Zahlenprüfung: Der Vers räumt besonderer Hingabe Vorrang vor einer ungünstigen Klassifikation ein.
Bija-, Mantra- und Mala-Formen
Die Länge der Formeln begründet eine eigene technische Einteilung.
24.75
bījamantrās tathā mantrā mālāmantrās tathāpare |
tridhā mantragaṇaḥ prokto budhair āgamavedibhiḥ || 75 ||
24.76
bījamantrā daśārṇāntās tato mantrā nakhāvadhi |
viṃśatyadhikavarṇā ye mālāmantrās tu te smṛtāḥ || 76 ||
Erläuterung zur Stelle: Die hier verwendete technische Definition von Bija-Mantra ist weiter als die verbreitete Beschränkung des Wortes Bija auf einen einzelnen Keimlaut.
24.77
bālye vayasi sidhyanti bījamantrā upāsitāḥ |
mantrāḥ siddhā yauvane tu mālāmantrāś ca vārdhake || 77 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle altersbezogene Zuordnung, keine allgemeingültige Begrenzung der spirituellen Befähigung.
24.78
uktānyasyām avasthāyām abhīṣṭaprāptaye sudhīḥ |
bījamantrādi mantrāṇāṃ dviguṇaṃ japam ācaret || 78 ||
Die fünf Elemente und die Laute
Die Matrika wird als Entfaltung der elementaren Natur verstanden.
24.79
svakulānyakulākhyo'tha mantrāṇāṃ bheda ucyate |
prakṛtiḥ pañcabhūtātmā tato jātā tu mātṛkā || 79 ||
24.80
tasmād varṇās tu pañcāśat pañcabhūtamayā yataḥ |
tṛtīyā vargagāḥ karṇā volalāḥ pārthivā matāḥ || 80 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā schreibt die Erdgruppe als u, ū, o, ga, ja, ḍa, da, ba, la und ḷa aus. Die Kurzbezeichnungen des Grundtextes bleiben davon unterschieden.
24.81
nāsayau vargaturyāś ca vasauvarṇāḥ smṛtā apām |
netre dvitīyā vargāmairekṣā pāvakātmakāḥ || 81 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā erläutert die Wassergruppe als ṛ, ṝ, au, gha, jha, ḍha, dha, bha, va, sa; die Feuergruppe als i, ī, kha, cha, ṭha, tha, pha, ai, ra, kṣa. Der chiffrierte Wortlaut ist im Druck teilweise schwer abzugrenzen.
24.82
vargādyānantajhiṇṭīśā ayaṣā mārutā matāḥ |
vargāntimāḥ kapolauśohibindur ceti nābhasāḥ || 82 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā nennt für Luft a, ā, e, ka, ca, ṭa, ta, pa, ya, śa; für Raum ṅa, ña, ṇa, na, ma, ḷ, ḹ, śa, ha, aṃ. Die wiederholte Zuordnung von śa im Druck verlangt Vorsicht; es wird keine stillschweigende Harmonisierung vorgenommen.
24.83
visargas tu prakṛtyātmā sarvabhūtamayo yataḥ |
prāṇerito viniryāti kaṇṭhādisthānam aspṛśan || 83 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle kosmologische Lautlehre; die Erklärung ist im Begriffsrahmen des Textes zu lesen.
24.84
pārthivādivarṇānāṃ svakīyāḥ svakulābhidhāḥ |
pārthivasya ca varṇasya mitraṃ vāruṇam akṣaram || 84 ||
24.85
taijasaṃ śatrubhūtaṃ syād udāsīnaṃ tu mārutam |
jalodbhavasya varṇasya pārthivaṃ mitram īritam || 85 ||
24.86
sapatnaṃ vahnisambhūtam udāsīnaṃ tu vāyavam |
taijasasyātha varṇasya vāyavaṃ mitram ucyate || 86 ||
24.87
vidveṣī vāruṇo varṇa udāsīnas tu pārthivaḥ |
pavanotthitavarṇasya mitraṃ vahnisamudbhavam || 87 ||
24.88
śatruḥ pārthivavarṇaḥ syād udāsīnas tu pāthijaḥ |
caturṇāṃ pārthivādīnām ākāśārṇaḥ sakhā sadā || 88 ||
24.89
manoḥ sādhakanāmno'pi yau varṇāv ādimau tayoḥ |
svakulādikabhedas tu śodhyo mantrapraditsunā || 89 ||
Erläuterung zur Stelle: Gemeint sind die beiden Anfangslaute von Mantra und Empfängername im Rahmen der Übertragung.
24.90
svakule'bhīpsitāsiddhiḥ siddhir mitre'pi kīrtitā |
amitre maraṇaṃ roga udāsīne na kiñcana || 90 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zusammenschreibung abhīpsitāsiddhiḥ ist missverständlich; der Zusammenhang und die Naukā meinen abhīpsita-siddhi, die Erfüllung des Ersehnten. Die Schadenszuschreibungen sind historische Vorstellungen.
24.91
udāsīnam amitraṃ ca mantraṃ dūreṇa varjayet |
svakulaṃ mitrabhūtaṃ ca gṛhṇīyād iṣṭakāmukaḥ || 91 ||
Männliche, weibliche und neutrale Formeln
Die Kategorien richten sich nach Endungen und traditionellen Anwendungen.
24.92
nakṣatraikye'pi samproktaṃ svakulaṃ nāmamantrayoḥ |
puṃstrīnapuṃsakāḥ proktā manavas trividhā budhaiḥ || 92 ||
24.93
vaṣaḍantāḥ phaḍantāś ca pumāṃso manavaḥ smṛtāḥ |
vauṣaṭsvāhāntagā nāryo huṃ namo'ntā napuṃsakāḥ || 93 ||
Erläuterung zur Stelle: Technische Klassifikation von Formeln; die Kategorien bewerten weder Geschlechter noch Personen.
24.94
vaśyoccāṭanarodheṣu pumāṃsaḥ siddhidāyakāḥ |
kṣudrakarmarujāṃ nāśe strīmantrāḥ śīghrasiddhidāḥ || 94 ||
24.95
abhicāre smṛtāḥ klībā evaṃ te manavas tridhā |
nakṣatraśodhane janmanakṣatram itaratra tu || 95 ||
24.96
śodhane mantribhir grāhyaṃ prasiddhaṃ janmanā matam |
dattaḥ saṃśodhito mantro bhavec chiṣyeṣṭasiddhaye || 96 ||
Die zehn Mantra-Samskaras
Geburt, Entzünden, Erwecken und weitere Weihen dienen der rituellen Vollendung des Mantra.
24.97
chinnādikadoṣā ye pañcāśan mantrasaṃsthitāḥ |
tair doṣaiḥ sakalā vyāptā manavaḥ saptakoṭayaḥ || 97 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā verweist für die Fehlerliste ausdrücklich auf Kapitel 2 des Sharada Tilaka. Diese konkrete Quellenangabe ist von bloßen thematischen Vergleichen zu unterscheiden.
24.98
atas taddoṣaśāntyarthaṃ saṃskāradaśakaṃ caret |
bhūrjapatre likhet samyak trikoṇaṃ rocanādibhiḥ || 98 ||
24.99
vāruṇaṃ koṇam ārabhya saptadhā vibhajet samam |
evam īśāgnikoṇābhyāṃ jāyante tatra yonayaḥ || 99 ||
24.100
navavedamitās tatra vilikhen mātṛkāṃ kramāt |
akārādihakārāntām īśādidigaruṇāvadhi || 100 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängte letzte Richtungsangabe wird entsprechend der Naukā wiedergegeben.
24.101
devīṃ tatra samāvāhya pūjayec candanādibhiḥ |
tataḥ samuddharen mantraṃ jananaṃ tad udīritam || 101 ||
24.102
japo haṃsapuṭasyāsya sāhasraṃ dīpanaṃ smṛtam |
nabhovahnīnduyuktārdhīśasampuṭasya japo manoḥ || 102 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā erläutert die folgende Umschließung als hūṃ. Der chiffrierte Grundtext wird nicht durch eine erfundene selbstständige Formel ersetzt.
24.103
sahasrapañcakam ito bodhanaṃ tat smṛtaṃ budhaiḥ |
sahasraṃ prajaped astrasampuṭitaṃ tāḍanaṃ hi tat || 103 ||
24.104
vāghasatārair japtena sahasraṃ pāthasā manuḥ |
abhiṣicyeta vāgādyair abhiṣeko'yam īritaḥ || 104 ||
Erläuterung zur Stelle: Die knappe Lautfolge wird in der Naukā ausgeschrieben; der Grundtext ist hier stark verdichtet. Pāthasā bedeutet „mit Wasser“.
24.105
harivahnyanvitas tāro vaṣaḍanto dhruvādikaḥ |
sahasraṃ tatpuṭaṃ japyād vimalīkaraṇe manuḥ || 105 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Stelle beschreibt eine traditionsgebundene Mantra-Bearbeitung; die Umschließungsformel wird hier nicht als eigenständiger Übungsmantra rekonstruiert.
24.106
svadhāvaṣaṭapuṭaṃ japyāt sahasraṃ jīvane manum |
kṣīrājyayutapāthobhis tarpaṇe tarpayen manum || 106 ||
24.107
japen māyāpuṭaṃ mantraṃ sahasraṃ gopanaṃ hi tat |
bālā tārtīyabījena gaganādhyena sampuṭam || 107 ||
24.108
sahasraṃ prajapen mantraṃ tad āpyāyanaṃ matam |
saṃskāradaśakaṃ proktaṃ manūnāṃ doṣanāśanam || 108 ||
Mantras des Kali-Yuga und Übertragungsberechtigung
Gottheitenvielfalt steht neben historisch bedingten sozialen Beschränkungen.
24.109
siddhipradā kaliyuge ye mantrās tān vadāmy ataḥ |
tryarṇa ekākṣaro'nuṣṭup trividho narakesarī || 109 ||
24.110
ekākṣaro'rjuno'nuṣṭub dvividhas turagānanaḥ |
cintāmaṇiḥ kṣetrapālo bhairavo yakṣanāyakaḥ || 110 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā bezieht die zwei Formen auf Arjuna und nennt Chintamani als den bereits behandelten Mantra.
24.111
gopālo gajavaktraś ca ceṭakā yakṣiṇī tathā |
mātaṅgī sundarī śyāmā tārā karṇapiśācinī || 111 ||
24.112
śabary ekajaṭā vāmā kālī nīlasarasvatī |
tripurā kālarātriś ca kalāv iṣṭapradā ime || 112 ||
24.113
aghoro dakṣiṇāmūrtir umāmaheśvaro manuḥ |
hayagrīvo varāhaś ca lakṣmīnārāyaṇas tathā || 113 ||
Erläuterung zur Stelle: Beginn einer sozial hierarchischen Einteilung der Übertragungsberechtigung, die in 116 abgeschlossen wird.
24.114
praṇavādhyāś caturvarṇā vahner mantrās tathā raveḥ |
praṇavādhyo gaṇapatir haridrāgaṇanāyakaḥ || 114 ||
24.115
sauro'ṣṭākṣaramantraś ca tathā rāmaṣaḍakṣaraḥ |
mantrarājo dhruvādiś ca praṇavo vaidiko manuḥ || 115 ||
24.116
varṇatrayāya dātavyā ete śūdrāya no budhaiḥ |
sudarśanaṃ pāśupatam āgneyāstraṃ nṛkesarī || 116 ||
Erläuterung zur Stelle: Dokumentation einer historischen Standesbeschränkung; sie wird nicht als heutiges Werturteil oder als Empfehlung des Yoga-Wiki übernommen.
24.117
varṇadvayāya dātavyā nāntyavarṇa kadācana |
chinnamastā ca mātaṅgī tripurā kālikā śivaḥ || 117 ||
24.118
laghuśyāmā kālarātrir gopālo jānakīpatiḥ |
ugratārā bhairavaś ca deyā varṇacatuṣṭaye || 118 ||
24.119
mṛgīdṛśāṃ viśeṣeṇa mantrā ete susiddhidāḥ |
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrā nāryo'dhikāriṇaḥ || 119 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers öffnet die Berechtigung für die zuletzt genannten Mantras ausdrücklich über die zuvor gezogenen Standesgrenzen hinweg.
24.120
śraddhāvanto devagurudvijapūjāsu sarvathā |
māyāṃ kāmaṃ śriyaṃ vācaṃ pradadyān mukhajanmane || 120 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 819. Die kosmologische Standesbezeichnung meint den Brahmanen; die Übertragungsregel ist historisch zu verstehen.
24.121
māyām ṛte bāhujebhya ūrujebhyaḥ śriyaṃ giram |
vāṇībījaṃ tu śūdrebhyo'nyebhyo varmavaṣaṇnamaḥ || 121 ||
Erläuterung zur Stelle: Historische Zuordnung an Kshatriyas, Vaishyas, Shudras und weitere soziale Gruppen. Die letzte Lautverbindung ist im Druck gedrängt.
Homa-Gaben und historische Wirkungszuschreibungen
Aggressive Ziele werden ausschließlich nichtanleitend wiedergegeben.
24.122
sarvasādhāraṇam atha homadravyam ihocyate |
phalair hutaiḥ sukhāvāptiḥ pālāśair iṣṭasiddhaye || 122 ||
24.123
hayamāraiḥ striyo vaśyā guḍūcyā rogasaṃkṣayaḥ |
dūrvayā buddhivṛddhiḥ syād guḍena janavaśyatā || 123 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Beeinflussungsziele werden nicht empfohlen; die Krankheitszuschreibung ist keine medizinische Wirksamkeitsaussage.
24.124
bilvapatrair ghṛtaiḥ padmaiḥ pāṭalaiś campakaiḥ śriyaḥ |
siddhārthair mallikābhiś ca kīrtir jātibhir giraḥ || 124 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle Homa-Fruchtzuordnungen, keine gesicherten Wirkversprechen.
24.125
vrīhibhiś ca yavaiḥ plakṣodumbarāśvatthajaidhasā |
tilais trimadhurair iṣṭāḥ sampadaḥ sphūrṇā hutaiḥ || 125 ||
24.126
kiṃśukaiḥ kāsamardaiś ca kṛtamālaiś ca pāṭalaiḥ |
viprādayaḥ kramād vaśyāḥ saubhāgyaṃ gandhavastubhiḥ || 126 ||
24.127
kodravair vyādhayo'rīṇām unmattatvaṃ vibhītakaiḥ |
kalāpaiḥ sādhvasotpattir marmaṣṭeṣāṃ tu mūkatā || 127 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Bezeichnung vor der letzten Schadenswirkung ist im Druck schwer lesbar. Weder Materialliste noch Durchführung werden in der deutschen Wiedergabe zu einer Schädigungsanleitung ausgearbeitet.
24.128
samidbhiḥ śālmalair nāśo ripūṇām acirād bhavet |
kiṃ bhūriṇā dadātīṣṭaṃ devatā samupāsitā || 128 ||
Erneute und beständige Praxis
Der Schluss betont die fortgesetzte Wiederholung des Mantra.
24.129
puraścaraṇam ekasmin kṛte janmāntarāghataḥ |
mantro yadi na siddhaḥ syāt tadā tat punar ācaret || 129 ||
Erläuterung zur Stelle: Religiöse Erklärung aus dem Karma- und Wiedergeburtsverständnis des Textes, kein Urteil über Menschen, deren Übung nicht die erhoffte Erfahrung bringt.
24.130
yad vā samudragāminyāṃ nadyām induravigrahe |
sparśān mokṣāntam ājapya juhuyāt taddaśāṃśataḥ || 130 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 821; historische verkürzte Purashcharana-Form.
24.131
viprān sambhojya nānāmantrāṇāṃ siddhim āpnuyāt |
śaśvaj japaparasyāpi sidhyanti manavo'cirāt || 131 ||
Erläuterung zur Stelle: Der letzte Halbvers führt den umfangreichen Prüfungskomplex auf die beständige Praxis des Japa zurück.
Kolophon des Taraṅga 24
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodhau mantraśodhanaṃ nāma caturviṃśas taraṅgaḥ || 24 ||
Anmerkung zum Kolophon: Der Grundtextkolophon druckt mantramahodhau statt des erwarteten mantramahodadhau; der Naukā-Kolophon nennt den Werkstitel vollständig. Vers 120 ist über PDF 819–820, Vers 130 über 821–822 verteilt. Schwer lesbare Zahlen- und Lautlisten sind als solche gekennzeichnet und nicht als gesicherte Rekonstruktionen ausgegeben.
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 795–822, gedruckte Seiten 743–770. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Taraṅga 25 – Sechs Ritualanwendungen, Wunschlosigkeit und Selbsterkenntnis
Der letzte Taraṅga systematisiert die sechs historischen Ritualanwendungen einschließlich manipulativer und gewaltsamer Ziele. Diese werden in der deutschen Erschließung nichtanleitend dokumentiert. Anschließend setzt Mahidhara selbst einen entscheidenden Akzent: Ergebnisgebundenes Handeln bleibt begrenzt; wunschlose Verehrung soll das Innere läutern und zur Erkenntnis des Selbst als Brahman führen. Werkübersicht, Familiengeschichte, Segenswünsche und Datierung beschließen das Buch.
Die sechs historischen Ritualziele
Die Terminologie wird sachlich erklärt; aggressive Ziele werden nicht empfohlen.
25.1
karmāṇi ṣaḍatho vakṣye siddhidāni prayogataḥ |
śāntir vaśyaṃ stambhanaṃ ca dveṣam uccāṭamāraṇe || 1 ||
Erläuterung zur Stelle: Die aggressiven und manipulativen Anwendungen dieses Kapitels werden historisch und nichtanleitend dokumentiert. Die Sanskritübertragung dient der Quellenerschließung.
25.2
uktānīmāni karmāṇi śāntī rogādināśanam |
vaśyaṃ vacanakāritvaṃ stambho vṛttinirodhanam || 2 ||
Erläuterung zur Stelle: Shanti ist hier eine historische Ritualkategorie; daraus folgt kein medizinisches Heilversprechen.
25.3
dveṣo'prītiḥ prītimator uccāṭaḥ sthānataś cyutiḥ |
māraṇaṃ prāṇaharaṇam iti ṣaṭkarmalakṣaṇam || 3 ||
Ritualfaktoren und Zuordnungen
Gottheiten, Farben, Zeiten, Richtungen und Materialien bilden ein historisches Ordnungssystem.
25.4
devatādevatāvarṇā ṛtudigdivasāsanam |
vinyāsamaṇḍalaṃ mudrākṣaraṃ bhūtodayaḥ samit || 4 ||
25.5
mālāgnilekhanaṃ dravyaṃ kuṇḍasruksruvalekhanīḥ |
ṣaṭkarmāṇi prayuñjīta jñātvaitāni yathāyatham || 5 ||
Erläuterung zur Stelle: Die technische Liste beschreibt den historischen Systematisierungsanspruch des Kapitels; sie ist keine heutige Praxisempfehlung.
25.6
rativāṇīramājyeṣṭhādurgākālī ca devatāḥ |
sitāruṇaharidrābhamiśraśyāmaladhūsarāḥ || 6 ||
25.7
prapūjayet karmādau svavarṇaiḥ kusumaiḥ kramāt |
ṛtuṣaṭkaṃ vasantādyam ahorātraṃ bhavet kramāt || 7 ||
25.8
ekaikasya ṛtor mānaṃ ghaṭikādaśakaṃ matam |
hemantaṃ ca vasantākhyaṃ śiśiraṃ grīṣmato yadau || 8 ||
Erläuterung zur Stelle: Die letzte Wortverbindung ist im Druck nicht sicher; der Zusammenhang wird ohne spekulative Ergänzung wiedergegeben.
25.9
śaradaṃ karmaṇāṃ ṣaṭke yojayet kramataḥ sudhīḥ |
śivasomendranirṛtipavanāgnidiśaḥ kramāt || 9 ||
25.10
tattatkarmāṇi kurvīta japaṃs tattaddiśāmukhaḥ |
śuklapakṣe dvitīyā ca saptamī pañcamī tathā || 10 ||
25.11
tṛtīyābudhajīvābhyāṃ yutā śāntividhau matā |
caturthīnavamīṣaṣṭhītrayodaśītithis tathā || 11 ||
25.12
jīvasomayutā śastā vaśīkaraṇakarmaṇi |
ekādaśī ca daśamī navamī cāṣṭamī punaḥ || 12 ||
25.13
śanaiścarasitopetā proktā vidveṣakarmaṇi |
kṛṣṇe caturdaśyaṣṭamyau bhānusūnuyute yadi || 13 ||
25.14
uccāṭanākhyaṃ karmātra kartavyaṃ phalasiddhaye |
bhūtāṣṭamyau kṛṣṇagate amāvāsyā tadanvagā || 14 ||
25.15
bhānumandakujopetāḥ stambhamāraṇayoḥ śubhāḥ |
padmaṃ svastikavikaṭe kukkuṭaṃ vajrabhadrake || 15 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 825. Die Asana-Namen werden als historische Zuordnungen dokumentiert, nicht als Mittel schädigender Praxis empfohlen.
25.16
śāntyādiṣu prakurvīta kramād āsanam uttamam |
gokhaḍgagajapherūṇāṃ meṣīmahiṣayos tathā || 16 ||
25.17
kṛttau niveśya kurvīta japaṃ śāntyādikarmaṇi |
āsanāny eva saṅkīrtya vinyāsaḥ procyate'dhunā || 17 ||
Mantra und Namen verbinden
Die sechs technischen Anordnungen werden ohne moderne Handlungsanleitung erschlossen.
25.18
granthanaṃ ca vidarbhākhyaḥ sampuṭo rodhanaṃ tathā |
yogaḥ pallava ete ṣaḍvinyāsāḥ karmasu smṛtāḥ || 18 ||
25.19
pratyekam eṣāṃ ṣaṇṇāṃ tu lakṣaṇaṃ praṇigadyate |
eko mantrasya varṇaḥ syāt tato nāmākṣaraṃ punaḥ || 19 ||
25.20
mantrārṇo nāmavarṇaś caivaṃ granthanam īritam |
ādau mantrākṣaradvandvam ekaṃ nāmākṣaraṃ tataḥ || 20 ||
25.21
evaṃ punaḥ punaḥ prokto vidarbho mantravittamaiḥ |
mantram ādau samuccārya tato nāmākhilaṃ paṭhet || 21 ||
25.22
ante vyutkramato mantra eṣa sampuṭa īritaḥ |
ādimadhyāvasāneṣu nāmno mantras tu rodhanam || 22 ||
Mandalas, Mudras und Laute
Geometrie, Gesten und Lautlehre gehören zum rituellen Zusammenhang.
25.23
nāmānte tu manur yogo mantrānte nāmapallavaḥ |
ardhacandranibhaṃ pārśvadvaye padmamadhyāṅkitam || 23 ||
25.24
jalasya maṇḍalaṃ proktaṃ praśastaṃ śāntikarmaṇi |
trikoṇaṃ svastikopetaṃ vaśye vahnes tu maṇḍalam || 24 ||
25.25
caturasraṃ vajrayuktaṃ stambhe bhūmes tu maṇḍalam |
vṛttaṃ divas tadvidveṣe binduṣaṭkāṅkitaṃ tu tat || 25 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 828.
25.26
vāyumaṇḍalam uccāṭe māraṇe vahnimaṇḍalam |
saroruhaṃ pāśagade musalaṃ kuliśaṃ tv asiḥ || 26 ||
25.27
ṣaṇmudrāḥ karmaṣaṭke syur atha home nigadyate |
mṛgī haṃsī sūkarīti home mudrātrayaṃ matam || 27 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 829.
25.28
madhyamānāmikāṅguṣṭhayoge mudrā mṛgī matā |
hastākaniṣṭhahīnānāṃ sarvāsāṃ yojane matā || 28 ||
25.29
sūkarī karasaṅkoce mudrālakṣaṇam īritam |
śāntau vaśye mṛgī haṃsī stambhanādiṣu sūkarī || 29 ||
25.30
candratoyadharākāśapavanānalavarṇakāḥ |
ṣaṭsu karmasu yantrasya bījatvaṃ yuktāni mantribhiḥ || 30 ||
25.31
svarāḥ saṭhau candravarṇā bhūtavarṇā udīritāḥ |
candravarṇahīnās te grāhyā vaśīkṛtyādikarmaṇi || 31 ||
25.32
kecit savalāhaṃyaṃramāhur candrādivarṇakān |
śāntyādikarmasu jñeyā jātayaḥ ṣaṭsu kramāt || 32 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Lautfolge wird dem Druck folgend dokumentiert; es werden keine vollständigen Mantras rekonstruiert.
Atemdeutung und Elemente
Die historische Atemdivination ist von heutiger Atem- und Meditationspraxis zu unterscheiden.
25.33
namaḥ svāhā vaṣaḍvauṣaḍhuṃ phaṭ ṣaṇ manuvittamaiḥ |
nāsāpuṭadvayādhastād yadā prāṇagatir bhavet || 33 ||
25.34
toyodayas tathā jñeyaḥ śāntikarmaṇi siddhidaḥ |
nāsādaṇḍāśritagatau prāṇe stambhe dharodayaḥ || 34 ||
Erläuterung zur Stelle: Traditionelle Atemdivination, keine medizinische Atemdiagnostik.
25.35
puṭamadhyagatau tasmin dveṣe vyomodayaḥ śubhaḥ |
puṭopariṣṭād gamane prāṇe syāt pāvakodayaḥ || 35 ||
25.36
tadā karmadvaye siddhir māraṇe ca vaśīkṛtau |
prāṇe tiryaggatau jñeya uccāṭe mārutodayaḥ || 36 ||
Opferstoffe, Malas und Feuer
Problematische Material- und Wirkungszuordnungen werden nichtanleitend dokumentiert.
25.37
dūrvāyāḥ samidhaḥ śāntau goghṛtena samanvitāḥ |
dāḍimaprasuvī home vaśye'jāghṛtasaṃyutāḥ || 37 ||
25.38
meṣīghṛtāktāḥ samidhaḥ stambhe rājatarūdbhavāḥ |
dhattūrasamidho dveṣe atasītailasaṃyutāḥ || 38 ||
25.39
cūtajāḥ kaṭutailāktā uccāṭanavidhau matāḥ |
kaṭutailayutāḥ śastā māraṇe khadirodbhavāḥ || 39 ||
25.40
śaṅkhajā padmabījotthā nimbāriṣṭaphalodbhavā |
pretadantasambhavā vāharadotthā kharadantajā || 40 ||
25.41
japamālāḥ kramāj jñeyāḥ śāntimukhyeṣu karmasu |
madhyamāyāṃ sthitāṃ mālāṃ jyeṣṭhenāvartayet sudhīḥ || 41 ||
25.42
śāntau vaśye tathā puṣṭau bhogamokṣārthake jape |
anāmāṅguṣṭhayogena stambhanādau japet sudhīḥ || 42 ||
25.43
tarjanyaṅguṣṭhayogena dveṣoccāṭanayoḥ punaḥ |
kaniṣṭhāṅguṣṭhasaṃyogān māraṇe prajapet sudhīḥ || 43 ||
25.44
aṣṭottaraśataṃ saṅkhyā tadardhaṃ ca tadardhakam |
maṇīnāṃ śubhakārye syāt tithisaṅkhyābhicārake || 44 ||
25.45
śāntir vaśyaṃ laukikāgnau stambhanaṃ vaṭaje'nale |
dveṣaḥ kalitarūtpanne śeṣe pitṛvanasthite || 45 ||
25.46
śubhe karmaṇi bilvārkapalāśakṣīravṛkṣajaiḥ |
aśubhe viṣavṛkṣākṣanimbadhattūraśelujaiḥ || 46 ||
25.47
kāṣṭhaiḥ pradīpayed agniṃ homakarmaṇi mantravit |
vahner jihvāṃ suprabhākhyāṃ śāntikarmaṇi pūjayet || 47 ||
25.48
vaśyakārye hi raktākhyāṃ stambhane kanakābhidhām |
vidveṣe gaganāṃ jihvām uccāṭe'py atiraktikām || 48 ||
Gemeinschaft und Brahmanenspeisung
Speisung und Segen werden mit dem Ritualabschluss verbunden.
25.49
kṛṣṇāṃ tu māraṇe cārced bahurūpāṃ tu sarvataḥ |
bhojyasaṅkhyāviśeṣo'pi jñeyaḥ śāntyādikarmasu || 49 ||
25.50
śāntau vaśye bhojayed dhomād viprān daśāṃśataḥ |
uttamaṃ tad bhavet karma tatpañcāṃśena tu madhyamam || 50 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängte Zahlform im zweiten Halbvers wird nach der ausdrücklichen Erklärung der Naukā als ein Fünfundzwanzigstel verstanden.
25.51
homāc chatāṃśato viprabhojanaṃ tv adhamaṃ tu tat |
śānter dviguṇitaṃ viprabhojanaṃ stambhane matam || 51 ||
25.52
triguṇaṃ dveṣaṇoccāṭe māraṇe homasammitam |
atiśuddhakulotpannāḥ sāṅgavedavido'malāḥ || 52 ||
25.53
sadācāraratā viprā bhojyā bhojyair manoharaiḥ |
pūjyās te devatābuddhyā namaskāryāḥ punaḥ punaḥ || 53 ||
25.54
santoṣyā madhurair vākyair hiraṇyādipradānataḥ |
acirāl labhate'bhīṣṭaṃ gṛhītāyāṃ tadāśiṣi || 54 ||
Schreibstoffe, Gefäße und weitere Mittel
Die technische Dokumentation bleibt von heutigen Praxisanregungen getrennt.
25.55
eno'bhicārakarmotthaṃ naśyatīti dvijavākyataḥ |
candanaṃ rocanārātrigṛhadhūmaś citābhavaḥ || 55 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā erläutert den behaupteten Abbau von Schuld durch Brahmanenspeisung. Diese Entlastungsvorstellung wird historisch dokumentiert, nicht ethisch übernommen.
25.56
aṅgāro'ṣṭaviṣāṇīti śāntyādau yantralekhane |
pūrvoktaṃ lekhanadravyaṃ gṛhṇīyād api dhruvam || 56 ||
25.57
pippalīmaricaṃ śuṇṭhī śyenaviṣṭhā ca citrakaḥ |
gṛhadhūmonmattaraso lavaṇaṃ ca viṣāṣṭakam || 57 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Name bezeichnet eine Ritualmischung; er ist keine moderne toxikologische Klassifikation. Einzelne Drucklesungen sind unsicher.
25.58
śāntau vaśye likhed bhūrje stambhane dvīpicarmaṇi |
kharacarmaṇi vidveṣe uccāṭe dhvajavāsasi || 58 ||
25.59
narāsthini likhed yantraṃ māraṇe mantravittamaḥ |
ye tv ādhārāḥ smṛtā yantrataraṅge te'pi sammatāḥ || 59 ||
25.60
vṛttaṃ padmaṃ catuṣkoṇaṃ triṣaṭkoṇaṃ dalenduvat |
toyeśasomaśakrāṇāṃ yā tu vāyvaryamasya ca || 60 ||
25.61
āśāsu kramataḥ kuṇḍaṃ śāntimukhyeṣu karmasu |
sauvarṇau yajñavṛkṣotthau sruksruvau śāntivaśyayoḥ || 61 ||
25.62
stambhanādiṣu kāryeṣu smṛtau lohamayau hi tau |
hemajā rūpyajā jātīsambhavā lekhanī śubhe || 62 ||
25.63
vaśye dūrvāṅkurotpannā stambhane'gastyavṛkṣajā |
rājavṛkṣabhavā vā syād vidveṣe tu karañjajā || 63 ||
25.64
śubhe karmaṇi ramyāhe lekhanīṃ racayet sudhīḥ |
vibhītakotthitoccāṭe māraṇe tu pumasthijā || 64 ||
25.65
riktātithau kujadine viṣṭyāṃ tām aśubhe punaḥ |
bhakṣyaṃ ca tarpaṇaṃ dravyaṃ tatpātram atha kīrtyate || 65 ||
25.66
śāntau vaśye haviṣyānnaṃ stambhane paramānnakam |
māṣamudgāṃś ca vidveṣe godhūmān bhraṃśane sthalāt || 66 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Sanskritverbindung der Hülsenfrüchte ist im Druck gedrängt; es wird keine Rezeptfolge daraus entwickelt.
25.67
masūrānś ca tathā śyāmā ajādugdhotthapāyasam |
māraṇe proditaṃ bhakṣyaṃ mantriṇāṃ karmakurvatām || 67 ||
25.68
śāntau vaśye haridrāktaṃ jalaṃ tarpaṇam īritam |
maricāḍhyaṃ kavoṣṇaṃ tat stambhane māraṇe tathā || 68 ||
25.69
meṣaraktāñcitaṃ toyaṃ vidveṣoccāṭayor matam |
svarṇapātraṃ tarpaṇasyāc chāntau vaśye ca karmaṇi || 69 ||
25.70
stambhane mṛttikāpātraṃ vidveṣe khadirodbhavam |
lohanirmitam uccāṭe kukkuṭāṇḍaṃ tu māraṇe || 70 ||
25.71
mṛdvāsane samāsīnaḥ śāntau vaśye pratarpayet |
jānubhyām utthitaḥ stambhe dveṣādāv ekapāt sthitaḥ || 71 ||
Die Begrenztheit wunschgerichteter Rituale
Der Autor warnt selbst vor der Fixierung auf begrenzte Ergebnisse.
25.72
ṣaṭkarmaṇāṃ vidhiḥ prokta evaṃ mantrajñatuṣṭaye |
samyak kṛtvā nyāsajātam ātmarakṣāṃ vidhāya ca || 72 ||
Erläuterung zur Stelle: Mantrajña bedeutet „Mantrakundiger“. Der zweite Halbvers wird in 73 fortgeführt.
25.73
kāmyaṃ karma prakartavyam anyathābhibhavo bhavet |
śubhaṃ vāpy aśubhaṃ vāpi kāmyaṃ karma karoti yaḥ || 73 ||
25.74
tasyāritvaṃ vrajen mantro na tasmāt tatparo bhavet |
viṣayāsaktacittānāṃ santoṣāya prakāśitam || 74 ||
Erläuterung zur Stelle: Mahidhara warnt nach der technischen Darlegung ausdrücklich vor der Bindung an ergebnisgerichtete Anwendungen.
25.75
pūrvācāryoditaṃ kāmyaṃ karma naitad dhitāvaham |
kāmyakarmaprasaktānāṃ tāvanmātraṃ bhavet phalam || 75 ||
Erläuterung zur Stelle: Eine zentrale Aussage für die Gesamtdeutung des Werkes: Begrenzte Ritualergebnisse werden von weiterführendem spirituellem Heil unterschieden.
Wunschlose Verehrung und Erkenntnis
Handlung und Verehrung sollen das Innere läutern; Selbsterkenntnis führt zur Befreiung.
25.76
niṣkāmaṃ bhajatāṃ devam akhilābhīṣṭasiddhayaḥ |
pratimantraṃ samuditā ye prayogāḥ sukhāptaye |
tadāsaktiṃ vihāyaiva niṣkāmo devatāṃ bhajet || 76 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Nummer 76 umfasst drei Halbverse. Im letzten Halbvers wird die im Druck undeutliche beziehungsweise fehlerhafte Schreibung zu tadāsaktiṃ („Anhaftung daran“) normalisiert. Dazu passt Mahīdharas Naukā, die hier ausdrücklich von der Abwendung von dieser Anhaftung spricht. Es geht um die Loslösung von eigennützigen Ritualergebnissen, nicht um die Ablehnung hingebungsvoller Sadhana.
25.77
vede kāṇḍatrayaṃ proktaṃ karmopāsanabodhanam |
sādhanaṃ kāṇḍayugmoktaṃ tṛtīye sādhyam īritam || 77 ||
25.78
tasmād vedoditaṃ kuryād upāsīta ca devatāḥ |
śuddhāntaḥkaraṇas tena labhate jñānam uttamam || 78 ||
Erläuterung zur Stelle: Upāsīta („man verehre“) ist eine grammatische Normalisierung des im benutzten Druck stehenden upāsīti. Die Läuterung des inneren Organs, antaḥkaraṇa, wird hier als Voraussetzung höherer Erkenntnis dargestellt.
25.79
kāryakāraṇasaṅghātaṃ praviṣṭaś cetanātmakaḥ |
jīvo brahmaiva sampūrṇam iti jñātvā vimucyate || 79 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā erläutert den Verband als Körper aus Elementen und ihre Erkenntnis ausdrücklich mit Upanishaden-Aussagen wie tat tvam asi und ahaṃ brahmāsmi.
25.80
manuṣyadehaṃ samprāpya upāsīta ca devatāḥ |
yo na mucyeta saṃsārān mahāpāpayuto hi saḥ || 80 ||
Erläuterung zur Stelle: Upāsīta ist wie in 25.78 grammatisch normalisiert. Die scharfe Mahnung gehört zur religiösen Sprache des Werkes. Die Naukā bezieht sie auf unterlassene Bemühung um Erkenntnis; sie ist kein Maßstab zur Abwertung erkrankter oder leidender Menschen.
25.81
ātmajñānāptaye tasmād yatitavyaṃ narottamaiḥ |
karmabhir devasevābhiḥ kāmādyarigaṇakṣayāt || 81 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā nennt Begierde, Zorn und Gier und erklärt die Läuterung des inneren Organs als Weg zur Erkenntnis.
Traumgebet und historische Traumdeutung
Shiva wird als Herr der Träume angerufen; die Zeichenlisten sind zeitgebundene Deutungen.
25.82
cikīrṣur devatopāstim ādau bhāvi vicārayet |
snānadānādikaṃ kṛtvā smṛtvā haripadāmbujam || 82 ||
25.83
śayīta kuśaśayyāyāṃ prārthayed vṛṣabhadhvajam |
bhagavan devadeveśa śūlabhṛd vṛṣavāhana || 83 ||
25.84
iṣṭāniṣṭe samācakṣva mama suptasya śāśvata |
namo'jāya trinetrāya piṅgalāya mahātmane || 84 ||
25.85
vāmāya viśvarūpāya svapnādhipataye namaḥ |
svapne kathaya me tathyaṃ sarvakāryeṣv aśeṣataḥ || 85 ||
25.86
kriyāsiddhiṃ vidhāsyāmi tvatprasādān maheśvara |
ebhir mantraiḥ śivaṃ prārthya nidrāṃ kuryān nirākulaḥ || 86 ||
25.87
svapnaṃ dṛṣṭaṃ niśi prātar gurave vinivedayet |
tam antareṇa mantrajñaḥ svayaṃ svapnaṃ vicārayet || 87 ||
Erläuterung zur Stelle: Beginn einer historischen Traumdeutung. Die folgenden Zeichenlisten sind keine verlässlichen Prognosen zukünftiger Ereignisse.
25.88
liṅgaṃ candrārkayor bimbaṃ bhāratīṃ jāhnavīṃ gurum |
raktābdhitaraṇaṃ yuddhe jayo'nalasamarcanam || 88 ||
Erläuterung zur Stelle: Abdhi bezeichnet ein Meer. Die Stelle gehört zur historischen Traumdeutung.
25.89
śikhihaṃsarathāṅgāḍhye rathe snānaṃ ca mohanam |
ārohaṇaṃ sārasasya dharālābhaś ca nimnagā || 89 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā erläutert die gedrängten Wagenattribute; mohana wird dort als Liebesvereinigung verstanden.
25.90
prāsādaḥ syandanaḥ padmaṃ chatraṃ kanyā drumaḥ phalī |
nāgo dīpo hayaḥ puṣpaṃ vṛṣabho'śvaś ca parvataḥ || 90 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Aufzählung gehört zur historischen Traumdeutung; haya und aśva bezeichnen beide ein Pferd.
25.91
surāghaṭo grahās tārā nārī sūryodayo'psarāḥ |
harmyaśailavimānānām āroho gagane gamaḥ || 91 ||
25.92
madyamāṃsādanaṃ viṣṭālepo rudhirasecanam |
dadhyodanādanaṃ rājyābhiṣeko govṛṣadhvajāḥ || 92 ||
Erläuterung zur Stelle: Ausschließlich Traumsymbole der historischen Liste, keine empfohlenen Handlungen.
25.93
siṃhasiṃhāsanaṃ śaṅkho vāditraṃ rocanādadhi |
candanaṃ darpaṇaś caiva svapne sandarśanaṃ śubham || 93 ||
25.94
tailābhyaktaḥ kṛṣṇavarṇo nagno nā gardhavāyasau |
śuṣkakaṇṭakavṛkṣaś ca cāṇḍālo dīrghakandharaḥ || 94 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Liste enthält historische körperbezogene und soziale Abwertungen. Diese Traumzuordnungen sind keine Aussagen über den Wert oder die spirituelle Eignung von Menschen.
25.95
prāsādastalahīnaś ca naite svapne śubhāvahāḥ |
śāntiṃ kurvīta duḥsvapne japen mantram ananyadhīḥ || 95 ||
Ausdauer und Zeichen der Reifung
Neben außergewöhnlichen Erfahrungen nennt der Text Klarheit, Zufriedenheit und Freiheit von Zorn und Gier.
25.96
abdatrikaṃ japaṃ tasya kurvato vighnasambhavaḥ |
vighnasaṅgham anādṛtya tadā japaparo bhavet || 96 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Zahl gehört zum traditionellen Übungsrahmen; sie ist keine allgemeine Frist für spirituelle Entwicklung.
25.97
siddho viśvastacittaḥ saṃs turīye'bde sasiddhibhāk |
manaḥprasādaḥ santoṣaḥ śravaṇaṃ dundubhisvaneḥ || 97 ||
25.98
gītasya tālaśabdasya gandharvāṇāṃ samīkṣaṇam |
svatejaḥ sūryasāmyekṣaṇaṃ nidrākṣudhājapaḥ || 98 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Druck bietet nidrākṣudhājapaḥ, wörtlich schwer verständlich. Der Zusammenhang legt nidrākṣudhājayaḥ, „Überwindung von Schlaf und Hunger“, nahe. Diese mögliche Lesung wird nicht stillschweigend in den Sanskrittext eingesetzt. Die Stelle beschreibt traditionelle Siddhi-Zeichen und empfiehlt keinen Schlaf- oder Nahrungsentzug.
25.99
ramyatārogyagāmbhīryam abhāvakrodhalobhayoḥ |
evam ādīni cihnāni yadā paśyati mantravit || 99 ||
Erläuterung zur Stelle: Neben außergewöhnlichen Erfahrungen nennt der Text ausdrücklich psychische und ethische Reifung.
Auch nach Siddhi weiter nach Erkenntnis streben
Das Ziel bleibt die Erkenntnis des Selbst als Brahman.
25.100
siddhiṃ mantrasya jānīyād devatāyāḥ prasannatām |
tato jape 'dhikaṃ yatnaṃ prakuryāj jñānalabdhaye || 100 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 843. Erkenntnis bleibt das Ziel auch nach den beschriebenen Zeichen von Mantra-Siddhi.
25.101
labdhajñānaḥ kṛtārthaḥ syāt saṃsārāt pratimucyate |
jñātvātmānaṃ paraṃ brahma vedāntaiḥ pratipāditam || 101 ||
25.102
taṃ vande paramātmānaṃ sarvavyāpinam īśvaram |
yo nānādevatārūpo nṛṇām iṣṭaṃ prayacchati || 102 ||
Mahidharas eigene Werkübersicht
Die fünfundzwanzig Wellen werden vom Autor selbst bestätigt und inhaltlich zusammengefasst.
25.103
vilokya nānātantrāṇi prārthito dvijasattamaiḥ |
svamater anusāreṇa kṛto mantramahodadhiḥ || 103 ||
Erläuterung zur Stelle: Mahidhara beschreibt sein Werk selbst als auf vielen Tantras beruhende, eigenständig geordnete Zusammenstellung; eine direkte Abhängigkeit von jedem einzelnen Vergleichswerk folgt daraus nicht.
25.104
bāṇanetramitās tasmiṃs taraṅgāḥ santi nirmitāḥ |
tatrānukramaṇīṃ vakṣye mantriṇāṃ sukhavṛddhaye || 104 ||
Erläuterung zur Stelle: Bāṇa-netra ist die Zahlumschreibung für 25; die Autorenübersicht beginnt mit Vers 105.
25.105
bhūtaśuddhis tathā prāṇapratiṣṭhānyasanaṃ lipeḥ |
puraścaryāhomavidhis tarpaṇādy ādya īritam || 105 ||
25.106
dvitīyormau gaṇeśasya mantrāḥ samyak samīritāḥ |
kālīkālyabhidhānānāṃ sumukhyāś ca tṛtīyake || 106 ||
25.107
tārā turīye samproktā tārābhedās tu pañcame |
ṣaṣṭhe taraṅge gaditā chinnamastā śabary api || 107 ||
25.108
svayaṃvarā madhumatī pramadā ca pramodayā |
bandī bandhanahārīti saptame vaṭayakṣiṇī || 108 ||
25.109
tasyā bhedāś ca vārāhī jyeṣṭhā karṇapiśācinī |
svapneśvarī ca mātaṅgī bāṇeśī madaneśvarī || 109 ||
25.110
aṣṭame vistarāt proktā bālā bālābhidā api |
navame tv annapūrṇoktā tadbhedā mohanādrijā || 110 ||
25.111
jyeṣṭhālakṣmīr atra mantrā uktā pratyaṅgirārihā |
daśame bagalāvaktrā vārāhīdvitayaṃ tathā || 111 ||
25.112
śrīvidyaikādaśe proktā dvādaśe tu tadāvṛtiḥ |
trayodaśe tu hanumān vistarāt pratipāditaḥ || 112 ||
25.113
caturdaśe nārasiṃho gopālo garuḍo 'pi ca |
atha pañcadaśe sūryo bhaumo jīvaḥ sito muniḥ || 113 ||
Erläuterung zur Stelle: Bhauma, Jiva und Sita bezeichnen Mars, Jupiter und Venus; der Weise ist nach der Naukā Vedavyasa.
25.114
ṣoḍaśormau mahāmṛtyuñjayo rudro dhaneśvaraḥ |
jāhnavī maṇikarṇī ca proktā saptadaśe 'rjunaḥ || 114 ||
25.115
aṣṭādaśe kālarātriś caṇḍikāyā navākṣaraḥ |
ekonaviṃśe caraṇāyudhaḥ śāstṛsamanvitaḥ || 115 ||
Erläuterung zur Stelle: Charanayudha ist der Hahn-Mantra; Shastri bezeichnet Shasta. Der Beginn von 116 gehört ebenfalls zum neunzehnten Taraṅga.
25.116
pārthivārcanakīnāśacitraguptāsurīvidhiḥ |
viṃśe taraṅge yantrāṇi svarṇākarṣaṇabhairavaḥ || 116 ||
Erläuterung zur Stelle: Der erste Halbvers steht auf PDF 846. Kinasha ist Yama; die erdgebundene Verehrung bezieht sich auf das Parthiva-Linga.
25.117
snānādir antaryāgānta ekaviṃśe 'rcanāvidhiḥ |
dvāviṃśe 'rghyaṃ samārabhya pūjanaṃ tadbhidā api || 117 ||
25.118
trayoviṃśe tu damanaiḥ pavitraiś ca samarcanam |
caturviṃśe ca bhedena mantrāṇāṃ pariśodhanam || 118 ||
25.119
taraṅge carame proktaṃ karmaṣaṭkam anukramāt |
evaṃ mantrodadhāv asmin pañcaviṃśatir ūrmayaḥ || 119 ||
Bitte um Prüfung und Geschichte des Autors
Mahidhara bittet um Korrektur und beschreibt Familie, Ortswechsel und Anlass des Werkes.
25.120
viśodhanīyā vidvadbhiḥ kṣantavyaṃ sāhasaṃ mama |
cāpalaṃ nijabālānāṃ kṣamate janako yathā || 120 ||
25.121
ahicchatradvijacchatravatsagotrasamudbhavaḥ |
āsīd ratnākaro nāma vidvān khyāto dharātale || 121 ||
25.122
tattanūjo rāmabhaktaḥ phanūbhaṭṭābhidho 'bhavat |
mahīdharas tadutpannaḥ saṃsārāsāratāṃ vidan || 122 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vatername wird in der Druckausgabe Phanubhatta geschrieben; anderslautende bibliographische Umschriften sind davon zu unterscheiden.
25.123
nijadeśaṃ parityajya gato vārāṇasīṃ purīm |
sevamāno narahariṃ tantragrantham imaṃ vyadhāt || 123 ||
25.124
kalyāṇābhidhaputreṇa tathānyair dvijasattamaiḥ |
anekān āgamagranthān vilokya tu munīśvaraiḥ || 124 ||
25.125
ekagranthe sthitaṃ sarvaṃ mantrāṇāṃ sāram icchubhiḥ |
samprārthitaḥ svamatyāsau nāmnā mantramahodadhiḥ || 125 ||
Segen für alle und Gottesverehrung
Das Werk schließt mit Abkehr von Feindseligkeit, dem Wunsch nach Wohlergehen und der Hingabe an Narasimha.
25.126
avicchinnānvayāḥ santu nijadharmaparāyaṇāḥ |
maṅgalāni prapaśyantu sarve drohaparāṅmukhāḥ || 126 ||
25.127
hariḥ karotu kalyāṇaṃ sarveṣāṃ jagadīśvaraḥ |
pravartayantv imaṃ granthaṃ yāvad vedo raviḥ śaśī || 127 ||
25.128
narasiṃho mahādevo mahādevārtināśanaḥ |
mude paro mahālakṣmyā devāvaranato'stu me || 128 ||
Erläuterung zur Stelle: Die gedrängten Komposita werden im Zusammenhang der Naukā erläutert; Mahadeva ist hier ein Epitheton Narasimhas, nicht der Beginn einer zweiten Gottheitsanrufung.
25.129
nṛsiṃha utsaṅgasamudrajāyāṃ samudrajadvīpagṛhe niṣaṇṇaḥ |
samudrajohīnamatiḥ sadāvyāt samudrabhaktākhilasiddhidāyī || 129 ||
Erläuterung zur Stelle: Kunstvoll mit wiederkehrenden Lautfolgen gestalteter Vers. Die Naukā erläutert den Sitz als das Haus auf Shvetadvipa und die folgende Verbindung als Freiheit von Unwissenheit. Die Worttrennung der gedrängten Druckzeile bleibt unsicher.
25.130
rājā lakṣmīnṛsiṃho jayati sukhakaraṃ śrīnṛsiṃhaṃ bhaje yaṃ |
daityādhīśāmahānto'hasata nṛhariṇā śrīnṛsiṃhāya naumi |
sevyo lakṣmīnṛsiṃhād apara iha nahi śrīnṛsiṃhasya pādau |
seve lakṣmīnṛsiṃhe vasatu mama manaḥ śrīnṛsiṃhāva bhaktam || 130 ||
Erläuterung zur Stelle: Der Vers spielt nach der Naukā mit den Sanskrit-Kasusformen des Gottesnamens. Die schwierig gedruckte Verbform im zweiten Viertel ist vorläufig gelesen; die Naukā gibt den Sinn „getötet“ an.
25.131
viśveśo girijābindumādhavo maṇikarṇikā |
bhairavo jāhnavīdaṇḍapāṇir me tanvatāṃ śivam || 131 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Namen verbinden Shiva, die Göttin, Vishnu und die heiligen Gegenwarten von Varanasi. Śivam bedeutet hier Heil oder Wohlergehen.
Datierung und Abschluss
Die eigene Datierung wird durch die Naukā erläutert.
25.132
abde vikramato jāte bāṇavedanṛpair mite |
jyeṣṭhāṣṭamyāṃ śivasyāgre pūrṇo mantramahodadhiḥ || 132 ||
Erläuterung zur Stelle: Die Naukā löst die Jahreszahl als Vikrama 1645 auf, entsprechend 1588 n. Chr. für diesen Monat. Die letzte Versziffer des Grundtextes ist im Scan beschädigt; der Kommentar nennt eindeutig 132. Weitere datierte Verse unterhalb des abgeschlossenen Kommentars sind kein zusätzlicher Grundtext des 25. Taraṅga.
Kolophon des Taraṅga 25
iti śrīmanmahīdharaviracite mantramahodhau ṣaṭkarmādinirūpaṇaṃ nāma pañcaviṃśas taraṅgaḥ || 25 ||
Anmerkung zum Kolophon: Der Grundtextkolophon druckt die verkürzte Titelform mantramahodhau. Die Naukā besitzt einen eigenen Kolophon und bleibt vom Grundtext getrennt. Vers 76 umfasst drei Halbverse; Vers 130 ist ein längerer, mit den Kasusformen des Gottesnamens spielender Vers. Die beschädigte letzte Ziffer wird durch die Kommentarzählung als 132 gesichert.
Textgrundlage dieses Taraṅga: Sanskrit-Grundtext der verwendeten Ausgabe, PDF-Seiten 823–850, gedruckte Seiten 771–798. Naukā und die Hindi-Erklärung bleiben vom Grundtext getrennt.
Textgrundlage und Übersetzungsmethode
Verwendet wird die Sanskritausgabe des Mantramahodadhi mit Mahīdharas Naukā und Sudhakar Malaviyas Hindi-Erklärung Aritra, zugänglich im Digitalisat des Internet Archive. Taraṅga 1 steht auf den gedruckten Seiten 1–43, entsprechend den PDF-Seiten 51–93; Taraṅga 2 auf den gedruckten Seiten 44–75, entsprechend den PDF-Seiten 94–125. Für diese Abschnitte wurde der Sanskrit-Grundtext am Seitenbild gelesen. Vorhandene OCR von Ram Kumar Rais Ausgabe wurde bei einzelnen schwierigen Wörtern zum Auffinden der Lesung herangezogen; maßgeblich blieb die Kontrolle des verwendeten Sanskritdrucks. Grundtext und Kommentare sind im Druck getrennt gesetzt. Die deutsche Übersetzung wurde aus dem Sanskrit erstellt; Naukā wurde bei einzelnen Zuordnungen und gedrängten Formulierungen herangezogen. Kommentarerklärungen erscheinen ausdrücklich als solche.
Die Devanagari-Fassung ist eine Transliteration der am Druck kontrollierten IAST-Lesefassung und keine unabhängige zweite Edition. Wortabstände und Interpunktion sind für die Lesbarkeit vereinheitlicht. Die gedruckte Verszählung wird beibehalten, auch bei Sätzen, die über die Versgrenze hinausgehen, und bei Versen mit drei Halbversen. Unsichere Lesungen werden bei der betreffenden Stelle erläutert. Diese Ausgabe beansprucht keine kritische Neuedition. Die fortlaufende deutsche Erschließung enthält bei einzelnen aggressiven, manipulativen oder gesundheitlich problematischen Anwendungen ausdrücklich gekennzeichnete nichtanleitende Inhaltswiedergaben. Sie ist daher auch innerhalb des erfassten Umfangs keine ausnahmslos wörtliche Übersetzung aller Ritualvorschriften.
Siehe auch
- Mantramahodadhi
- Mantramahodadhi Die 25 Tarangas
- Mantramahodadhi Sanskrit IAST Auswahl
- Mantramahodadhi Sanskrit Devanagari Auswahl
- Mantra
- Guru
- Nyasa
- Sharada Tilaka Tantra
- Prapanchasara Tantra
- Kularnava Tantra
- Dakshinamurti Samhita
- Parashurama Kalpasutra
- Nityotsava
- Yogini Hridaya
- Nitya Shodashikarnava
- Kama Kala Vilasa
- Varivasyarahasya
Seminare
Angebote zu Yoga und Meditation können helfen, eine regelmäßige Praxis zu entwickeln.
Kundalini Yoga
- 06.11.2026 - 08.11.2026 Kundalini Yoga Einführung
Gründliche Einführung in die Theorie und Praxis des Kundalini Yoga, Yoga der Energie. Die praktischen Übungen des Kundalini Yoga umfassen Pranayama (…- Arjuna Wingen
- 13.11.2026 - 15.11.2026 Kundalini Yoga Mittelstufe
Intensives Kundalini Yoga Seminar zur Erweckung der inneren Kundalini Energie, Erweiterung des Bewusstseins und Entfaltung des vollen Potentials. Yoga A…- Manuel Hirning
Indische Schriften
- 26.12.2026 - 02.01.2027 Indische Rituale Ausbildung
Du interessierst dich für indische Rituale? Du hast die einzigartige Gelegenheit, in dieser Rituale Ausbildung bei Yoga Vidya die kleine Puja, große P…- Sukadev Bretz, Shankari Winkelbauer
- 01.01.2027 - 10.01.2027 Yogalehrer Weiterbildung Intensiv A1 - Jnana Yoga und Vedanta
Kompakte, vielseitige Weiterbildung für Yogalehrer rund um Jnana Yoga und Vedanta.
Tauche tief ein ins Jnana Yoga und Vedanta, studiere die indischen S…- Vedamurti Dr Olaf Schönert
Chakras
- 20.11.2026 - 22.11.2026 Heilreise durch die Chakren
Tauche ein in eine transformative Reise durch die sieben Hauptchakren und erfahre, wie du deine Energiezentren aktivieren, ausbalancieren und für dein …- Nese Niekrens, Gajendra Sebastian Niekrens
- 26.12.2026 - 01.01.2027 Kundalini Yoga Intensiv Praxis - Live Online
Intensives Praktizieren der im Mittelstufen-Seminar gelernten Übungen für noch tiefere Erfahrung und Erweiterung des Bewusstseins ohne viel Theorie. L…- Sukadev Bretz, Shaktipriya Vogt, Radharani Birkner
Energiearbeit
- 04.11.2026 - 04.11.2026 Einführung in die Chakratherapie - Online Workshop
Uhrzeit: 18 - 21 Uhr
Ein Chakra ist ein feinstoffliches Kraftzentrum des Körpers, welches wichtige Körperfunktionen steuert und bestimmten Organen zug…- Beate Menkarski
- 06.11.2026 - 08.11.2026 Kundalini Yoga Einführung
Gründliche Einführung in die Theorie und Praxis des Kundalini Yoga, Yoga der Energie. Die praktischen Übungen des Kundalini Yoga umfassen Pranayama (…- Arjuna Wingen
Vom Lesen zur Sammlung
Sorgfältiges Lesen verbindet Aufmerksamkeit mit Respekt vor der Überlieferung. Ein wiedererkanntes Wort, eine verstandene Anrufung oder ein klarer gewordener Satz kann den Zugang vertiefen. Nimm die deutsche Übersetzung hinzu und gib dem Sinn ebenso viel Zeit wie dem Klang.
Mahīdharas Schlusslehre führt von der Vielfalt der Formen zur Erkenntnis des einen Atman. So kann das Studium in eine stille Ausrichtung münden: dankbar lernen, die vertraute Sadhana beständig pflegen und dem Erkannten im eigenen Handeln Raum geben.
Zur Mantramahodadhi-Ausgabe: Hauptartikel · Deutsche Übersetzung · Sanskrit IAST · Sanskrit Devanagari · Leseführer zu den 25 Taraṅgas · 108 inspirierende Verse und Mantras · Frühere IAST-Auswahl · Frühere Devanagari-Auswahl