Purashcharanarnava Sanskrit Devanagari/Teil 3

Purashcharanarnava in Devanagari – Taraṅgas 10–12 enthält weitere Gottheitsmantras und Hymnen, die Durgā-Verehrung sowie die letzte Welle mit Mātṛkās, Yantras und besonderen Verfahren. Mit dem Kolophon erreicht diese Schriftfassung den Abschluss des Werkes.

Zur Textgrundlage: Umfang, dokumentierte Auslassungen und Lesungshinweise.

Für Yoga-Aspiranten kann das Lesen eine Verbindung von Lernen und innerer Sammlung werden. Wähle eine kurze, in der Übersetzung verständliche Stelle und betrachte ihre Wörter sorgfältig. Wo eine Lesung beschädigt ist, bleibt die Unsicherheit kenntlich; auch das bewusste Offenlassen gehört zu einem wahrhaftigen Svadhyaya.

Japa verbindet Aufmerksamkeit und Hingabe.

Zur Ausgabe: Deutsch · Sanskrit in IAST · Devanagari · 108 Passagen zur Besinnung · Mantrasammlung

← Vorheriger Teil · Teil 1 · Teil 2 · Teil 3

10. Taraṅga: Weitere Gottheiten, vedische Mantras und Hymnen

Diese Welle: Deutsch · IAST · Devanagari

Band III, S. 868, Sarasvati: zehn Silben und Nyasa
अथ सरस्वत्यादिमन्त्रास्तत्पुरश्चरणविशेषाश्च प्रदर्श्यन्ते |
तथा च शारदायाम् |
अद्रिर्वरुणसंरुद्धो ह्वा वाग्वादिनि ठद्वयम् |
वागीश्वर्या दशार्णोऽयं मन्त्रो वाग्विभवप्रदः ||
ऋषिः कण्वो विराट्छन्दो देवता वाक् समीरिता |
शिरःश्रवणदृङ्नासावदनाङ्गुदेष्विमान् ||
न्यासार्णान् प्राग्वदङ्गानि मातृकोक्तानि कल्पयेत् |

Lesungshinweise: [Lesungshinweis: Die verschlüsselte Anfangsbildung und die letzten Körperstellen sind im Druck beschädigt. Eine ausgeschriebene Gesamtformel wird nicht ergänzt.]

Band III, S. 868, Sarasvati: erste Meditation und Purashcharana
अथ ध्यानम् |
तरुणशकलमिन्दोर्बिभ्रती शुभ्रकान्तिः कुचभरनमिताङ्गी संनिषण्णा सिताब्जे |
निजकरकमलोद्यल्लेखनीपुस्तकश्रीः सकलविभवसिद्ध्यै पातु वाग्देवता नः ||
अथ पुरश्चरणम् |
दशलक्षं जपेन्मन्त्रं दशांशं जुहुयात् ततः |
पुण्डरीकैः पयोऽभ्यक्तैस्तिलैर्वा मधुराप्लुतैः ||

Band III, S. 868–869, Sarasvati: sechzehnsilbige Form, Meditation und Purashcharana
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
हृदयान्ते भगवति वदशब्दयुगं ततः |
वाग्देवि वह्निजायान्तं वाग्भवाद्यं समुद्धरेत् ||
मनुं षोडशवर्णाढ्यं वागीश्वर्यफलप्रदम् |
मनोः षड्भिः पदैः कुर्यात् षडङ्गं जातिसंयुतैः ||
अथ ध्यानम् |
शुभ्रां शुभ्रविलेपमाल्यवसनां शीतांशुखण्डोज्ज्वलां व्याख्यामक्षगुणं सुधाढ्यकलशं विद्यां च हस्ताम्बुजैः |
बिभ्राणां कमलासनां कुचनतां वाग्देवतां सुस्मितां वन्दे वाग्विभवप्रदां त्रिनयनां सौभाग्यसम्पत्करीम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
हविष्याशी जपेत् सम्यग्वसुलक्षमनन्यधीः |
दशांशं जुहुयादन्ते तिलैराज्यपरिप्लुतैः ||

Lesungshinweise: [Hṛdaya, Vāgbhava und die Gemahlin des Feuers sind verschlüsselte Mantrabezeichnungen; die Quelle wird nicht stillschweigend zu einer neuen Formel erweitert.]

Band III, S. 869, Sarasvati: elfsilbige Form und Nyasa
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
तारो माया धरो बिन्दुः शक्तिस्तारं सरस्वती |
ङेन्ता नत्यन्तिको मन्त्रः प्रोक्त एकादशाक्षरः ||
ब्रह्मरन्ध्रे भ्रुवोर्मध्ये नवरन्ध्रेषु च क्रमात् |
मन्त्रवर्णान् न्यसेन्मन्त्री वाग्भवेनाङ्गकल्पना ||

Lesungshinweise: [Die Abgrenzung der verschlüsselten Anfangselemente ist im Druck nicht eindeutig; es wird keine rezitationsfertige Gesamtformel ergänzt.]

Band III, S. 869, Sarasvati: Hamsa-Meditation und Purashcharana
अथ ध्यानम् |
वाणीं पूर्णनिशाकरोज्ज्वलमुखीं कर्पूरकुन्दप्रभां चन्द्रार्धाङ्कितमस्तकां निजकरैः सम्बिभ्रतीमादरात् |
वीणामक्षगुणं सुधाढ्यकलशं विद्यां च तुङ्गस्तनीं दिव्यैराभरणैर्विभूषिततनुं हंसाधिरूढां भजे ||
अथ पुरश्चरणम् |
जपेद्द्वादशलक्षाणि तत्सहस्रं सिताम्बुजैः |
नागचम्पकपुष्पैर्वा जुहुयात् साधकोत्तमः ||

Lesungshinweise: [Die Quelle hat hier tat-sahasram nach dvādaśa-lakṣāṇi; dies wird als zwölftausend wiedergegeben, nicht an ein Zehntel angeglichen.]

Band III, S. 869–870, Sarasvati: Vacaspati-Form, Meditation und Purashcharana
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
वाचस्पतेऽमृते भूयः प्लुवः प्लुरिति कीर्तयेत् |
वागाद्यो मुनिभिः प्रोक्तो रुद्रसङ्ख्याक्षरो मनुः ||
कुर्यादङ्गानि विधिवद्वागाद्यैः पञ्चभिः पदैः |
अथ ध्यानम् |
आसीना कमले करैर्जपवटीं पद्मद्वयं पुस्तकं बिभ्राणा तरुणेन्दुबद्धमुकुटा मुक्तेन्दुकुन्दप्रभा |
मदोन्मीलितलोचना कुचभराक्रान्ता भवद्भूतये भूयाद्वागधिदेवता मुनिगणैरासेव्यमानाऽनिशम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
रुद्रलक्षं जपेन्मन्त्रं दशांशं जुहुयाद्घृतैः |
मातृकाकल्पिते पीठे पूजयेत् तां यथा पुरा ||

Lesungshinweise: [Die letzten Mantrasilben sind ungesichert; keine vollständige Formel wird daraus rekonstruiert.]

Band III, S. 870, Sarasvati: drei Bijas
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
तोयस्थं शयनं विष्णोः [पाठ अस्पष्ट] |
बिन्दुधीरायुतो वह्निर्बिन्दुसव्योऽम्बुमान् भृगुः ||
उक्तानि त्रीणि बीजानि सद्भिः सारस्वतार्थिनाम् |
अङ्गानि कल्पयेद्बीजैस्त्रिरुक्तैर्जातिसंयुतैः ||

Lesungshinweise: [Die beschädigte Verschlüsselung wird nicht zu scheinbar sicheren Rezitationssilben ergänzt.] Der zweite Teil der ersten Zeile ist beschädigt.

Band III, S. 870, Sarasvati: Meditation und Purashcharana der drei Bijas
अथ ध्यानम् |
मुक्ताहारावदातां शिरसि शशिकलालङ्कृतां बाहुभिः स्वैर्व्याख्यां वर्णाक्षमालां मणिमयकलशं पुस्तकं चोद्वहन्तीम् |
आपीनोत्तुङ्गवक्षोरुहभरविनमन्मध्यदेशामधीशां वाचामीडे चिराय त्रिभुवननमितां पुण्डरीके निषण्णाम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
त्रिलक्षं प्रजपेन्मन्त्रं जुहुयात् तद्दशांशतः |
पायसेनाज्यसिक्तेन संस्कृते हव्यवाहने ||

Band III, S. 870–871, Chintamani-Sarasvati: Mantra, Nyasa und Meditation
अथ चिन्तामणिसरस्वतीमन्त्रो मेरुतन्त्रे |
अथादौ संप्रवक्ष्यामि चिन्तामणिसरस्वतीम् |
तारं माया च हसरानैकाराढ्यान् सबिन्दुकान् ||
पुनर्मायां च तारं च वदेत् ङेन्तां सरस्वतीम् |
हृदयान्‍तो भवार्णोऽयं मन्त्रस्तु परिकीर्तितः ||
त्रिष्टुप्छन्दो मुनिः कण्वश्चिन्तामणिसरस्वती |
देवता ह्सैं च बीजं स्यात् ह्रीं शक्तिस्त्वङ्गकल्पने ||
स्वरसम्पुटितैः कादिवर्गैः स्यादङ्गकल्पनम् |
अथ ध्यानम् |
हंसारूढां मौक्तिकाभां मन्दहास्येन्दुशेखराम् |
वीणामृतघटाक्षस्रग्दीप्तहस्तां कुजस्थिताम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
जपेद्द्वादशलक्षकं इत्युक्त्वा |
सिताब्जै रविसाहस्रं हुनेद्वाऽथ च चम्पकैः |

Lesungshinweise: [Die genaue zusammengesetzte Bīja-Schreibung, bhavārṇa und die Sitzbezeichnung bedürfen der Kollation.]

Band III, S. 871–872, Parijata-Sarasvati: Mantra und Nyasa
अथ पारिजातसरस्वतीमन्त्रः दक्षिणामूर्तिसंहितायाम् |
सम्पत्प्रदायाः भैरव्या वाग्भवं बीजमालिखेत् |
तारेण परया देवी सम्पुटीकृत्य मन्त्रवित् ||
सरस्वत्यै हृदन्तोऽयं रुद्रार्णो मनुरीरितः |
ऋषिस्तद्दक्षिणामूर्तिर्गायत्री छन्द ईरितम् ||
पारिजातेश्वरी वाणी देवता परिकीर्तिता |
तृतीयं च द्वितीयं च बीजं शक्तिश्च तारकम् ||
कीलकं परमेशानि महासारस्वतप्रदम् |
षड्दीर्घस्वरसम्भिन्नबीजेनाङ्गानि विन्यसेत् ||

Lesungshinweise: [Die verschlüsselten Anfangselemente und ihre Umschließung werden nicht ohne weiteren Beleg als vollständige Formel ausgeschrieben.]

Band III, S. 871–872, Parijata-Sarasvati: Meditation, Purashcharana und Variante
अथ ध्यानम् |
हंसारूढा वरहसितहारेन्दुकुन्दावदाता वाणी मन्दस्मिततरमुखी मौलिबद्धेन्दुरेखा |
विद्यावीणामृतमयघटाक्षस्रजादीप्तहस्ता शुभ्राब्जस्था भवदभिमतप्राप्तये भारती स्यात् ||
अथ पुरश्चरणं तन्त्रान्तरे |
वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं तद्दशांशं ततो हुनेत् |
किंशुकैश्चम्पकैर्वाऽपि तिलाज्यमधुलोलितैः ||
नवाक्षरोऽपि यो मन्त्रस्तत्रादौ प्रणवस्ततः |
सम्पत्प्रदावाग्भवस्ततो लज्जाबीजमिति |

Lesungshinweise: [Die Anfangsverbindung des Meditationsverses ist im Druck ungewöhnlich; die kurze Mantravariante wird nur soweit wiedergegeben, wie die Quelle sie angibt.]

Band III, S. 872, Sarasvati: Einweihung und Verehrungsstoffe
शारदायाम् |
एवमुक्तेषु मन्त्रेषु दीक्षितो यतमानसः |
एकं यो भजते भक्त्या स भवेद्भुक्तिमुक्तिभाक् ||
सुसितैर्गन्धकुसुमैः पूजा सारस्वते विधौ |
दूर्वाबीजाङ्कुरं पुष्पं राजवृक्षसमुद्भवम् ||
उत्पलानि प्रशस्तानि सिन्धुवाराङ्कुराणि च |
भजन् सरस्वतीं नित्यमेतानि परिवर्जयेत् ||

Lesungshinweise: [Die Reichweite von etāni, „diese“, ist wegen dieses Spannungsverhältnisses nicht sicher; die gegensätzlichen Aussagen werden nicht stillschweigend angeglichen.]

Band III, S. 872, Sarasvati: Verhalten und Achtung vor Schrift
आघ्रातं गृञ्जनं बिम्बं करञ्जं लशुनं तथा |
तैलं पलाण्डु पिण्याकं साङ्गाष्टमपि भोजने ||
सर्वं पर्युषितं त्याज्यं सदा सारस्वतार्थिना |
नाचरेन्निशि ताम्बूलं स्त्रियं गच्छेद्दिवा न च ||
न सन्ध्ययोः स्वपेज्जातु नाशुचिः किञ्चिदुच्चरेत् |
प्रदोषे तु भवेन्मौनी दिग्वस्त्रां न विलोकयेत् ||
न पुष्पितां स्त्रियं गच्छेन्न निन्देद्वामलोचनाम् |
न मृषा वचनं ब्रूयान्नाक्रमेत् पुस्तकं सुधीः ||
अक्षराढ्यानि पत्राणि नोपेक्षेत न लङ्घयेत् |

Lesungshinweise: [Die Pflanzen- und Speisebezeichnungen bleiben quellennahe; ein unlesbarer Ausdruck der Liste wird nicht ergänzt.] Wer Sarasvatīs Gaben erstrebt, soll beim Essen bereits berochene Speise, Gṛñjana, Bimba, Karañja, Knoblauch, Öl, Zwiebel und Piṇyāka meiden; die abschließende Aufzählungsform saṅgāṣṭam ist beschädigt.

Band III, S. 872–873, Sarasvati: Regeln des Lehrens und Abschluss
चतुर्दश्यष्टमीपर्वप्रतिपद्ग्रहणेषु च ||
सङ्क्रान्तिषु च सर्वेषु विद्यां नैव पठेन्नरः |
व्याख्याने सन्त्यजेन्निद्रामालस्यं जम्भणां बुधः ||
क्रोधं निष्ठीवनं तद्वन्नीचाङ्गस्पर्शनं तथा |
मनुष्यसर्पमार्जारमण्डूकनकुलादयः ||
अन्तरा यदि गच्छेयुस्तदा व्याख्यां परित्यजेत् |
निशासु दीपभ्रंशे च पाठं सद्यः परित्यजेत् ||
ज्ञात्वा दोषानिमान् सम्यग्भक्त्या यो भारतीं भजेत् |
वाचां सिद्धिमवाप्नोति वाचस्पतिरिवापरः ||
इति सरस्वतीप्रकरणम् |

Band III, S. 873, Tvarita: verschlüsselter Mantra und Nyasa
अथ त्वरितामन्त्रः |
तत्रैव |
ततोऽभिधास्ये त्वरितां त्वरितं फलदायिनीम् |
तारो माया वर्मबीजमृद्धिरीशस्वरान्विता ||
कर्मस्तदन्तो भगवान् क्षौं दीर्घतनुच्छदम् |
संवर्तो भगवान् माया फडन्तो द्वादशाक्षरः ||
मुनिरर्जुन आख्यातो विराट् छन्दः समीरितम् |
त्वरिता देवता प्रोक्ता पुरुषार्थफलप्रदा ||
तथा |
कर्माद्यैः पञ्चभिर्वर्णैः पूर्वपूर्वविवर्जितैः |
द्वाभ्यां द्वाभ्यां षडङ्गानि कल्पयेत् साधकोत्तमः ||

Lesungshinweise: [Mehrere verschlüsselte Lautbezeichnungen und die genaue Gruppierung des Nyāsa sind im Druck nicht eindeutig. Deshalb wird keine ausgeschriebene Gesamtformel ergänzt.]

Band III, S. 873, Tvarita: Meditation und Purashcharana
अथ ध्यानम् |
श्यामां बर्हिकलापशेखरयुतामाबद्धपर्णांशुकां गुञ्जाहारलसत्पयोधरभरामष्टाहिफान् बिभ्रतीम् |
ताटङ्काङ्गदमेखलां गुणरणन्मञ्जीरतां प्रापितां कैरातीं वरदाभयोद्यतकरां देवीं त्रिनेत्रां भजे ||
अथ पुरश्चरणम् |
लक्षं संजप्य मन्त्रज्ञो मन्त्रमेनं जितेन्द्रियः |
दशांशं जुहुयाद्बैल्वैर्मधुराक्तैः समिद्धरैः ||
तथा |
एवं सिद्धमनुर्मन्त्री नारीनरनरेश्वरैः |
मान्यते वत्सरादर्वाग्लक्ष्म्या जितधनेश्वरः ||
इति त्वरितामन्त्रः |

Band III, S. 874, Nityaklinna: Mantra und Nyasa
अथ नित्यक्लिन्नामन्त्रस्तत्रैव |
तारो माया वाग्भवान्ते नित्यक्लिन्ने मदद्रवे |
वाङ्माया वह्निजायान्तो मन्त्रः पञ्चदशाक्षरः ||
द्वाभ्यां द्वाभ्यां पुनर्द्वाभ्यां द्वाभ्यां पञ्चभिरक्षरैः |
वाचं विना समस्तैश्चाप्यङ्गषट्कमथाचरेत् ||

Lesungshinweise: [Die verschlüsselten Keimsilben und die Gruppierung werden quellengetreu benannt; die Gesamtformel wird nicht stillschweigend vervollständigt.]

Band III, S. 874, Nityaklinna: Inselmeditation und Purashcharana
अथ ध्यानम् |
द्वीपं त्रिकोणविपुलं सुरद्रुममनोहरम् |
कूजत्कोकिलनादाढ्यं मन्दमारुतसेवितम् ||
भृङ्गपुष्पलताकीर्णमुद्यच्चन्द्रदिवाकरम् |
स्मृत्वा सुधाब्धिमध्यस्थं तस्मिन् माणिक्यमण्डपे ||
रत्नसिंहासने न्यस्तत्रिकोणोज्ज्वलकर्णिके |
पद्मे सञ्चिन्तयेद्देवीं साक्षात् त्रैलोक्यमोहिनीम् ||
नित्यां भजे बालशशाङ्कचूडां पाशाङ्कुशौ कल्पलतां कपालम् |
हस्तैर्वहन्तीमरुणां त्रिनेत्रामास्फालयन्तीं कलवल्लकीं ताम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
त्रिलक्षं प्रजपेन्मन्त्रमाज्येन जुहुयात् ततः |
दशांशमिति शेषः |
इति नित्यक्लिन्नामन्त्रः |

Band III, S. 874–875, Annapurna: Mantra und Nyasa nach Merutantra
अथान्नपूर्णामन्त्रः |
मेरुतन्त्रे |
अथातः संप्रवक्ष्यामि अन्नपूर्णामहामनुम् |
ॐ ह्रीं श्रीं क्लीं नमः प्रोक्त्वा भगवति पदं वदेत् ||
माहेश्वरि चान्नपूर्णे स्वाहा विंशतिवर्णकः |
छन्दोऽनुष्टुब्मुनिर्ब्रह्मा ह्यन्नपूर्णा च देवता ||
ह्रीं बीजं चापि शक्तिः श्रीं कीलकं क्लीं प्रकीर्तितम् |
षड्दीर्घयुक्तहृल्लेखा षडङ्गेषु प्रकीर्तिता ||

Lesungshinweise: [Die Bīja-Zeichen des Scans sind stellenweise verschmiert; Hrīṃ, Śrīṃ und Klīṃ sind vorläufige Lesungen und keine abschließend kollationierte Rezitationsfassung.]

Band III, S. 875, Annapurna: Meditation und Purashcharana nach Merutantra
अथ ध्यानम् |
तप्तकाञ्चनसंकाशां बालेन्दुकृतशेखराम् |
नवरत्नप्रभादीप्तमुकुटां कुङ्कुमारुणाम् ||
चित्रवस्त्रपरीधानां मीनाक्षीं कलशस्तनीम् |
नृत्यन्तमीशमनिशं दृष्ट्वाऽऽनन्दमयीं पराम् ||
सानन्दमुखलोलाक्षीं मेखलाढ्यनितम्बिनीम् |
अन्नदानरतां नित्यां भूमिश्रीभ्यां नमस्कृताम् ||
दुग्धान्नभरितं पात्रं सरत्नं वामहस्तके |
दक्षिणे तु करे देव्या दर्वीं ध्यायेत् सुवर्णजाम् ||
पुरश्चरणम् |
लक्षं जपेत् सनियमस्तद्दशांशेन होमयेत् |
रम्यपायससंप्यामेवं भवति सिद्धिदा ||

Lesungshinweise: [Die Endverbindung der Milchreiszeile ist beschädigt; weitere Zutaten werden nicht ergänzt.]

Band III, S. 875, Annapurna: weitere Formel und Meditation nach Sharada
अथ मन्त्रान्तरं शारदायाम् |
माया हृद्भगवत्यन्ते माहेश्वरि पदं ततः |
अन्नपूर्णे ठयुगलं मनुः सप्तदशाक्षरः ||
अङ्गानि मायया कुर्यात् ततो देवीं विचिन्तयेत् |
अथ ध्यानम् |
रक्तां विचित्रवसनां नवचन्द्रचूडामन्नप्रदामनिरतां स्तनभारनम्राम् |
नृत्यन्तमिन्दुशकलाभरणं विलोक्य हृष्टां भजे भगवतीं भवदुःखहन्त्रीम् ||

Band III, S. 876, Annapurna: zweites Purashcharana und Abschluss
अथ पुरश्चरणम् |
यथाविधि जपेन्मन्त्रं वसु[पाठ अस्पष्ट]सहस्रकम् |
साज्येनान्नेन जुहुयात् तद्दशांशमनन्तरैः ||
इत्यन्नपूर्णामन्त्रः |

Lesungshinweise: [Die Japa-Zahl wird wegen des Druckschadens nicht ungesichert numerisch ergänzt.] Nun das Purashcharana: Man wiederhole den Mantra nach der Vorschrift in der angegebenen, im Scan beschädigten Tausenderzahl.

Band III, S. 876, Pratyangira: sechzehnsilbige Formel und sechs Gottheiten
अथ प्रत्यङ्गिरामन्त्रः |
मेरुतन्त्रे |
अथातः संप्रवक्ष्यामि परकृत्यानिवारिणीम् |
देवीं प्रत्यङ्गिरां नाम सर्वोपद्रवनिवारिणीम् ||
ॐ अं कं चं तथा टं तं पं [बीजाक्षर अस्पष्ट] समुच्चरेत् |
[बीजाक्षर अस्पष्ट] उक्त्वा हुं तथाऽस्त्रं स्वाहान्तं षोडशाक्षरः ||
मुनिर्विधाता छन्दोऽग्निर्देवताः षट् प्रकीर्तिताः |
महावायुर्महापृथ्वी महाकाशस्तथैव च ||
महासमुद्रनामा च महापर्वत एव च |
महाग्निश्चेति हुं बीजं ह्रीं शक्तिः परिकीर्तिता ||
लज्जया तु षडङ्गानि षड्दीर्घान्वितयाऽऽचरेत् |
मन्त्रदेवीं ततो मन्त्री ध्यायेत् सुस्थिरमानसः ||

Lesungshinweise: [Unleserliche Bīja-Zeichen stehen als ausdrücklich markierte Lücken; es wird keine rekonstruierte Gesamtformel angeboten.] Mehrere Zeichen sind beschädigt; am Schluss werden Huṃ, Astra und Svāhā genannt.

Band III, S. 876–877, Pratyangira: Meditation über die sechs kosmischen Gestalten
अथ ध्यानम् |
नानारत्नाचिराक्रान्तं वृक्षाम्भःस्रवणैर्युतम् |
व्याघ्रादिपशुभिर्व्याप्तं सानुयुक्तं गिरिं स्मरेत् ||
मत्स्यकूर्मादिभिर्जाल्य नवरत्नसमन्वितम् |
घनच्छायं सकल्लोलमकूपारं विचिन्तयेत् ||
ज्वालावलिसमाक्रान्तं जगत्त्रितयमद्भुतम् |
पीतवर्णं महावह्निं संस्मरेच्छत्रुशान्तये ||
त्वरा समुत्थैराविर्मलिनं [पाठ अस्पष्ट] |
पवनं संस्मरेद्विश्वजीवनं प्राणरूपतः ||
नदीपर्वतवृक्षादिकलितायाससंकुला |
आधारभूता जगतो ध्येया पृथ्वीह मन्त्रिणा ||
सूर्यादिग्रहनक्षत्रकालचक्रसमन्वितम् |
निर्मलं गगनं ध्यायेत् प्राणिनामाश्रयः पदम् ||

Lesungshinweise: [Die Windzeile sowie einzelne beschreibende Wörter sind vorläufig; die sechs kosmischen Gestalten bleiben vollständig unterschieden.] Die anschließende beschädigte Zeile beschreibt rasch aufsteigenden, trübenden Staub oder eine ähnliche Erscheinung; die genaue Lesung bleibt offen. Man meditiere über die Erde als Trägerin der Welt, erfüllt von Flüssen, Bergen, Bäumen und vielfältigen Landschaften; eine Wortverbindung ist beschädigt.

Band III, S. 877, Pratyangira: Purashcharana der sechs Gestalten
पुरश्चरणमाह |
एवं षड्देवता ध्यात्वा सहस्राणि तु षोडश |
जपेन्मन्त्रं दशांशेन षड्द्रव्यैर्होममाचरेत् ||
व्रीहयस्तण्डुला आज्यं सर्षपाश्च यवास्तिलाः |
एतैर्हुत्वा यथाभागं पीठे पूर्वोदिते यजेत् ||

Band III, S. 877–878, Pratyangira: Mala-Mantra
अथ मालामन्त्रस्तत्रैव |
अथ प्रत्यङ्गिरामालामन्त्रः सिद्धः प्रकीर्त्यते |
ॐ ह्रीं नमः कृष्णवाससे शतविश्वसहस्रहिम् ||
सिमि सहस्रवदने महाबले पराजिते |
प्रत्यङ्गिरे परसैन्यपरकर्मपदं वदेत् ||
विध्वंसिनि परमन्त्रोत्सादिनीति ततो वदेत् |
सर्वभूतेति दमनि सर्वदेवान् वदेत् ततः ||
बन्धयुग्मं सर्वविद्या द्विच्छिन्धि क्षोभयद्वयम् |
परयन्त्राणीति वदेत् स्फोटयद्वितयं ततः ||
सर्वशृङ्खलास्त्रोटय त्रोटय ज्वल चोच्चरेत् |
ज्वालाजिह्वे करालेति वदने प्रत्यमुच्चरेत् ||
गिरे ह्रीं नम इत्येष सपादशतवर्णवान् |
ब्रह्माऽनुष्टुब्मुनिच्छन्दो देवी प्रत्यङ्गिरा मता ||
बीजशक्ती तारमाये कृत्यानाशेति योजनम् |
षडङ्गानां विधिश्चात्र षड्दीर्घान्वितमायया ||

Lesungshinweise: [Die Sanskritfassung bewahrt die vorläufige Drucklesung; wegen der beschädigten Anfangsfolge ist dies keine gesicherte Rezitationsfassung.] Die folgende Zeichenfolge mit śata, viśva, sahasra und him/simi ist im Druck beschädigt.

Band III, S. 878, Pratyangira: Meditation und Purashcharana des Mala-Mantras
अथ ध्यानम् |
सिंहारूढातिकृष्णाङ्गीं ज्वालावक्त्रां भयङ्कराम् |
शूलखड्गकरां वस्त्रे दधतीं नूतने भजे ||
अथ पुरश्चरणम् |
अयुतं प्रजपेन्मन्त्रं सहस्रं तिलराजिकाः |
हुत्वा सिद्धमनुर्मन्त्री प्रयोगेषु शतं जपेत् ||
ग्रहभूतादिकारिष्टं सिञ्चेन्मन्त्रं जपन् जलैः |
विनाशयेत् परकृतं यन्त्रमन्त्रादिसाधनम् ||

Band III, S. 878, Pratyangira: weitere Formel aus Siddhantasangraha
अथ मन्त्रान्तरं सिद्धान्तसङ्ग्रहे |
ॐ यां कल्पयन्ति नोऽरयः क्रूरां कृत्यां वधूमिव |
तां ब्रह्मणाऽपनिर्नुद्मः प्रत्यक् कर्तारमिच्छतु ||
ह्रीं |
मुन्याद्या विनियोगान्ता मालामन्त्रवदस्य तु |
षडङ्गानि च पादेन पादार्धैश्चरणेन च ||
कुर्याद्धृदादिषड्दीर्घहृल्लेखापुटितेन च |
शिरोभ्रूमध्यवदनगलवाहुद्वयेष्वथ ||
हृन्नाभिपार्श्वकट्यङ्गपादेषु पदशो न्यसेत् |
व्यापकन्तं समस्तेन कृत्वा ध्यायेन्महेश्वरीम् ||
खड्गचर्मधरां कृष्णां मुक्तकेशीं विवाससम् |
दंष्ट्राकरालवदनां भीषणां सर्वभूषणाम् ||
ग्रसन्तीं वैरिणं ध्यायेत् प्रेरितां शिवतेजसा |

Lesungshinweise: [Der Druck markiert diesen Abschnitt als Zusatz eines mit „4 pu°“ bezeichneten Textzeugen. Die Gliedergruppierung ist nicht vollständig eindeutig.]

Band III, S. 878–879, Pratyangira: weiteres Purashcharana und Abschluss
पुरश्चरणमाह |
अयुतं प्रजपेदेनं मन्त्री प्रयतमानसः |
दशांशं जुहुयात् पश्चादपामार्गेध्मराजिकाः ||
सर्पिषा च समायुक्तां ततः सिद्धो भवेन्मनुः |
प्रयोगेषु जपेन्मन्त्रमष्टोत्तरशतं बुधः ||
तावतैव तु होमेन परकृत्या विनश्यति |
इति प्रत्यङ्गिरामन्त्रः |

Band III, S. 879, Kubjika: Frage und verschlüsselte acht Glieder
अथ कुब्जिकामन्त्रः |
कुलालिकाम्नायतन्त्रे |
श्रीकुब्जिकोवाच |
कथं तु लब्धिकानाथ वद मन्त्रपदान्विताम् |
सर्वज्ञां सर्वदा देव लक्षणेन समन्विताम् ||
उवाच भैरवो ह्येवं लब्धिकां शृणु लब्धिके |
किन्तु त्वया न वक्तव्या यावन्नादेशितः शिशुः ||
हनेवेति प्रथमं पदं णिकिणिकि द्वितीयकम् |
छ्रीँ छ्रौँ पदं तृतीयं च खिमुरयोऽञ्चतुर्थकम् ||
मेनणजडेति पञ्चमं ह्रौँ ह्रौँ ह्रीँ षष्ठकं पदम् |
यैकाञ्जिकुश्रो सप्तमं त्वैवागभ मोनाष्टमम् ||

Lesungshinweise: [Die Devanāgarī-Fassung ist eine vorläufige diplomatische Lesung der auffälligen, absichtlich verschlüsselten Druckfolge. Insbesondere die Bīja-Ligaturen und die Wortgrenzen sind unsicher. Die Benennung Labdhikā bleibt vorläufig; aus diesem Abschnitt wird keine gesicherte Rezitationsformel abgeleitet.] Insbesondere die Bīja-Ligaturen und die Wortgrenzen sind unsicher.

Band III, S. 879–880, Kubjika: Umkehrung und Geheimhaltung
एषा सा समया देवी द्वात्रिंशाक्षरमालिनी |
पञ्चप्रणवमाद्यन्तनियुक्ता लक्षणान्विता ||
आदि फटावसाने च द्विश्चत्वारिंशमालिनी |
विलोमेनोच्चरेद्देवि गुरुवक्त्रोपदेशतः ||
रेफसहमिदं कूटं विद्यायाः सप्तमं स्मृतम् |
श्रीलोपे सन्नियोक्तव्यं जीवितं कुब्जिके मम ||
स्वमनीषिकातोऽन्यथा संविद्धिष्टोमरीचिभिः |
गुप्तं गुप्ततरं कार्यं योगिनीहृदयनन्दनम् ||
यस्माद्दस्मारमित्येवं सर्वस्वं योगिनीकुले |
अथ चेत् सर्वपीठेषु मातेयं समयात्मिका ||
अस्याः स्मरणमात्रेण विह्वलं तु जगत्त्रयम् |
जायते नात्र संदेह इति माता सुरक्षिताः ||
हृदयाद्यस्त्रपर्यन्तमेकोच्चारण सुब्रते |
सिद्धिमार्गे यथा ब्रूमि विलोमेन विलोमतः ||

Lesungshinweise: [Einzelne Wortformen und die Zählung der Rahmensilben bleiben quellenbedingt unsicher; die Druckangaben 32 und 42 werden nicht harmonisiert.] Der mit ra versehene Kūṭa gilt als siebentes Glied der Vidyā und wird beim Ausfall von śrī eingesetzt: „Er ist mein Leben, Kubjikā.“ Die folgende Wendung über eigenmächtiges Verstehen und Strahlen des Bewusstseins ist im Druck unsicher.

Band III, S. 880, Kubjika: Kaulika-Sprache und Nyasa
यज्ञाआ यैवर्णाकह्रो च्चेति णिकिणिकि ययात्रत्रने केरीताहंमजल्कु छ्रीँ छ्रीँ यज्ञावकयैपारूहुवखीमुरयोथ मे नणजड यैखाशि वेशिरवैव ह्रौँ ह्रौँ ह्रीँ सेरशि यैपादीलकु यैकाञ्जिकुश्रो ययादह यैलामत्कह्रैवागभ मोन |
पञ्चादशाक्षरं हृदयं शिरश्चैव त्रयोदश |
शिखाष्टाक्षरा ज्ञेया कवचैकोनविंशतिः ||
तिथिसङ्ख्या भवेन्नेत्रमस्त्रं चैव चतुर्दश |
पञ्चप्रणव आद्यन्तो यथा विद्या तथाऽन्तिमा ||
एतत्कौलिकभाषायां कथितं ते सप्रत्ययम् |
सस्फुटं गुरुवक्त्रस्थं विलोमस्थं न सिध्यति ||
कौलिकेऽदः समाख्यातं सिद्धमार्गे सुदुर्लभम् |

Lesungshinweise: [Die verschlüsselte Prosa enthält unsichere Ligaturen; keine stillschweigende Entschlüsselung oder Rezitationsfreigabe. Die Aussagen zur Umkehrung werden als unterschiedliche Ebenen von verschlüsselter Überlieferung und mündlicher Auflösung verstanden.] Ihre vorläufige Zeichenlesung ist in der Sanskritfassung bewahrt; eine semantische Übersetzung der verschlüsselten Lautfolge ist nicht gesichert.

Band III, S. 880–881, Kubjika: Meditation im Paratantra
अथ ध्यानं परातन्त्रे |
वृषभे संस्थितं देवं स्ववर्णैःपरिशोभितम् |
एकवक्त्रं त्रिनेत्रं च भुजाष्टादशधारिणम् ||
परशुं डमरुं बाणं खड्गमङ्कुशवज्रकम् |
शङ्खं च वेणुवाद्यं च वरदं दक्षिणे करे ||
वामे खट्वाङ्गशूलं च धनुः फलकपाशकम् |
घण्टां कपालं वेणुं च अभयं भयवाहनम् ||
पद्मेन बन्धितं जानुवामोरस्था च कुब्जिका |
एकवक्त्रा त्रिनेत्रा च करुणावचरवर्णिता ||
द्विभुजा वरदा देवी सिंहस्थाऽभयसंयुता |
नानाभरणभूषाङ्गी खण्डेन्दुकृतशेखरा ||
बर्बरा केशपाशेन चारुपीनघनस्तनी |
एवं ध्येया कुब्जा माता पश्चिमाम्नायनायिका ||

Lesungshinweise: [Die Farbbeschreibung „karuṇā…“ und die räumliche Verbindung von linkem Oberschenkel, Lotussitz und Löwen sind im Druck nicht eindeutig; die überlieferten Motive bleiben nebeneinander erhalten.]

Band III, S. 881, Kubjika: Purashcharana und Abschluss
अथ पुरश्चरणम् |
कुलालिकाम्नायतन्त्रे |
अक्षराक्षरसन्तानं योजयेल्लक्षसङ्ख्यया |
लब्धीशाणुतुल्योऽसौ हर्ता कर्ता स्वयं प्रभुः ||
खेचरीणां पदं सो हि पश्यति ह्यविचारतः |
निराचारेण योगेन चिन्तयन्तो महेश्वरीम् ||
इति कुब्जिकामन्त्रः |

Lesungshinweise: [Die Lakh-Angabe bezieht sich auf die Silbenfolge; wegen der zuvor unterschiedlichen Formelgestalten wird hier keine ungesicherte Gesamtzahl errechnet.] Der Übende werde dadurch dem Herrn der Labdhi vergleichbar – die genaue Benennung ist unsicher –, selbst ein Herr des Hervorbringens und Auflösens.

Band III, S. 881–882, Ganga: erste Formel und Meditation
अथ गङ्गामन्त्रः |
मेरुतन्त्रे |
अथ वक्ष्ये रुद्रशीर्षनिवासिन्याः परं मनुम् |
तारो नमः शिवायै च नारायण्यै पदं वदेत् ||
दशहरायै गङ्गायै स्वाहान्तो विंशदर्णकः |
व्यासो मुनिः कृतिच्छन्दो गङ्गा देवी प्रकीर्तिता ||
त्रिवह्निवेदबाणाग्निनेत्रवर्णैः षडङ्गकम् |
अथ ध्यानम् |
चतुर्भुजां त्रिनेत्रां च सर्वाभरणभूषिताम् |
रत्नकुम्भसिताम्भोजवरदाभयसत्कराम् ||
चामरैर्वीज्यमानां च श्वेतच्छत्रोपशोभिताम् |
अथ पुरश्चरणम् |
लक्षं जपेद्दशांशेन जुहुयात् सघृतैस्तिलैः |

Band III, S. 882, Ganga: zweite Formel
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
अथान्यं संप्रवक्ष्यामि वामाचाराघनाशनम् |
बर्हिर्यज्वकर्तारः सिद्धाः सूर्यस्य भावतः ||
तारो नमो भगवति वाग्भवं च हिलिद्वयम् |
मिलिद्वयं च गङ्गे मां पावयद्वितयं वदेत् ||
स्वाहान्तस्तारको वर्णो मनुः पापप्रणाशनः |
ईश्वरोऽस्य मुनिश्च्छन्दोऽमितं गङ्गा च देवता ||
रामवेदाङ्गवह्न्यङ्गनेत्रार्णैरङ्गकल्पनम् |

Lesungshinweise: [Die beschädigte Einleitungszeile und die Zählungsangabe bleiben lokal offen; die lesbaren Bestandteile der Formel sind vollständig wiedergegeben.] Die anschließende Zeile über Opfernde und die Sonne ist sprachlich beschädigt und wird nicht sicher gedeutet. Die Formel wird als pāpapraṇāśana, als Aufhebung von Verfehlungen, bezeichnet; die Wortfolge zur Silbenzahl ist unsicher.

Band III, S. 882, Ganga: rote Meditation und Herbeirufung
अथ ध्यानम् |
रक्ताम्बरां रक्तवर्णां शूलकुम्भवराभयान् |
करैः सन्दधतीं स्मेरां कच्छपस्थां सुरादिभिः ||
तद्रूपाभिः स्वपापस्य नाशाय सुनिषेविताम् |
अथ पुरश्चरणम् |
वर्णलक्षं जपेद्धोमः प्रोक्तः पद्मैर्दशांशतः |
एवं सिद्धमनुर्मन्त्री मरुदादिकनिर्जले ||
देशे गत्वा जलार्थं तु पुरश्चर्यां समाचरेत् |
होमादि सर्वं निर्वर्त्य गङ्गामावाहयेत् ततः ||
तत्र कूपादिकं कृत्वा भजेत तदमृतोपमम् |
कल्पस्थायि तदा गाङ्गं समस्ताघनाशनम् ||

Lesungshinweise: Götter und weitere Wesen, auch entsprechende weibliche Gestalten – die grammatische Zuordnung ist unsicher –, dienen ihr zur Aufhebung ihrer Verfehlungen.

Band III, S. 882–883, Ganga: weitere Silbenformen und Regenanwendung
तथा |
हृयमादिमसवर्णा त्यक्त्वोक्ता तु नवाक्षरी |
प्राग्वन्मन्त्रादिकं बाणवेदत्रित्रित्रिबाहुभिः ||
मन्त्रार्णैः स्युः षडङ्गानि पुरश्चर्यार्णलक्षकम् |
होमद्रव्यादिकं प्राग्वत् सिद्धमन्त्रः समाचरेत् ||
प्रयोगं जलमध्ये तु स्थित्वा जप्त्वाऽयुतं मनुम् |
त्र्यहादवर्षाकालेऽपि वृष्टिर्भवति भूयसी ||

Lesungshinweise: [Die Silbenzählung und die erste Zeile sind nicht eindeutig miteinander vereinbar; sie werden nicht eigenmächtig berichtigt.]

Band III, S. 883, Ganga: fünfzehn- und achtzehnsilbige Formen
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
तारो हिलिमिलिद्वन्द्वे गङ्गे देवि नमो मनुः |
तिथिवर्णोऽस्य मुन्यादिः पूजा पूर्ववदीरिता ||
त्रिहृद्र्याक्षिकृताब्ध्यर्णैः षडङ्गविधिरीरितः |
एतस्य भजनाज्जन्तोस्तीर्थे मरणं भवेत् ||
पुनर्मन्त्रान्तरमाह |
तारो लज्जा रमा हार्दं ततो भगवती पदम् |
सम्बुद्ध्यन्तं गङ्गदयिते नमो हुं तथाऽस्त्रकम् ||
अष्टादशार्णो मन्त्रोऽयं मुन्याद्यं पूर्ववन्मतम् |
इति गङ्गामन्त्रः |

Lesungshinweise: [Die Zahlwortfolge des Nyāsa und die ungewöhnliche Anrede gaṅgadayite sind vorläufige Drucklesungen.] Die anschließende Zahlwortreihe für den sechsfachen Nyāsa ist im Druck beschädigt.

Band III, S. 883–884, Manikarnika: Formel und Meditation
अथ मणिकर्णिकामन्त्रः |
तत्रैव |
अथातः संप्रवक्ष्यामि मणिकर्णीमनुं परम् |
तारो वाक् ह्रौँ रमा कामस्तारोऽथ मणिकर्णिके ||
नम ॐ तिथिवर्णोऽयं मन्त्रः परमदुर्लभः |
मुनिर्व्यासोऽतिशक्वरी छन्दः स्यान्मणिकर्णिका ||
देवता चन्द्रनेत्राब्धिद्विब्ध्यर्णैः षडङ्गकम् |
अथ ध्यानम् |
बीजपूरं दक्षहस्ते वामेन्दीवरमालिका |
बद्धाञ्जलिः श्वेतवस्त्रा त्र्यक्षा चन्द्रनिभानना ||
पश्चिमाभिमुखी स्मेरा पद्मस्था पद्ममालिका |
नानालङ्कारभूषाढ्या ध्येया श्रीमणिकर्णिका ||
अथ पुरश्चरणम् |
लक्षत्रयं जपेन्मन्त्रं जुहुयात् तद्दशांशतः |
पुण्डरीकैस्त्रिमध्वक्तैर्यजेत् तां गङ्गया समम् ||
इति मणिकर्णिकामन्त्रः |

Lesungshinweise: [Die Bīja-Ligatur nach Vāk und die Nyāsa-Zählung bleiben vorläufig; die nebeneinander überlieferten Handhaltungen werden bewahrt.] Die Zahlwortverbindung für die sechs Glieder ist teilweise beschädigt.

Band III, S. 884, Vagamati: erster Mantra und Meditation
अथ वाग्मतीमन्त्रः |
तत्रैव |
अथातः संप्रवक्ष्यामि वाग्मत्याख्यं मनुद्वयम् |
वाग्बीजं प्रथमो मन्त्रो नारदोऽस्य मतो मुनिः ||
छन्दोऽनुष्टुब् देवता तु वाग्मती परिकीर्तिता |
बीजपत्रैश्च षड्दीर्घैः षडङ्गविधिरीरितः ||
अथ ध्यानम् |
श्वेताम्बरां श्वेतवर्णां श्वेतगन्धानुलेपनाम् |
सुधाकुम्भं च पद्मं च वीणां पुस्तकम् एव च ||
करैर्दधतीं मीनस्थां मुक्ताभरणभूषिताम् |
एवं ध्यात्वा कर्णिकायां यजेद्देवीं षडस्रके ||
रुद्रधारां मणिमतीं फल्गुं विष्णुमतीं तथा |
प्रभावतीं भानुमतीं भूपुरे तु दिगीश्वरान् ||

Lesungshinweise: Die sechs Glieder werden mit dem Bīja und den sechs langen Vokalen gebildet; das verbindende Druckwort ist unsicher.

Band III, S. 884, Vagamati: Purashcharana und besondere Anwendungen
अथ पुरश्चरणम् |
लक्षत्रयं जपेन्मन्त्रं पञ्चखाद्यैस्तथा हुनेत् |
तर्पणादि ततः कृत्वा सिद्धो मन्त्रः प्रजायते ||
सद्योजातस्य बालस्य जिह्वायां बीजमालिखेत् |
मधुना स्वर्णलेखन्या सोऽष्टवर्षः कविर्भवेत् ||
वाग्मत्यां वाऽथ गङ्गायां पुरश्चर्यां करोति यः |
द्वितीययामप्रत्याहो भिक्षाशी चाथ मौनवान् ||

Lesungshinweise: [Die Säuglingsanwendung wird als Quelleninhalt dokumentiert, nicht als heutige Handlungsempfehlung.] Die unmittelbar vorausgehende Zeitangabe mit „zweiter Nacht-/Tageswache“ ist beschädigt; die Verhaltensregeln werden auf der nächsten Seite fortgesetzt.

Band III, S. 885, Vagamati: Abschluss der Regeln und zweite Formel
ब्रह्मचारी भूमिशायी श्वेताम्बरधरः शुचिः |
वाक्सिद्धिं लभतेऽवश्यं दाता भोक्ता त्वयाचकः ||
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
रमात्रपावाग्बीजानि वदेद्ङेऽन्ता च वाग्मती |
नमो ममेति च पदे धारणां च ततो धियम् ||
वाचमद्भुतां प्रदेहि स्वाहान्तस्तत्त्ववर्णकः |
मुन्यादिकं तथा पूजा पुरश्चर्या च पूर्ववत् ||
इति वाग्मतीमन्त्रः |

Lesungshinweise: [Das letzte „nicht bittend“ steht neben der vorherigen Angabe, von Almosenspeise zu leben; die Spannung der Vorlage bleibt sichtbar.]

Band III, S. 885, Candra: sechs Silben und Meditation
अथ चन्द्रमन्त्रः |
शारदायाम् |
अथोच्यते चन्द्रमसो मनुः सर्वसमृद्धिदः |
खड्गीशास्थो भृगुर्बिन्दुमनुः स्वरसमन्वितः ||
सोमाय हृदयान्‍तोऽयं मन्त्रः प्रोक्तः षडक्षरः |
ऋषिरुक्तो भृगुश्छन्दः पङ्क्तिः सोमोऽस्य देवता ||
दीर्घभाजां स्वबीजेन मनोरङ्गक्रिया मता |
अथ ध्यानम् |
कर्पूरस्फटिकावदातमनिशं पूर्णेन्दुबिम्बाननं मुक्तादामविभूषितेन वपुषा निर्मूलयन्तं तमः |
हस्ताभ्यां कुमुदं वरं च दधतं नीलालकोद्भासितं स्वस्थाङ्कस्थमृगोदिताश्रयगुणं सोमं सुधाम्बुधिं भजे ||

Lesungshinweise: [Die Schlussverbindung mit mṛga, dem Mondtier beziehungsweise Mondfleck, ist syntaktisch unsicher; keine Ergänzung des verschlüsselten Bīja.] Das Bīja wird verschlüsselt durch Bhṛgu, Khaḍgīśa, Bindu und einen Vokal gebildet; die genaue Verbindung ist im Druck unsicher.

Band III, S. 885–886, Candra: Purashcharana und weitere Formel
अथ पुरश्चरणम् |
रसलक्षं जपेन्मन्त्रं साधको विजितेन्द्रियः |
तत्सहस्रं प्रजुहुयात् पायसेन ससर्पिषा ||
अथ मन्त्रान्तरं मेरुतन्त्रे |
ॐ आँ श्रौँ श्रूं सबिन्दुः स सोमायेत्यग्निगेहिनी |
दशाक्षरश्चन्द्रमन्त्रो जप्यश्चायं नृपायुतम् ||
होमादिकप्रयोगांश्च सर्वं पूर्ववदाचरेत् |
इति चन्द्रमन्त्रः |

Lesungshinweise: [Die Bīja-Ligaturen werden nach dem Druck gelesen; insbesondere die mittlere Vokalform bleibt unsicher. Die ausdrücklich verschiedenen Zählweisen werden nicht auf ein Zehntel vereinheitlicht.] Als Japa-Zahl steht nṛpāyuta, nach der gewöhnlichen Zahlwortlesung sechzehnmal zehntausend; diese Deutung bleibt vorläufig.

Band III, S. 886, Bhauma: erste Formel und Purashcharana
अथ भौममन्त्रः |
तत्रैव |
अथ भौममनुं वक्ष्ये सर्वरोगनिवारणम् |
अँ च अङ्गारको ङेऽन्तो हृदन्तश्चाष्टवर्णकः ||
ऋष्याद्या [पाठ अस्पष्ट]गायत्री भूमिपुत्राः प्रकीर्तिताः |
अङ्गषट्कं त्वस्य मनोर्निजबीजेन संमतम् ||
अथ ध्यानम् |
नमाम्यङ्गारकं रक्तं रक्ताम्बरविभूषणम् |
जानुस्थवामहस्ताढ्यं साभयेतरपाणिकम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
लक्षाष्टकं जपः प्रोक्तः खदिरोद्भवकैर्हुनेत् |
साज्यैः संतर्पणं रक्तचन्दनाद्यैः समाचरेत् ||

Lesungshinweise: Der Sehername ist beschädigt; Gāyatrī ist das Versmaß und Bhūmiputra die Gottheit.

Band III, S. 886, Bhauma: sechssilbige Formel
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
अथ मन्त्रान्तरं वक्ष्ये भूमिपुत्रस्य सिद्धिदम् |
ॐ हाँ हँसः खँ ख इति मन्त्रः प्रोक्तः षडक्षरः ||
मुनिर्विरूपो गायत्री छन्दो देवो धरात्मजः |
षड्वर्णैः षडङ्गानि मनोः कुर्वीत साधकः ||
अथ ध्यानम् |
जवाकुसुमसंकाशं शक्तिं शूलं गदां वरम् |
मेषसंस्थं रक्तवस्त्रं तं वन्देऽहं धरात्मजम् ||
अस्य पुरश्चरणं षड्लक्षजपः |
रसलक्षं जपेद्धोमं समिद्भिः खदिरस्य च |
इति तत्रैवोक्तत्वात् |

Lesungshinweise: [Die nasalisierten Bīja-Zeichen sind nach dem sichtbaren Druck wiedergegeben; die Silbenzählung rechtfertigt keine zusätzliche Silbe.]

Band III, S. 887, Bhauma: dritte und vierte Formel
मन्त्रान्तरं तत्रैव |
ॐ क्राँ क्रीँ क्रौँ सबिन्दुः सकुजायेत्यग्निगेहिनी |
दशाक्षरो भौममन्त्रो जप्यश्चायं नवायुतः ||
मन्त्रान्तरमाह |
ॐ श्रीँ क्लीँ ह्रीँ समुच्चार्य ङेऽन्तो भौमो हृदन्तकः |
दशाक्षरो मनुः प्रोक्तो विरूपाक्षो मुनिर्मतः ||
गायत्री छन्द उदितं देवता मङ्गलो भवेत् |
ह्रीँ बीजं श्रीँ च शक्तिः स्यात् कीलकं क्लीँ प्रकीर्तितम् ||
कालादिकं समुच्चार्य नियोग ऋणनाशने |
षड्दीर्घयुक्तबीजेन अङ्गुल्यादिषडङ्गकम् ||

Band III, S. 887, Bhauma: Meditation und Abschluss
ध्यानम् |
ततो ध्यायेद्रक्तवर्णं रक्तमाल्यांशुकावृतम् |
कण्ठे कमलमालाढ्यं करयोः शक्तिशूलकम् ||
मङ्गलानां मङ्गलं च सर्वकामफलप्रदम् |
पुरश्चरणम् |
एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं जुहुयात् करवीरजैः |
जवाप्रसूनैः पुरुभिर्मधुरत्रितयान्वितैः ||
रक्तचन्दनगन्धाद्यैर्यजेदरुणभूषणम् |
विधिना भूमितनयं सर्वाभीष्टफलप्रदम् ||
इति कुजमन्त्रः |

Band III, S. 887–888, Budha: beide Formeln
अथ भौममन्त्रः |
अथातः संप्रवक्ष्यामि बुधमन्त्रं महाद्भुतम् |
बुं ङेऽन्तं बुधशब्दं च हृदयान्‍तः षडर्णकः ||
बुधमन्त्रोऽस्य मुन्याद्या ब्रह्मपङ्क्तिबुधा मताः |
षडङ्गानि स्वबीजेन विन्यस्यैवं विचिन्तयेत् ||
अथ ध्यानम् |
वन्दे बुधं सदा देवं पीताम्बरसुभूषणम् |
जानुस्थवामहस्ताब्जं साभयेतरपाणिकम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
प्रजपेदर्णसाहस्रं दशांशं जुहुयाद्घृतैः |
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
ॐ ब्राँ ब्रीँ ब्रूं सबिन्दुः सबुधायेत्यग्निगेहिनी |
दशाक्षरः सौम्यमन्त्रो जपो लक्षैकसङ्ख्यया ||
इति बुधमन्त्रः |

Lesungshinweise: [Die Zwischenüberschrift der Vorlage lautet irrtümlich erneut Bhauma; der folgende Text handelt eindeutig von Budha.]

Band III, S. 888, Brihaspati: erste Formel und Purashcharana
अथ बृहस्पतिमन्त्रः |
तत्रैव |
अथातः संप्रवक्ष्यामि गुरुमन्त्रं गुरुत्वकृत् |
बृँ बृहस्पतये हृच्च मन्त्रश्चाष्टाक्षरो मतः ||
छन्दोऽनुष्टुब् मुनिर्ब्रह्मा देवः प्रोक्तो बृहस्पतिः |
बृँ बीजं पतये शक्तिर्बीजेनैवाङ्गकल्पनम् ||
अथ ध्यानम् |
सुवर्णाभं पीतवस्त्रं रक्तस्वर्णाम्बरादिकम् |
किरन्तं दक्षहस्तेन तद्राशिं वामपाणिना ||
स्पृशन्तं सम्यगपरं विपणौ कनकादिकम् |
नानालङ्कारशोभाढ्यं विद्यासागरपारगम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
जपित्वाऽशीतिसाहस्रं हुत्वा धेनुघृतेन वा |
धर्माधर्मादिपीठे तं पूजयेदङ्गदिग्यकैः ||

Lesungshinweise: [Der Druck der Meditationszeile mit vipaṇau ist unsicher; kein zusätzlicher Gegenstand wird ergänzt.] Die anschließende Verbindung über Gold auf einem Markt ist im Wortlaut unsicher.

Band III, S. 888–889, Brihaspati: zweite Formel und Abschluss
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
ॐ ज्राँ ज्रीँ ज्रूं सबिन्दुः सचतुर्थ्यन्तो बृहस्पतिः |
वह्निस्त्रीविश्ववर्णोऽयं जप्यः पञ्चदशायुतम् ||
इति बृहस्पतिमन्त्रः |

Band III, S. 889, Sukra: erste Formel und Meditation
अथ शुक्रमन्त्रः |
तत्रैव |
वस्त्रं मे देहि शुक्राय हृदयान्‍तः शुमादिकः |
एकादशाक्षरो मन्त्रो विराट् छन्द उदाहृतम् ||
ब्रह्मा मुनिर्देवता तु शुक्रो दैत्यादिपूजितः |
षड्भिः पदैः षडङ्गानि ततो देवं विचिन्तयेत् ||
अथ ध्यानम् |
शुक्रं नमाम्यापणस्थं मुक्ताभरणभूषितम् |
स्वर्णवासोरत्नधाराविधुन्वन्तःकरद्वयम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
अयुतं प्रजपेन्मन्त्रं सहस्रं जुहुयाद्घृतैः |

Band III, S. 889, Sukra: weitere Formel und Abschluss
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
ॐ ह्राँ ह्रीँ ह्रौँ सबिन्दुः सशुक्रायेत्यग्निगेहिनी |
दशाक्षरः शुक्रमन्त्रो जप्योऽयं द्वादशायुतम् ||
उदुम्बरसमिद्भिश्च होमयेत् सकलापदः |
भूपैः कृता विनश्यन्ति स्त्रीसौख्यमुपजायते ||
इति शुक्रमन्त्रः |

Band III, S. 889–890, Sanaisvara: erste Formel und zwei Meditationen
अथ शनैश्चरमन्त्रः |
तत्रैव |
शनैश्चराय हृदयं शामाद्यश्चाष्टवर्णकः |
मुन्याद्या ब्रह्मगायत्रशनैश्चरसमाह्वयाः ||
षड्दीर्घयुक्तबीजेन षडङ्गानि समाचरेत् |
अथ ध्यानम् |
वन्दे शनैश्चरं वक्रदंष्ट्रं नीलविभूषणम् |
वामजानुस्थितं वामकरं दक्षे वरं दधत् ||
मार्तण्डभैरवतन्त्रे |
नीलाद्रिशोभाञ्चितदिव्यमूर्तिः खड्गी त्रिदण्डी शरचापहस्तः |
शम्भुर्महाकालशनिः पुरारिर्जयत्यशेषासुरनाशकारी ||
इति ध्यानान्तरमुक्तम् |

Lesungshinweise: [Die Druckausgabe kennzeichnet diese zweite Meditation als nur im Textzeugen „5“ überliefert.]

Band III, S. 890, Sanaisvara: Purashcharana und zweite Formel
अथ पुरश्चरणं मेरौ |
जपेदक्षरसाहस्रं तद्दशांशं हुनेद्घृतैः |
षडङ्गग्रहदिक्पालसायुधैः परिपूजनम् ||
न शनैश्चरभक्तानामापदो न दरिद्रता |
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
ॐ प्राँ प्रीँ प्रौँ स इत्युक्त्वा शनैश्चरपदं वदेत् |
ङेऽन्तं स्वाहा द्वादशार्णो जपः प्रयुतसंमतः ||
हुनेच्छमीसमिद्भिश्च क्लीवाः सर्वेऽस्य वश्यगाः |
इति शनैश्चरमन्त्रः |

Lesungshinweise: [Die Bīja-Ligaturen der zweiten Formel bleiben vorläufig; die historische Personenbezeichnung wird quellenbezogen wiedergegeben.] Im Anschluss wird die Unterwerfung von klīvas genannt, einem historisch mehrdeutigen Ausdruck für als impotent oder nichtmännlich bezeichnete Personen.

Band III, S. 890–891, Rahu: erste Formel und Purashcharana
अथ राहुमन्त्रः |
तत्रैव |
अपरं तु मनुं वक्ष्ये राहवे नम उच्चरेत् |
राँ पूर्वकः षडर्णोऽयं वर्णैरेवाङ्गकल्पनम् ||
मुन्याद्या ब्रह्मगायत्रराहवः परिकीर्तिताः |
अथ ध्यानम् |
वन्दे राहुं धूम्रवर्णं सर्पकायं कृताञ्जलिम् |
विकृतास्यं रक्तनेत्रं धूम्रालङ्कारमन्वहम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
जपेदर्णसहस्रं तु होमयेद्गोघृतेन च |
ग्रहाशाधिपरास्त्रैश्च पूजावृत्तिरुदीरिता ||
राहोरुपासको भूपः सङ्ग्रामे विजयी भवेत् |

Lesungshinweise: [Zur Meditationszeile bietet die Druckfußnote „maṇḍitam“, geschmückt, als Lesart der Zeugen 2, 3 und 4.]

Band III, S. 891, Rahu: weitere Formel und Abschluss
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
ॐ साँ सीँ सौँ सबिन्दुः सराहवे त्वग्निगेहिनी |
दशाक्षरो राहुमन्त्रो जप्यश्चायं दशायुतः ||
दूर्वाभिर्होमयित्वा च द्विजान् संतर्प्य सिध्यते |
इति राहुमन्त्रः |

Band III, S. 891, Ketu: erste Formel und Meditation
अथ केतुमन्त्रः |
तत्रैव |
केँ केतवे हृदित्येवं केतुमन्त्रः षडर्णकः |
ब्रह्मा मुनिर्मतश्छन्दः पङ्क्तिः केतुश्च देवता ||
केँ बीजं वेँ तु शक्तिः स्याद्बीजेनैव षडङ्गकम् |
अथ ध्यानम् |
वन्दे केतुं कृष्णवर्णं कृष्णवस्त्रविभूषितम् |
वामोरुन्यस्ततद्धस्तं साभयेतरपाणिकम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
जपेदक्षरसाहस्रं तद्दशांशं हुनेद्घृतैः |

Band III, S. 891, Ketu: weitere Formel und Abschluss
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
ॐ प्राँ प्रीँ प्रौँ सबिन्दुः सकेतवे वह्निगेहिनी |
दशाक्षरः केतुमन्त्रो जप्योऽयं द्वादशायुतम् ||
होमः कुशैः प्रकर्तव्यो घृताक्तैस्तर्पणादि च |
उपासकानामेतस्य केतवोऽग्रे चरन्ति हि ||
इति केतुमन्त्रः |

Lesungshinweise: [Die erste Konsonantenligatur der Bīja-Reihe ist vorläufig nach dem Druck als pr gelesen.]

Band III, S. 891–892, Graha-Matrikas: Einführung und Namen
अथ ग्रहमातृकामन्त्राः |
तत्रैव |
अथातः संप्रवक्ष्यामि ग्रहमातृसुसाधनम् |
ग्रहमातरि तुष्टायां किं ग्रहैर्दुहितैरपि ||
ग्रहमातरि तुष्टायां सुग्रहैः किं प्रयोजनम् |
मङ्गला पिङ्गला धन्या भ्रामरी भद्रिका तथा ||
उल्का सिद्धा संकटा च विकटा गर्भपालिका |
सद्रुद्रक्षत्रतश्चाष्टौ जन्मधिष्ण्यक्रमाद्धराः ||
फलं नामानुरूपं स्यादेकोपचयतो द्वयोः |

Lesungshinweise: [Die astrologische Rechenregel wird wegen ihrer beschädigten Lesung nicht rekonstruiert. Die Namen und die anschließenden ausdrücklichen Planetenzuordnungen bleiben maßgeblich.] Es folgt eine beschädigte Berechnungsregel mit acht und dem Geburts-Nakṣatra.

Band III, S. 892, Pingala: Mantra und Meditation
पिङ्गला सूर्यजननी महाधिव्याधिकारिणी ||
तुष्टा चेच्छत्रुवर्गस्य रुष्टा कुर्याच्च साधके |
ज्रौँ बीजं तु समुच्चार्य पिङ्गले वैरिवारिणि ||
प्रसीद फडिति प्रोक्तस्त्रयोऽग्निशक्तिवर्णकः |
दीर्घषट्कयुजा पूर्वबीजेन च षडङ्गकम् ||
अथ ध्यानम् |
पिङ्गवर्णां पिङ्गकेशीं पिङ्गनेत्रां धनुःशरान् |
हस्ताभ्यां दधतीं पद्मयुगलं तां भजाम्यहम् ||

Lesungshinweise: [Das Anfangsbīja und die Silbenangabe bleiben lokale Lesungsunsicherheiten.] Die Formel besteht aus dem vorläufig als Jrauṃ gelesenen Bīja, „piṅgale vairivāriṇi prasīda phaṭ“: „Piṅgalā, du Abwehrerin der Feinde, sei gnädig; Phaṭ.“ Die Wortverbindung zur Silbenzahl ist beschädigt.

Band III, S. 892–893, Graha-Matrikas: gemeinsame Verehrung und Opfer
अथ पूजाविधिं वक्ष्ये सर्वासामेव तन्त्रतः |
जवापुष्पाणि शस्तानि धूपो गुग्गुलसम्भवः ||
घृतप्रदीपो मधुरा नैवेद्याः पायसादयः |
अलङ्कारास्तथा रक्तास्तथा वस्त्राणि चन्दनम् ||
स्वर्णालङ्करणैश्चापि सद्द्रव्यैर्बहुपश्चकैः |
तर्पयेत् परमेशानि तत्तन्मन्त्रैः सहस्रधा ||
सुवर्णपत्रे निच्छिद्रे हस्तायामे मनोरमे |
कृत्वा यन्त्रं तथोक्तं तु योगिनीं तत्र पूजयेत् ||
तत्तन्मन्त्रवरं जप्त्वा विघ्नशान्त्यै सहस्रशः |
सप्ताहेन प्रजायेत त्रिविधोत्पातवारणम् ||
ततश्च कुण्डं विधिवत् कृत्वा च चतुरस्रकम् |
अथ वा स्थण्डिले शुद्धे सुलिप्ते गोमयाम्बुभिः ||
चतुर्हस्तप्रमाणेन योजयेत् स्थिरमानसः |
योगिन्यग्निं तु संस्थाप्य कृत्वा पूर्वोदिताः क्रियाः ||
अन्यासां दशवारं तु विरुद्धायाः सहस्रधा |
बिल्वपत्रैस्तकरैश्च कमलैर्नागकेशरैः ||
जुहुयात् पायसान्नेन तथैव कुलवस्तुना |
सहस्रमयुतं वाऽपि लक्षं वा कामनाक्रमात् ||

Lesungshinweise: [Die beiden undeutlichen Stoffbezeichnungen werden nicht botanisch oder rituell konkretisiert.] Auf einer schönen, unbeschädigten Goldplatte von einer Hasta Länge zeichne man das vorgeschriebene Yantra und verehre dort die Yoginī. Als Stoffe werden Bilva-Blätter, Takara – die Pflanzenlesung ist vorläufig –, Lotus, Nāgakeśara, Milchreis und ein als Kula-Stoff bezeichnetes Mittel genannt.

Band III, S. 893, Graha-Matrikas: Mandala und besondere Anwendung
अथ पूजां प्रवक्ष्यामि मध्ये देवीं प्रपूजयेत् |
इच्छां ज्ञानं क्रियां शक्तिं त्रिषु कोणेषु पूजयेत् ||
मन्मथान् पञ्च तदधः पञ्चकोणेषु पूजयेत् |
षडङ्गं पूजयेत् पश्चादष्टपत्रेऽन्ययोगिनीः ||
तद्बाह्यभूपुरे लोकपालानस्त्राणि पूजयेत् |
पूजाप्रकारो होमश्च सर्वासामयमेव हि ||
विशेषः पुनरत्रास्ति शात्रुच्छेदाभिचारके |
खड्गचर्मधरामुग्रां ध्यायेत् षड्भुजधारिणीम् ||
गरुडासनमासीनां वैरिनिग्रहकारिकाम् |
लक्षमेकं प्रजप्यादौ जपेल्लक्षं हि तर्पयेत् ||
सर्वशत्रुविनाशः स्याद्दुःखं नाप्नोति कुत्र चित् |

Lesungshinweise: [Die historische Abhicāra-Passage und ihre Wirkungsbehauptung sind als Quelleninhalt übersetzt; die doppelte Zahlenangabe wird nicht geglättet.]

Band III, S. 893–894, Mangala: Mantra und Meditation
अथातः संप्रवक्ष्यामि चन्द्रमातुश्च साधनम् ||
मायाद्यो वह्निजायान्तो मङ्गले मङ्गलालये |
एकादशाक्षरो मन्त्रो मङ्गलायाः प्रकीर्तितः ||
कृत्वाऽऽद्येन षडङ्गानि दीर्घषट्कयुजा तथा |
ध्यायेदेनां त्रिनयनामुद्यदादित्यसन्निभाम् ||
दरस्मेरमुखाम्भोजां सिन्दूरसुन्दराधराम् |
पद्मद्वयं धनुर्बाणान् दधतीं भुजपल्लवैः ||
सगुञ्जन्मञ्जुमञ्जीरकाञ्चीगुणविराजिताम् |
एवं ध्यात्वा महेशानि पूर्ववत् परिपूजयेत् ||
ततो लब्धमनुं जप्त्वा तारमायापुरःसरम् |
योगिनीक्षेत्रवटुकगणाधिपबलिं हरेत् ||
सर्वासामेव पूजान्ते मङ्गलेव प्रसीदति |

Lesungshinweise: [Das Wort kṣetra ist im Druck verkürzt; die Zuordnung zu Kṣetrapāla ist eine erklärte Auflösung.]

Band III, S. 894, Graha-Matrikas: abgestufte Wiederholungszahlen
अथ पुरश्चरणमाह |
योगिन्यास्तु प्रसादार्थं वर्णलक्षं जपेन्मनुम् |
दुर्योगिन्यनुकूलार्थं जपेत् तत्सङ्ख्यकायुतम् ||
अदृष्टप्रतिबद्धस्य शुभायास्तु फलस्य च |
प्राप्तये प्रजपेत् तावत्सहस्रं प्रत्यहं जपम् ||
प्रकर्तव्यो वर्णशतं यावद्दुष्टा तु योगिनी |
तुष्टायां वर्णदशकं रोगिणं चाभिमन्त्रयेत् ||
वर्णतुल्येन मन्त्रेण यस्याः सेवापरो भवेत् |
तस्याः पीडानिवृत्तिः स्यादर्णाभ्यन्तर्गतैर्दिनैः ||
एवं विधिर्नवानां तु विज्ञेयः सुरसत्तमाः |
योगिनी तुल्यफलदा वाममार्गे च दक्षिणे ||

Lesungshinweise: [Die Heilungsangaben sind Wirkungszuschreibungen der Vorlage.]

Band III, S. 894–895, Bhramari: Mantra und Reiseanwendungen
अथातः संप्रवक्ष्यामि भ्रामरीं भौममातरम् |
क्षीँ भ्रामरि पदं चोक्त्वा जय तान्मे अधीश्वरि ||
भ्रामय क्लीँ षोडशार्णो मन्त्रोऽस्याः प्रकीर्तितः |
पिङ्गलावत् सर्वमस्याः सिद्धये शर्करान् दश ||
मन्त्रयित्वाऽनया मार्गे दशदिक्षु च संत्यजेत् |
प्रातस्ततो व्रजेन्मार्गं मार्गस्थाः सर्व एव हि ||
सर्वे मोहं समायान्ति व्याघ्राः सर्पाश्च तस्कराः |
शुल्किनो दुष्टभूपाश्च नित्यमेवं समाचरेत् ||
उपानत्कतले यस्य लिखित्वा नाम च व्रजेत् |
योजनैकं जपेन्मन्त्रं स भ्रमेत् स वसुन्धराम् ||

Lesungshinweise: [Die Anfangsligatur und die Worttrennung „jaya tān me“ bleiben vorläufig. Die genannten Anwendungen werden als historische Ritualvorstellungen wiedergegeben.]

Band III, S. 895, Bhadrika: Formel und Verehrung
अथातः संप्रवक्ष्यामि भद्रिकां बुधमातरम् |
भ्लूँ बीजं तोयभूयोगाजातमादौ समुच्चरेत् ||
भद्रिके मे मम भद्रं देहीति च पदं पुनः |
वदेच्च परभद्राणि नाशय द्वितयं ततः ||
स्वाहान्तो जिनवर्णोऽयं भद्रिकाया मनुर्मतः |
षड्दीर्घयुक्तबीजेन षडङ्गविधिरीरितः ||
मङ्गलावच्छुभानां स्याद्ध्यानं दुष्फलदायिनी |
पिङ्गलावत् समुद्दिष्टं जपाद्यं प्रोक्तवर्त्मना ||

Lesungshinweise: [Das verschlüsselte Anfangsbīja ist nicht sicher aufgelöst; die ungewöhnliche doppelte Selbstbezeichnung me mama bleibt gemäß Druck stehen.]

Band III, S. 895, Dhanya: Formel und Purashcharana
अथातः संप्रवक्ष्यामि धन्याख्यां गुरुमातरम् |
श्रीधनदे समुच्चार्य धन्ये स्वाहाऽष्टवर्णकः ||
षड्दीर्घाढ्याद्यबीजेन षडङ्गविधिरीरितः |
नास्ति धन्यासमा का चिदिह लोके फलप्रदा ||
पुरश्चर्यात्रयं कृत्वा प्राग्जन्मार्जितपातकम् |
संस्तम्भ्य धन्या ददते धन्यत्वं साधकाय तु ||
बृहस्पतीश्वरात् पश्चात् काश्यां धन्यां विलोकयेत् |
पुरश्चर्यां तत्र कृत्वा वैश्यो धन्यः प्रजायते ||

Lesungshinweise: [Der letzte Ausdruck ist vorläufig als vaiśya gelesen; die Quelle verknüpft den Ort ausdrücklich mit kaufmännischem Gedeihen.]

Band III, S. 896, Siddha: Formel und Wirksamkeit
अथातः संप्रवक्ष्यामि सिद्धां शुक्रस्य मातरम् |
ह्रीँ सिद्धे मे सर्वमानं समुक्त्वा साधयद्वयम् ||
हृदयान्‍तो मित्रवर्णः सिद्धाया मनुरीरितः |
बीजेनैव षडङ्गानि जपाद्यं प्रोक्तवच्चरेत् ||
नास्ति सिद्धोपासकानां कर्मासिद्धिस्तु कुत्र चित् |
उपासका ये सिद्धायाः येनाम्नायेन जायते ||
तदाम्नायकदेवानां पाकेऽस्याः सर्वमेव हि |
षट्कर्म सिद्ध्यते तस्य मनोराराधनं विना ||

Lesungshinweise: [Die beschädigte Zeile mit pāke und das Wort sarvamānam bleiben lokal offen.] Die Anrufung bittet Siddhā, das Genannte zu verwirklichen; sarvamānam ist im Druck unsicher und wird nicht stillschweigend durch eine geläufigere Bitte ersetzt. Welchem Āmnāya ihre Verehrer auch angehören, die Gottheiten dieses Überlieferungszweiges stehen zu ihrer Reifung beziehungsweise Wirksamkeit in Beziehung – die genaue Wortverbindung ist unsicher.

Band III, S. 896, Ulka: Formel und Prozession
अथातः संप्रवक्ष्यामि चोल्कां मन्दस्य मातरम् |
ॐ मम रोगं नाशय मन्त्र एकादशाक्षरः ||
सर्वरोगापहो मन्त्रो मार्जनात् सप्तधाशतः |
उल्कामन्त्रो यस्य सिद्धो न गदास्तस्य मन्दिरे ||
शीतलायां महामार्यां महिषं लक्षणान्वितम् |
उल्काप्रीत्यै तमभ्यर्च्य नगरे भ्रामयेत् पुनः ||
नानावाद्यैः परिवृतं वस्त्रादिभिरलङ्कृतम् |
उत्सृजेत् तं यमाशायामुपद्रवशमो भवेत् ||

Lesungshinweise: [Die Bezeichnung der Krankheit und die Wirkungsbehauptungen gehören zum historischen Quellentext; die Silbenzahl wird trotz der knappen sichtbaren Formel unverändert dokumentiert.]

Band III, S. 896–897, Samkata: Formel und Kaschi-Bezug
अथातः संप्रवक्ष्यामि संकटां राहुमातरम् |
ह्रीँ संकटे च रोगं मे परमं नाशयद्वयम् ||
षोडशार्णस्तु मन्त्रोऽयं सर्वदुःखापनोदनः |
कारागृहे जपल्लक्षं बन्धमोक्षः प्रजायते ||
वीरेश्वरादुदक् काश्यां संकटा यत्र संस्थिता |
तत्र षोडशलक्षाणि जप्त्वा होमस्तु दूर्वया ||
तस्य सिद्धो भवेन्मन्त्रस्तन्मुखाद्यदि निःसरेत् |
अमुकस्यामुकं कष्टं गतं तद्गतमेव हि ||

Band III, S. 897, Vikata: Formel und Abschluss der Planetenmütter
अथातः संप्रवक्ष्यामि विकटां केतुमातरम् |
तारो नमो भगवति विकटे वीरपालिके ||
प्रसीदयुगलं मन्त्रः प्रकृत्यर्णः प्रकीर्तितः |
काश्यां वीरेश्वरासन्ना पश्चिमे विकटा स्थिता ||
तत्र मन्त्रमिमं जप्त्वा ग्रहतप्ताश्च बालकाः |
उदरं चापि वन्ध्यायाः प्रसवन्त्यास्तथा शिरः ||
पित्रादिभिस्त्यक्तबालास्तथा मातृविवर्जिताः |
साधकस्य करस्पृष्टा नीरोगाश्चिरजीविनः ||
इति ग्रहमातृकामन्त्राः |

Lesungshinweise: [Die medizinischen und geburtshilflichen Zuschreibungen sind historische Quellenangaben.]

Band III, S. 897, Dikpalas: Indra
अथ दिक्पालमन्त्राः |
तत्रादौ शक्रमन्त्र उक्तस्तत्रैव |
इमिन्द्राय नमश्चेति शक्रमन्त्रः षडक्षरः |
पङ्क्तिश्छन्दो मुनिर्ब्रह्मा देव इन्द्रः प्रकीर्तितः ||
मायेति शक्तिं रिँ बीजं बीजेनैव षडङ्गकम् |
अथ ध्यानम् |
पीतवर्णं सहस्राक्षं वज्रपद्मकरं विभुम् |
सर्वालङ्कारसंयुक्तं नमीन्द्रं दिक्पतीश्वरम् ||
अथ पुरश्चरणं तत्रैव |
प्रजपेल्लक्षमेकं तु तिलाज्याभ्यां हुनेत् ततः |
एवं सिद्धमनुर्मन्त्री प्रयोगं कर्तुमर्हति ||

Lesungshinweise: [Die auffällige Bīja-Schreibung bleibt als lokale Druckunsicherheit vermerkt.] Māyā wird als Kraft genannt; die Bīja-Angabe in der nächsten Druckzeile ist als riṃ beziehungsweise iṃ nicht eindeutig.

Band III, S. 897–898, Agni: Formel und Nyasa
अथाग्निमन्त्रः |
शारदायाम् |
व्याहृतित्रयमग्नेः स्याज्जातवेद इहावह |
सर्वकर्माणि सम्भाष्य साधयाग्निप्रिया ततः ||
ताराद्योऽयं मनुः प्रोक्तः पञ्चविंशतिवर्णवान् |
ऋषिर्भृगुर्भवेच्छन्दो गायत्रं देवताऽनलः ||
विभक्तः पञ्चभिः षड्भिश्चतुर्भिः पञ्चभिस्त्रिभिः |
द्वाभ्यामङ्गक्रिया प्रोक्ता वर्णैर्मूलमनोः क्रमात् ||

Lesungshinweise: [Die drei Vyāhṛtis sind die kosmischen Rufe Bhūḥ, Bhuvaḥ und Svaḥ; die Quelle nennt sie zusammenfassend.]

Band III, S. 898, Agni: Meditation
अथ ध्यानम् |
अंसासक्तसुवर्णमाल्यमरुणस्रक्चन्दनालङ्कृतं ज्वालापुञ्जजटाकलापविलसन्मौलिं सुमुक्ताम्बरम् |
शक्तिस्वस्तिकदर्भमुष्टिकजपस्रक्सरुक्स्रुवाभीवरान् तद्दोर्भिर्बिभ्रतमग्निं त्रिनयनं रक्ताब्जमध्ये भजे ||

Lesungshinweise: [Die Schreibweise der beiden Opferlöffel ist im Druck leicht beschädigt, ihre Bezeichnung im Ritualzusammenhang jedoch erkennbar.] Sein Haupt erstrahlt mit einer Flechtenkrone wie einem Bündel von Flammen, sein Gewand ist schön angelegt – die genaue Gewandlesung ist unsicher.

Band III, S. 898, Agni: zehntägiges Purashcharana
अथ पुरश्चरणम् |
गुरोर्लब्धमनुर्मन्त्री चतुर्दश्यामुपोषितः |
जपेद्द्वादशसहस्राणि शुद्धाचारी जितेन्द्रियः ||
अमावास्यादिने विप्रान् भोजयेन्मधुरोत्तरैः |
भक्ष्यैर्भोज्यैर्यथाशक्ति दद्यात् तेभ्योऽत्र दक्षिणाम् ||
भुक्त्वा भोगान् समानीय होमद्रव्याणि शोधयेत् |
अपरं दिनमारभ्य होमं कुर्यादतन्द्रितः ||
क्रमाद्वटसमिद्व्रीहितिलराजीहविर्घृतैः |
प्रत्येकमष्टोत्तरशतं जुहुयादनिशं सुधीः ||
दशाहमेनं निर्वर्त्य विधानेन विधानवित् |
दत्त्वा पूर्णाहुतिं सम्यगाहूय द्विजोत्तमान् ||
संपूज्य तर्पयेद्वित्तैर्यथाविभवमादरात् |
गुरवे दक्षिणां दद्यादरुणां गां पयस्विनीम् ||
वासांसि धनधान्यादि दत्त्वा संप्रीणयेद्गुरुम् |

Band III, S. 898–899, Yama: Formel und Meditation
अथ यममन्त्रो मेरुतन्त्रे |
ॐ क्रौँ ह्रीँ आँ च तहीजं ङेऽन्तं वैवस्वतं वदेत् |
धर्मराजाय भक्तानुग्रहकृते नमो वदेत् ||
चतुर्विंशतिवर्णोऽयं यममन्त्रोऽखिलेष्टदः |
सिद्धाभिविबन्धयुमार्णैः षडङ्गानि स्मरेद्यमम् ||
मेघश्यामं प्रसन्नास्यं नानालङ्कारसंयुतम् |
महिषस्थं दण्डधरं संस्तुतं पितृभिर्वृतम् ||
नानारूपधरैर्दूतैः श्वेतवस्त्रं भजेद्यमम् |
अथ पुरश्चरणम् |
वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं हुनेदाज्यान्वितैस्तिलैः |

Lesungshinweise: [Die zusätzliche Bīja-Lesung und die Nyāsa-Zahlwortreihe bleiben offen; die Formel wird nicht als sicher rekonstruierte Gesamtfolge ausgegeben.] Nun der Yama-Mantra aus dem Merutantra: Oṃ, Krauṃ, Hrīṃ, Āṃ und eine im Druck beschädigte weitere Bīja-Angabe, dann Vaivasvata im Dativ, „dharmarājāya bhaktānugrahakṛte namo“: „Verneigung vor dem Sohn Vivasvats, dem König des Dharma, der den Verehrern Gnade erweist.“ Die Formel wird als vierundzwanzigsilbig und alle Wünsche erfüllend bezeichnet. Die folgende Silbengruppierung für die sechs Glieder ist beschädigt.

Band III, S. 899, Nirrti: Formel und Purashcharana
अथ नैर्ऋतमन्त्रस्तत्रैव |
ॐ क्षाँ निर्ऋतये रक्षाधिपतये पदं वदेत् |
धूम्रवर्णाय खड्गेति हस्ताय प्रेतवाहनः ||
ङेऽन्तस्ततश्च हृदयं त्रिंशदर्णो मनुर्मतः |
ॐ क्षमाद्यैर्हृदन्तैश्च पञ्चाङ्गं पञ्चभिः पदैः ||
ध्यानम् |
किरीटिनं च पिङ्गाक्षं धूम्राभं प्रेतवाहनम् |
नानारक्षोगणैः सेव्यं खड्गचर्मधरं भजे ||
पुरश्चरणं तत्रैव |
जपेत् त्रिंशत्सहस्राणि गुडाज्याभ्यां हुनेत् पुनः |

Band III, S. 899–900, Varuna: Formel und Purashcharana
अथ वरुणमन्त्रस्तत्रैव |
अथातः संप्रवक्ष्यामि मन्त्रं वरुणदैवतम् |
तारं वँ वरुणायेति जलाधिपतये वदेत् ||
वदेच्च शुक्लवर्णाय पाशहस्ताय संवदेत् |
मकरोति वाहनाय नम एकत्रिवर्णकः ||
त्रिष्टुप्छन्दो वशिष्ठर्षिर्देवता वरुणो मतः |
ॐ वमाद्यैर्नमोऽन्तैश्च पञ्चाङ्गं पञ्चभिः पदैः ||
ध्यानम् |
श्वेतांशुकं दधद्धस्तैः पाशाङ्कुशवराभयान् |
स्वच्छारविन्दवसतिं मुक्ताभरणभूषितः ||
तुन्दिलश्च प्रसन्नास्यो वरुणो निधिदोऽस्तु मे |
पुरश्चरणम् |
जपेदर्णसहस्रं तु होमः पद्माक्षकेर्मतः |

Band III, S. 900, Vayu: Formel und Purashcharana
अथ वायुमन्त्रस्तत्रैव |
अथातः संप्रवक्ष्यामि वायुमन्त्रं महाद्भुतम् |
तारं यँ वायवे प्राणाधिपतये पदं वदेत् ||
कृष्णवर्णायाङ्कुशेति हस्ताय मृगवाहनाय नमो गोद्विवर्णोऽयं वायोर्मन्त्र उदाहृतः ||
गणकोऽस्य मुनिश्छन्दो निवृद्वायुश्च देवता |
पञ्चाङ्गानि मनोरस्य ॐ यँ बीजादिकैः पदैः ||
ध्यानम् |
कृष्णवर्णं धावमानं मृगस्थं वेगवत्तरम् |
पाशाङ्कुशकरं प्रेतकृत्यापरिसमन्तातम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
जपेदर्णसहस्राणि लाजाज्याभ्यां च होमयेत् |
सिद्धमन्त्रस्तु तत्कालं भवेन्मन्त्री बलाधिकः ||

Lesungshinweise: [Die Zahlwortangabe sowie die letzte Verbindung der Meditationszeile bleiben vorläufig.]

Band III, S. 900–901, Kubera: Hauptformel und Meditation
अथ कुबेरमन्त्रस्तत्रैव |
अथातः संप्रवक्ष्यामि राजराजमनुं शुभम् |
यक्षाय च कुबेराय वदेद्वैश्रवणाय च ||
धनधान्याधिपतये धनधान्यपदं वदेत् |
समृद्धिं मे देहीति वदेदथाग्निप्रियान्तकः ||
पञ्चत्रिंशार्णमितो विश्रवा मुनिरीरितः |
छन्दस्तु बृहती त्र्यङ्घ्रीष्टवसुदस्राङ्गैः षडङ्गकम् ||
ध्यानम् |
गारुत्मतनिभं शान्तं मुकुटादिविभूषितम् |
वरं गदां च दधतं तुन्दिलं यक्षसेवितम् ||
पुरश्चरणम् |
लक्षमेकं जपेन्मन्त्रं दशांशं जुहुयात् तिलैः |
धर्मादिपीठे प्रयजेदङ्गलोकेशराहुतिभिः ||
शिवालये जपेन्मन्त्रमयुतं धनवृद्धये |
बिल्वमूलोपविष्टेन जप्तो लक्षं धनर्द्धिदः ||

Band III, S. 901, Kubera: sechzehnsilbige Variante
अथ मन्त्रान्तरं वक्ष्ये ॐ श्रीँ ॐ ह्रीँ समुच्चरेत् |
श्रीँ ह्रीँ क्लीँ श्रीँ क्लीँ च वित्तेश्वराय नम इत्यपि ||
षोडशार्णोऽस्य मुन्यादि प्राग्वत् त्रिहृद्हृनेत्रकैः |
पञ्चाक्षिभ्यां षडङ्गं स्याद्ध्यानपूजादि पूर्ववत् ||

Lesungshinweise: [Die Bīja-Folge folgt vorläufig den sichtbaren Ligaturen und wird nicht aus der Silbenzahl korrigiert.]

Band III, S. 901, Kubera: acht Silben und Schatzgefäße
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
अथ मन्त्रान्तरं वक्ष्ये कुबेरस्य गजाक्षरम् |
तारो वैश्रवणायेति स्वाहा पञ्चाङ्गमत्र तु ||
स्वाहान्तः प्रणवाद्यैस्तु पञ्चभिर्मन्त्रवर्णकैः |
ध्यानमाह |
धनपूर्णं स्वर्णकुम्भं तथा रत्नकरण्डकम् ||
हस्ताभ्यां बिभ्रतं स्वर्णकरपादं च तुन्दिलम् |
धराधस्ताद्बृहत्पीठोपविष्टं सस्मिताननम् ||
पुरश्चरणम् |
वर्णलक्षं जपेद्धोमः पूजा प्राग्वन्महाधनी |
सेवनादस्य भवति यक्षिण्यश्च तथा वराः ||

Lesungshinweise: [Die fünfteilige Gliederung wird von der Quelle knapp vorausgesetzt.]

Band III, S. 901–902, Isana: Formel und Verhältnis von Mantra und Vidya
अथेशानमन्त्रस्तत्रैव |
प्रणवं हं समुच्चार्य ईशानाय वदेत् ततः |
विद्याधिपतये चेति स्फटिकेति वदेत् ततः ||
वर्णाय शूलहस्ताय ङेऽन्तश्च वृषवाहनः |
नमोऽन्त एकत्रिंशद्वर्णो मन्त्र उदाहृतः ||
ॐ हमाद्यैर्नमोऽन्तैश्च पञ्चाङ्गं पञ्चभिः पदैः |
शक्तीनां मन्त्रा ये च ता विद्याः परिकीर्तिताः ||
पुरुषाणां च ते मन्त्रा विद्यास्तु पुरुषं विना |
भवन्ति नैव फलदा यथा नारी नरं विना ||
पुंसां योगो यत्र लोकेस्तत्रान् प्रयोजयेत् |
अस्य पुरश्चरणमष्टसहस्रजपस्तन्त्रान्तरे प्रोक्तः |

Lesungshinweise: [Dies ist die historische geschlechtliche Symbolik der Quelle; die letzte Wortverbindung ist im Druck beschädigt.]

Band III, S. 902, Brahma: Formel und Umfang der Verehrung
अथ ब्रह्ममन्त्रो मेरुतन्त्रे |
अथातः संप्रवक्ष्यामि ब्रह्मणो मन्त्रमुत्तमम् |
तारं पाशं ब्रह्मणे च लोकाधिपतये वदेत् ||
रक्तवर्णायोर्ध्वलोकपालकाय वदेत् ततः |
पद्महस्ताय च पदं ङेऽन्तं स्याद्धंसवाहनः ||
नमोऽन्तो बाणरामार्णो मन्त्रोऽयं परिकीर्तितः |
तारपाशादिकैः षड्भिः पदैरङ्गं हृदन्तकैः ||
नास्य पूजा तु मन्त्रस्यापूज्योऽस्य प्रकीर्तितः |
वर्णलक्षजपादेव निग्रहानुग्रहक्षमः ||
दशपत्रे यजेदेनं प्राणशान्तवदेल सुराः |
न तत्र मम शापोऽस्ति शापः केवलपूजने ||

Lesungshinweise: [Die beschädigte Zeile nach daśapatre bleibt offen; die Unterscheidung zwischen eingebundener und alleiniger Verehrung wird aus den klaren Schlusswörtern erschlossen.] Auf dem zehnblättrigen Lotus soll er dennoch im Zusammenhang verehrt werden; eine folgende Wendung ist beschädigt.

Band III, S. 902–903, Ananta: Formel und Abschluss der Richtungshüter
अथानन्तमन्त्रस्तत्रैव |
अथातः संप्रवक्ष्यामि शेषस्य मनुमद्भुतम् |
तारं मायामनन्ताय नागाधिपतये वदेत् ||
गौरवर्णायातलादिसप्तलोकेश्वराय च |
चक्रहस्ताय गरुडवाहनाय नमोऽन्तकः ||
एवं चत्वारिंशदर्णो मन्त्रोऽनन्तस्य कीर्तितः |
मन्त्रं प्रतिचतुर्दश्यां चतुर्दशशतं जपेत् ||
दुग्धं हुनेद्द्विजान् भोजयेच्च चतुर्दश |
कुर्याच्चतुर्दशीं भक्त्या धनधान्ययुतो भवेत् ||
राज्यभ्रष्टो लभेद्राज्यं विद्याकामस्तु पण्डितः |
भाद्रशुक्लचतुर्दश्यां विशेषात् पूजनं मतम् ||
इति दिक्पालप्रकरणम् |

Lesungshinweise: [Die für Śeṣa/Ananta auffälligen Viṣṇu-Attribute Diskus und Garuḍa werden nach der Vorlage beibehalten.]

Band III, S. 903, Gayatri: Brahman mit und ohne Eigenschaften
अथ गायत्रीपुरश्चरणादि |
मेरुतन्त्रे |
अथ वक्ष्यामि मन्त्रेशीं गायत्रीं वेदमातरम् |
यया तु सगुणं ब्रह्म गीयते प्रतिपाद्यते ||
निर्गुणं यां विना मुक्तिर्न कस्यापि प्रजायते |
महामायास्वरूपायां महाकालः स्वयं यजेत् ||
यत्प्रभावादहं त्वं च जातकाल इवापरः |
सगुणब्रह्मेति |
सूर्यमण्डलमध्यस्थगुणत्रयात्मकतेजोरूपमित्यर्थः |
तदुक्तं बृहत्सिद्धान्तसारे |
आदित्यमण्डलगतं यत् तेजस्त्रिगुणात्मकम् |
तदेतत् सगुणं ब्रह्म ब्रह्मविष्णुशिवात्मकम् इति ||
निर्गुणमिति |
गुणत्रयोपाधिरहितमित्यर्थः |
यां विनेति |
गुणब्रह्माभिधानद्वारा निर्गुणब्रह्मप्रतिपादिकाया अस्या एव मुक्तिहेतुत्वादिति भावः |

Lesungshinweise: Durch ihre Macht seien „ich und du“ und ein weiterer Kāla hervorgetreten; die letzte Verswendung ist sprachlich unsicher.

Band III, S. 903–904, Gayatri: Pranava und sieben Vyahritis
शारदायाम् |
प्रणवाद्या व्याहृतयः सप्त स्युस्तत्पदादिकाः |
चतुर्विंशत्यक्षरात्मा गायत्री शिरसाञ्चिता ||
सर्ववेदोद्धृतः सारो मन्त्रोऽयं समुदाहृतः |
ब्रह्मा देव्यादिगायत्री परमात्मा समीरिताः ||
ऋष्याद्याः प्रणवस्यैते मुनिभिः परिकीर्तिताः |
यमदत्रिभरद्वाजभृगुगौतमकाश्यपान् ||
विश्वामित्रवशिष्ठाख्यौ व्याहृतीनामृषीन् विदुः |
गायत्र्युष्णिगथानुष्टुब्बृहतीपङ्क्तयः पुनः ||
त्रिष्टुब्जगत्यौ छन्दांसि कथितानि मनीषिभिः |
सप्तार्चिरनिलः सूर्यो वाक्पतिर्वरुणो वृषः ||
विश्वे देवाः क्रमादासां देवताः परिकीर्तिताः |

Lesungshinweise: [Die Gottheitsbezeichnung Vṛṣa wird nicht ungesichert durch einen anderen Namen ersetzt.] Die Seher der Vyāhṛtis sind in der Druckfolge Jamadagni/Atri – die erste Namensverbindung ist beschädigt –, Bharadvāja, Bhṛgu, Gautama, Kāśyapa, Viśvāmitra und Vasiṣṭha; aufgrund der undeutlichen Anfangsverbindung bleibt die genaue Siebener-Zuordnung offen.

Band III, S. 904, Gayatri: Seher und kosmischer Leib
मेरुतन्त्रे |
गायत्र्या मुनिराख्यातो विश्वामित्रोऽतितापसः |
गायत्री छन्द इत्युक्तं देवता सविता स्मृता ||
तन्त्रान्तरे |
अग्निर्मुखं शिरो ब्रह्मा हृद्विष्णुर्गुलिकं शिवः |
साङ्ख्यायनश्च गोत्रं स्यात् त्रैलोक्यं चरणत्रयम् ||
शारदायाम् |
शिरसोऽस्या मुनिर्ब्रह्मा छन्दो देव्यादिका स्मृता |
गायत्री परमात्मा तु देवता कथिता बुधैः ||

Lesungshinweise: In einem anderen Tantra: Agni ist ihr Mund, Brahmā ihr Kopf, Viṣṇu ihr Herz, Śiva das als gulika bezeichnete Glied – die Lesung ist unsicher.

Band III, S. 904–905, Gayatri: erster und zweiter Nyasa
मेरुतन्त्रे |
व्याहृतिः सप्तमश्चाद्या हृन्मुखांसोरुयुग्मके |
जठरे च क्रमात् न्यसेन्न्यासोऽयं प्रथमः स्मृतः ||
पादाङ्गुल्याद्यसन्धौ च सन्धौ स्याद्गुल्फपादयोः |
गुल्फजान्वोस्तथा सन्धौ तथा जानूरुसन्धिषु ||
लिङ्गे नाभौ च हृदये कण्ठे वर्णान्न्यसेत् क्रमात् |
कराङ्गुलीमूलसन्धौ मणिबन्धे च कूर्परे ||
भुजमूले मुखे नासिकायां चापि कपोलयोः |
नेत्रकर्णभ्रूशिरसि चूडाधोभागकर्णके ||
दक्षकर्णे मुखे मस्तके च वर्णान् क्रमात् न्यसेत् |
गायत्र्या अक्षरन्यासो द्वितीयः संप्रकीर्तितः ||

Lesungshinweise: [Die dichte Körperstellenreihe ist im Druck stellenweise beschädigt. Alle erkennbaren Stellen bleiben in ihrer Reihenfolge erhalten; es wird keine präzise Silben-Körper-Tabelle aus unsicheren Wortgrenzen konstruiert.] Alle erkennbaren Stellen bleiben in ihrer Reihenfolge erhalten; es wird keine präzise Silben-Körper-Tabelle aus unsicheren Wortgrenzen konstruiert.]

Band III, S. 905, Gayatri: dritter bis fünfter Nyasa
पदानि दश गायत्र्याः शिरोभ्रूमध्यदृङ्मुखे |
कण्ठहृन्नाभिगुह्येषु जान्वोरङ्घ्र्योरथ न्यसेत् ||
शिरोदेशे तु गायत्र्याः शिरोन्यासस्तृतीयकः |
हृदयं ब्रह्मणे प्रोक्तं विष्णवे शिर ईरितम् ||
शिखा रुद्राय कवचमीश्वराय समीरितम् |
नेत्रं सदाशिवायोक्तमस्त्रं सर्वात्मने स्मृतम् ||
अयं षडङ्गन्यासस्तु चतुर्थः परिकीर्तितः |
पज्जानुकटिनाभौ च हृदये कण्ठभालयोः ||
क्रमाद्व्याहृतयो न्यस्याः परब्रह्मेति शीर्षकम् |
पुनर्व्याहृतिन्यासोऽयं पञ्चमः परिकीर्तितः ||

Band III, S. 905, Gayatri: sechster Nyasa und fünfgesichtige Meditation
तत्सवितुर्हृदयाय वरेण्यं शिरसे तथा |
भर्गो देवस्य च शिखा धीमहि कवचं स्मृतम् ||
धियो यो नो नेत्रमुक्तमस्त्रं शेषेण कीर्तितम् |
अयं न्यासस्तु षष्ठः स्यात् षडेते पापहारकाः ||
प्राणायामत्रयं कृत्वा ततो ध्यानं समाचरेत् |
ध्यानं यथा |
मुक्ताविद्रुमहेमनीलधवलच्छायैर्मुखैस्त्रीक्षणैर्युक्तामिन्दुनिबद्धरत्नमुकुटां तत्त्वार्थवर्णात्मिकाम् |
गायत्रीं वरदाभयाङ्कुशकशाशुभ्रं कपालं गुणं शङ्खं चक्रमथारविन्दयुगलं हस्तैर्वहन्तीं भजे ||

Lesungshinweise: [Die Wortgrenze zwischen Peitsche und weißer Schädelschale sowie guṇa als Schnur/Kette wird nach der sichtbaren Druckfolge verstanden.]

Band III, S. 906, Gayatri: drei Tageszeitengestalten
ध्यानान्तरमुक्तं तन्त्रान्तरे |
ब्रह्माणी चतुरानना अक्षवलयं कुम्भं करैः स्रुक्स्रुवौ बिभ्राणारुणकान्तिरिन्दुवदना ऋग्रूपिणी बालिका |
हंसारोहणकेलिरम्बरमणिर्बिम्बाश्रिता भूषिता गायत्री हृदि भाविता भवतु नः सम्पत्समृद्ध्यै सदा ||
मध्याह्ने चान्यसन्ध्यायां ध्यानभेदमथ ब्रुवे |
तथा |
रुद्राणी नवयौवना त्रिनयना वैयाघ्रचर्माम्बरा खट्वाङ्गत्रिशिखाक्षसूत्रवलयाभीतीर्दधाना अम्बिका |
विद्युत्पुञ्जजटाकलापविलसद्बालेन्दुमौलिः सदा सावित्री वृषवाहनासिततनुर्ध्येया यजूरूपिणी ||
वृद्धा नीलघनप्रभापरिलसत्पीताम्बराभूषिता दिव्यैराभरणैरथाङ्ककमले शङ्खं गदां बिभ्रती |
तार्क्ष्यस्कन्धगतासमस्तजगदाराध्या परा वैष्णवी ध्येया चैव सरस्वती भगवती सामस्वरूपा सदा ||

Lesungshinweise: [Die Tageszeitengestalten werden gemäß der Vorlage unterschieden; eine unsichere Attributverbindung der letzten Gestalt bleibt offen.]

Band III, S. 906, Gayatri: Verehrungs-Yantra
अस्याः पूजायन्त्रमुक्तं मेरुतन्त्रे |
पद्ममष्टदलं लेख्यं ह्रीँ कारं कर्णिकास्थितम् |
ह्रौं ह्रौं स्वरौ द्विद्वितः प्रतिपत्रे समालिखेत् ||
किंजल्केषु तदग्रेषु गायत्र्यर्णान् द्विशोऽभिशः |
तद्बहिर्दशयुगलान्तराले तु समालिखेत् ||
ककाराद्यास्तथोमापो ज्योतीरसोऽमृतं ब्रह्म भूर्भुवः सुवरोमिति यन्त्रं सर्वार्थसिद्धिदम् ||
शारदायाम् |
प्राणायामं पुरा कृत्वा गायत्रीं सन्ध्ययोर्जपेत् |

Lesungshinweise: [Die räumliche Verteilung und einzelne Zahlwörter sind im Druck unsicher; deshalb wird aus diesem Absatz keine vermeintlich exakte Yantra-Zeichnung hergestellt.] An die Staubfäden und ihre Spitzen schreibt man die Gāyatrī-Silben in der angegebenen, teilweise beschädigten Gruppierung.

Band III, S. 907, Gayatri: Atemhaltung und Rezitation
सप्तव्याहृतिसंयुक्तां गायत्रीं शिरसाऽन्विताम् ||
त्रिरुच्चर्य धिया प्राणान् धारयेद्ध्यानमानसः |
प्राणायामोऽयमाख्यातः समस्तदुरितापहः ||
व्याहृतित्रयसंयुक्तां गायत्रीं दीक्षितो जपेत् |

Band III, S. 907, Gayatri: erster bis vierter Verehrungskreis
अथास्याः पूजाविधिः |
मेरुतन्त्रे |
ततस्तु पूजयेद्देवीं दशावरणसंयुताम् |
आदौ संपूज्य देवेशीं कोणाग्रे प्रपूजयेत् ततः ||
त्रिकोणस्याग्निकोणात्तु प्रादक्षिण्येन देवताः |
ब्राह्मीं माहेश्वरीं वैष्णवीमिति प्रथमावृतिः ||
तस्याधस्तत्स्वषड्दिक्षु क्रमादष्टौ प्रपूजयेत् |
आदित्यमुखांश्च रविं प्रज्ञां भानुं प्रभां तथा ||
भास्करं चापि सन्ध्यां च द्वितीयावरणं त्विदम् |
ततोऽर्चयेदष्टदलकेशरेष्वङ्गषट्ककम् ||
गायत्र्याश्च तृतीयोक्तं दलमध्ये यजेदिमाः |
प्रह्लादिनीं प्रभां नित्यां विश्वम्भरां विलासिनीम् ||
प्रभावतीं जयां शान्तां चतुर्थावरणं त्विदम् |

Lesungshinweise: [Der zweite Kreis ist trotz der Zahl acht in der vorliegenden Druckzeile nicht vollständig eindeutig aufteilbar; kein zusätzlicher Name wird erfunden.] Die Anfangsverbindung ist beschädigt; lesbar folgen Āditya beziehungsweise Āditya-Mukhā, Ravi, Prajñā, Bhānu, Prabhā, Bhāskara und Sandhyā.

Band III, S. 907–908, Gayatri: fünfter bis zehnter Verehrungskreis
ततो यजेद्दलाग्रेषु कान्तिं दुर्गां सरस्वतीम् |
विश्वरूपां विशालां च ईशानीं व्यापिनीं क्रमात् ||
विमलां च प्रोक्तमिदं पञ्चमावृतिपूजनम् |
तदग्रिमे त्वष्टदले एताः पूज्याश्च शक्तयः ||
तमोऽपहारिणीं सूक्ष्मां विश्वयोनिं जयावहाम् |
पद्मालयां परां शोभां पद्मरूपां तु षष्ठकम् ||
भवेदावरणं बाह्ये ब्राह्म्याद्याः सप्त मातरः |
अष्टमा त्वरिता प्रोक्ता सप्तमावरणं त्विदम् ||
रविः सितः कुजो राहुः शनिश्चन्द्रो बुधो गुरुः |
अष्टमावरणं चैतच्चतुरस्रे दिगष्टके ||
दिक्पाला नवमे प्रोक्तास्तदस्त्राणि च दिग्वृते |
एवं संपूजयेद्देवीं तस्या मुद्राः प्रदर्शयेत् ||

Lesungshinweise: [Sita bezeichnet hier den hellen Planeten Śukra; die Quelle nennt in diesem Kreis acht Planeten und führt Ketu nicht zusätzlich auf.]

Band III, S. 908, Gayatri-Mudras: Sumukha bis Pancamukha
मुद्रास्तु तत्रैवोक्ताः |
गायत्र्या अथ वक्ष्यन्ते चतुर्विंशतिमुद्रिकाः |
जपादौ दर्शयेत् तासां देवताश्च तथा फलम् ||
सुमुखं संहतौ हस्तावुत्तानाकुञ्चिताङ्गुली |
प्रह्लादिनी तत्र शक्तिः साधकानन्ददायिनी ||
सम्पुटौ पद्मकोशाभौ करावन्योन्यसंहतौ |
तस्य शक्तिर्नित्यविश्वा विश्वव्यापि प्रियङ्करी ||
विततं संहतौ हस्तावुत्तानावायताङ्गुली |
हृदया नाम तच्छक्तिः सर्वेषां हृदयङ्गमा ||
विस्तीर्णं संहतौ पाणी मिथो मुक्ताङ्गुलिद्वयम् |
शक्तिस्तु विमला तस्याः प्रभावाद्वश्यो भवेत् ||
द्विमुखाख्या हस्तयोस्तु सम्मुखं सक्तयोर्द्वयोः |
कनिष्ठयोश्च योगः शक्तिस्तस्याः सदा विद्या ||
त्रिमुखाख्या हस्तयुग्मं संसक्तानामिकाद्वयम् |
संयुक्तं शेषमङ्गुल्यो भिन्नाः शक्तिः प्रभावती ||
चतुर्मुखा हस्तयुग्मं संसक्तं मध्यमायुति |
शेषाङ्गुल्यस्तु संभिन्ना लोला शक्तिः प्रकीर्तिता ||
मुद्रा पञ्चमुखी तद्वत् तर्जन्योरपि संयुतिः |
अपराङ्गुल्यो भिन्नाः शक्तिः शान्तिश्च शान्तिकृत् ||

Lesungshinweise: [Einzelne Lagewörter der ersten vier Gesten bleiben vorläufig; die Übersetzung ergänzt keine nicht überlieferte Fingertechnik.]

Band III, S. 908–909, Gayatri-Mudras: Sanmukha bis Vilamba
भवेत् षण्मुखमुद्रा सा संपूर्णाङ्गुलियोजनम् |
कनिष्ठाद्वितयं हित्वा शक्तिर्दुर्गा प्रकीर्तिता ||
अधोमुखं नाम मुद्रा न्युब्जौ हस्तावधोमुखौ |
आकुञ्चिताग्रौ संयुक्तौ शक्तिरस्याः सरस्वती ||
व्यापिकाञ्जलिकं नाम मुद्रा हस्तौ तु तादृशौ |
विशेषोऽत्र तु चोत्तानौ विश्वरूपाऽत्र देवता ||
शकटं नाम मुद्रा सा बद्धाङ्गुलिको करौ |
अधोमुखौ बद्धमुष्टी विशाला शक्तिरत्र तु ||
यमपाशो बद्धमुष्ट्योः करयोर्ग्रन्थितं यदा |
तर्जन्योस्तत्र तलगे वामा ज्ञेयाऽत्र देवता ||
ग्रन्थिताख्यान्योन्यसन्धिलग्नाश्चाङ्गुल्यो यदि |
उत्तानौ चोच्छ्रिताङ्गुष्ठौ वामा शक्तिः समीरिता ||
सम्मुखोन्मुखमुद्रा तु सम्बद्धोर्ध्वाङ्गुली करौ |
दक्षिणाधोमुखो वाम ऊर्ध्वं नारायणी भवेत् ||
विलम्बा नाम सा मुद्रा चोत्तानौ तत्कनिष्ठिके |
यस्यां करौ तु विमला तस्याः शक्तिः प्रकीर्तिता ||

Lesungshinweise: [Die teils knappen oder beschädigten technischen Angaben bleiben als solche kenntlich.]

Band III, S. 909–910, Gayatri-Mudras: Mustika bis Pallava
मुष्टिकं तु यदा मुष्टी भवतोऽन्योन्यसंयुते |
उत्तानौ तु करौ तत्र शक्तिः प्रोक्ता तमोमयी ||
मत्स्यस्तु सम्मुखीभूतौ युक्तानामकनिष्ठिकौ |
ऊर्ध्वसंयुतवक्राङ्गुल्यः शेषाः शक्तिर्हिरण्मयी ||
कूर्मस्त्वधोमुखो वामस्तद्दक्षेण पृष्ठके |
समाक्रान्तस्तस्य शक्तिः सूक्ष्मा सूक्ष्मार्थसाधिनी ||
वाराही दक्षिणस्योर्ध्वे वाममुत्तानकं करम् |
स्थापयित्वाऽधोमुखं तत्राध्येह विश्वयोनिका ||
सिंहाक्रान्तं नाम मुद्रा हस्तौ चायताङ्गुली |
दत्तौ श्रवणयोरूर्ध्वं शक्तिरस्या जयावहा ||
महाक्रान्तं नाम मुद्रा प्राग्वदाकुञ्चिताङ्गुली |
करौ कर्णस्थितौ शक्तिः प्रोक्ता पद्मालयाभिधा ||
मुद्रां किं चिदूर्ध्वं तु गतयोर्वामतर्जनी |
धृता दक्षिणहस्तेन परा शोभाऽत्र देवता ||
पल्लवाख्या भवेन्मुद्रा त्वङ्गुल्यः पल्लवीकृताः |
देव्यग्रे दर्शयेच्छक्तिः पद्मरूपेति कीर्त्यते ||

Lesungshinweise: [Die Nummerierung macht die angekündigten 24 Gesten nachvollziehbar; der Name der 23. Geste wird nicht aus anderen Traditionen ergänzt.] Vārāhī: Die linke Hand wird über die rechte gelegt; die Angaben zu Aufwärts- und Abwärtswendung sind im Druck widersprüchlich beziehungsweise beschädigt.

Band III, S. 910, Gayatri: Purashcharana und Abschluss
अथ पुरश्चरणं तत्रैव |
चतुर्विंशतिलक्षाणि पुरश्चरणमुच्यते |
क्षीरौदनं तिलान् दूर्वाः सिद्धौदनसमिद्धयः ||
पृथक् सहस्रत्रितयं जुहुयान्मन्त्रसिद्धये |
तर्पणादि ततः कृत्वा गुरून् संतोष्य यत्नतः ||
प्रयोगानाचरेद्विद्वांस्तत्तदनुज्ञापुरःसरम् |
इति गायत्रीपुरश्चरणविधिः |

Lesungshinweise: [Die fünf Stoffgruppen und die ausdrückliche Zahl von je 3.000 bleiben gemäß der Druckangabe stehen; sie werden nicht nach einer pauschalen Zehntelregel verändert.]

Band III, S. 910–911, Vyahritis: sieben kosmische Namen
अथ व्याहृतीनां व्याख्या |
प्रपञ्चसारे |
भूःपदाद्या व्याहृतयो भूशब्दस्तदि वर्तते |
तत्पदं सविति प्रोक्तं सन्मात्रत्वात्तु भूरतः ||
भूतत्वात् कारणत्वाच्च भुवःशब्दस्य सङ्गतिः |
सर्वेशीकरणात् स्वार्थतया च स्वरितीरितः ||
महत्त्वाच्च महःशब्दो महस्तेन समीरितः |
तदेव सर्वजननात् तस्मात्तु व्याहृतिर्जनः ||
तपो ज्ञानतया चैव तथा तापतया स्मृतम् |
सत्यं परत्वादस्तत्वादनन्तज्ञानतः स्वयम् ||

Lesungshinweise: [Die ersten und letzten etymologischen Verbindungen sind stellenweise beschädigt; die Deutung bleibt an die erkennbaren Begründungswörter gebunden.] Svar bezeichnet die alles beherrschende beziehungsweise aus sich selbst bestehende Wirklichkeit; die genaue Wortverbindung ist im Druck unsicher.

Band III, S. 911, Vyahritis: Einheit mit Pranava
व्याहृतीनां प्रणवैक्यमुक्तं तत्रैव |
प्रणवस्य व्याहृतीनामन्तःसम्बन्ध उच्यते |
अकारो भूरुकारस्तु भुवो मार्णः स्वरीरितः ||
बिन्दुर्महस्तथा नादो जनः शक्तिस्तपः स्मृतम् |
शान्तिः सत्यमिति प्रोक्तं सत् तत् परतरं पदम् ||

Band III, S. 911, Gayatri-Auslegung: tat savitur varenyam
अथ गायत्रीव्याख्यापूर्वकं प्रणवस्याहृतीनां गायत्र्यैक्यमुक्तं तत्रैव |
प्रणवस्य व्याहृतीनां गायत्र्यैक्यमथोच्यते |
अत्रापि तत्पदं पूर्वं प्रोक्तं तदनुवर्ण्यते ||
तद्वित्थं यदभवन्मनेनाखिलवस्तुनः |
सृष्ट्यादिकारणं तेजोरूपमादित्यमण्डले ||
अभिधेयं सदानन्दं परं ब्रह्माभिधीयते |
यत्तु तत्सवितुरित्युक्तं षष्ठ्येकवचनात्मकम् ||
धातोरिति समुद्भूतं प्राणिप्रसववाचकात् |
सर्वेषां प्राणिजातानामिति प्रसवितुः सदा ||
वरेण्यं वरणीयत्वात् सेवनीयतया तथा |
भजनीयतया सर्वैः प्रार्थनीयतया स्मृतम् ||
पूर्वस्याष्टाक्षरस्यैवं व्याहृतिर्भूरिति स्मृता |

Lesungshinweise: Die verbindende Anfangszeile ist beschädigt.

Band III, S. 911–912, Gayatri-Auslegung: bhargo devasya dhimahi
पापस्य भर्जनाद्भर्गो भक्तिस्निग्धतया तथा |
देवस्य वृष्टिदानादिगुणयुक्तस्य नित्यशः |
प्रभुत्वेन प्रकाशेन दीप्यमानस्य वा तथा ||
ध्यै चिन्तायामतो धातोर्निष्पन्नं धीमहीत्यदः |
निगमाद्येन दिव्येन विद्यारूपेण चक्षुषा ||
दृश्यो हिरण्मयो देव आदित्ये नित्यसंस्थितः |
हीनतारहितं तेजो यस्य स्यात् स हिरण्मयः ||
यः सूक्ष्मः सोऽहमित्येवं चिन्तयामः सदैव हि |
द्वितीयाष्टाक्षरस्यैव व्याहृतिर्भुव ईरिता ||

Lesungshinweise: [Die Druckfußnote bietet in Zeuge 4 statt „divyena“ die Lesart „deveśi“, o Herrin der Götter.]

Band III, S. 912, Gayatri-Auslegung: dhiyo yo nah pracodayat
धियो बुद्धिर्मनोरस्य च्छान्दसत्वात् समीरितम् |
कृतश्च लिङ्गव्यत्यासः सूत्रात् सुप्तिङुपग्रहात् ||
यत्तु तेजोनिरुपमं सर्वदेवमयात्मकम् |
भजतां पापनाशस्य हेतुभूततयोच्यते ||
न इति प्रोक्त आदेशः षष्ठ्यसो युष्मदस्मदोः |
तस्मादस्माकमित्यर्थः प्रार्थनायां प्रचोदयात् ||
तृतीयाष्टाक्षरस्यापि व्याहृतिः स्वरितीरिता |
एवं दश पदान्यस्यास्त्रयश्चाष्टाक्षराः स्मृताः ||
षडक्षराश्च चत्वारः स्युश्चतुर्विंशदक्षराः |
इत्थम्भूतं यदेतस्य देवस्य सवितुर्विभोः ||
वरेण्यं भजतां पापविनाशनकरं परम् |
भर्गोऽस्माभिरभिध्यातं धियस्तन्नः प्रचोदयात् ||

Lesungshinweise: Der Text erklärt die grammatische Form aus dem vedischen Sprachgebrauch und verweist auf einen Wechsel grammatischer Kategorien; die zitierte Sūtra-Verbindung ist nicht eindeutig.

Band III, S. 912–913, Gayatri-Siras und Abschluss der Erklärung
उक्तैवमत्र गायत्री पुनस्तच्छिर उच्यते |
आपो ज्योती रस इति सोमाग्न्योस्तेज उच्यते ||
तदात्मकं जगत् सर्वं रसस्तेजोद्वयं स्मृतम् |
अमृतं तदनाशित्वाद्बृहत्त्वाद्ब्रह्म गद्यते ||
यदानन्दात्मकं ब्रह्म सत्यज्ञानादिलक्षणम् |
तद्भूर्भुवः स्वरित्युक्तं सोऽहमित्योमुदाहृतम् ||
एतत्तु वेदवत् स्यात्तु वेदस्य शिर उच्यते |
लक्षणैरिति निर्दिष्टो वेदसारेषु निष्ठितः ||
फलार्थी फलमाप्नोति मोक्षार्थी मोक्षमृच्छति |
इति व्याहृतीनां व्याख्या |

Band III, S. 913, Pranava: Bedeutung und Nyasa
अथ प्रणवमन्त्रः |
प्रपञ्चसारे |
अथ प्रणवसंज्ञकं प्रतिवदामि मन्त्रं वरं सजापमपि सार्चनं सहुतकॢप्ति सोपासनम् |
अशेषदुरितापहं विविधकामकल्पद्रुमं विमुक्तिफलसिद्धिदं विमलमानसैः सेवितम् ||
आद्यः स्वरः समेतोऽमरेण सधसप्तमश्च बिन्दुयुतः |
प्रोक्तः स्यात् प्रणवोऽत्र त्रिमात्रिकः सर्वमन्त्रसमवायी ||
मन्त्रस्यास्य मुनिः प्रजापतिरथ च्छन्दश्च देव्यादिका गायत्री गदिता जगत्तु परमात्माख्यस्तथा देवता |
अङ्गैर्वर्गमध्यगध्रुवयुतैरङ्गानि कुर्यात् स्वरैर्मन्त्री जातियुतैश्च सत्यरहितैर्वा व्याहृतिभिः क्रमात् ||

Lesungshinweise: [Die technische Lautbildungszeile bleibt als Drucklesung bewahrt; keine ungesicherte Bīja-Reihe wird daraus ergänzt.] Die folgende Lautanweisung zum Gliedernyāsa ist teilweise beschädigt und verbindet Vokale, Dhruva/Praṇava und die rituellen Endungen.

Band III, S. 913, Pranava: Vishnu-Meditation
अथ ध्यानम् |
विष्णुं भास्वत्किरीटाङ्गदवलयगलाकल्पहारोदराङ्घ्रिश्रोणीभूषं सुराजन्मणिमकरमहाकुण्डलामण्डिताङ्गम् |
हस्तोद्यच्चक्रशङ्खाम्बुजगदममलं पीतकौशेयवासोविद्योतद्भासमुद्यद्दिनकरसदृशं पद्मसंस्थं नमामि ||

Lesungshinweise: [Die Druckfußnote nennt in Textzeuge 4 für die Verbindung mit der leuchtenden Krone eine Variante mit „bhāsvatkalāpa“.]

Band III, S. 913–914, Pranava: Purashcharana und Abschluss
अस्य पुरश्चरणं कोटिजपः |
तदुक्तं तत्रैव |
दीक्षितो मनुमिमं शतलक्षं संजपेत् प्रतिहुनेच्च दशांशम् |
पायसैर्घृतयुतैश्च तदन्ते विप्रभूरुहभवाः समिधो वा ||
सर्पिःपायसरूपैस्तिलसमिदाज्यैर्हि योऽनले जुहुयात् |
ऐहिकपारत्रिकमपि स तु लभते वाञ्छितं फलं न चिरात् ||
पूजाविधिमुक्त्वा |
इत्थं मन्त्री तारमनुर्जाप्यहुतार्चाभेदैरङ्गीकृत्य च युञ्ज्यादपि योगान् |
यैः संलब्ध्वा चेह समग्रां श्रियमन्ते विष्णोर्धाम प्राप्य स योगी लभते सत् ||
इति प्रणवपुरश्चरणम् |

Lesungshinweise: [Die Stoffreihe im zweiten Vers ist im Druck leicht beschädigt; der „Brahmanenbaum“ wird nicht ohne weiteren Beleg botanisch festgelegt.]

Band III, S. 914, Vedischer Mrityunjaya: Mantra und Zuordnung
अथ वैदिकमृत्युञ्जयमन्त्रः |
मेरुतन्त्रे |
मृत्योर्भयं तु सर्वेषां सर्वदा सर्वकर्मसु |
तस्मिन् जिते तु देवादिमोक्षान्तं साधयेज्जनः |
तदर्थं संप्रवक्ष्यामि मन्त्रं मृत्युञ्जयाभिधम् ||
उपासना तस्य न स्याद्यश्चाल्पायुश्च रोगभाक् |
त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम् ||
उर्वारुकमिव बन्धनान्मृत्योर्मुक्षीयमामृतात् |
वशिष्ठोऽस्य मुनिश्छन्दोऽनुष्टुब् देवस्त्र्यम्बकः ||
त्रिचतुर्वसुगोपञ्चत्रिभिर्वर्णैः षडङ्गकम् |

Lesungshinweise: [Die Gleichsetzung des Zahlworts go mit neun folgt hier der angegebenen Gliederung von insgesamt 32 Silben; die Quelle selbst gibt die Zahlwörter.] Der nächste Satz bringt fehlende Verehrung mit kurzem Leben und Krankheit in Verbindung; die grammatische Lesung ist beschädigt.

Band III, S. 914, Vedischer Mrityunjaya: Meditation
ध्यानमाह |
हस्ताभ्यां कलशद्वयामृतरसैराप्लावयन्तं शिरो द्वाभ्यां तौ दधतं मृगाक्षवलये द्वाभ्यां वहन्तं परम् |
अङ्कन्यस्तकरद्वयामृतघटं कैलाससंस्थं शिवं स्वच्छाम्भोजगतं नवेन्दुमुकुटं देवं त्रिनेत्रं भजे ||

Lesungshinweise: [Die Quelle beschreibt die achtarmige Gestalt über vier Handpaare; die doppelte Bezugnahme auf die oberen Krüge bleibt erhalten.]

Band III, S. 914–915, Vedischer Mrityunjaya: Purashcharana und Abschluss
पुरश्चरणम् |
जपेल्लक्षमिमं मन्त्रमेवं ध्यायेज्जितेन्द्रियः |
जुहुयाद्दशभिर्द्रव्यैरयुतं घृतसंयुतैः ||
दशद्रव्याणि तत्रैवोक्तानि |
बिल्वं पलाशं खदिरं वटं च तिलसर्षपौ |
पायसं दधि दूर्वां च तथैकेन सहस्रकम् ||
तर्पयित्वाऽभिषिञ्च्याथ ब्राह्मणांस्तोषयेद्गुरुम् |
एवं कृते प्रयोगार्हो जायतेऽयं महामनुः ||
इति वैदिकमृत्युञ्जयपुरश्चरणम् |

Lesungshinweise: [Die Aufzählung enthält neun ausdrücklich benannte Stoffe; möglicherweise ist das bereits genannte Ghee der zehnte. Der Druck wird nicht durch einen erfundenen weiteren Stoff ergänzt.]

Band III, S. 915, Rudradhyaya: Dialog und Viniyoga
अथ रुद्राध्यायपुरश्चरणविधिः |
तत्रैव |
श्रीविष्णुरुवाच |
देवदेव महादेव भक्तानुग्रहकारक |
कालस्त्वमसि लोकानां महामाया त्वियं परा ||
आवयोः के तुष्टिकरा मन्त्राः सूक्तानि तद्वद |
येन भुक्तिश्च मुक्तिश्च क्लेशो नैव च नैव च ||
श्रीशिव उवाच |
विष्णो गोप्यं त्वया पृष्टं न वाच्यं तान्त्रिके द्विजे |
तन्त्रे मे तामसं रूपं त्वया पृष्टं तु सात्त्विके ||
भोगमोक्षैकनिलयं चतुर्वेदोत्तमोत्तमम् |
मन्त्रं स्तोत्रेश्वरं तन्मे जानीहि शतरुद्रियम् ||
छन्दांस्यनुष्टुबादीनि अघोरोऽस्य मुनिर्मतः |
देवताऽस्य भवेद्रुद्र आदित्यः परपुरुषः ||
पद्धतौ |
श्रीरुद्रप्रीतये शतरुद्रियजपे विनियोगः |

Lesungshinweise: [Die Abgrenzung zwischen vedisch-sattvischer und tantrisch-tamasischer Überlieferung ist die Position des zitierten Textes.]

Band III, S. 915–916, Rudradhyaya: Hand- und Gliedernyasa
अथ कराङ्गन्यासौ तत्रैव |
ॐ अग्निहोत्रात्मने अङ्गुष्ठाभ्यां नमः |
ॐ दर्शपूर्णमासात्मने तर्जनीभ्यां नमः |
ॐ चातुर्मास्यात्मने मध्यमाभ्यां नमः |
ॐ निरूढपशुबन्धात्मने अनामिकाभ्यां नमः |
ॐ ज्योतिष्टोमात्मने कनिष्ठाभ्यां नमः |
ॐ चत्वारिंशच्छतसहस्रात्मने करतलपृष्ठाभ्यां नमः |
एवं हृदयादिन्यासः |
महान्यासस्तु विस्तरभयादुपेक्षितः |

Lesungshinweise: [Die letzte Zahlverbindung wird wörtlich bewahrt und nicht in eine unbelegte Gesamtzahl umgerechnet.]

Band III, S. 916, Rudradhyaya: kosmisches Linga und Anrufung
अथ ध्यानम् |
आपातालनभःस्थलान्तभुवनब्रह्माण्डमाविस्फुरज्ज्योतिःस्फाटिकलिङ्गमौलिविलसत्पूर्णेन्दुवान्तामृतैः |
आस्तोकाप्लुतमेकमीशमनिशं रुद्रानुवाकान् जपन् ध्यायेदीप्सितसिद्धयेऽद्भुतपदं विप्रोऽभिषिञ्चेच्छिवम् ||
मेरुतन्त्रे |
पार्थिवोक्तप्रकारेण लिङ्गपूजां ततश्चरेत् |
आराधितो मनुष्यैस्त्वं सिद्धैर्देवासुरादिभिः ||
आराधयामि भक्त्या त्वां मां गृहाण महेश्वर |
आत्वावहन्तु हरयः सचेतसः श्वेतैरश्वैः सह केतुमद्भिः वाताजवैर्बलवद्भिर्मनोजवैरायाहि शीघ्रं मम हव्याय शर्वौं नमः |
एतत्ते रुद्रभागं तेन परो मूजवतोऽतीहि अवततधन्वा पिनाकवसः कृत्तिवासा अहिंसन्नः शिवोऽतीहि |
चत्वारि शृङ्गा त्रयो अस्य पादा द्वे शीर्षे सप्तहस्तासो अस्य त्रिधा बद्धो वृषभो रोरवीति महादेवो मर्त्याँ आविवेश |
प्रसन्नो भव देवेश सुमुखो भव शङ्कर |
शान्तो भवस्व चात्र त्वं मम चाभिमुखो भव ||

Lesungshinweise: [Einzelne vedische Wortformen werden nach dem unakzentuierten Druck bewahrt.]

Band III, S. 917, Rudradhyaya: Abhisheka und Avartana
स्वामिन् सर्वजगन्नाथ यावत् पूजावसानकम् |
तावत् त्वं प्रीतिभावेन लिङ्गेऽस्मिन् सन्निधौ भव ||
अभिषेकं ततः कुर्यादमृतैः पञ्चभिः क्रमात् |
पश्चाच्छुद्धोदकेनाथ ततः पूजनमाचरेत् ||
रौद्रीं धारां ततः कुर्यात् प्रोच्यते तद्विधानकम् |
नमस्ते रुद्रयाविष्णु इत्यध्यायद्वयेन च ||
आवर्तनमिति प्रोक्तं गङ्गास्नानफलप्रदम् |
आवर्तनाभिषेकं तु यः कुर्वीत प्रत्यहं नरः ||
तस्य दैनन्दिनं पापं दैवज्ञ नाशमाप्नुयात् |
सन्ध्यावन्दनतः क्षीणं तच्चेत् प्राजन्मजं हरेत् ||

Lesungshinweise: [Die verkürzten Textbezeichnungen des Drucks werden als solche beibehalten.]

Band III, S. 917–918, Rudradhyaya: Rudri bis Atirudra
एकः पाठो नमस्तस्य अनुवाकः परस्य च |
एवं भवा नमस्ते स्युर्याविष्णुस्तथैककम् ||
इयं रुद्री समाख्याता रौद्रपापविकृन्तनी |
अनया प्रत्यहं यस्तु कुर्याल्लिङ्गेऽभिषेचनम् ||
जन्मजन्मकृतं पापं वर्षे वर्षे प्रणश्यति |
सप्तजन्मकृतं पापं नष्टे लक्ष्मीर्विवर्धते ||
वंशश्च स्थिरतामेति यशो याति दिगन्तरम् |
सूते चास्य यथा रूपं तथा तोये प्रणश्यति ||
रौद्रीभिरेकादशभिर्लघुरुद्रः प्रकीर्तितः |
अनेन सिक्तं यो लिङ्गं ते न पश्यन्ति भास्करिम् ||
एकादशभिरेतैस्तु महारुद्रः प्रकीर्तितः |
निर्धनानां द्विजानां च महापातकनाशनः ||
अनेन विहितो होमः सोमयागफलं स्मृतम् |
अनधिकाराद्दीक्षायां कलौ पक्षस्त्वयं मतः |
एकादशमहारुद्रैरतिरुद्रः प्रकीर्तितः |

Lesungshinweise: [Die klaren Elferverhältnisse werden getrennt von den beschädigten Detailzeilen festgehalten.] Eine weitere Bildzeile über Gestalt und Wasser ist beschädigt und bleibt unaufgelöst.

Band III, S. 918, Rudradhyaya: Überlieferungszweig und Entlohnung
तथा |
शाखायां यस्य तु यथा स्वाध्यायो पठितोऽसौ |
पठनीयस्तथा तेन शाखाभेदं न कारयेत् ||
न रुद्रो यस्य शाखायां तैत्तिरीयं पठेत् स तु |
शाखा तु यजमानस्य ब्राह्मणद्वारतः कृते ||
अथ वा तैत्तिरीया स्यादन्या शाखा प्रयुज्यते |
शाखामिश्रं कृतं कर्म यजमानं विनाशयेत् ||
धनलोभात् परार्थं यो विप्रो मामभिषिञ्चति |
स तु चाण्डालवज्ज्ञेयो निर्धनः सप्तजन्मसु ||
कुटुम्बिना तु यत्नेन धनार्थं यच्च पूजनम् |
कृते चेज्जपदाताभ्यां तद्दशांशोऽस्य निष्कृतिः ||
तथा |
रुद्रो न यस्य शाखायां परिचीयान्वितं स तु |
पठेद्रुद्रं तैत्तिरीयं लुप्तशाखस्तमेव हि ||
मन्त्रः प्रयोगसहितो रुद्राध्यायोऽथ वक्ष्यते |
असंस्कृताय नो वाच्यं तान्त्रिकाय कदा च न ||

Lesungshinweise: [Diese sozialen Wertungen und Zugangsregeln werden als historische Position der Vorlage dokumentiert, nicht als redaktionelle Vorgabe übernommen.]

Band III, S. 918–919, Rudradhyaya: erste Mantragruppe und Befriedung
तत्रादौ |
ॐ नमस्ते रुद्रमन्यव इत्यारभ्य मा हिंसीः पुरुषं जगदित्यन्तानां पुरश्चरणप्रयोगाः |
दशलक्षं जपेदिहादृत्य एता जितेन्द्रियः |
लक्षमेकं प्रजुहुयात् प्रत्येकं योऽबलिमान् ||
यवगोधूमकं क्षौद्रतिलाज्यदधिसंयुतम् |
यत्किञ्चित् कार्यमुद्दिश्य तस्य सिद्धिः प्रजायते ||
एवमेव सहस्रं चैकैकादशदिनं हुनेत् |
ग्रामगं बालग्रहं नश्यते नात्र संशयः ||
कुमारसङ्कं ग्रामे द्वादशाहेन नश्यति |
होमः पञ्चदशाहं तु राष्ट्रोपद्रवनाशनः ||
होमाद्विंशतिरात्रेण देशोपद्रवनाशनम् |
पृथिव्युपद्रवो नश्येन्मासमात्रेण होमतः ||
गवामुपद्रवे जाते गोष्ठमध्ये तदा हुनेत् |
वैकङ्कतसमिद्दूर्वायुतं शान्तिः प्रजायते ||
अयुतद्वयहोमेन महाशान्तिर्भवेद्ध्रुवम् |

Lesungshinweise: [Die Quelle zitiert die Gruppe nur mit Anfang und Ende, nicht vollständig.] [Die Graha- und Befriedungswirkungen sind historische Zuschreibungen; eine beschädigte Wortform bei der Kinderbedrängnis bleibt vorläufig.]

Band III, S. 919, Rudradhyaya: sivena vacasa und adhyavocat
शिवेन वचसा इत्यादि |
जपेदयुतसङ्ख्याकं शापमोक्षः प्रजायते |
शिशिरे तु जले प्रातर्लक्षं जप्त्वा सुखी भवेत् ||
अध्यवोचदिति |
लक्षमेकं पुरश्चर्या होमः स्याच्छ्वेतसर्षपैः |
व्याधिसङ्क्रामणी चेयं प्रयोगान्तरमुच्यते ||
सप्ताभिमन्त्रितान् कृत्वा सर्षपानातुरस्य तु |
चतुर्दिक्षु क्षिपेद्दशा दशाभ्यः प्रजायते ||
सप्ताभिमन्त्रितान् कृत्वा पथि गच्छंस्तु सर्षपान् |
दशदिक्षु क्षिपेत्त्रयं पथि क्षेमः प्रजायते ||
ब्रह्मराक्षसयक्षाद्यैः पिशाचप्रेतभूतकैः |
आविष्टसर्षपैस्ताड्यः सप्तवाराभिमन्त्रितैः ||
पुनः पुनर्मन्त्रपाठपूर्वकं ते धनार्थिनः |
धनं गृहीत्वा गच्छन्ति करे तं द्रुतमेव च ||

Lesungshinweise: [Diese Exorzismusvorstellungen werden historisch dokumentiert; beschädigte Einzelanweisungen werden nicht zu einem heutigen Verfahren ergänzt.] Senfkörner werden siebenmal besprochen und in den vier Richtungen um einen Kranken ausgestreut; die anschließende Wendung mit „zehn“ ist beschädigt.

Band III, S. 920, Rudradhyaya: weitere Anwendungen von adhyavocat
शिवमावाह्य तं यजेत् ताडयेद्गौरसर्षपैः |
रात्रिं समस्तां स्कन्दादिग्रहपीडा विनश्यति ||
अनेन मन्त्रयित्वा तु दद्याच्छास्त्रोक्तमौषधम् |
तत्कालं तद्गुणाय स्यान्नन्यथाऽसौ यथाविधि ||
अभिमन्त्र्य जलं दद्यात् सर्वसर्पभवां रुजम् |
हरेत् सर्वग्रहाणां च सर्षपैस्ताडनात् तथा ||
सर्वभूतोद्भवां पीडां भस्मधारणतो जयेत् |
दिवसे च तथा रात्रौ त्रिकालमभिमन्त्रयेत् ||
सहस्रैकं सहस्रकं क्षिपेद्वागाहदे तु तत् |
त्रिकालं वाऽभ्युपेता नाशं गच्छन्ति पन्नगाः ||
भस्माभिमन्त्रितं कृत्वा पन्नगाक्रान्तमन्दिरे |
क्षिपेत् तत्कालादेव पन्नगोत्सादनं भवेत् ||

Lesungshinweise: [Die Zahlen-/Ortszeile mit sahasra und vāgāhada ist nicht sicher lesbar. Die Passage beschreibt historische Heil- und Schutzvorstellungen und liefert keine verlässliche Schlangenbissbehandlung.] Es folgt eine tags und nachts dreimalige Besprechung mit einer beschädigten Zahlen- und Ortsangabe, danach die Behauptung, Schlangen würden verschwinden.

Band III, S. 920, Rudradhyaya: asau yas tamra
असौ यस्ताम्र इत्यादि |
उदयास्तमये सूर्यमेताभ्यामुपतिष्ठेत् |
अष्टोत्तरशतं ऋग्द्वयमक्षयारोगदो भवेत् ||
सहस्राभिजलेन क्षीरेण स्नापयेच्छिवम् |
अब्देकेन प्रसन्नः स्याद्धृतस्नानाच्च वर्षणम् ||
अतसीनां तु पुष्पाणि हुनेदयुतसङ्ख्यया |
अवशो वश्यतां याति सविता वरदो भवेत् ||
अर्कवृक्षोद्भवैर्दुग्धैस्तालुतानां तु होमयेत् |
अयुतं चार्कसमिधां सक्तुं च सजलं हुनेत् ||
होमान्ते भगवान् सूर्यो वृष्टिं मुञ्चति नान्यथा |
मन्त्रद्वयं तु भजतामिष्टां सिद्धिं प्रयच्छति ||

Lesungshinweise: [Die unleserliche Stoffverbindung bei Arka wird nicht konkretisiert.] Eine weitere Anweisung nennt Milchsaft des Arka-Baums in einer beschädigten Stoffverbindung, zehntausend Arka-Hölzer sowie Mehl mit Wasser.

Band III, S. 921, Rudradhyaya: namostu nilagrivaya
नमोऽस्तु नीलग्रीवाय इत्यादि |
स्थण्डिलस्योपयुक्तं तु कृत्वा सघृतपायसम् |
कृष्णाष्टमीं समारभ्य यावत् कृष्णचतुर्दशी ||
प्रत्यहं स्नापयेत् तावत् सहस्रेणाभिमन्त्रितम् |
निवेदयेत् तद्देवाय कार्षापणसहस्रकम् ||
सोव्ययमाजायते लाभः सिद्धे मन्त्रे न संशयः |
असिद्धे तु तदर्धं स्यात् सूर्यकान्तदृषद्यपि ||
निवेदनात् पुनर्लाभो लक्षमेकं पुरस्कृतिः |
होमस्तु पायसघृतैरनाख्येयः प्रयोगवान् |

Lesungshinweise: [Die Fußnote nennt „kṛśaram“, ein Reisgericht, als Variante in Zeugen 2 und 3; die genaue Gewinnberechnung bleibt vorläufig.]

Band III, S. 921, Rudradhyaya: pramunca dhanvanas und feindgerichtete Riten
प्रमुञ्च धन्वस्त्वमित्यादि |
आभिः षड्भिस्त्वायुधानि मन्त्रयेच्च सहस्रकम् |
बन्धयित्वा तानि रणे गच्छेत् गच्छन्ति शात्रवः ||
जुहुयादयुतं गर्भकण्टक्या द्वेषकामुकः |
गुडं मुखेन चोत्थाप्यं शत्रोर्नाम स्मरन् जपेत् ||
जपाख्यस्यासनेनैव शत्रुमुत्सादयेद्बलात् |
सम्पूर्णाहं जपन्नेव नगरं ग्राममेव च ||
उत्सादयेच्च राजानमहोरात्रं जपन्निति |
राजपुत्रं दिनार्धेन क्षत्रियं त्रिलवेन च ||
चतुर्भागेन वैश्यं च षड्भागेनैकजातिकम् |
पलाशाश्वत्थबिल्वानामपामार्गस्य च क्रमात् ||
विप्रादिवश्यकामस्तु दधिक्षौद्रघृतान्विताः |
हुनेदयुतसङ्ख्याकाः समिधः कार्यसिद्धये ||

Lesungshinweise: [Dies sind historische magische Wirkungsbehauptungen und soziale Einteilungen der Vorlage; beschädigte Stoff- und Handlungsangaben bleiben offen.]

Band III, S. 922, Rudradhyaya: Fortsetzung der sechs Verse
हीनवर्णान् वशीकर्तुं वरुणार्कवेतसाम् |
साखोटकैश्च जुहुयाद्दुष्ट्या विप्रादिवृत्तिकान् ||
सौगन्धिकान्युत्पलानि कुमुदानि प्रयच्छति |
स्वयम्भुलिङ्गे लक्षं तु चन्दनाक्तानि भक्तितः ||
राज्यभ्रष्टो भवेद्राजा षड्भिर्मन्त्रैः पृथक् पृथक् |
धनार्थी प्राप्नुयाद्वित्तं शकुर्वन्निति पूजयेत् ||
लक्षमेकं तिलानां यः पृथङ्मन्त्रैः शिवोपरि |
आरोपयेत् स शत्रूणां सदा मूर्धनि तिष्ठति ||
अयुतं राजवृक्षस्य समिधो होमयेत् तु यः |
रणे राजकुले द्यूते स शत्रुं त्वरितं जयेत् ||
गुग्गुलं षट्सहस्रं यो दक्षिणामूर्तिसन्निधौ |
यत्कार्यार्थं हुनेत् तस्य सिद्धिः शीघ्रं प्रजायते ||
असाध्यस्यापि सिद्धिः स्याद्धुत्वा चाष्टसहस्रकम् |
यथा महानसे सिद्धमन्नं च जुहुयात् तथा ||
सहस्राष्टकमेतस्य द्रव्यं भवति चाक्षयम् |

Lesungshinweise: [Die Pflanzenbezeichnungen werden ohne ungesicherte botanische Gleichsetzung übernommen.]

Band III, S. 922–923, Rudradhyaya: namaste astu bhagavan und hiranyabahave
एका ऋक् परिशिष्टस्य एतस्याग्रे प्रचक्षते |
नमस्ते अस्तु भगवन्निति |
अयुतं यो जपेदेतं घृताक्तैर्बिल्वपत्रकैः |
प्रतिनामसहस्रं तु हुत्वा स्याल्लोकवन्दितः ||
नमो हिरण्यबाहवे इत्यादि |
पुरश्चरणमेतस्य सहस्राष्टकमीरितम् |
यः सङ्ग्रामगतस्तस्य कौशल्यार्थमिदं जपेत् ||
जपप्रभावाच्छस्त्राद्यैः सोऽरिभिर्नैव बाध्यते |
सुतायाहिर्न्यासपूर्वं परिशिष्टं निगद्यते ||

Lesungshinweise: Eine anschließende Zeile verweist auf einen weiteren Pariśiṣṭa-Zusatz und Nyāsa; ihre Anfangswörter sind beschädigt und bleiben unaufgelöst.

Band III, S. 923, Rudradhyaya: rohita bis avyadhinibhyah
नमो रोहिताय स्थपतये इति |
सहस्रपञ्चकं चास्य पुरश्चरणमुच्यते |
एतज्जपुर्भयं नास्ति व्याघ्रचौरादिजं वने ||
नमः सहमानाय निव्याधिन इत्यादि |
सहस्राष्टकमेतस्य पुरश्चरणमुच्यते |
व्रणादेस्तीव्रपीडाया नाशकोऽस्य जपः स्मृतः ||
नम इषुमद्भ्य इत्यादि |
सहस्रनवकं तावत् पुरश्चरणमस्य तु |
सेनायाश्चतुरङ्गानां शान्तये प्रजपेदिदम् ||
नम आव्याधिनीभ्य इत्यादि |
पुरश्चरणमेतस्य सहस्राणां तु षोडश |
दुष्टग्रहबलिं दत्त्वा जप्त्वा च तं निरामयः ||

Lesungshinweise: [Die Übersetzungen der Anfänge geben nur die in der Quelle zitierten Wörter wieder.]

Band III, S. 923–924, Rudradhyaya: bhavaya bis asusenaya
नमो भवाय च इत्यादि |
पुरश्चर्यायुतं चास्य विभवार्थं प्रयोजयेत् |
त्रिसन्ध्यासु पठेदेतदब्दैकेन भाग्यवान् ||
नमो ह्रस्वाय इत्यादि |
सहस्रपञ्चकं तावत् पुरश्चरणमुच्यते |
गणस्याग्रत्वमाप्नोति मन्यते च परैरपि ||
नमो ज्येष्ठाय च इत्यादि |
सहस्रदशकं तावत् पुरश्चरणमुच्यते |
ज्ञातृश्रेष्ठत्वमाप्नोति जपे तस्य न संशयः ||
नम आशुषेणाय इत्यादि |
पुरश्चर्या तु निर्दिष्टा सहस्राणां तु पञ्चकम् |
जप्त्वा नश्यति खञ्जत्वं पादुकासिद्धिमाप्नुयात् ||

Band III, S. 924, Rudradhyaya: dundubhyaya bis somaya
नमो दुन्दुभ्याय इत्यादि |
अयुतद्वितयं चास्य पुरश्चरणमुच्यते |
सङ्ग्रामजयकृच्चायमनुवाकः प्रकीर्तितः ||
नमः कूप्याय च इत्यादि |
षट्सहस्रं पुरश्चर्या ग्रहेणाधिष्ठितो निधिः |
अभिमन्त्रितमेतेन तोयं तन्निधिमोचकम् ||
नमः सोमाय च इत्यादि |
पुरश्चर्याऽयुतमिता जपेदष्टोत्तरं शतम् |
त्रिकालं भस्मतोयं च भक्षयेल्लेपयेत् तथा ||
मासत्रयाद्राजयक्ष्मा किलासी श्वित्रमर्बुदः |
नश्येद्देहो भवेद्दिव्यः क्षुद्ररोगा दिनत्रयात् ||

Lesungshinweise: [Die historischen Krankheitsnamen werden nicht in sichere moderne Diagnosen umgedeutet; die Angaben sind keine Belege für Heilwirksamkeit.]

Band III, S. 924, Rudradhyaya: tirthyaya und irinyaya
नमस्तीर्थ्याय च इत्यादि |
षट्सहस्रं पुरश्चर्या षण्मासं तीर्थगो जपेत् |
यथोक्तं तत् तीर्थफलं भुञ्जते चेह जन्मनि ||
नम इरिण्याय च इत्यादि |
सहस्रनवकं तावत् पुरश्चरणमुच्यते |
धातुवादो राजतस्तु सिध्यते तत्प्रभावतः ||
अत्रास्ति परिशिष्टस्यानुवाक एक एव हि |
रजस्याय च चैतस्य नमोऽन्तस्यायुतः पठेत् ||

Lesungshinweise: [Die Quelle bietet auch diesen Zusatz nur als Textverweis.]

Band III, S. 924–925, Rudradhyaya: nindikaya und urvyaya
नमो निन्दिकाय च इत्यादि |
सहस्राष्टकमेतस्य पुरश्चरणमुच्यते |
बालग्रहा विनश्यन्ति बर्हिपिच्छौघमार्जनात् ||
नम ऊर्व्याय च इत्यादि |
पुरश्चर्यासहस्राणां चतुष्टयमुदाहृतम् |
अभिमन्त्र्य जलं देयं शोकशान्त्यै तु शोकिने ||

Lesungshinweise: [Die beiden verkürzten Mantra-Anfänge sind nach dem Druck vorläufig gelesen.]

Band III, S. 925, Rudradhyaya: kirikebhyah – Reichtum und Herrschaft
नमो वः किरिकेभ्य इत्यादि |
तिलहोमेनायुतेन कार्षापणसहस्रकम् |
उद्यमाद्वाऽथ भूपालात् प्राप्नुयाद्वर्षमध्यतः ||
अपामार्गस्य समिधाऽयुतं हुत्वा रसापतिः |
सहस्रस्वर्णतुल्यस्य स्वस्य सिद्धिः सकृद्भवेत् ||
गुग्गुलप्रतिमां कृत्वा क्षुरेणोत्कर्तयेच्च ताम् |
जुहुयादष्टसाहस्रं लभेत् कन्यामलङ्कृताम् ||
एवं कृत्वाऽथ वा होमं धनार्थी जपपूर्वकम् |
सुवर्णानां तु शतकं प्राप्नुयाद्वर्षमध्यतः ||
हुनेदीक्षुखण्डानि चैकादशसहस्रकम् |
घृताक्तानि लभेन्मासाद्गाव एकादशैव हि ||
पुरश्चरणपूर्वं तु लक्षैकं तिलतण्डुलान् |
यो हुनेत् तस्य गेहे तु राज्यलक्ष्मीः स्वयं वसेत् ||
एवं च तिलधान्याभ्यां होमाल्लक्ष्मीः स्थिरा भवेत् |
शतपुष्पमयीं कृत्वा प्रतिमां राजरूपकाम् ||
सहस्रं जुहुयाद्राजा वशोऽवश्यं प्रजायते |
पद्मोत्पलानां लक्षं तु हुत्वा भूयः श्रियं लभेत् ||
चणकप्रतिमालक्षं होमयेद्गुग्गुलैर्वटीम् |
स्मृतसामन्तराज्यं स प्राप्नोत्येव न चान्यथा ||

Lesungshinweise: [Die unklaren Verbindungen werden nicht in eine präzise Herstellungsanleitung umgeformt.] Die letzte, beschädigte Verbindung nennt Kichererbsenfiguren beziehungsweise Guggulu-Kugeln und hunderttausend Opfer zur Erlangung eines vorgestellten Vasallenreiches.

Band III, S. 926, Rudradhyaya: kirikebhyah – Kreuzweg und Sprache
हुनेद्बिल्वसमिद्भिस्तु दक्षिणामूर्तिसन्निधौ |
लक्षमेकं तदा राष्ट्रं सामन्तस्य लभेद्ध्रुवम् ||
महाचतुष्पथे स्थाप्यं लिङ्गं वल्मीकमृद्भवम् |
स्नापयेत् पञ्चगव्येन रुद्राध्यायेन मन्त्रयेत् ||
मानस्तोकेन मन्त्रेण चाभिषिञ्चेन्निवेद्यकम् |
सघृतं पायसं दद्याद्भूतेभ्यश्च तथा बलिम् ||
एवं मासत्रयं कृत्वा महदैश्वर्यमाप्नुयात् |
पलं वाऽर्धपलं वाऽपि दक्षिणमूर्तिसन्निधौ ||
श्वेताम्बरां चूर्णयित्वा स्थापयेत् ताम्रपात्रके |
आलोड्य कपिलाज्येन प्रदेशिन्याऽभिमन्त्रितम् ||
सहस्राष्टकमेतन मन्त्रेण प्रपिबेदथ |
भवेत् तस्याप्रतिहतं वाक्यं सर्वत्र निश्चितम् ||

Lesungshinweise: [Śvetāmbarā ist hier nicht sicher identifiziert; die historische Rezeptur wird nicht botanisch ergänzt und nicht als Einnahmeempfehlung verstanden.]

Band III, S. 926, Rudradhyaya: kirikebhyah – Vieh und Ersatzstoffe
उदुम्बरस्य समिधो दध्यक्ताश्चायुतं हुनेत् |
स्वामी बहुगवां स स्यात् क्षीयन्ते नास्य धेनवः ||
बिल्वानां तु घृताक्तानां हुनेदष्टसहस्रकम् |
सुवर्णाष्टकमाप्नोति ह्यसिद्धो रजताष्टकम् ||
बिल्वाभावे त्वामलकं तदभावे उदुम्बरम् |
तस्याभावे हैमवती तदभावे विभीतकम् ||
श्रीखण्डगोघृताक्तानां पद्मानां लक्षमेककम् |
हुनेद्यस्तस्य लक्ष्मीस्तु स्वयमेवोपतिष्ठते ||
द्रापे अन्धसस्पत इत्यादि |
अनेन जुहुयादाज्यमयुतान्नियतावधि |
अक्षयाण्यस्य वासांसि भवन्ति च तथा तथा ||

Band III, S. 927, Rudradhyaya: ya te rudra – Schutzfaden
या ते रुद्र इत्यादि |
ऊर्णा ग्राह्या जीवद्वेस्तनस्तन्तुर्विधाय च |
एकादशारं कुर्यात् सूत्रमेकेकसूत्रकम् ||
सहस्रमभिमन्त्र्याथैकादश ग्रन्थयः स्मृताः |
एवं संपूज्य तां रज्जुं धूपं दत्त्वा च बन्धयेत् ||
वामहस्ते तु गर्भिण्या बद्धं सा सुखतः सुवेत् |
दक्षे बालकहस्ते तु सुखं तिष्ठति बालकः ||
धनिको बाहुमूले वा कण्ठे वा धारयेदिदम् |
कदा चिदुत्तमर्णस्य भयं तस्य न जायते ||

Lesungshinweise: [Die sozialen Begriffe dhanika und uttamarṇa stehen im Druck in einer nicht ganz stimmigen Verbindung. Geburtshilfliche und sonstige Schutzwirkungen sind Quellenzuschreibungen.] Wolle wird genommen; die Herkunftsverbindung der ersten Zeile ist beschädigt.

Band III, S. 927–928, Rudradhyaya: imam rudraya – Befriedung
इमां रुद्राय इत्यादि |
अष्टोत्तरसहस्रं तु प्रत्यहं जुहुयात् तिलान् |
अयाचितं धनं तेन लोकेभ्य उपलभ्यते ||
यश्च दूर्वाप्रवालानां घृताक्तमयुतं हुनेत् |
महाज्वरोपघातेऽपि मृतकल्पः स जीवति ||
माक्षिकपायसाज्यादी अयुतं जुहुयाच्छुचिः |
महाग्रहज्वरादिभ्योऽभिचाराच्च प्रमुच्यते ||
वैकङ्कतानामयुतं समिधानां घृतैर्हुनेत् |
ज्वरादिकभवा पीडा सद्य एव विनश्यति ||
द्रव्याद्यर्थं यदा केचिच्छत्रुभिरभिभूयते |
तदा तुषान् प्रजुहुयादयुतं सुखमेधते ||
वैकङ्कतीश्च समिध औदुम्बरीस्तिलांस्तथा |
अनेन जुहुयाल्लक्षं सर्वशान्तिकरं स्मृतम् ||
गवां वाऽन्यपशूनां वा ह्युपघाते तु तत्स्थले |
अग्निं संस्थाप्य जुहुयाद्वैकङ्कतीर्दधिप्लुताः ||
अयुतं तस्य शान्तिः स्यात् पालाशानां तथायुतम् |
घृताक्तानां प्रजुहुयान्महाज्वरमुखा ग्रहाः ||
राक्षसा भूतवेतालाः प्रेताश्चापि पिशाचकाः |
जनं चापि गजं चाश्वं मुक्त्वा गच्छन्ति दूरतः ||

Lesungshinweise: [Die Heil- und Schutzwirkungen sind Aussagen der historischen Quelle.]

Band III, S. 928, Rudradhyaya: imam rudraya – Schutz eines Ortes
जनानां जननं यस्मिन् गेहे भवति भूरिशः |
मरणं वाऽथ हानिर्वा तत्र शान्तिरुदीयते ||
घृताक्तानां तिलानां तु जुहुयादयुतं द्विजः |
यस्मिन् देशे महामारी व्याघ्रादीनां भयं च वा ||
देवरक्षोभयं यत्र तत्र शान्तिं वदाम्यहम् |
पुरस्य मध्यभागे तु वह्निस्थापनमाचरेत् ||
चतुर्दिक्षु च सन्नद्धा गुप्ताश्चत्वार एव हि |
नराः स्थाप्यास्ततः कर्म सावधानः समाचरेत् ||
अष्टोत्तरसहस्रं तु घृताक्तान् जुहुयात् तिलान् |
ततोऽर्धरात्रसमये चौदनं सघृतं तिलान् ||
पिष्टं माषोदनं चापि कृशरं परमान्नकम् |
सुप्ते जनपदे दद्यात् स्थाने स्थाने ततो बलिम् ||
पलाशपत्रे रुद्रेभ्यो रक्षोभ्यस्तदनन्तरम् |
कुर्यादेवं पक्षमेकं सर्वोपद्रवनाशनम् ||

Lesungshinweise: [Die Lesung „Geburt“/janana ist im Druck vorhanden, in diesem Zusammenhang aber auffällig.]

Band III, S. 928–929, Rudradhyaya: mrda no und ma no mahantam
मृडानो रुद्र इत्यादि |
सहस्रं प्रजपेत् तोये तीरे संपूजयेत् शिवः |
यावदह्रे भवेदिष्टविधादाहार्वाङ्नि[पाठ अस्पष्ट] ||
मानो महान्तम् इत्यादि |
परिजनस्य बालानामारोग्यार्थं तिलान् हुनेत् |
अयुतं शीतलादिभ्य आरोग्यं जायते द्रुतम् ||

Band III, S. 929, Rudradhyaya: ma nas toke – Vorbereitung und Erneuerung
मानस्तोके इत्यादि |
मानस्तोकं महाकल्पं सर्वतन्त्रेषु गोपितम् |
कथयिष्यामि मुनये देवानां कार्यसिद्धये ||
अतिकृच्छ्रेण कृच्छ्रेण तथा चान्द्रायणेन च |
आदौ संशोध्य चात्मानं पूतकायो जपं चरेत् ||
जपव्रते तु भुञ्जीत शाकं वा यावकं पयः |
भिक्षां वा जपतस्तस्य भवेदयुतसंख्यकम् ||
सहस्रमात्रं होमः स्यात् प्रयोगार्हो भवेन्मनुः |
प्रयोगान्ते त्वहोरात्रं जपः कार्यो निरन्तरम् ||
तद्दशांशेन जुहुयादौदुम्बरीर्घृतान्विताः |
महाव्याहृतिभिः पश्चात् तावदेव घृतं हुनेत् ||
संस्रावभागं संप्राश्य प्रयोगेण क्षयं व्रजेत् |
पुनः कर्म प्रकुर्वीत प्रायश्चित्तं पुनः पुनः ||
स्नायाच्च तीक्ष्णतैलेन सप्तधा मन्त्रितेन च |
मारणादिप्रयोगाणां भवेत् पातकमोचनम् ||

Lesungshinweise: Die knappe Aussage über ein Schwinden durch die Anwendung ist syntaktisch unsicher und wird hier auf die zu erneuernde Ritualkraft bezogen.

Band III, S. 929, Rudradhyaya: ma nas toke – Glanz und Wohlstand
ब्रह्मवर्चसकामस्तु हुनेदष्टसहस्रकम् |
घृताक्तानां च समिधामसाध्यः सर्वकर्मसु ||
पद्मानां तु घृताक्तानां दशरात्रमुपोषितः |
अयुतं जुहुयाल्लक्ष्मीकामो वा शिवदर्शने ||
अपामार्गोद्भवानां च तण्डुलानां तथायुतम् |
हुनेद्दधिघृताक्तानां सर्वार्थस्य समृद्धये ||

Band III, S. 930, Rudradhyaya: ma nas toke – weitere Wünsche
गोसहस्रस्य लाभाय जुहुयादोसर्पिषा च |
आज्याहुतीनां च तथा सहस्राष्टकमादरात् ||
उपोषितो दशाहानि हुनेद्बिल्वफलानि च |
अयुतं च घृताक्तानि लभेदष्टसहस्रकम् ||
सिद्धे मन्त्रे सुवर्णानि न सिद्धे रजतानि तु |
भार्याऽमुकी मे भवतु एतदर्थं हुनेच्छुचिः ||
जातीपुष्पाणि चाज्येन मधुना संयुतानि च |
कपिला तु यदाऽसूतवृषभा वा सिताऽपि गौः ||
आद्यं दुग्धं गृहीत्वाऽस्याः श्रपयेत् तेन वै चरुम् |
अष्टोत्तरशतं हुत्वा तथा वाऽष्टसहस्रकम् ||
मन्त्रयित्वा चरुं तच्च सपत्नीकः प्रभक्षयेत् |
आयुष्मतो दृढान् पुत्रान् जनयेत्रात्र संशयः ||
दूर्वाप्रवालान् जुहुयाद्दधिक्षौद्रघृतान्वितान् |
आयुःकामोऽष्टसाहस्रं चिरमायुः स विन्दति ||
दधिक्षौद्रघृताक्तानां पुष्पाणां कुरुकाशयोः |
सहस्राण्यष्ट जुहुयादिच्छेत् क्षुद्रान् यदा पशून् ||

Lesungshinweise: Zur Erlangung von tausend Kühen nennt der Druck ein Opfer mit Ghee; die erste Stoffverbindung „osarpiṣā“ ist beschädigt.

Band III, S. 930–931, Rudradhyaya: ma nas toke – Einfluss und Schutz
त्रिरात्रोपोषितो भूत्वा गच्छेन्महाचतुष्पथे |
लिप्त्वा भूमिं गोमयेन तद्दैव घृतं मूर्ध्नि ||
पूजयित्वा हुनेद्रामाष्ठोत्तरसहस्रकम् |
कर्मणाऽनेन नृपतिर्भवेद्वश्यो न संशयः ||
सप्ताभिमन्त्रितं तीक्ष्णतैलं तेन करद्वयम् |
सम्यक् पूतस्तेन स्पृष्टो यो ह्यसौ वशगो भवेत् ||
ब्रह्मवर्चसकामस्तु दधिक्षौद्रघृतान्विताः |
बिल्वस्य समिधो हुत्वा लक्षं तेजोनिधिर्भवेत् ||
औदुम्बरीश्च जुहुयाद्दधिक्षौद्रघृतान्विताः |
अयुतं चान्नकामस्तु लभेदन्नं तथा बहु ||
अर्थकामः पलाशस्य समिधो घृतसंयुताः |
लक्षं हुनेत् तस्य धनमक्षयं जायते सदा ||
अपामार्गस्य समिधः कटुतैलसमन्विताः |
हुनेदष्टौ सहस्राणि शत्रोरुच्चाटनं भवेत् ||
उच्चाटनं तु देशादिभ्यः प्रवासनम् |
सर्वोपद्रवनाशार्थं गृहीत्वा ससर्षर्कराः |
मन्त्रयित्वा सहस्रं तु चतुर्दिक्षु क्षिपेत् ततः ||
ऊर्ध्वाधस्तस्य निकटे सर्वोपद्रवनाशनम् |
एवं कृत्वा व्रजेन्मार्गे चौरव्याघ्रभयं हरेत् ||

Lesungshinweise: [Die beschädigten Stoff- und Mengenverbindungen bleiben ausdrücklich vorläufig.] Der Boden wird mit Kuhdung bestrichen; die folgende Verbindung mit Ghee und Kopf ist beschädigt. Nach Verehrung folgen nach vorläufiger Lesung 1008 Darbringungen; dadurch soll ein König beeinflussbar werden. Für allgemeinen Schutz werden nach undeutlicher Lesung Kiesel mit Senf genommen, tausendmal besprochen und in die vier Richtungen sowie nach oben und unten gestreut.

Band III, S. 931–932, Rudradhyaya: arat te, vikiri und sahasrani
आरात् ते गोघ्न इत्यादि |
महाभये समुत्पन्ने व्याघ्रचौरभयादिषु |
चतस्रर्चः स्मरेच्चैतास्तत्क्षयविनाशकाः ||
विकिरि इत्यादि |
जपेदयुतसंख्याकं निरोधे तु महाजनैः |
राज्ञा चोपशमं याति प्रीतिश्चापि प्रजायते ||
सहस्राणि इत्यादि |
यदा तु महतां मृत्युर्भवतेर्वा उपद्रवः |
तदा होमं प्रकुर्वीत वैकङ्कतसमिधैः ||
औदुम्बरीभिः शतमख्या तिलैर्वाऽपि यवैरपि |
प्रत्येकमेकादशधा चाभिमन्त्र्य ततो बलिम् ||
कृशरं वा पायसं वा ततो भूतानि चार्चयेत् |
दद्याद्बिडालमांसस्य बलिं नश्यन्त्युपद्रवाः ||
सहस्राणि सहस्रशो ये रुद्रा इत्यादि |
जपेदेता नव ऋचः परिशिष्टसमन्विताः |
भवन्ति भोगदास्तेन हीना ज्ञानप्रदा मताः ||

Lesungshinweise: [Die letzte Aussage unterscheidet die Rezitation mit und ohne Anhang.]

Band III, S. 932, Rudradhyaya: namo rudrebhyah und Schulanhänge
नमो रुद्रेभ्य इत्यादि |
मध्याह्ने चायुतं साज्यान् जुहुयात् तु सकण्टकान् |
प्रत्यङ्गिराया मन्त्रस्य कर्म कुर्यादयं मनुः ||
मृत्युञ्जयेन सर्वेण नमस्तेऽस्य समापनम् |
तैत्तिरीयेत्यशाखायां परिशिष्टानि सप्त च ||
सद्योजातादयः पञ्च त्र्यम्बकं च यजामहे |
तथा च त्वरितो रुद्र एतन्मन्त्रकमुच्यते ||

Lesungshinweise: [Der Wortlaut „taittirīyetyaśākhāyām“ bleibt lokal unsicher; die Siebenerliste selbst ist lesbar.]

Band III, S. 932, Rudradhyaya: agnavisnu und Camaka-Anwendungen
अग्नाविष्णू इत्यादि |
नित्यं सन्ध्यावन्दनान्ते तिष्ठन् कालत्रयं जपेत् |
अष्टोत्तरसहस्रं तु षण्मासं सत्यवाग्भवेत् ||
वाजश्च मे प्रसवश्च मे इत्यादि |
एतैः सप्तानुवाकैस्तु एवमानादिपञ्चभिः |
आज्याहुतिसहस्रं तु हुत्वा तोये प्रविश्य च ||
शतं जपेदक्षिरोगः कदा चिन्नैव जायते |
जातस्य च प्रशान्तिः स्यान्नेत्रतेजोऽभिवर्धते ||
इध्मश्च मे बर्हिश्च मे इत्यादि |
एतावान्रुद्र आख्यातः सर्वकामफलप्रदः |
विस्वरोऽक्षरः पाठः कृतस्त्वक्षिशान्तये ||
इडादेवहूः इत्यादि |
परिशिष्टं जपेदेतदेष रुद्रविधिः स्मृतः |

Lesungshinweise: Eine Rezitation ohne Tonakzente wird hier mit der Befriedung eines Augenleidens verbunden; die beschädigte Wortfolge wird nur vorläufig so gelesen.

Band III, S. 933, Rudradhyaya: Abschluss und Früchte der Rezitationsmaße
अभिषिञ्चेत् पौष्टिकार्थं शान्तिकामस्तु होमयेत् ||
सिद्धिकामो जपेदेवमक्षराणां तु संख्यया |
इहैव वज्रदेहोऽसौ शिव एव न चापरः ||
पदतुल्यावृत्तिजपाद्वाग्वैसिद्धिरूपजायते |
वाक्यतुल्यावृत्तिजपात् पापं सर्वं विनश्यति ||
ऋचां संख्याजपात् सर्वं क्षुद्रव्याधिं विनश्यति |
अनुवाकसमं जप्त्वा दुष्टग्रहर्तिं जयेत् ||
इति रुद्राध्यायपुरश्चरणप्रयोगः |

Lesungshinweise: [Einzelne Komposita sind im Druck beschädigt; die Zuordnung der Rezitationsmaße ist erkennbar.]

Band III, S. 933, Ganesha-Sukta: Hindernisse und Zuordnungen
अथ गणेशसूक्तपुरश्चरणम् |
तत्रैव |
अथ विष्णो प्रवक्ष्यामि सूक्तं गणपतेः परम् |
यत् साधनं विना सर्वमन्त्रा विघ्नैस्तु विघ्निताः ||
तस्मादादौ गणेशानं प्रसाद्य पुनराचरेत् |
निद्राऽऽलस्यं क्षुधा क्रोधो लोभो मोहो मनोभवः ||
गणनाथानर्चकानामेते विघ्नकराः स्मृताः |
विधानपूर्वकं तस्मात् तत्सूक्तमुपदिश्यते ||
तज्जापकानां कार्याणि स्युरप्रतिहतानि च |
द्वादशार्चस्य सूक्तस्य गणेशस्य महात्मनः ||
ऋषिर्गृत्समदाख्यो हि गणकः परिकीर्तितः |
आद्यानां त्रि-ऋचानां तु छन्दस्त्रिष्टुप् प्रकीर्तितम् ||
उत्तराणां नवानां च गायत्रं छन्द उच्यते |
महागणपतिश्चास्य दैवतं परिकीर्तितम् ||
विनियोगः कीर्तनीयो यथाकार्यानुसारतः |
गणानां त्वा गणपतिं इत्यादि |

Band III, S. 934, Ganesha-Sukta: Nyasa
गणानां त्वा निषुसीद त्वं गणं तथैव च |
आन्तू इन्द्र विद्माहि न हित्वा शूलमेव च ||
अङ्गुष्ठाभ्यां समारभ्य करपृष्ठादिषु न्यसेत् |
गणानां त्वेति बीजश्च हृदयादिषडङ्गकम् ||
एवं न्यासद्वयं कृत्वा षडूर्मिभङ्गिकं चरेत् ||
न्यासान्तराणि पूजाविधानं चोक्त्वा पुरश्चरणमाह |

Lesungshinweise: [Die nur als Incipits zitierten vedischen Verse werden hier nicht zu Vollmantras ergänzt.] Nach diesen beiden Nyāsas wird eine als Brechung der sechs Wogen bezeichnete Übung genannt; der genaue Wortlaut ist beschädigt.

Band III, S. 934, Ganesha-Sukta: Purashcharana
एकविंशसहस्रं तु सूक्तस्येषा पुरस्क्रिया |
जपाद्दशांशहोमस्तु पायसेन घृतेन तु ||
शर्करापञ्चखाद्यैश्च कुसुमैः करवीरजैः |
बिल्वपत्रैरिक्षुखण्डैर्दाडिमीकदलीफलैः ||
मोदकैर्लड्डुकैश्चैव घृतपक्वैर्मनोहरैः |
अलाभे सर्वद्रव्याणां जुहुयात् तिलसर्पिषा ||
होमस्य दशमांशेन गोपयोभिश्च तर्पयेत् |
अथ वेक्षुरसेनैव तदभावे गुडोदकम् ||
तर्पणस्य दशांशेन मार्जयेच्छुद्धवारिभिः |
मार्जनस्य दशांशेन ब्राह्मणान् भोजयेद्बहून् ||
पायसैः पञ्चखाद्यैश्च मोदकैः सिद्धलड्डुकैः |
अपूपमण्डकाद्यैश्च सघृतैः शर्करान्वितैः ||
सहकाररसैः सार्धं तथा च कदलीफलैः |
एवं सिद्धे तु सूक्ते तु यत् फलं तद्विगद्यते ||
महदैश्वर्यमतुलं प्रज्ञां विद्यां यशो बलम् |
वाक्सिद्धिं समवाप्नोति चान्ते ब्रह्मपदं व्रजेत् ||
इति गणेशसूक्तपुरश्चरणविधिः |

Band III, S. 935, Purusha-Sukta: Zuordnung und Körpernyasa
अथ पुरुषसूक्तविधिः |
मेरुतन्त्रे |
वक्ष्ये पुरुषसूक्तस्य विधिं तत्रैव गोपितम् |
आनुष्टुभस्य सूक्तस्य त्रिष्टुबं तस्य दैवतम् ||
पुरुषो यो जगद्बीजमृषिर्नारायणः स्मृतः |
स्नात्वा यथोक्तविधिना प्राङ्मुखः शुद्धमानसः ||
प्रथमां विन्यसेद्वामे द्वितीयां दक्षिणे करे |
तृतीयां वामपादे तु चतुर्थीं दक्षिणे न्यसेत् ||
वामजानौ पञ्चमीं च षष्ठीं जानुनि दक्षिणे |
सप्तमीं वामकट्यां तु अष्टमीं दक्षिणे कटौ ||
नवमीं नाभिदेशे तु दशमीं हृदये न्यसेत् |
एकादशीं कण्ठदेशे द्वादशीं वामबाहुके ||
त्रयोदशीं दक्षभुजे मुखदेशे चतुर्दशीम् |
अक्ष्णोः पञ्चदशीं चैव षोडशीं मूर्ध्नि विन्यसेत् ||
एवं न्यासविधिं कृत्वा पश्चात् पूजां समाचरेत् |

Lesungshinweise: Nun das Verfahren des Puruṣa-Sūkta aus dem Merutantra: „Ich erkläre das dort verborgene Verfahren.“ Die Metrumzeile nennt Anuṣṭubh und Triṣṭubh in beschädigter syntaktischer Verbindung.

Band III, S. 935–936, Purusha-Sukta: sechs Orte der Verehrung
अप्स्वग्नौ हृदये सूर्ये स्थण्डिले प्रतिमासु च ||
षट्स्वेतेषु हरेः सम्यगर्चने योग्यतोच्यते |
आपो ह्यायतनं तस्य तस्मात् तासु सदा हरिः ||
अग्नौ क्रियावतां विष्णुर्योगिनां हृदये हरिः |
पण्डितानां हरिः सूर्यः स्थण्डिले भावितात्मनाम् ||
प्रतिमास्वल्पबुद्धीनां षट्प्रकाराश्च ताः स्मृताः |
अकृत्रिमाः कृत्रिमाश्च अचलाश्च चलाचलाः ||
निर्जीवाश्च सजीवाश्च तासां वक्ष्यामि लक्षणम् |
अकृत्रिमा च द्विविधा शालग्रामोऽतिपावनः ||
तदभावे द्वारकायाश्चक्रं तद्वच्च पावनम् |
कृत्रिमा दशधा प्रोक्ताः श्रेयास्ताः पूर्वपूर्वतः ||
स्याद्रत्नखचिता त्वाद्या स्वर्णजा रूप्यजाऽपि च |
ताम्रजा पीत्तलोजाता स्फाटिका रक्तश्वेतजा ||
काष्ठजा मृत्तिकाजाता चित्ररूपेति च क्रमात् |
अचलाः क्षेत्ररूपास्तु हरिद्वारं यथा गया ||
देवताभिः कृता यास्तु मूर्तयस्ताश्चलाचलाः |
जगन्नाथो वेङ्कटेशः पाण्डुरङ्गादयस्तु ते ||
सजीवा ब्राह्मणा गावो निर्जीवः पिप्पलः स्मृतः |

Lesungshinweise: [Die Stoff- und Zählverbindung bei Kristall sowie Rot und Weiß ist knapp.]

Band III, S. 936, Purusha-Sukta: sechzehn Verehrungsgaben
मन्त्रन्यासं पुरा कुर्यात् स्वदेहे देवतासु च ||
गायत्र्यै[पाठ अस्पष्ट]न्यस्ताङ्गः पूजयेद्विष्णुमव्ययम् |
आद्ययाऽऽवाहयेद्देवमृचा तु पुरुषोत्तमम् ||
द्वितीययाऽऽसनं दद्यात् पाद्यं दद्यात् तृतीयया |
अर्घ्यं चतुर्थ्या दातव्यं पञ्चम्याऽऽचमनीयकम् ||
षष्ठ्या स्नानं प्रकुर्वीत सप्तम्या वस्त्रमेव च |
यज्ञोपवीतमष्टम्या नवम्या चानुलेपनम् ||
पुष्पं दशम्या दातव्यमेकादश्या तु धूपकम् |
द्वादश्या दीपिकं दद्यात् त्रयोदश्या निवेदनम् ||
चतुर्दश्या नमस्कारं पञ्चदश्या प्रदक्षिणम् |
स्नाने वस्त्रे च नैवेद्ये दद्यादाचमनीयकम् ||
दक्षिणां च यथाशक्त्या षोडश्या तु प्रदापयेत् |
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा जपं कुर्वन् समाहितः ||
यथाशक्ति जपित्वा तु सूक्तं तस्मै निवेदयेत् |

Lesungshinweise: Die folgende beschädigte Zeile verbindet den Gāyatrī-Nyāsa mit der Verehrung des unvergänglichen Viṣṇu.

Band III, S. 937, Purusha-Sukta: Feuerverehrung
देवस्य दक्षिणे पार्श्वे कुण्डं स्थण्डिलमेव च ||
कारयेत् प्रथमेनैव द्वितीयेन तु प्रोक्षणम् |
तृतीयेनाग्निमादध्याच्चतुर्थेन समिन्धनम् ||
पञ्चमेनाज्यश्रयणं चरोश्च श्रयणं तथा |
षष्ठेनैवाग्निमध्ये तु कल्पयेत् पद्ममासनम् ||
चिन्तयेद्देवदेवेशं कालानलसमप्रभम् |
ततो गन्धं च पुष्पं च धूपदीपनिवेदनम् ||
अनुज्ञाप्य ततः कुर्यात् सप्तम्यादि यथाक्रमम् |
समिधस्तावतीः पूर्वं जुहुयादभिघारिताः ||
ततो घृतेन जुहुयाच्चरुणा च ततः पुनः |
एवं हुत्वा ततश्चैनमनुज्ञाप्य यथाक्रमम् ||
अग्नेर्भगवतस्तस्य समीपे स्तोत्रमुच्चरेत् |

Band III, S. 937–938, Purusha-Sukta: Lobpreis der Zuflucht
नमस्ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते विश्वभावन ||
नमोऽस्तु ते हृषीकेश महापुरुषपूर्वज |
देवानां दानवानां च सामान्यमधिदैवतम् ||
सर्वदा चरणद्वन्द्वं व्रजामि शरणं तव |
एकस्त्वमसि लोकस्य स्रष्टा संहारकस्तथा ||
अव्यक्तश्चानुमन्ता च गुणमायासमावृतः |
संसारसागरं घोरमनन्तक्लेशभाजनम् ||
त्वामेव शरणं प्राप्य निस्तरन्ति मनीषिणः |
न ते रूपं न चाकारो नायुधानि च नास्पदम् ||
तथाऽपि पुरुषाकारो भक्तानां च प्रकाशने |
नैव किञ्चित् परोक्षं ते न प्रत्यक्षोऽसि कस्य चित् ||
न च किञ्चिदसाध्यं ते न च साध्योऽसि कस्य चित् |
कार्याणां कारणं पूर्वं वचसां वाच्यमनुत्तमम् ||
योगिनां परमा सिद्धिः परमं ते पदं विदुः |

Band III, S. 938, Purusha-Sukta: Bitte um bleibende Hingabe
अहं भीतोऽस्मि देवेश संसारेऽस्मिन् महाभये ||
त्राहि मां पुण्डरीकाक्ष न जाने परमं पदम् |
कालेष्वपि च सर्वेषु दिक्षु सर्वासु चाच्युत ||
शरीरे च गतश्चासि वर्तते मे महद्भयम् |
त्वत्पादकमलादन्यत्र मे जन्मान्तरेष्वपि ||
विज्ञानं यदिदं प्राप्य यदिदं स्थानमर्जितम् |
जन्मान्तरेऽपि मे देव माभूदस्य परिक्षयः ||
दुर्गतावपि जातस्य त्वं गतो मे मनोरथः |
यदि नाशं न विन्देत तावताऽस्मि कृती सदा ||
कामये विष्णुपादौ तु सर्वजन्मसु केवलम् |
पुरुषस्य हरेः सूक्तं स्वर्ग्यं धन्यं यशस्करम् ||
आत्मज्ञानमिदं पुण्यं योगज्ञानमिदं परम् |
एवं स्तुत्वा हव्यवाहं ततः पश्चाद्विसर्जयेत् ||

Lesungshinweise: [suche ich nichts] [Die Verbindung der mittleren Verse ist im Druck stellenweise unvollständig; die Ergänzung in eckigen Klammern macht die sinngemäße Verbindung kenntlich.]

Band III, S. 938–939, Purusha-Sukta: Reinigung und monatliche Verehrung
अननेव न निष्पापो जायते मनुजो यदा |
प्राग्वद्धुत्वा पावयेत प्रयोगानारभेत् ततः ||
शुक्लपक्षे शुभे वारे सुनक्षत्रे सुगोचरे |
दम्पत्योरुपवासः स्यादेकादश्यां सुरालये ||
द्वादश्यां पुत्रकामाय चरुं कुर्वीत वैष्णवम् |
ऋग्भिः षोडशभिः सम्यगर्चयित्वा जनार्दनम् ||
चरुं पुरुषसूक्तेन प्राशयेत् पुत्रकाम्यया |
प्राप्नुयाद्वैष्णवं पुत्रमचिरात् सन्ततिक्षमम् ||
द्वादशीं द्वादशीं सम्यक् पयसा निर्वपेच्चरुम् |
यो जुहोति सहस्रं स याति विष्णोः परं पदम् ||
मार्गशीर्षादिमासेषु क्रमात् पूज्यश्च केशवः |
नारायणो माधवश्च गोविन्दो विष्णुरेव च ||
मधुसूदन उक्तस्त्रिविक्रमो वामनस्तथा |
श्रीधरश्च हृषीकेशः पद्मनाभो जनार्दनः ||
पूजयित्वा जपेत् सूक्तं शतमष्टाधिकं ततः |
होमं च पूर्ववत् कुर्यात् सर्वान् कामानवाप्नुयात् ||

Band III, S. 939, Purusha-Sukta: besonderer Kinderwunschritus
अपुत्रा मृतपुत्रा या या च कन्याप्रसूर्भवेत् |
तस्या यथा सुपुत्रः स्यात् तमुपायं ब्रवीम्यहम् ||
समिधोऽश्वत्थवृक्षस्य प्रत्यर्चं जुहुयाच्छतम् |
अष्टाधिकं च सघृतमप्रतिष्ठुद्धुताशनम् ||
पुनर्विष्णुं पूजयित्वा घृतहोमं समाचरेत् |
अष्टोत्तरशतं कुर्यात् प्रत्यर्चं वाग्यतः शुचिः ||
संपाताज्यं स्थापयित्वा तन्नार्यै प्राशनाय च |
दद्यात् सा च पतिं विष्णुं नमस्कृत्य प्रभक्षयेत् ||
तर्पयेच्च द्विजान् सम्यग्लब्धाशीः संविशेत् क्षपाम् |
परं सप्तप्रवर्चेनावश्यं गर्भवती भवेत् ||

Lesungshinweise: [Die Bevorzugung männlicher Nachkommen und die Wirkungszusage gehören zur historischen Quelle.] Je Vers werden 108 Aśvattha-Hölzer mit Ghee geopfert; die Qualifizierung des Feuers ist beschädigt. Der Schluss verheißt Schwangerschaft spätestens nach sieben Vollzügen, wobei das betreffende Wiederholungswort beschädigt ist.

Band III, S. 939–940, Purusha-Sukta: Purashcharana und Gottesschau
अथ पुरश्चरणम् |
अरण्ये निवसेन्नित्यं त्रिकालं स्नानमाचरेत् |
जपेदष्टोत्तरशतं सूक्तमेतत् त्रिकालकम् ||
मासमेकं फलाहारी मासमद्भिश्च तर्पयेत् |
आदित्यमुपतिष्ठेत मन्त्रेणानेन नित्यशः ||
आज्यं हुत्वा दशशतं त्रिभिर्वर्षैर्जपे दिने |
तद्भक्तस्तन्मना युक्तो दशवर्षाण्यनन्यभाक् ||
साक्षात् पश्यति देवं तं नारायणमनामयम् |
इति पुरुषसूक्तपुरश्चरणम् |

Band III, S. 940, Shri-Sukta: Seher, Metren und Nyasa
अथ श्रीसूक्तविधिः |
तत्रैव |
अथ सर्वोत्तमं वक्ष्ये श्रीसूक्तं सविधानकम् |
कलौ दारिद्र्यनाशाय नान्यत् किञ्चिन्नृणां तथा ||
हिरण्यवर्णाम् इत्यादि |
हिरण्यवर्णामित्यस्य ऋचो लक्ष्मीमुनिर्मतः |
चतुर्दशानां शेषाणामानन्दः कर्दमस्तथा ||
चिक्लीतलक्ष्मीतनयाश्चत्वारो मुनयो मताः |
हृदयादितिसृणां च छन्दोऽनुष्टुबुदाहृतम् ||
कां सोऽस्मितञ्चे बृहती चन्द्रामादित्यवर्णयोः |
त्रिष्टुप्छन्द उपैतु मां देवाद्यष्ट-ऋचामपि ||
छन्दोऽनुष्टुप् समाख्यातं तां म आवह इत्यृचः |
प्रस्तारः पङ्क्तिरुदिष्टो देवते श्रीविभावसू ||
व्यञ्जनानि तु बीजानि स्वराः शक्तय ईरिताः |
बिन्दवः कीलकं प्रोक्तमङ्गुष्ठादिषडङ्गकम् ||
हिरण्या च तथा चन्द्रा तृतीया रजतप्रभा |
हिरण्यस्रक् हिरण्याक्षा तथा हिरण्यवर्णिका ||
एताभिर्ङेनमोऽन्ताभिः प्रकुर्यादङ्गकल्पनम् |

Lesungshinweise: [Die Angabe zu den ersten drei Versen ist im Druck beschädigt.]

Band III, S. 941, Shri-Sukta: Meditation der Weltenmutter
अथ ध्यानम् |
अरुणनलिनसंस्था तद्रजःपुञ्जवर्णा करकमलधृतेष्टाभीतियुग्माम्बुजा च |
मणिमुकुटविचित्रालङ्कृताकल्पजालैर्भवतु भुवनमाता सन्ततं श्रीः श्रिये नः ||

Band III, S. 941, Shri-Sukta: Purashcharana und Blumen
अथ पुरश्चरणम् |
परिषिञ्चेत् त्रिशो नित्यं सूक्तैस्तैः स्नानकर्मणि |
आदित्याभिमुखो जप्याद्यावत् तावच्च तर्पयेत् ||
शुक्लाद्यां तिथिमारभ्य यावदेकादशी भवेत् |
तावदष्टादशसाहस्रं जपेन्निश्चलमानसः ||
ब्रह्मचर्यरतः शुद्धवस्त्रदन्तादिकः सुधीः |
पद्मैस्त्रिमधुरोपेतैर्घृताक्तेन पयोऽन्धसा ||
श्रीसमिद्भिः सर्पिषा च प्रत्येकं त्रिशतं हुनेत् |
द्वादश्यां द्वादशैवाऽथ सद्विप्रांश्चापि भोजयेत् ||
तेन सिद्धो भवेन्मन्त्रो नात्र कार्या विचारणा |
कुन्दमन्दारकुमुदमालतीपद्मकेतकम् ||
नन्द्यावर्ताह्वयं जाती कल्हारं चम्पकं तथा |
रक्तोत्पलादिपुष्पाणि लक्ष्म्याश्चातिप्रियाणि हि ||
त्रिवारमन्वहं मन्त्री जुहुयाच्च यथाविधि |
षण्मासं यः करोत्येवं स स्याल्लक्ष्मीपतिः स्वयम् ||
इति श्रीसूक्तपुरश्चरणम् |

Band III, S. 941–942, Vedische Navagraha-Mantras: Surya
अथ नवग्रहाणां वैदिकमन्त्राः |
तत्रैव |
तत्र भास्करमन्त्रस्य हिरण्यस्तूपको मुनिः |
त्रिष्टुप् छन्दो देवता च सविता परिकीर्तितः ||
आकृष्णेन रजसा वर्तमानो निवेशयन्नमृतं मर्त्यं च हिरण्ययेन सविता रथेनादेवो याति भुवनानि पश्यन् |
अङ्गुष्ठादिषडङ्गानि षड्दीर्घान्वितश्रीश्चरेत् |
भुवनेश्याऽथ मन्त्रस्य पदन्यासं समाचरेत् ||
श्रीसूक्तोक्त-ऋचास्थाने ततो ध्यायेद्दिवाकरम् |
पद्मासनं पद्मकरं पद्मगर्भसमद्युतिम् |
किरीटिनं सकेयूरं मणितं रक्तच्छविम् ||
रथारूढं तस्य सव्ये त्वधिदेवान्यधिष्ठितम् |
प्रत्यधिदेवेनारुण सव्ये युक्तं च प्राङ्मुखम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं जुहुयात् तद्दशांशतः |
होमतुल्यो जपः कार्यस्त्वधिप्रत्यधिदैवतः ||
करवीरादिकुसुमै रक्तचन्दनमिश्रितैः |
दूर्वाङ्कुरैरक्षतैश्च तर्पणं स्याद्विनिश्चितम् ||

Lesungshinweise: Es folgt ein sechsgliedriger Nyāsa vom Daumen an mit den sechs langen Vokalen; die Verbindung von Śrī und Bhuvaneśī ist beschädigt.

Band III, S. 942–943, Vedische Navagraha-Mantras: Candra
अथ चन्द्रमन्त्रः |
अथ वक्ष्ये चन्द्रमन्त्रं गौतमोऽस्य मुनिर्मतः |
गायत्रीछन्द इत्युक्तं सोमो देवः प्रकीर्तितः ||
आप्यायस्व समेतु विश्वतः सोमवृष्ण्यं भवावाजस्य संगथे |
षड्दीर्घं बिन्दुयुक्तेन सकारेण षडङ्गकम् |
अथ ध्यानम् |
किरीटिनं श्वेतवस्त्रं दशाश्वं श्वेतभूषणम् |
पाशपाणिं द्विबाहुं तमत्रिगोत्रसमुद्भवम् ||
जातं यवनदेशे च श्वेतगन्धानुलेपनम् |
अनुष्टुप् छन्दसं चात्रेयं श्वेतातपत्रकम् ||
श्वेतध्वजपताकाढ्यं केयूरमणिशोभितम् |
स्थिरीकृतं रथारूढमधिदैवततोययुक् ||
उमाप्रत्यधिदैवेन वायव्याभिमुखस्थितम् |
अथ पुरश्चरणम् |
वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं सर्वं श्वेतैः स्वयं विधिः |

Band III, S. 943–944, Vedische Navagraha-Mantras: Bhauma
अथ भौममन्त्रः |
भौममन्त्रं प्रवक्ष्यामि विरूपोऽस्य मुनिर्मतः |
अङ्गारको देवताऽत्र गायत्री छन्द ईरितम् ||
अग्निर्मूर्धा दिवः ककुत्पतिः पृथिव्या अयं |
अपां रेतांसि जिन्वति ||
अँ बीजेन षडङ्गानि चाङ्गुलीन्यास एव च |
तदस्थानेषु कर्तव्यः पदन्यासो द्वितीयकः ||
अथ ध्यानम् |
रक्ताम्बरं रक्तवर्णं रक्तगन्धानुलेपनम् |
रक्तपुष्पैः पूज्यमानं चतुर्बाहुं किरीटिनम् ||
वराभयगदाशूलहस्तं मेषोपरिस्थितम् |
वशिष्ठगोत्रसम्भूतं यमद्वयार्षकं कुजम् ||
जगतीछन्दसं रक्तं रक्तध्वजपताकिनम् |
अवन्तीदेशसम्भूतं ध्यात्वा देवं प्रपूजयेत् ||
रक्तचन्दनसम्मिश्रतण्डुलैस्तस्यावके कृते |
अङ्गुले क्ष्माधिदेवेन युक्तं षण्मातुरेण च ||
युते प्रत्यधिदेवेन तत्रावाह्य प्रपूजयेत् |
अथ पुरश्चरणम् |
वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं मधुरत्रयसंयुताः |
खादिर्यः समिधो होमे तर्पणाद्यं च सूर्यवत् ||

Lesungshinweise: Er gehört hier zu Vasiṣṭhas Gotra; eine weitere Seherverbindung mit Yama ist beschädigt. Zur Anrufung dienen Reis und roter Sandel; das Größen- beziehungsweise Maṇḍala-Wort ist beschädigt.

Band III, S. 944, Vedische Navagraha-Mantras: Budha
अथ बुधमन्त्रः |
बुधमन्त्रं प्रवक्ष्यामि बौधस्तस्य मुनिर्मतः |
त्रिष्टुप् छन्दो देवताऽस्य बुधो बुद्धिप्रदो मतः ||
उद्बुध्यस्वाग्ने प्रतिजागृह्येनमिष्टापूर्तं सं सृजेथामयं च |
पुनः कृण्वंस्त्वा पितरं युवानमन्वा तांसीत्त्वयि तन्तुमेतम् ||
बुँ बीजेन षडङ्गानि ध्यानमस्य निरूप्यते |
पीताम्बरं पीतवर्णं पीतगन्धानुलेपनम् ||
पीतपुष्पैः पूज्यमानं खड्गचर्मगदावरान् |
हस्तैर्दधतं सिंहस्थं चात्रिगोत्रसमुद्भवम् ||
भारद्वाजार्षकं जातं मगधे च किरीटिनम् |
बृहतीछन्दसं पीतच्छत्रध्वजपताकिनम् ||
केयूरमणिशोभाढ्यमधिदेवेन विष्णुना |
तेन प्रत्यधिदेवेन युक्तं जं चिन्तयाम्यहम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं हुनेत् तस्य दशांशतः |
अपामार्गसमिद्भिश्च तर्पणादि ततश्चरेत् ||

Lesungshinweise: [Opfernden] [Die zweite Vershälfte ist im Druck beschädigt; die Deutung bleibt vorläufig.] Nun der Budha-Mantra: Seher ist nach der Drucklesung Baudha, Metrum Triṣṭubh, Gottheit der Einsicht verleihende Budha. Dich wieder zum jungen Vater machend, spannt er diesen Faden in dir aus.“ [Die zweite Vershälfte ist im Druck beschädigt; die Deutung bleibt vorläufig.] Mit dem nasalierten bu-Bīja erfolgt der sechsgliedrige Nyāsa.

Band III, S. 944–945, Vedische Navagraha-Mantras: Brihaspati
अथ बृहस्पतिमन्त्रः |
मन्त्रं बृहस्पतेर्वक्ष्ये मुनिर्गृत्समदो मतः |
त्रिष्टुप् छन्दो देवपतिवन्दितस्तस्य देवता ||
बृहस्पते अतियदर्यो अर्हाद्युमद्विभाति क्रतुमज्जनेषु यद्दीदयच्छवस ऋतप्रजात तदस्मासु द्रविणं धेहि चित्रम् |
बृँ बीजेन षडङ्गानि न्यासमन्त्रं समाचरेत् |
ध्यानमस्य प्रवक्ष्यामि वरदण्डाक्षसूत्रकम् ||
कमण्डलुं दधद्धस्तैः पीतवर्णं किरीटिनम् |
वशिष्ठार्षं सिन्धुदेशभवं पीताम्बरावृतम् ||
अनुष्टुप्छन्दसं चाङ्गिरसगोत्रं किरीटिनम् |
पीतध्वजपताकाढ्यं पीतच्छत्रानुलेपनम् ||
केयूराङ्गदशोभाढ्यमधिदेवेन्द्रसंयुतम् |
ब्रह्मप्रत्यधिदेवेन युतं संचिन्त्य चाह्वयेत् ||
पुरश्चरणम् |
वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं होमस्त्रिमधुरान्वितैः |
पिप्पलस्य समिद्भिः स्यात् तर्पणं पीतपद्मभिः ||

Lesungshinweise: [Die erste Vershälfte ist im Druck gedrängt und teilweise beschädigt.] Der Vers bedeutet: „O Bṛhaspati, der du machtvoll und lichtvoll unter den Menschen hervorstrahlst: Was du an Kraft aufleuchten lässt, aus der Wahrheit geboren, diesen vielfältigen Reichtum lege in uns!“ [Die erste Vershälfte ist im Druck gedrängt und teilweise beschädigt.] Mit dem nasalierten bṛ-Bīja erfolgt der sechsgliedrige Nyāsa.

Band III, S. 945–946, Vedische Navagraha-Mantras: Shukra
अथ शुक्रमन्त्रः |
शुक्रमन्त्रं प्रवक्ष्यामि भारद्वाजो मुनिर्मतः |
त्रिष्टुप् छन्दो निगदितं दैत्याचार्यस्तु देवता ||
शुक्रं ते अन्यद्यजतं ते अन्यद्विषुरूपे अहनी द्यौरिवासि |
विश्वाहि माया अवसि स्वधावो भद्रा ते पूषन्निहरातिरस्तु ||
शुँ बीजेन षडङ्गानि कृत्वा ध्यानं समाचरेत् |
ध्यानमाह |
शुक्लाम्बरं शुक्लवर्णं शुक्लगन्धानुलेपनम् |
शुक्लपुष्पैः पूज्यमानं शौनकार्षं किरीटिनम् ||
चतुर्भुजं दण्डधरं च साक्षसूत्रकमण्डलुम् |
पङ्क्तिच्छन्दश्च वरदं तथा कोंकणदेशजम् ||
श्वेतच्छत्रध्वजपताकिनं भार्गवगोत्रजम् |
सकेयूरं रथारूढं श्वेताभरणभूषितम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं हुनेत् त्रिमधुरान्वितैः |
उदुम्बरसमिद्भिश्च तर्पणादि तु चन्द्रवत् ||

Lesungshinweise: [Die ungewöhnliche Wortverbindung der ersten Vershälfte wird sinngemäß wiedergegeben.]

Band III, S. 946, Vedische Navagraha-Mantras: Shani
अथ शनिमन्त्रः |
शनिमन्त्रं प्रवक्ष्यामि सिन्धुद्वीपो मुनिर्मतः |
गायत्रीछन्द इत्युक्तं देवता तु शनैश्चरः ||
शन्नो देवीरभीष्टये आपो भवन्तु पीतये शन्नोरभिस्रवन्तु नः |
शँ बीजेन षडङ्गानि कुर्याद्ध्यानं ततश्चरेत् |
बाणासनं शूलधरमिन्द्रनीलसमद्युतिम् ||
सौराष्ट्रदेशजं प्रोक्तं वरदं गृध्रवाहनम् |
भृग्वर्षं काश्यपे गोत्रे जातं चापि किरीटिनम् ||
कृष्णाम्बरं कृष्णवर्णं कृष्णगन्धानुलेपनम् |
गायत्रीछन्दसं कृष्णवर्णाभरणभूषितम् ||
केयूरिणं मुकुटिनं कृष्णध्वजपताकिनम् |
प्रजापत्यधिदेवेन सहितं रथमास्थितम् ||
पद्मप्रत्यधिदेवेन युक्तं ध्यात्वा समर्चयेत् |
अथ पुरश्चरणम् |
सकस्तूर्यथ तैश्चायःकालङ्गुलमण्डले |
होमः शमीसमिद्भिः स्यादायसार्घेण तर्पणम् ||
कृष्णपुष्पैश्चन्दने तु कालीयं चागुरुर्भवेत् |

Lesungshinweise: Prajāpati ist Adhidevatā; als Pratyadhidevatā steht im Druck „Padma“, eine hier nicht geklärte Lesung. Der Beginn der Purashcharana-Zeile zu Moschus, Eisen und Maṇḍala ist beschädigt; daraus wird keine genaue Form- oder Maßvorschrift rekonstruiert.

Band III, S. 946–947, Vedische Navagraha-Mantras: Rahu
अथ राहुमन्त्रः |
राहोर्मन्त्रं प्रवक्ष्यामि वामदेवो मुनिर्मतः |
गायत्री छन्द इत्युक्तं सैंहिकेयश्च देवता ||
कयानश्चित्र आभुवदूती सदा वृधः सखाकया सचिष्ठया वृता |
राँ बीजेन षडङ्गानि ध्यानमस्य निरूप्यते |
करालवदनं खड्गचर्मशूलधरं वहन् ||
कृष्णाम्बरं कृष्णवर्णं कृष्णगन्धानुलेपनम् |
कृष्णपुष्पैः पूज्यमानं केयूरमुकुटान्वितम् ||
पूर्वदेशे समुत्पन्नं करमाङ्गिरसार्षकम् |
पाटलागोत्रसम्भूतमनुष्टुप्छन्दसं ग्रहम् ||
कृष्णच्छत्रं रथारूढं कृष्णध्वजपताकिनम् |
सर्पाधिदैवतं चैव कालप्रत्यधिदैवतम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
इत्थं संचिन्त्य नैर्ऋत्ये सर्पाकारे तु मण्डले |
द्वादशाङ्गुलविस्तीर्णे चाह्वयेच्छ्यामलाक्षतैः ||
दूर्वाभिर्मधुराक्ताभिस्तस्य होमो विधीयते |
तर्पणीयादिभिर्द्रव्यैः कौलिकांस्तर्पयेद्द्विजान् ||

Lesungshinweise: Er stammt hier aus dem östlichen Land und dem Pāṭalā-Gotra; die Seherverbindung mit Aṅgiras ist beschädigt.

Band III, S. 947–948, Vedische Navagraha-Mantras: Ketu
अथ केतुमन्त्रः |
तत्रैव |
केतुमन्त्रं प्रवक्ष्यामि मधुच्छन्दो मुनिर्मतः |
देवताः केतवः प्रोक्ता गायत्रं छन्द ईरितम् ||
केतुं कृण्वन्नकेतवे पेशोमर्या अपेशसे समुषद्भिरजायथाः |
कँ बीजेन षडङ्गानि ध्यानमस्य निरूप्यते |
धूम्राक्षिबाहवः पाशधराश्च विकृताननाः ||
किरीटिनो गृध्रवाहा मध्यदेशोद्भवा दृढाः |
चित्राम्बराश्चित्रवर्णाश्चित्रगन्धानुलेपनाः ||
नानाच्छन्दस्का गौतमार्षा जैमिनिगोत्रजाः |
कृष्णपिङ्गध्वजपताकिनो मुकुटिनस्तथा ||
केयूरिणो रथारूढाः शूरा ब्रह्माधिदेवताः |
चित्रगुप्तप्रत्यधिदेवताश्चात्र विचिन्तयेत् ||
अथ पुरश्चरणम् |
वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं कुशा होमे प्रकीर्तिताः |
मधुरत्रयसंयुक्ताश्चित्रद्रव्यैः प्रतर्पयेत् ||
इति नवग्रहाणां वैदिकमन्त्राः |

Lesungshinweise: [Ein Wort im gedruckten Vers ist beschädigt; die Übersetzung gibt den erkennbaren Sinn wieder.] „Ein Zeichen für den Zeichenlosen schaffend, Gestalt für den Gestaltlosen, wurdest du mit den Morgenröten geboren.“ [Ein Wort im gedruckten Vers ist beschädigt; die Übersetzung gibt den erkennbaren Sinn wieder.] Mit dem nasalierten ka-Bīja erfolgt der sechsgliedrige Nyāsa.

Band III, S. 948, Agnidurga: Mantra und Meditation
अथाग्निदुर्गामन्त्रः |
तत्रैव |
सर्वार्थसाधकं वक्ष्ये संग्रामविजयप्रदम् |
जलन्धरवधायाहं यत् स्मरामि शृणुष्व तत् ||
जातवेदसे सुनवामसोममरातीयतो निदहाति वेदः स नः पर्षदति दुर्गाणि विश्वा नावेव सिन्धुं दुरितात्यग्निः |
त्रिष्टुप् छन्दो मुनिश्चास्य मरीचिः काश्यपो मतः |
देवता जातवेदोऽग्निः षडङ्गानि समाचरेत् ||
नवागषट्सप्तनागसप्तभिर्मन्त्रवर्णकैः |
अथ ध्यानम् |
विद्युद्दामसमप्रभां मृगपतिस्कन्धस्थितां भीषणां कन्याभिः करवालखेटकविलसद्धस्ताभिरासेविताम् |
हस्तेश्चक्रदरासिखेटविशिखान् पाशाङ्कुशौ तर्जनीं बिभ्राणामनलात्मिकां शशिधरां दुर्गां त्रिनेत्रां स्मरेत् ||

Lesungshinweise: [Einzelne Verbindungen im gedruckten Mantra sind beschädigt; die sinngemäße Übersetzung ersetzt keine gesicherte Rezitationsfassung.] Dieser Agni trage uns über alle Schwierigkeiten hinweg, wie ein Schiff über den Strom, über alles Unheil.“ [Einzelne Verbindungen im gedruckten Mantra sind beschädigt; die sinngemäße Übersetzung ersetzt keine gesicherte Rezitationsfassung.] Triṣṭubh ist das Metrum; die Seherzeile nennt Marīci und Kāśyapa in knapper Verbindung.

Band III, S. 948–949, Agnidurga: Purashcharana und Abschluss
अथ पुरश्चरणम् |
मन्त्रवर्णसहस्राणि जपेद्धोमं पृथक् पृथक् |
वेदवेदार्धिसंख्याकं तिलसिद्धार्थचित्रजैः ||
मूलैश्च समिधाभिश्च वटोदुम्बरपिप्पलैः |
अर्कदूर्वोद्भवैश्चापि घृतेन हविषाऽन्नकैः ||
सर्वैर्घृताक्तैर्जुहुयात् तिलैश्चान्ते घृताहुतिः |
ततः संतर्प्य सलिलैः कृत्वा चात्माभिषेचनम् ||
समाराध्य वरान् देवांस्तोषयेद्दुरमात्मनः |
इत्यग्निदुर्गामन्त्रपुरश्चरणम् |
वैदिकमन्त्रपुरश्चरणोपयुक्तवैदिकहोमविधिस्तु विस्तरभयान्नेह लिख्यते |

Lesungshinweise: Für die einzelnen Homa-Stoffe folgt eine beschädigte Zahlenverschlüsselung „veda-veda-ardhi“; eine sichere Gesamtzahl wird daraus nicht konstruiert. Danach werden Wasser-Tarpaṇa und Selbst-Abhiṣeka vollzogen sowie die erhabenen Gottheiten verehrt; die letzte Zielverbindung ist beschädigt.

Band III, S. 949, Homa-Maße: Flüssigkeiten, Speisen und Früchte
अथ होमद्रव्यप्रमाणानि |
शारदायाम् |
अथात्र होमद्रव्याणां प्रमाणमभिधीयते |
कर्षमात्रं घृतं होमे शुक्तिमात्रं पयः स्मृतम् ||
उक्तानि पञ्च द्रव्याणि तत्समानि मनीषिभिः |
तत्समं मधुदुग्धान्नमक्षमात्रमुदाहृतम् ||
दधि प्रसृतिमात्रं स्याल्लाजाः स्युर्मुष्टिसम्मिताः |
पृथुकास्तत्प्रमाणाः स्युः सक्तवोऽपि तथा मताः ||
गुडं पलार्धमानं स्याच्छर्कराऽपि तथा मता |
ग्रासार्धं चरुमानं स्यादिक्षुः पर्वावधिर्मतः ||
एकैकं पत्रपुष्पाणि तथाऽपूपानि कल्पयेत् |
कदलीफलनारङ्गफलान्येकैकशो विदुः ||
मातुलुङ्गं चतुःखण्डं पनसं दशधा कृतम् |
अष्टधा नारिकेलानि खण्डितानि विदुर्बुधाः ||
त्रिधा कृतं फलं बैल्वं कपित्थं खण्डितं त्रिधा |
फलान्यन्यान्यखण्डानि समिधः स्युर्दशाङ्गुलाः ||
दूर्वात्रयं समुद्दिष्टं गुडूची चतुरङ्गुला |
व्रीहयो मुष्टिमानाः स्युर्मुद्गमाषयवा अपि ||
तण्डुलाः स्युश्चतुर्थांशाः कोद्रवा मुष्टिसम्मिताः |

Lesungshinweise: [Die Zuordnung der zusammengedruckten Stoffwörter bleibt teilweise unsicher.]

Band III, S. 950, Homa-Maße: Getreide, Salz und Duftstoffe
गोधूमरक्तकलमा विहिता मुष्टिमानतः ||
तिलाश्चुलकमानाः स्युः सर्षपास्तत्प्रमाणतः |
शुक्तिप्रमाणं लवणं मरीचान्यपि विंशतिः ||
पुरं बदरमानं स्याद्रामठं तत्समं स्मृतम् |
चन्दनागुरुकर्पूरकस्तूरीकुङ्कुमानि च ||
तिन्तिडीबीजमानानि समुद्दिष्टानि देशिकैः |

Band III, S. 950, Homa-Maße: zwei Maßsysteme und Worterklärungen
कर्षादिलक्षणान्युक्तानि स्कान्दे |
गुञ्जाभिर्दशभिर्माषः शाणो माषचतुष्टयम् |
द्वौ शाणौ वटकः कोलो बदरं क्षुद्रवस्तथा ||
तौ द्वौ पाणितलं कर्षः सुवर्णः कवलं ग्रहः |
पिचुर्विडालपदकं तिन्दुकोऽक्षश्च तद्द्वयम् ||
शुक्तिरष्टमिका ते द्वे पलं निष्कचतुर्थिका |
मुष्टिमात्रं प्रकुञ्चोऽथ द्वे पले प्रसृतिस्तथा इति ||
अगस्त्येन तु |
गुञ्जाभिः पञ्चभिश्चैको माषकः परिकीर्तितः |
भवेत् षोडशभिर्माषैः सुवर्णः कर्ष एव च ||
पलं सुवर्णाश्चत्वारः पञ्च वाऽपि प्रकीर्तितम् इत्युक्तम् |
एतन्मतेऽशीतिगुञ्जाभिरेकः कर्षः स एव सुवर्णोऽपि |
पृथुकाश्चिपीटकाः |
गुडूची लताविशेषः |
पुरं गुग्गुलुः |
रामठं हिङ्गु |
सोमः शम्भुः |

Lesungshinweise: [Einzelne seltene Synonyme und ihre Versanschlüsse sind vorläufig gelesen.]

Band III, S. 950–951, Homa-Maße: Ersatzregeln und Handgesten
अनुक्ते तु हविर्द्रव्ये तिलाज्यं हविरुच्यते |
अनुक्ते चाञ्जनद्रव्ये घृतमेवाञ्जनं विदुः ||
संख्यानुक्तौ सहस्रं स्याद्द्रव्यानुक्तौ घृतं तथा |
समिधानुक्तविषये पालाश्यः परिकीर्तिताः ||
तथा |
लाजादिहोमो हस्तेन साङ्गुलेन विधीयते |
समिद्पुष्पफलादीनां होमः स्यान्मृगमुद्रया ||
द्रवद्रव्यैः स्रुवः प्रोक्तो मन्त्रतन्त्रविशारदैः |
इति होमद्रव्यप्रमाणानि |

Band III, S. 951, Zehnter Taranga: Schlussvers und Kolophon
विभ्रत्यद्भुतभूतिभृत्पवचोवैचित्र्यचित्रामृतस्रोतःशालिनि सन्निबन्धनसरित्संभेदमभ्यर्हितम् |
सन्मुक्तोपमयुक्तिभाजि दशमो रम्यस्तरङ्गोऽगमत् सर्वोर्वीपतिनेतृनिर्मितपुरश्चर्यार्णवेऽस्मिन् नवे ||
इति श्रीमन्महाराजाधिराजश्रीप्रतापसिंहसाहविरचिते पुरश्चर्यार्णवे सरस्वत्यादिमन्त्रपुरश्चरणपूर्वकगायत्र्यादिवैदिकमन्त्रपुरश्चरणनिरूपणं नाम दशमस्तरङ्गः |

Lesungshinweise: [Die erste Hälfte des Verses ist im Druck beschädigt; sie wird nur dem erkennbaren Bildzusammenhang nach wiedergegeben.]

Svadhyaya und Meditation vertiefen einander.

Video laden

YouTube

YouTube sammelt möglicherweise persönliche Daten. Datenschutzrichtlinie

Fortfahren Ausblenden

11. Taraṅga: Durgā-Mantras und Durgā-Fest

Diese Welle: Deutsch · IAST · Devanagari

Band III, S. 952, Durga: Eingang und Mantradarstellung
अथ दुर्गामन्त्रभेदास्तत्पुरश्चरणविशेषाश्च निरूप्यन्ते |
तथा च शारदातिलके |
ततो दुर्गामनुं वक्ष्ये दृष्टादृष्टफलप्रदम् |
माया त्रिः कर्णबीजाढ्यो भूयोऽसौ सर्गवान् भवेत् ||
पञ्चान्तकः प्रतिष्ठावान् मारुतो भौतिकासनः |
तारादिहृदयान्तोऽयं मन्त्रो वस्वक्षरात्मकः ||
ऋषिश्च नारदश्छन्दो गायत्रं देवता मनोः |
दुर्गा समीरिता सद्भिर्दुरितापन्निवारिणी ||
नमस्कारवियुक्तेन मूलमन्त्रेण साधकः |
द्रामाद्यैः सह कुर्वीत षडङ्गानि यथाविधि ||

Lesungshinweise: [Die verschlüsselte Passage wird nicht zu einer ungesichert vollständigen Formel ergänzt.] Das Śāradātilaka sagt: „Ich erkläre den Durgā-Mantra, der sichtbare und unsichtbare Früchte schenkt.“ Seine Silben werden verschlüsselt über Māyā, Karṇa-Bīja, Sarga, Pañcāntaka, Pratiṣṭhā, Māruta und Bhautikāsana beschrieben; einzelne Verbindungen sind im Druck unsicher.

Band III, S. 952, Durga: Meditation und Purashcharana
अथ ध्यानम् |
सिंहस्था शशिशेखरा मरकतप्रख्यैश्चतुर्भिर्भुजैः शङ्खं चक्रधनुःशरांश्च दधती नेत्रैस्त्रिभिः शोभिता |
आमुक्ताङ्गदहारकङ्कणरणत्काञ्चीरणन्नूपुरा दुर्गा दुर्गतिहारिणी भवतु वो रत्नोल्लसत्कुण्डला ||
अथ पुरश्चरणम् |
वसुलक्षं जपेन्मन्त्रं तिलैर्मधुरलोलितैः |
पयोऽन्धसा वा जुहुयात् तत्सहस्रं जितेन्द्रियः ||
इति दुर्गामन्त्रः |

Band III, S. 952–953, Mahishamardini: acht- und neunsilbige Formen
अथ महिषमर्दिनीमन्त्रः |
तत्रैव |
भान्तं वियत्सनयनं श्वेतो मर्दिनि ठद्वयम् |
अष्टाक्षरी समाख्याता विद्या महिषमर्दिनी ||
अयं मन्त्रो मायाप्रणवाद्यन्यतमबीजाद्यो नवाक्षरो भवति |
तदुक्तं कुलचूडामणिविश्वसारादौ |
त्रैलोक्यबीजभूतान्ते सम्बोधनपदं ततः |
सृष्टिसंहारको वर्णौ विद्यामहिषमर्दिनी ||
प्रणवाद्यां जपेद्विद्यां मायाढ्यां वा जपेत् सुधीः |
वधूबीजादिकां वाऽपि कवचाढ्यां जपेत् तथा ||

Lesungshinweise: [Die verschlüsselten Bījas werden in ihrer Quellenbenennung erhalten.]

Band III, S. 953, Mahishamardini: fünfgliedriger Nyasa
शारदायाम् |
महिषहिंसिके हुँ फट् हृदयं परिकीर्तितम् |
महिषशत्रो साक्षि हुँ फट् शिरोऽङ्गं समुदाहृतम् ||
महिषं हेषय द्वन्द्वं हुँ फडन्तः शिखामनुः |
महिषं हनयुग्मान्ते देवि हुँ फट् तनुच्छदम् ||
महिषान्ते मर्दिनि हुँ फडन्तं शस्त्रमीरितम् |
मन्त्रैरेतैर्जातियुक्तैः पञ्चाङ्गानि प्रकल्पयेत् ||

Lesungshinweise: [Die Kopfzeile und das Verb heṣaya sind vorläufige Drucklesungen; der mythologische Gegner ist Mahīṣa.] Das Śāradā-Werk nennt fünf Gliedermantras: für das Herz „mahiṣahiṃsike huṃ phaṭ“ – „O Bezwingerin des Büffels …“; für den Kopf die beschädigte Verbindung „mahiṣaśatro sākṣi huṃ phaṭ“.

Band III, S. 953, Mahishamardini: Meditation und Purashcharana
अथ ध्यानम् |
गारुडोपलसन्निभां मणिमौलिकुण्डलमण्डितां नौमि भालविलोचनां महिषोत्तमाङ्गनिषेदुषीम् |
चक्रशङ्खकृपाणखेटकबाणकार्मुकशूलकांस्तर्जनीमपि बिभ्रतीं निजबाहुभिः शशिशेखराम् ||
पुरश्चरणम् |
अष्टलक्षं जपेन्मन्त्रं तत्सहस्रैस्तिलैः शुभैः |
जुहुयादिति शेषः |
इति महिषमर्दिनीमन्त्रः |

Band III, S. 953–954, Shulini: Mantra und Gliedernyasa
अथ शूलिनीमन्त्रः |
तत्रैव |
ज्वलज्वलपदस्यान्ते शूलिनीति पदं वदेत् |
दुष्टग्रहं हुमस्त्रान्ते वह्निजायावधिर्मनुः ||
पञ्चभिर्दशभिः प्रोक्तो ग्रहशत्रुविनाशनः |
ऋषिर्दीर्घतपा प्रोक्तः ककुच्छन्द उदाहृतम् ||
शूलिनी देवता प्रोक्ता समस्तसुरवन्दिता |
दुर्गे हृदयदे शीर्षं विन्ध्यवासिनि तच्छिखा ||
असुरान्ते मर्दिनी स्याद्युद्धपूर्वे प्रिये पुनः |
त्रासयद्वितयं वर्म देवसिद्धसुपूजिते ||
नन्दिनी स्याद्रक्षयुगं महायोगेश्वरी क्रमात् |
शूलिन्याद्या हुँ फडन्ताः पञ्चाङ्गमनवः स्मृताः ||

Lesungshinweise: [Die Zuordnung der längeren letzten Anreden ist im Druck gedrängt; sie wird nicht als gesicherte vollständige Formel rekonstruiert.]

Band III, S. 954, Shulini: Meditation und Purashcharana
अथ ध्यानम् |
अध्यारूढां मृगेन्द्रं सजलजलधरश्यामलां हस्तपद्मैः शूलं बाणं कृपाणीमरिजलजगदाचापपाशान् वहन्तीम् |
चन्द्रोत्तंसां त्रिनेत्रां चतसृभिरसिना खेटकान् बिभ्रतीभिः कन्याभिः सेव्यमानां प्रतिभटभयदां शूलिनीं भावयामि ||
अथ पुरश्चरणम् |
मनुमेनं जपेन्मन्त्री वर्णलक्षं विचक्षणः |
सर्पिषाऽऽज्येन होमस्तु तद्दशांशमितो भवेत् ||
इति शूलिनीमन्त्रः |

Band III, S. 954–955, Vanadurga: Mantra, Druckhinweis und Nyasa
अथ वनदुर्गामन्त्रः |
उत्तिष्ठपदमाभाष्य पुरुषि स्यात् पदं ततः |
पितामहः सनेत्रे नः स्वपिषि स्याद्भयं च मे ||
समुपस्थितमुच्चार्य यदि शक्यमनन्तरम् |
अशक्यं वा पुनस्तन्मे वदेद्भगवति ततः ||
शमयाग्निवधूः सप्तत्रिंशदर्णात्मको मनुः |
ऋषिरारण्यकश्छन्दोऽप्यत्यनुष्टुबुदाहृतम् ||
देवता वनदुर्गा स्यात् सर्वदुर्गविमोचनी |
षड्भिश्चतुर्भिरष्टाभिरष्टाभिः षड्भिरिन्द्रियैः ||
मन्त्रार्णैरङ्गक्लृप्तिः स्याज्जातियुक्तैर्यथाक्रमम् |
प्रायः सर्वेषु पुस्तकेषु वनदुर्गास्थाने नवदुर्गेत्युपलभ्यते |

Lesungshinweise: Eine Fußnote des Drucks vermerkt: In nahezu allen Vorlagen finde sich anstelle von „Vanadurgā“ die Lesung „Navadurgā“.

Band III, S. 955, Vanadurga: Meditation und Purashcharana
अथ ध्यानम् |
सौवर्णाम्बुजमध्यगां त्रिनयनां सौदामिनीसन्निभां शङ्खं चक्रवराभयानि दधतीमिन्दोः कलां बिभ्रतीम् |
ग्रैवेयाङ्गदहारकुण्डलधरामाखण्डलाद्यैः स्तुतां ध्यायेद्विन्ध्यनिवासिनीं शशिमुखीं पार्श्वस्थपञ्चाननाम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षचतुष्कं तद्दशांशतः |
जुहुयाद्धविषा मन्त्री शालिभिः सर्पिषा तिलैः ||
इति वनदुर्गामन्त्रः |

Band III, S. 955–956, Chamunda: Navarna und Zuordnungen
अथ नवदुर्गात्मकचामुण्डामन्त्रः |
मेरुतन्त्रे |
अथातः संप्रवक्ष्यामि चामुण्डाया महामनुम् |
नवदुर्गात्मको यस्य सेवनाद्भुक्तिमुक्तयः ||
सुरथो यत्प्रसादेन राज्यं प्राप्याभवन्मनुः |
संसारबन्धनिर्णाशि ज्ञानमाप्तं समाधिना ||
मार्कण्डेयपुराणोक्तं चरितत्रितयं स्तवः |
जपाद्यस्य फलं दद्यात् तं मनुं वच्मि साम्प्रतम् ||
वाग्लज्जाकामबीजानि चामुण्डायै पदं वदेत् |
विच्चे नवार्णमन्त्रोऽयं शक्तिमन्त्रोत्तमोत्तमः ||
ब्रह्मविष्णुमहेशास्तु मुनयोऽस्य प्रकीर्तिताः |
गायत्र्युष्णिगनुष्टुप् च छन्दस्त्रयमुदीरितम् ||
देवताऽस्य महाकाली महालक्ष्मीः सरस्वती |
नन्दा शाकम्भरी भीमा शक्तित्रयमुदाहृतम् ||
तिस्रोऽस्य शक्तयो दुर्गा भ्रामरी रक्तदन्तिका |
अग्निवायुभगास्तत्त्वं प्राग्वदृष्यादिकं न्यसेत् ||
तथा |
ततः षडङ्गं कुर्वीत विभक्तैर्मूलवर्णकैः |
एकेनैकेन चैकेन चतुर्भिर्युग्मकेन च ||
नमस्तेनैव मन्त्रेण कुर्यादङ्गानि षट् क्रमात् |

Lesungshinweise: [Die Quelle nennt die Bījas verschlüsselt; die doppelte Śakti-Liste und „Bhaga“ bleiben als Druckbefund stehen.]

Band III, S. 956, Chamunda: Mahakali-Meditationen
अथ ध्यानम् |
ततो देवीत्रयं ध्यायेत् कालिकाध्यानमुच्यते |
दशास्यां दशपादां च दशहस्तां विधिस्तुताम् ||
इन्द्रनीलद्युतिं खड्गं चक्रं शङ्खं शिरः शरान् |
दक्षहस्तेषु दधतीं गदां शूलं भुशुण्डिकाम् ||
परिघं च धनुर्वामे दधतीं ब्रह्मसंस्तुताम् |
मधुकैटभनाशार्थं सालङ्कारां त्रिवीक्षणाम् ||
तन्त्रान्तरेऽपि |
खड्गं चक्रगदेषुचापपरिघान् शूलं भुशुण्डीं शिरः शङ्खं संदधतीं करैस्त्रिनयनां सर्वाङ्गभूषावृताम् |
नीलाश्मद्युतिमास्यपाददशकां सेवे महाकालिकां यामस्तौच्छयिते हरौ कमलजो हन्तुं मधुं कैटभम् ||
इति चामुण्डामन्त्रः |

Band III, S. 956–957, Chamunda: Mahalakshmi-Meditationen
अथ महालक्ष्मीध्यानम् |
मेरुतन्त्रे |
ततो ध्यायेन्महालक्ष्मीं महिषासुरमर्दिनीम् |
समस्तदेवतातेजोजातां पद्मासनस्थिताम् ||
अष्टादशभुजामक्षमालां पद्मं च सायकान् |
खड्गं वज्रं गदां चक्रं दक्षहस्ते कमण्डलुम् ||
शङ्खं च दधतीं वामे शक्तिं च परशुं धनुः |
चर्मदण्डौ सुरापात्रं घण्टां पाशं त्रिशूलकम् ||
अन्यत्रापि |
अक्षम्रक्परशू गदेषुकुलिशान् पद्मं धनुः कुण्डिकां दण्डं शक्तिमसिं च चर्म जलजं घण्टां सुराभाजनम् |
शूलं पाशसुदर्शने च दधतीं हस्तैः प्रवालप्रभां सेवे सैरिभमर्दिनीमिह महालक्ष्मीं सरोजस्थिताम् ||

Lesungshinweise: [Im zweiten Zitat sind einzelne Wortverbindungen beschädigt; die Gegenstandsliste ist erkennbar.] In ihren Händen hält sie Gebetskette, Axt, Keule, Pfeile, Vajra, Lotus, Bogen, Wassergefäß, Stab, Speer, Schwert, Schild, Muschelhorn, Glocke, Weingefäß, Dreizack, Schlinge und Sudarśana.“ [Im zweiten Zitat sind einzelne Wortverbindungen beschädigt; die Gegenstandsliste ist erkennbar.]

Band III, S. 957, Chamunda: Sarasvati-Meditationen
अथ सरस्वतीध्यानम् |
मेरुतन्त्रे |
सरस्वतीं ततो ध्यायेच्छरच्चन्द्रसमप्रभाम् |
शङ्खं च मुसलं चक्रं बाणान् दक्षेषु बिभ्रतीम् ||
घण्टां शूलं हलं चापं वामहस्तेषु बिभ्रतीम् |
गौरीदेहसमुद्भूतां नृणामानन्ददायिनीम् ||
आधारभूतां जगतः शुम्भादिकविमर्दिनीम् |
अधिष्ठात्रीं तृतीयस्य चरितस्य स्मरेत् सदा ||
तन्त्रान्तरेऽपि |
घण्टाशूलहलानि शङ्खमुसले चक्रं धनुः सायकं हस्ताब्जैर्दधतीं घनान्तविलसच्छीतांशुतुल्यप्रभाम् |
गौरीदेहसमुद्भवां त्रिजगतामाधारभूतां महापूर्वामत्र सरस्वतीमनुभजे शुम्भादिदैत्यार्दिनीम् ||

Band III, S. 957–958, Chamunda: Purashcharana
अथ पुरश्चरणम् |
सितपक्षतिमारभ्य चाष्टम्यन्तमिषस्य यः |
जपेल्लक्षं मनुं होमं खाद्यैस्त्रिमधुराप्लुतैः ||
प्रत्यहं पूजयेद्देवीं चण्डीमाद्यन्तयोः पठेत् |
विप्रान् गुरून् समाराध्य वाञ्छितं लभते द्रुतम् ||

Band III, S. 958, Jayadurga: Mantra und Nyasa
अथ जयदुर्गामन्त्रः |
शारदायाम् |
तारो दुर्गेयुगं रक्षिण्यङ्ग[पाठ अस्पष्ट] सलोचनौ |
द्विठान्ता जयदुर्गेयं विद्या वेद्या दशाक्षरी ||
तारादिदुर्गे हृदयं दुर्गे शिर इतीरितम् |
दुर्गायै स्याच्छिखा वर्म भूतरक्षिणि कीर्तितम् ||
तारादिदुर्गेयुगलं रक्षिण्यस्त्रमुदीरितम् |

Lesungshinweise: [Der beschädigte Bīja-Teil des ersten Verses bleibt offen; eine vollständige Rezitationsformel wird daraus nicht hergestellt.] Die Herleitung nennt Tāra, zweimal durge, rakṣiṇi und weitere beschädigte Lautangaben, am Ende das doppelte ṭha.

Band III, S. 958, Jayadurga: Meditation und Purashcharana
अथ ध्यानम् |
कालाभ्राभां कटाक्षैररिकुलभयदां मौलिबद्धेन्दुरेखां शङ्खं चक्रं कृपाणं त्रिशिखमपि करैरुद्वहन्तीं त्रिनेत्राम् |
सिंहस्कन्धाधिरूढां त्रिभुवनमखिलं तेजसा पूरयन्तीं ध्यायेद्दुर्गां जयाख्यां त्रिदशपरिवृतां सेवितां सिद्धिकामैः ||
अथ पुरश्चरणम् |
बाणलक्षं जपेन्मन्त्रं घृतेन जुहुयात् ततः |
दशांशं संस्कृते वह्नौ ब्राह्मणानपि भोजयेत् ||
वर्णलक्षमिति क्वचित् पाठः |
इति दुर्गाप्रकरणम् |

Lesungshinweise: Die Fußnote verzeichnet als abweichende Lesung „hunderttausend je Silbe“ statt „fünfhunderttausend“.

Band III, S. 958–959, Durgotsava: Herbstfest und Lebensführung
अथ दुर्गोत्सवविधिः प्रदर्श्यते |
बृहत्सिद्धान्तसारे |
आश्विनस्य सिते पक्षे नानाविधमहोत्सवैः |
प्रसादयेयुः श्रीदुर्गां चतुर्वर्गफलार्थिनः ||
कालिकापुराणे |
दुर्गातन्त्रेण मन्त्रेण कुर्युर्दुर्गामहोत्सवम् |
महानवम्यां शरदि बलिदानं नृपादयः ||
आश्विनस्य तु या शुक्ला भवेद्दुर्गाष्टमी तिथिः |
मूर्तिभेदैर्महादेवी पूजां गृह्णाति भूतये ||
कन्यासंस्थे रवौ वत्स शुक्लामारभ्य नन्दकाम् |
अयाची त्वथ नक्ताशी एकाशी त्वथ वाय्वदः ||
प्रातःस्नायी जितद्वन्द्वस्त्रिकालं शिवपूजकः |
महानवम्यामिति |
तदुक्तं देवीपुराणे |
आश्विने शुक्लपक्षे तु सप्तम्यादितिथित्रये |
महाशब्दः प्रयोक्तव्यो नान्यत्रेति विनिश्चयः ||
आरभ्येति |
शुक्लां प्रतिपदमारभ्येत्यर्थः |
अन्नद इति |
ब्राह्मणान् भोजयित्वेत्यर्थः |
वाय्वद इति पाठे तु वायुभक्ष इत्यर्थः |
जितद्वन्द्व इति |
शीतोष्णादिसहिष्णुरित्यर्थः |
शिवपूजक इत्यत्र एकशेषो बोद्धव्यः |
त्वथ वाऽन्नद इति वा पाठः |

Lesungshinweise: [Die asketischen Ernährungsformen gehören zur historischen Ritualbeschreibung.]

Band III, S. 959–960, Durgotsava: Rezitation und besondere Nächte
रुद्रयामले |
एकोत्तराभिवृद्ध्या तु नवमी यावदेव हि |
चण्डीपाठं जपेच्चैव जापयेद्वा विधानतः ||
तथा |
एवं चतुर्वेदविदो विप्रान् सर्वान् प्रसादयेत् |
तेषां च वरणं कार्यं वेदपारायणाय वै ||
तन्त्रान्तरे |
वीररात्र्यादिषु श्रेष्ठा महारात्रिर्महेश्वरि |
उपोष्य पूजयेत् देवीं दुर्गां दुर्गार्तिनाशिनीम् ||
वीररात्र्यादयः प्रोक्ताः शक्तिसङ्गमे |
वीररात्रिर्महारात्रिः कालरात्रिस्तथैव च |
महारात्रिर्घोररात्रिः क्रोधरात्रिस्तथैव च ||
तथैव चाचला रात्रिस्तारारात्रिस्तथैव च |
शिवरात्रिर्दिव्यरात्रिर्दारुणा च यथाक्रमात् ||
कथ्यते परमेशानि शृणु सावहिता भव |

Lesungshinweise: [Die wiederholte Mahārātri ist Druckbefund; in der folgenden Erklärung erscheint dafür Moharātri.]

Band III, S. 960, Durgotsava: Vira-, Maha-, Kala- und Moharatri
चतुर्दश्यां संक्रमे च कुलर्क्षे कुलवासरैः ||
अर्धरात्रे यथायोगो वीररात्रिः प्रकीर्तिता |
शुक्लाष्टमी चाश्विनस्य नवरात्रं तु तस्य वै ||
महारात्रिर्महेशानि कालरात्रिं शृणु प्रिये |
दीपोत्सवचतुर्दश्यां त्वमाया योग एव तु ||
कालरात्रिर्महेशानि ताराकालीप्रियङ्करी |
जन्माष्टमी महेशानि मोहरात्रिः प्रकीर्तिता ||

Band III, S. 960–961, Durgotsava: weitere Festnacht-Konstellationen
तथा |
चैत्रे मासि नवम्यां च शुक्लपक्षे तु भूयुते |
क्रोधरात्रिर्महेशानि तारारूपा भविष्यति ||
मासि मार्गशिरे प्राप्ते कृष्णाष्टम्यां महेश्वरि |
महाकालस्वरूपा च घोररात्रिः प्रकीर्तिता ||
प्राप्ते फाल्गुनके मासे कृष्णैकादशिका तु या |
भृगुभौमयुता चेत् स्यादचलारात्रिरीरिता ||
ज्यैष्ठी या दशमी शुद्धा भृगुवासरसंयुता |
दशायोगसमायुक्ता तारा चैकादशी यदि ||
सा तिथिर्दिव्यरात्रिश्च कीर्तिता परमेश्वरि |
ज्यैष्ठी या दशमी शुद्धा दशयोगसमन्विता ||
वटुकस्य तिथिः प्रोक्ता वटुकोत्पत्तिकारिणी |
अमा भौमसमायुक्ता संक्रमेण समन्विता ||
कुल-ऋक्षसमायुक्ता ग्रहणं यदि चेद्भवेत् |
तारारात्रिस्तु संप्रोक्ता भाग्यादेव तु लभ्यते ||
फाल्गुने कृष्णपक्षे तु ह्यर्धरात्रे भृगोः शिवे |
शिवरात्रिस्तु संजाता सर्वसिद्धिप्रदायिनी ||
अमा भृगुसमायुक्ता सूर्यग्रहणयुग्यदि |
अपराह्णे यदा योगो मृतसंजीविनी तिथिः ||
स्नानदानादिहोमान्तमनन्तफलदं भवेत् |
अष्टमी चैत्रमासीया संक्रमेण समन्विता ||
सिद्धिरात्रिरिति ख्याता ताराकालीसमा कलौ |
तृतीया माधवे शुद्धा कुलवारर्क्षसंयुता ||
दारुणा कीर्तिता देवी सर्वसिद्धीश्वरी परा |

Lesungshinweise: [Unklare Konstellationen werden nicht durch moderne Kalenderannahmen ergänzt.] Für Divyarātri nennt die Quelle die helle Daśamī des Jyeṣṭha, Freitag, einen Daśā-Yoga und eine Ekādaśī-Verbindung in beschädigter Folge.

Band III, S. 961, Durgotsava: Kula-Kalenderklassen und Deviratri
कुलवारादयश्च |
रविश्चन्द्रो गुरुः सौरिश्चत्वारस्तेऽकुला मताः |
भौमशुक्रौ कुलाख्यौ तु बुधवारः कुलाकुलः ||
द्वितीया दशमी षष्ठी कुलाकुलमुदाहृतम् |
विषमश्चाकुलाः सर्वाः शेषाश्च तिथयः कुलाः ||
वारुणार्द्राभिजिन्मूलं कुलाकुलमुदाहृतम् |
कुलानि समधिष्ण्यानि शेषभान्यकुलानि च ||
इति रुद्रयामले प्रोक्ताः |
तथा |
अष्टमी प्रतिमासं तु कृष्णपक्षस्य पार्वति |
भौमयुक्ता तथा ऋक्षयुक्ता वा केवला च वा ||
देवीरात्रिरिति ख्याता सर्वसिद्धिप्रदायिनी |
ऋक्षयुक्ता कुलर्क्षयुक्ता |

Band III, S. 961–962, Durgotsava: Vishnuratri und zwei Navaratras
तथा |
बुधाष्टमी महेशानि प्रतिमासं तु या भवेत् |
विष्णुरात्रिरिति ख्याता भाद्रे मासि विशेषतः ||
तत्रैव नवरात्रनिर्णये |
नवशक्तिसमायुक्तं नवरात्रं तदुच्यते |
एकैव देवदेवेशि नवधा परिनिष्ठिता ||
शयनं बोधनाख्यं च नवरात्रं द्विधा भवेत् |
शयनं चैत्रमासीयमाश्विनस्थं च बोधनम् ||
द्वयोस्तु समुपोष्यैव सर्वसिद्धिं लभेन्नरः |
निराहारी फलाहारी त्वेकभक्तो जलव्रतः ||
नक्तभोजी हविष्याशी यथाशक्ति समाचरेत् |

Band III, S. 962, Durgotsava: Festpavillon und Altar
अथ देवीपूजोपयुक्तमण्डपलक्षणं देवीपुराणे |
ऐशाने पूर्वभागे वा सिद्ध्यर्थं मनसः प्रियम् |
देवीगृहं प्रकर्तव्यं सर्वलक्षणलक्षितम् ||
दश द्वादश वाऽऽरभ्य यावद्धस्तशतं भवेत् |
भविष्योत्तरे |
दुर्गागृहं प्रकर्तव्यं चतुरस्रं सुशोभनम् |
रहस्यं स्वस्तिकाद्यैश्च चर्चितं वस्त्रमण्डितम् ||
दीपमालापरिक्षिप्तं हारदामोपशोभितम् |
गोमूत्रगोमयाभ्यां च लिप्तं शस्तं समीरितम् ||
तन्मध्ये वेदिका कार्या चतुर्हस्ता समा शुभा |
तस्यां सिंहासनं सौम्यं कम्बलाजिनसंयुतम् ||
तत्र दुर्गां प्रतिष्ठाप्य सर्वलक्षणसंयुताम् |
सर्वदेवमयीं प्रौढयौवनोन्मादशालिनीम् ||
भुजैश्चतुर्भी रुचिरैर्दशभिर्वा विभूषिताम् |
तप्तहाटकवर्णाङ्गीं त्रिनेत्रां शशिशेखराम् ||

Band III, S. 963, Durgotsava: Durgas Bild mit Mahisha
पीताम्बरपरीधानां नीलकौशेयसंयुताम् |
ग्रैवेयहारकेयूरनूपुराभरणान्विताम् ||
नानारत्नविचित्रेण मुकुटेन विराजिताम् |
अनेककुसुमाकीर्णकपर्देन विराजिताम् ||
नितम्बबिम्बसन्नद्धकिङ्किणीक्वणनादिनीम् |
शूलचक्रदण्डशक्तिवज्रचापासिधारिणीम् ||
घण्टाक्षमालाकरकपानपात्रलसत्कराम् |
तदग्रे छिन्नशिरसं महिषं रुधिराप्लुतम् ||
निःसृतार्धतनुं कण्ठनालाच्चर्मासिधारिणम् |
देवीकरधृतग्रीवं शूलेनोरसि ताडितम् ||
दैत्यं करालदंष्ट्रास्यं विद्युत्कपिशमूर्धजम् |
नागपाशेन विक्षिप्तं हर्यक्षेणाभिविद्रुतम् ||
वमद्रुधिरवक्त्रेण धुन्वतोऽर्धं सटारुषा |
ऊर्ध्वलाङ्गूलदण्डेन देव्यधिष्ठानशोभिना ||
सर्वतो मातृचक्रेण सेव्यमानां सुरैस्तथा |
पूजयेत् प्रयतो देवीं नरो नियममास्थितः ||
स्थापने विशेष उक्तो देवीपुराणे |
याम्यास्या शुभदा दुर्गा पूर्वास्या जयवर्धिनी |
पश्चिमाभिमुखी नित्यं न स्थाप्या सौम्यदिङ्मुखी इति |

Lesungshinweise: [Einzelne Bildkomposita sind gedrängt.]

Band III, S. 963–964, Katyayani: zehnarmige Gestalt
मत्स्यपुराणोक्तदशभुजाध्यानं यथा |
कात्यायन्याः प्रवक्ष्यामि मूर्तिं दशभुजां तथा |
त्रयाणामपि देवानां धर्मकामार्थकारिणीम् ||
जटाजूटसमायुक्तामर्धेन्दुकृतलक्षणाम् |
नेत्रत्रयसमायुक्तां पूर्णेन्दुसदृशाननाम् ||
अतसीपुष्पवर्णाभां सुप्रतिष्ठां सुलोचनाम् |
नवयौवनसम्पन्नां सर्वाभरणभूषिताम् ||
सुचारुदशनां तद्वत्पीनोन्नतपयोधराम् |
त्रिभङ्गस्थानसंस्थानां महिषासुरमर्दिनीम् ||
त्रिशूलं दक्षिणे दद्यात् खड्गं चक्रं क्रमादधः |
तीक्ष्णं बाणं तथा शक्तिं वामतोऽपि निबोधत ||
खेटकं पूर्णचापं च पाशमङ्कुशमूर्ध्वतः |
घण्टां वा परशुं चापि वामतः सन्निवेशयेत् ||
अधस्तान्महिषं तद्वद्विशिरस्कं प्रदर्शयेत् |
शिरश्छेदोद्भवं तद्वद्दानवं खड्गपाणिनम् ||
सपाशं वामहस्तेन धृतकेशं च दुर्गया |
वमद्रुधिरवक्त्रं च देव्याः सिंहं प्रदर्शयेत् ||
देव्यास्तु दक्षिणं पादं समं सिंहोपरिस्थितम् |
किञ्चिदूर्ध्वं तथा वाममङ्गुष्ठं महिषोपरि ||
स्तूयमानं च तद्रूपममरैः सन्निवेशयेत् |
खड्गपाणिनमित्यत्र खड्गपाणिमिति सर्वपुस्तकेषूपलभ्यते |

Lesungshinweise: Eine Fußnote nennt bei „Schwert in der Hand“ die kürzere Kasusform khaḍgapāṇim als Lesung aller Vorlagen.

Band III, S. 964–965, Bhadrakali: sechzehnarmige Gestalt
अथ षोडशभुजाध्यानम् कालिकापुराणे |
योगनिद्रा महामाया जगद्धात्री जगन्मयी |
भुजैः षोडशभिर्युक्ता भद्रकालीति विश्रुता ||
क्षीरोदस्योत्तरे तीरे बिभ्रती विपुलां तनुम् |
अतसीपुष्पवर्णाभा ज्वलत्काञ्चनकुण्डला ||
जटाजूटमखण्डेन्दुमुकुटत्रयभूषिता |
नागहारेण सहिता स्वर्णहारविभूषिता ||
शूलं खड्गं च शङ्खं च चक्रं बाणं तथैव च |
शक्तिं वज्रं च दण्डं च नित्यं दक्षिणबाहुभिः ||
बिभ्रती सततं देवी विकाशिनयनोज्ज्वला |
खेटकं चर्म चापं च पाशं चाङ्कुशमेव च ||
घण्टां परशुं मुसलं बिभ्रती वामपाणिभिः |
सिंहस्था नयनै रक्तवर्णैस्त्रिभिरभिज्ज्वला ||
शूलेन महिषं भित्त्वा तिष्ठन्ती परमेश्वरी |
वामपादेन चाक्रम्य तत्र देवी जगन्मयी ||
अष्टादशभुजाध्यानं प्रागेवोक्तम् |

Band III, S. 965, Candika: geschmückte Kaushiki
अथ चण्डिकाध्यानं तत्रैव |
धम्मिल्लसंयतकचा विधोश्चाधोमुखीं कलाम् |
केशान्ते तिलकस्योर्ध्वं दधती सुमनोहरा ||
मणिकुण्डलसंपृष्टगण्डा मुकुटमण्डिता |
सज्ज्योतिःकर्णपूराभ्यां कर्णावापूर्य सङ्गता ||
सुवर्णमणिमाणिक्यनागहारविराजिता |
सदा सुगन्धिभिः पद्मैरम्लानैरतिसुन्दरी ||
मालां बिभर्ति ग्रीवायां रत्नकेयूरधारिणी |
मृणालायतवृत्तैस्तु बाहुभिः कोमलैः शुभैः ||
राजन्ती कञ्चुकोपेता पीनोन्नतपयोधरा |
क्षीणमध्या पीतवस्त्रा त्रिवलीमध्यभूषिता ||
शूलं वज्रं च बाणं च खड्गं शक्तिं तथैव च |
ऊर्ध्वादिक्रमतो देवी दधती वामपाणिभिः ||
सिंहस्योपरि तिष्ठन्ती व्याघ्रचर्मणि कौशिकी |
बिभ्रती रूपमतुलं सुरासुरविमोहनम् ||

Lesungshinweise: [Der Text beschreibt hier ausschließlich die linke Waffenreihe; eine rechte wird nicht ergänzt.]

Band III, S. 966, Sarvamangala: vier- und achtarmige Gestalt
अथ सर्वमङ्गलाध्यानं देवीपुराणे |
ब्रह्मोवाच |
अवतारे समासेन कथिता सर्वमङ्गला |
प्रतिमालक्षणं सम्यक् कथयामि यथा भवेत् ||
सिंहपद्मासना सौम्या जटामुकुटमण्डिता |
शूलाक्षसूत्रवरदा कमण्डलुकरा शुभा ||
चतुर्भुजा समाख्याता तथा चाष्टभुजां शृणु |
वरदं चाभयं खड्गमक्षसूत्रं च दक्षिणे ||
दर्पणं शूलचापं च चतुर्थे खेटकं भवेत् |
एवं चाष्टभुजा देवी मङ्गला सर्वमङ्गला ||

Band III, S. 966–967, Bodhana: Gestalten und Festablauf
अथ देवीबोधनकालनिर्णयः |
तत्रैकस्या एव महिषमर्दिन्या अष्टादशभुजादिध्यानभेदेन बोधनकाल उक्तो महाथर्वणसंहितायाम् |
अष्टादशभुजा दुर्गा उग्रचण्डेति या स्मृता |
सैवेयं षोडशभुजा भद्रकालीति गीयते ||
दशभिर्बाहुभिर्युक्ता सैव कात्यायनी स्मृता |
भिन्नध्याना कल्पभेदान्महिषासुरमर्दिनी ||
कालभेदे बोधनीया सा दुर्गोत्सवकर्मणि |
आश्विनासितपक्षे तु दिवा संपूज्य भक्तितः ||
ऋक्षे नवम्यामार्द्रायामुग्रचण्डां प्रबोधयेत् |
आश्विनासितपक्ष इति पौर्णमास्यन्ताश्विनकृष्णपक्ष इत्यर्थः |
तथा च |
आर्द्रानक्षत्रयुक्तायां पौर्णमास्यन्ताश्विनकृष्णनवम्यामुग्रचण्डां दिवा सङ्गे संपूज्य प्रबोधयेदिति वाक्यार्थः |
लिङ्गपुराणे देवीपुराणेऽपि |
यदा त्वष्टादशभुजां महामायां प्रपूजयेत् |
कन्यायां कृष्णपक्षे तु पूजयित्वाऽऽर्द्रमे दिवा ||
नवम्यां बोधयेद्देवीं गीतवादित्रनिःस्वनैः |
शुक्लपक्षे चतुर्थ्यां तु देवीकेशविमोचनम् ||
प्रातरेव तु पञ्चम्यां स्नापयेयुः शुभैर्जलैः |
सप्तम्यां पत्रिकापूजा अष्टम्यां चाभ्युपोषणम् ||
पूजा च जागरश्चैव नवम्यां विधिवद्बलिः |
संप्रेषणं दशम्यां तु क्रीडाकौतुकमङ्गलैः ||

Band III, S. 967, Bodhana: Mittagsregel und Entscheidungsfolge
महाकालसंहितायामपि |
येऽष्टादशभुजां देवीमुग्रचण्डाभिधां प्रिये |
पिपूजयिषवो मर्त्यास्तदुपासकतामिताः ||
तथाऽश्विननवम्यां वै कृष्णायां सुसमाहिताः |
कुलवारे बोधयेयुर्मध्याह्ने शङ्खनिःस्वनैः इति ||
मध्याह्नस्तु पञ्चधा विभक्तदिनतृतीयांशः |
अहस्तु प्रथमो भागः प्रातःकाल इति स्मृतः |
द्वितीयः सङ्गवः प्रोक्तो मध्याह्नस्तु तृतीयकः ||
अपराह्नश्चतुर्थः स्यात् सायाह्नः पञ्चमः स्मृत इति वचनात् |
शङ्खनिःस्वनैरित्युपलक्षणम् |
शङ्खादिनानाविधवाद्यनिःस्वनैरित्यर्थः |
अत्र यस्मिन् दिने नवम्यां दिवाऽऽर्द्रालाभस्तत्रैव बोधनं कार्यम् |
दिनद्वये नवम्यां दिवाऽऽर्द्रालाभे तु युग्मविधिवाक्यबलादष्टमीविद्धायामेव नवम्यां बोधनं कार्यम् |
एवमार्द्राया अलाभेऽपि युग्मादरेणैव व्यवस्थेति वर्षक्रियाकौमुदीकृतः |
वस्तुतस्तु मध्याह्ने शङ्खनिःस्वनैरिति महाकालवचनान्मध्याह्नस्य बोधनकालप्रतीतेस्तद्व्याप्त्यैव निर्णयः |
कर्मणो यस्य यः कालस्तत्कालव्यापिनी तिथिरिति वृद्धयाज्ञवल्क्योक्तेः |
दिनद्वये मध्याह्नव्याप्तौ तदव्याप्तौ च नक्षत्रेण निर्णयः |
नक्षत्रस्य दिनद्वये प्राप्तावप्राप्तौ च युग्मादरः |

Band III, S. 967–968, Bodhana: Paarung der Tithis
युग्मवाक्यान्युक्तानि निगमे |
युग्माग्नियुगभूतानां षण्मुन्योर्वसुरन्ध्रयोः |
रुद्रेण द्वादशीयुक्ता चतुर्दश्या च पूर्णिमा ||
प्रतिपदा त्वमावास्या तिथ्योर्युग्मं महाफलम् |
व्यस्तमेतन्महादोषं प्रवदन्ति मनीषिणः इति |
अत्र युग्मादिरन्ध्रान्ताः शब्दा द्वितीयादिनवम्यन्ततिथिवाचकाः |
रुद्र एकादशी |
शेषं स्पष्टम् |
यद्यपि युग्माग्नीत्यादिवाक्यानि शुक्लपक्षपरत्वयोक्तानि निर्णयामृतादौ पूर्णिमाया अमाप्रतिपद्युग्मस्य च कृष्णपक्षेऽसम्भवादिति |
तथाऽपि पूर्वविद्धैव नवमी पक्षयोरुभयोऽरपीति माधवोक्तेः |
कृष्णपक्षेऽपि नवम्यष्टमीयुतैव ग्राह्या |
निबन्धव्याख्याकृतस्तु चतुर्दश्या च पूर्णिमेत्यत्र त्रयोदश्या चतुर्दशीति पाठस्य स्मृत्यन्तरे श्रवणादेतानि युग्मवाक्यानि पक्षद्वयपराण्येवाहुः |
निर्णयसिन्धुकृताऽपि अमा प्रतिपद्युग्मात् कृष्णपक्षलिङ्गात् पक्षद्वयपरमिदं तत्तद्विशेषवाक्यैः कृष्णे तिथिविशेषेऽपोह्यत इति व्याख्यातुः |

Lesungshinweise: Kommentatoren der Nibandhas beziehen die Paarungsregel auf beide Hälften, da andere Smṛtis statt „Caturdaśī mit Vollmond“ die Lesung „Trayodaśī mit Caturdaśī“ haben.

Band III, S. 968–969, Bodhana: Vorrang der Tithi und Gegenmeinung
पूजयित्वाऽऽर्द्रमे दिवेत्यत्रार्द्रानक्षत्रयोगाभिधानं तु नक्षत्रयोगस्य प्रशस्ततया सम्भवाभिप्रायम् |
तथा च मध्याह्नव्यापिन्यां नवम्यां सति सम्भवे आर्द्रानक्षत्रयुक्तायां बोधनं कुर्यादिति निष्कर्षः |
तिथिनक्षत्रयोर्योगे द्वयोरेवानुपालनम् |
योगाभावे तिथिर्ग्राह्या देव्याः पूजनकर्मणीति निर्णयसिन्धुधृतदेवलोक्तेः |
तत्तन्नक्षत्रयोगस्तु फलाधिक्याय कल्पते |
भानामलाभे तु पुनः प्रशस्ता केवला तिथिरिति महाकालवचनाच्च |
निर्णयामृतकृतस्तु पूजयित्वेति पूजनक्रियायाः समानकर्तृकयोः पूर्वकाले इति क्त्वाप्रत्ययस्य नवम्यां बोधयेदिति बोधनक्रियाकालान्नवमीरूपात् पूर्वकालेऽष्टमीरूपे विधानात् क्त्वाप्रत्ययसामर्थ्यादेवाष्टम्यां पूजनं नवम्यां बोधनमित्याहुः |
पूजयित्वाऽष्टमीदिन इति निर्णयसिन्धौ स्थितम् |
क्वाचित्कः पाठ इति ४ पु॰ पाठः |
यत् तु आर्द्रानक्षत्रयुक्तायामष्टम्यां पूजनं नवम्यां प्रबोध इति मतं तत् तुच्छम् |
आश्विनासितपक्षस्य नवमी या शिवर्क्षयुक् |
बोधयित्वेश्वरीं तस्यां शरद्व्रतमारेभेतेति नवम्यामेवार्द्रानक्षत्रयोगस्य महाकालेनाभिहितत्वात् |
एवमाश्विनकृष्णनवमीमारभ्याश्विनशुक्लनवमीपर्यन्तमुत्सवेऽष्टादशभुजापक्षः |

Lesungshinweise: Im Nirṇayasindhu steht dazu die Lesung „nachdem man am Aṣṭamī-Tag verehrt hat“; eine Fußnote bezeichnet sie als vereinzelte Lesung.

Band III, S. 969, Bodhana: sechzehnarmige Form und Kalasha
अथ षोडशभुजापक्षः |
महाथर्वणसंहितायाम् |
इषे शुक्लप्रतिपदि भुजैः षोडशभिर्युताम् |
बोधयित्वा भद्रकालीं नवम्यन्तं प्रपूजयेत् ||
महाकालसंहितायामपि |
प्रतिपद्येव शुक्लायां बोधयित्वा सुरेश्वरीम् |
अभ्यर्चयेन्नवाहानि तन्त्रपौराणिकक्रमैः ||
केवलपौराणिकक्रमेणोत्सवे कर्तव्ये तु आश्विनकृष्णचतुर्दश्यामेव षोडशभुजाया बोधनं कार्यम् |
तदुक्तं कौमुद्यां लिङ्गपुराणे च |
यदा तु षोडशभुजां महामायां प्रपूजयेत् |
दुर्गातन्त्रेण मन्त्रेण विशेषं तत्र वै शृणु ||
कन्यायां कृष्णपक्षे तु एकादश्यामुपोषितः |
द्वादश्यामेकभक्तं च नक्तं कुर्यात् परेऽहनि ||
चतुर्दश्यां महामायां बोधयित्वा विधानतः |
गीतवादित्रनिर्घोषैर्नानानैवेद्यवेदनैः ||
अयाचितं वधः कुर्यादुपवासं परेऽहनि |
एवमेव व्रतं कुर्याद्यावद्वै नवमी भवेदिति ||
कलशस्थापनं तु प्रतिपद्येवोक्तं यामले |
प्रतिपद्येव कर्तव्यं कलशस्थापनं त्विति |
तृतीयपक्षे तु सप्तम्यां कलशस्थापनं वक्ष्यते |
अथाश्विनशुक्लप्रतिपन्निर्णीयते |
सा च दुर्गोत्सवोपवासादिषु परविद्धा ग्राह्या |

Lesungshinweise: Es folgt die Einnahme ungebetener Nahrung und am nächsten Tag Fasten; ein Wort dazwischen ist beschädigt.

Band III, S. 970, Pratipad: Verbindung mit der nachfolgenden Tithi
या चाश्वयुजि मासे स्यात् प्रतिपद्भद्रयाऽन्विता |
शुक्ला ममार्चनं तस्यां शतयज्ञफलप्रदम् ||
इति देवीपुराणे परविद्धायाः प्राशस्त्यविधानात् |
पूर्वविद्धा तु या शुक्ला भवेत् प्रतिपदाश्विनी |
नवरात्रव्रतं तस्यां न कार्यं शुभमिच्छता ||
देशभङ्गो भवेत्तत्र दुर्भिक्षं चोपजायते |
नन्दायां दर्शयुक्तायां यत्र स्यान्मम पूजनम् ||
इति मार्कण्डेयदेवीपुराणयोः पूर्वविद्धनिषेधाच्च |
रुद्रयामले |
अमायुक्ता सदा चैव प्रतिपन्निन्दिता मता |
तत्र न स्थापयेत् कुम्भं दुर्भिक्षं जायते ध्रुवम् ||
प्रतिपत् सद्वितीया तु कुम्भारोपणकर्मणि |
कल्पतरौ |
कुहूकाष्ठोपसंयुक्तां वर्जयेत् प्रतिपत्तिथिम् |
राज्यनाशाय सा प्रोक्ता निन्द्यते तत्र पूजनम् ||

Lesungshinweise: [Die Unheilsfolgen sind traditionelle Aussagen der zitierten Texte.]

Band III, S. 970–971, Pratipad: Tagesabschnitte und widersprüchliche Belege
देवीपुराणे |
शृणु राजन् प्रवक्ष्यामि चण्डिकापूजनक्रमम् |
आश्विनस्य सिते पक्षे प्रतिपत् सुशुभे दिने इत्युपक्रम्य ||
शुद्धे तिथौ प्रकर्तव्यं प्रतिपच्चोर्ध्वगामिनी |
आद्यास्तु नाडिकास्त्यक्त्वा षोडश द्वादशापि वा ||
अपराह्णे च कर्तव्यं शुद्धसन्ततिकाङ्क्षिभिः |
अपराह्णे योगिन्याः प्राशस्त्यं तु द्वितीयदिने प्रतिपदोऽभावे बोध्यम् |
तत्रैव उड्डामरतन्त्रे च देवीवचनम् |
अमायुक्ता न कर्तव्या प्रतिपत् पूजने मम |
मुहूर्तमात्रा कर्तव्या द्वितीयादिगुणान्विता ||
आद्याः षोडश नाडीस्तु लङ्घय्या यः कुरुते नरः |
कलशस्थापनं तत्र अरिष्टं जायते ध्रुवम् ||
शक्तिसङ्गमे |
घटिकाः षोडश त्याज्या आद्याः प्रतिपदस्तु याः |
कलशस्थापनं कार्यात् कल्याणं जायते तदा ||
तथा |
अमायुक्ता न कर्तव्या प्रतिपत् कालिकार्चने |
स्कान्दे |
वर्जनीया प्रयत्नेन अमायुक्ता तु पार्थिव |
द्वितीयादिगुणैर्युक्ता प्रतिपत् सर्वकामदा ||

Lesungshinweise: [Dieser Widerspruch des überlieferten Wortlauts bleibt sichtbar.]

Band III, S. 971, Pratipad: Warnungen und Sonnenaufgangsregel
देवीपुराणे देवीवचः |
यो मां पूजयते भक्त्या द्वितीयादिगुणान्विताम् |
शरत्प्रतिपदं ज्ञात्वा सोऽश्नुते सुखमव्ययम् ||
यदि कुर्यादमायुक्तप्रतिपत्स्थापनं मम |
तस्य शापायुतं दत्त्वा वंशानाशं करोम्यहम् ||
आग्रहात् कुरुते यस्तु प्रथमे स्थापनं मम |
तस्य सम्पद्विनाशः स्याज्ज्येष्ठपुत्रश्च नश्यति ||
अमायुक्ता न कर्तव्या प्रतिपच्चण्डिकार्चने |
धनार्थिभिर्विशेषेण वंशहानिश्च जायते ||
न दर्शकलया युक्ता प्रतिपच्चण्डिकार्चने |
उदये द्विमुहूर्ताऽपि ग्राह्या सोदयगामिनी ||
अन्यत्रापि |
परविद्धा च या शुद्धा भवेत् प्रतिपदाश्विनी |
तत्र दुर्गोत्सवं कुर्यादमायुक्तां विवर्जयेदिति ||
नन्वेतानि वाक्यानि |

Lesungshinweise: [Die Drohungen werden als historische Quellenrede wiedergegeben.]

Band III, S. 972, Pratipad: Einwand aus Paarung und Nachtfasten
प्रतिपदा त्वमावास्या तिथ्योर्युग्मं महाफलमिति |
एवमुग्मवाक्यविरुद्धानीति चेन्न |
युग्मवाक्यस्यैतत्प्रतिपद्भिन्नप्रतिपद्विषयत्वात् |
अत एवोक्तं देवीपुराणे |
शरत्काले महापूजा क्रियते या च वार्षिकी |
सा कार्योदयगामिन्यां न तत्र तिथियुग्मतेति ||
न च संपूज्य नवदुर्गां च नक्तं कुर्यात् समाहितः |
नवरात्राभिधं कर्म नक्तव्रतमिदं स्मृतम् ||
इति स्कान्दादस्य नवरात्रव्रतस्य नक्तव्रतत्वे सिद्धे नक्तव्रतेषु सर्वेषु रात्रियोगः प्रशस्यते |
इति वचनात् पूर्वविद्धैव ग्राह्येति वाच्यम् |
अमायुक्ता न कर्तव्येत्यादिविशेषवचनैर्निषेधात् |
किञ्च न केवलं नक्तव्रतमेतत् |
एवं च विन्ध्यवासिन्यां नवरात्रोपवासतः |
एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च ||
पूजनीया जनैर्देवी स्थाने स्थाने पुरे पुरे |
हेमाद्रौ भविष्ये व्रतचतुष्टयस्योक्तत्वात् |
अत एवोक्तं कमलाकरभट्टैः पाक्षिकनक्तानुवादोऽयमिति |
अत्र केचिद्रुद्रयामलदेवीपुराणादिवचनेषु कलशस्थापनश्रुतेस्तदेव प्रथमदिने निषिद्धं न तूपवासादि तस्य प्रतिपदा त्वमावास्येति युग्मवाक्यात् |
शुक्लपक्षे दर्शविद्धेति माधवोक्तेश्च पूर्वदिने प्राप्तेऽस्य बाधे प्रमाणाभावादित्याहुः |
वस्तुतस्तु |

Band III, S. 972, Pratipad: Varianten der Belegführung
तदुक्तं नन्दिकेश्वरपुराणे इति ४ पु॰ पाठः |
स्वशक्त्याऽयाचितं नरः इति ४ पु॰ पाठः |
नानाव्रताभिधानात् इति ४ पु॰ पाठः |
अत्रोपवासादिबहुकर्माभिधानेऽपि देवीपूजनमेव प्रधानमिति रहस्यविदः इति ४ पु॰ पाठः |

Lesungshinweise: [nehme] Die Fußnoten zu dieser Seite bewahren vier Varianten einer bezeichneten Vorlage: Der erste Beleg wird dort dem Nandikeśvarapurāṇa zugeschrieben; eine Verslesung lautet „der Mensch [nehme] nach seiner Kraft ungebetene Nahrung“; statt der ausdrücklichen Vierzahl steht „weil verschiedene Gelübde genannt werden“; und zur Hauptsache heißt es: „Obwohl hier viele Handlungen wie Fasten genannt werden, ist nach den Kennern des Geheimnisses die Verehrung der Göttin das Wesentliche.“

Band III, S. 973, Pratipad: Hauptpraxis und Mindestdauer
अत्र देवीपूजायाः प्राधान्येन पूर्वदिने तस्या निषेधात् तदङ्गोपवासादावपि परैव ग्राह्येति युक्तम् |
अत एवोक्तं देवलेन |
व्रतोपवासनियमे घटिकैकाऽपि या भवेत् |
सा तिथिस्तद्दिने पूज्या विपरीता तु पैतृके इति ||
अत्र घटिकाशब्दो मुहूर्तपर इति गौडाः |
कमलाकरभट्टास्तु घटिकैकेति मुहूर्तमात्रा कर्तव्येति च द्विमुहूर्तस्तुतिः |
तेनौदयिकी प्रतिपद्द्विमुहूर्ता ग्राह्या |
अन्यथा द्विमुहूर्तविधेर्वैयर्थ्यापत्तेः |
यदा तु पूर्वदिने संपूर्णा शुद्धा भूत्वा परदिने वर्धते तदा संपूर्णत्वादमायोगाभावाच्च पूर्वैव ग्राह्या |
यानि च द्वितीयायोगनिषेधकानि वचनानि केचित् पठन्ति तान्यपि शुद्धाधिकनिषेधपराणीत्याहुः |
द्विमुहूर्तवचसोऽपि त्रिमुहूर्तस्तावकत्वात् परदिने यदि प्रतिपन्मुहूर्तत्रयान्न्यूना तदा दर्शयुक्ताऽपि पूर्वैव ग्राह्येति समयप्रकाशकृतः |
वस्तुतस्तु त्रिमुहूर्तविधिर्मुख्यः |
द्विमुहूर्तविधिस्त्वनुकल्पः |
द्विमुहूर्ताऽपि कर्तव्येति दक्षेणापि-शब्दस्योक्तत्वात् |
परदिने प्रतिपदोऽभावे त्वमायुक्ताऽपि सा ग्राह्या |
अमायुक्ताऽपि कर्तव्या यदि न स्यात् परेऽहनि |
इति निबन्धव्याख्यालिखितवचनात् |

Band III, S. 973–974, Pratipad: neun Tithis statt starrer Tageszahl
एवं प्रकृतेऽपि उदये द्विमुहूर्ताऽपीत्यपि-शब्दोक्तेर्द्विमुहूर्तविधिरनुकल्पो बोध्य इति ४ पु॰ पाठः |
ग्रन्थान्तरोदाहृतानि दर्शयुक्तप्रतिपद्विधायकानि वचनान्येतद्विषयाण्येव इति ४ पु॰ पाठः |
अत्र केचित् |
वृद्धौ समाप्तिरष्टम्यां ह्रासेऽमाप्रतिपन्निशि |
प्रारम्भो नवचण्ड्यास्तु नवरात्रमतोऽर्थवत् ||
नवरात्रस्य इति ४ पु॰ पाठः |
इति निर्णयसिन्धुधृतदेवीपुराणोक्तवचनान्नवरात्रशब्दो नवाहोरात्रपरः |
अमायुक्तप्रतिपन्निषेधकानि वाक्यानि तु तिथिह्रासाभावविषयाणीत्याहुः |
अयं च नेपालदेशसम्प्रदायः |
वस्तुतस्तु न रात्रौ स्थापनं कार्यं न च कुम्भाभिषेचनम् |
इति मात्स्यपुराणीयवचनेन रात्रौ कलशस्थापनादिनिषेधात् प्रारम्भो नवचण्ड्या इति पूजनादेः पृथक्त्वाभिधानाच्च नवभिर्दिनैर्नवावृत्तिचण्डीपाठविषयमेतद्वचनम् |
नवरात्रशब्दस्तु नवतिथिपर एव |
प्रारम्भो नवरात्रस्येत्यादौ तु कर्मणि लाक्षणिकः |
तस्य नवाहोरात्रपरत्वे तु तिथिह्रासवृद्ध्योर्न्यूनाधिकत्वापत्तेः |
अत एवोक्तं निर्णयामृते देवीपुराणे च |
तिथिवृद्धौ तिथिह्रासे नवरात्रमपार्थकम् |
अष्टरात्रेण दोषोऽयं नवरात्रतिथिक्षये ||
अष्टरात्रेण दोषो हि पूर्णां मुक्त्वा तु पूजनम् |
तिथिह्रासेऽपि कर्तव्यं प्रतिपद्याश्विने सिते इति ||
तिथेः क्षये तथा वृद्धौ पूर्ववेधो न दुष्यति |
इति तान्त्रिकवचनाच्चेति ४ पु॰ पाठः |

Lesungshinweise: [Die beschädigte Versgruppe wird nicht zu einer widerspruchsfreien Regel umgeschrieben.] Fußnoten bekräftigen: Auch im vorliegenden Satz zeigt „selbst zwei Muhūrtas“ eine Ersatzregel; anderswo genannte Neumond-Pratipad-Ausnahmen gehören in diesen Fall. Der Vers betreffe deshalb neun Caṇḍī-Lesungen an neun Tagen, getrennt von den übrigen Verehrungshandlungen. Eine Fußnotenvariante ergänzt einen tantrischen Beleg, wonach bei Verkürzung oder Verlängerung die Verbindung mit der vorherigen Tithi nicht schadet.

Band III, S. 974–975, Pratipad: Citra und Vaidhriti
प्रतिपदि चित्रावैधृतियोगनिषेध उक्तस्तत्रैव |
त्वाष्ट्रवैधृतियुक्ता चेत् प्रतिपच्चण्डिकार्चने |
तयोरन्ते विधातव्यं कलशारोपणं गृहे इति ||
तथा |
आश्विने प्रतिपत् पूर्णा शुद्धा या तु भवेन्नृप |
आरभ्यं नवरात्रं स्याद्धित्वा चित्रां च वैधृतिम् ||
यदा तु चित्रावैधृत्योः परिहारेण प्रतिपन्न लभ्यते तदा कात्यायनः |
प्रतिपद्याश्विने मासि नरो वैधृतिचित्रयोः |
आद्यपादौ परित्यज्य प्रारभेन्नवरात्रकम् ||
रुद्रयामलेऽपि |
वैधृतौ पुत्रनाशः स्याच्चित्रायां धननाशनम् |
तस्मान्न स्थापयेत् कुम्भं चित्रायां वैधृतौ तथा ||
सम्पूर्णा प्रतिपद्देवि चित्रायुक्ता यदा भवेत् |
वैधृत्या वाऽपि युक्ता स्यात् तदा मध्यन्दिने रवौ ||
अभिजित् तु मुहूर्तं यत् तत्र स्थापनमिष्यते |
भविष्ये |
चित्रावैधृतिसम्पूर्णा प्रतिपच्चेद्भवेन्नृप |
त्याज्या ह्यंशास्त्रयस्त्वाद्यास्तुरीयांशे तु पूजनम् ||
चित्रादियुक्ताऽपि द्वितीयायुता चेन्न दुष्टेत्युक्तं दुर्गोत्सवे |
भद्रान्विता चेत् प्रतिपत् तु लभ्यते विरुद्धयोगैरपि सङ्गता सती |
सा वै ग्राह्या विबुधैर्विधेया श्रीपुत्रराज्यादिविवृद्धिहेतुः इति ||

Lesungshinweise: [Die Alternativen der Quellen bleiben als unterschiedliche Regeln erhalten.]

Band III, S. 975–976, Gerstenaussaat und Verehrung
अथ यववपनविधिः |
रुद्रयामले |
स्नानं माङ्गलिकं कृत्वा ततो देवीं प्रपूजयेत् |
शुभाभिर्मृत्तिकाभिश्च पूर्वं कृत्वा तु वेदिकाम् ||
यवान् वै वापयेत् तत्र गोधूमैश्चापि संयुतान् |
तन्त्रान्तरे |
वालुका ग्राह्या यत्नेन नदीनदसमुद्भवाः |
वेदीं कुर्यात् प्रयत्नेन चतुरस्रां शुभावहाम् ||
द्विहस्ता चोत्तमा वेदी मध्यमा सार्धहस्तका |
अधमा हस्तमात्रा च न्यूनाधिक्यं न कारयेत् ||
भूरसीति पठन्मन्त्रं वेदीं संस्पृश्य मानवः |
अपामार्गं समुच्चार्य प्रोक्षयेच्चन्दनाम्भसा ||
तन्मध्ये विलिखेन्मन्त्रं जयदुर्गाख्यमुत्तमम् |
तत्रावाह्य यजेद्देवीमष्टादशभुजां पराम् ||
पञ्चोपचारैः संपूज्य दिक्पालांश्चापि पूजयेत् |
पश्चान्नवार्णमनुना पूजयेदक्षरमातृकाम् ||
संशोध्य यवराशिं च यवोऽसीति मनुं पठन् |
प्रक्षिपेद्वेदिकामध्ये वक्ष्यमाणमनुं जपन् ||

Lesungshinweise: [Die vedischen Formeln sind in der Quelle nur durch Anfänge bzw. Bezeichnungen vertreten.]

Band III, S. 976, Segen der Gerste und Namen der Göttin
ॐ यव त्वं यवरूपोऽसि यज्ञार्थे निर्मितो विधेः |
देवानां तृप्तिकृद्यस्मात् तस्मात् त्वं वरदो भव ||
जयन्ती मङ्गलाकाली भद्रकाली कपालिनी |
दुर्गा क्षमा शिवा धात्री स्वाहा स्वधा नमोऽस्तु ते ||

Band III, S. 976, Fest der Aussaat und Keimzeichen
तथा |
भेरीमृदङ्गडमरूघण्टापटहनिःस्वनैः |
महोत्सवं प्रकुर्वीत यवारोपणकर्मणि ||
प्रसूते च दशम्यां वै भद्राभद्रं विचारयेत् |
विचारस्त्वन्यत्र |
सम्यक् समुद्गता दीर्घा ऋजवश्चाङ्कुराः शुभाः |
अनुद्गताः कुण्ठिता वा ह्रस्वाः शुष्काश्च भङ्गुराः |
कीटाखुभुक्ताः शाटिता विषमाश्चाशुभाः स्मृताः ||
संग्रहान्तरलिखितविचारान्तरं तु प्रमाणाभासमूलकत्वादुपेक्षितम् |

Lesungshinweise: [Die genaue Bedeutung von śāṭita bleibt hier unsicher.] Eine andere Quelle nennt gut entwickelte, lange und gerade Keime günstig; ausgebliebene, gehemmte, kurze, vertrocknete, brüchige, von Insekten oder Mäusen angefressene, beschädigte und ungleichmäßige Keime ungünstig.

Band III, S. 976–977, Kalasha und neun Festtage
रुद्रयामले |
तत्र संस्थापयेत् कुम्भं विधिना मन्त्रपूर्वकम् |
सौवर्णं राजतं वाऽपि ताम्रं मृण्मयमेव वा ||
मात्स्ये |
न रात्रौ स्थापयेत् कुम्भं न च कुम्भाभिषेचनम् |
विष्णुः |
भास्करोदयमारभ्य यावत् तु दश नाडिकाः |
प्रातःकाल इति प्रोक्तः स्थापनारोपणादिषु ||
कलशस्थापनविधिस्तु दशभुजापक्षे वक्ष्यते |
वैष्णवीकल्पे |
नैमित्तिकोक्तविधिना नवाहानि प्रपूजयेत् |
उपोषणं तथाष्टम्यां प्रभूतबलिदानकम् ||
नवम्यामाचरेद्धीमान् दशम्यां तु विसर्जयेत् |
पुत्रिणा तु महाष्टम्यामुपवासो न कार्यः |
उपवासं महाष्टम्यां पुत्रवान् न समाचरेत् ||
यथा तथा संयतात्मा व्रती देवीं प्रपूजयेत् |
इति कालिकापुराणात् |
नवम्यां प्रभूतबलिदानमित्यनेनाष्टम्यादेः पूजाङ्गबलिदानमायाति |
अष्टम्यां बलिदानेन पुत्रनाशो भवेद्ध्रुवम् |
इति नामधन्यं वचनं केचित् पठन्ति |
तत्र मूलं मृग्यम् |
समूलत्वाभिधाने तु प्रभूतबलिदाननिषेधकमिति मन्तव्यम् |
पूजाबलिदानविसर्जनादिविधिस्त्वग्रे व्यक्तीभविष्यति |

Band III, S. 977–978, Festordnung der zehnarmigen Durga
अथ दशभुजापक्षः |
कालिकापुराणे |
बोधयेद्बिल्वशाखासु षष्ठ्यां देवीं फलेषु च |
सप्तम्यां बिल्वशाखां तामाहृत्य प्रतिपूजयेत् ||
पुनः पूजां तथाष्टम्यां विशेषेण समाचरेत् |
जागरं च स्वयं कुर्याद्बलिदानं महानिशि ||
प्रभूतबलिदानं च नवम्यां विधिवच्चरेत् |
जपहोमसमायुक्तो भोजयेद्वै कुमारिकाः ||
ध्यायेद्दशभुजां देवीं दुर्गातन्त्रेण पूजयेत् |
विसर्जनं दशम्यां तु कुर्याद्वै शाबरोत्सवैः ||
फलेषु इति |
फलयुक्तासु शाखास्वित्यर्थः |
दुर्गातन्त्रेणेति दुर्गातन्त्रसंज्ञकेन पूर्वोक्तजयदुर्गामन्त्रेणेत्यर्थः |
शाबरोत्सवैरिति |
शबरोचितवेशभाषाधूलिकर्दमविक्षेपादिभिरित्यग्रे स्फुटीभविष्यति |
षष्ठ्यां च सायाह्ने सन्ध्यायां वा बोधनं कार्यम् |
सायाह्ने बिल्वशाखायां षष्ठ्यां देवीं प्रबोधयेत् |
इति महाकालोक्तेः |
षष्ठ्यां बिल्वतरौ बोधं सायंसन्ध्यासु कारयेत् |
इति भविष्यपुराणाच्च |
पञ्चधा विभक्तदिनपञ्चमांशः सायाह्नः |
सन्ध्या तु दिनरात्र्योः सन्धेर्मुहूर्तः |

Band III, S. 978, Tithis und Mondhäuser beim Einzug
देवीपुराणे |
ज्येष्ठानक्षत्रयुक्तायां षष्ठ्यां बिल्वाभिमन्त्रणम् |
सप्तम्यां मूलयुक्तायां पत्रिकायाः प्रवेशनम् ||
इति नक्षत्रसङ्गे फलातिशयः |
मूलाभावेऽपि सप्तम्यां केवलायां प्रवेशयेत् |
इति नन्दिकेश्वरपुराणात् |
एवं च |
ज्येष्ठायामेव सम्बोध्य मूलेनैव प्रवेशयेत् |
पूर्वोत्तराभ्यां सम्पूज्य श्रवणान्ते विसर्जयेत् ||
इत्यादौ सर्वत्रापि तिथिनक्षत्रयोगे फलभूयस्त्वं वेदितव्यम् |
पूर्वोत्तराभ्यामिति |
पूर्वाषाढान्वितायामष्टम्यामुत्तराषाढान्वितायां नवम्यामित्यर्थः |
नक्षत्रानुरोधेन पत्रिकाप्रवेशनं विसर्जनं च रात्रौ न कर्तव्यम् |
ऋक्षयोगानुरोधेन रात्रौ पत्रीप्रवेशनम् |
विसर्जनं चरेद्यस्तु सराष्ट्रः स विनश्यति ||
इति दुर्गाभक्तितरङ्गिणीलिखितवचनात् |
तथा च |
अन्त्यपादो निशाभागे श्रवणस्य यदा भवेत् |
तदा देव्याः समुत्थानं दशम्यां दिनभागतः ||
इति वचनात् श्रवणान्ते विसर्जयेदित्यादिवचनानुरोधेन रात्रौ विसर्जनं न कार्यमिति तत्रैवोक्तम् |

Band III, S. 978–979, Drei Verehrungen und vorbereitende Gaben
अत्र दिनत्रये तिथित्रयविहितपूजात्रयं प्रायिकं कदा चित् तिथिह्रासवशाद्द्वाहाभ्यां पूजात्रयं कदा चित् तिथिवृद्धिवशेऽहिनचतुष्टयेन पूजात्रयं तिथित्रयलाभे तु निर्विवादैव व्यवस्था |
व्रती प्रपूजयेद्देवीं सप्तम्यादिदिनत्रये |
द्वाभ्यां चतुरहोभिर्वा ह्रासवृद्धिवशात् तिथेः ||
इति भविष्यवचनात् |
अस्मिन् पक्षेऽपि प्रतिपदादिदिनकृत्यान्युक्तानि भविष्ये |
केशसंस्कारद्रव्याणि प्रदद्यात् प्रतिपत्तिथौ |
पट्टडोरं द्वितीयायां केशसंयमहेतवे ||
दर्पणं च तृतीयायां सिन्दूरालक्तकं तथा |
मधुपर्कं चतुर्थ्यां तु तिलकं नेत्रमण्डनम् ||
पञ्चम्यामङ्गरागं च शक्याऽलङ्करणानि च |
षष्ठ्यां बिल्वतरौ बोधं सायंसन्ध्यासु कारयेत् ||

Lesungshinweise: [Die Drucklesung śakyā wird hier sinngemäß als „nach Vermögen“ verstanden.]

Band III, S. 979, Erweckung bei fehlender Abend-Tithi
अत्र च पत्रिकाप्रवेशात् पूर्वेद्युः सायंकाले षष्ठीसत्त्वे तत्पूर्वदिनेऽधिवासनं कार्यम् |
षष्ठ्याः सायंकालेऽत्यन्तासत्त्वेऽधिवासनलोपः |
षष्ठ्यां सायं प्रकुर्वीत बिल्ववृक्षेऽधिवासनम् |
इति कल्पतरुवचनादिति |
एवं देवीबोधनेऽपि व्यवस्था |
वस्तुतस्तु |
अनेकतन्त्रबोधितकर्तव्यताकस्य देवीबोधनस्यावश्यकतया यस्मिन् दिने सायंसन्ध्ये षष्ठीलाभस्तत्रैव बोधनम् |
उभयदिने सन्ध्यायां षष्ठीलाभे तु युग्मादरेण व्यवस्था |
दिनद्वये सन्ध्यायां षष्ठ्यभावे तु प्रदोषादिसमये षष्ठ्यामिति कौमुदीकृन्मतमेवादरणीयम् |
गौणकालव्याप्तेः सत्त्वात् |
तदुक्तम् |
स्वकालादनन्तरः कालो गौणः स्यात् पर्वकर्मणः |
अत एव सायं श्रुतिः फलार्थातिशयार्था न तु कर्मलोपः कार्य इत्याचार्यचूडामणिः |
प्रदोषस्तु |
त्रिमुहूर्तः प्रदोषः स्याद्भानावस्तं गते सति |
इति मदनरत्ने व्यासेनोक्तः |
वत्सेन तु |
प्रदोषोऽस्तमयादूर्ध्वं घटिकाद्वयमिष्यते |
इत्युक्तम् |

Band III, S. 979–980, Saptami und der Vorabend des Einzugs
एवं च पत्रिकाप्रवेशादौ सप्तम्युदयव्यापिन्येव ग्राह्या न तु षण्मुन्योरिति युग्मवाक्यात् पूर्वविद्धा |
युगाद्या वर्षवृद्धिश्च सप्तमी पार्वतीप्रिया |
रवेरुदयमिच्छन्ती न तत्र तिथियुग्मता ||
इति कृत्यतत्त्वार्णवलिखितवचनात् |
भगवत्याः प्रवेशादिविसर्गान्ताश्च याः क्रियाः |
तिथावुदयगामिन्यां सर्वास्ताः कारयेद्बुधः ||
इति तिथितत्त्वलिखितनन्दिकेश्वरपुराणाच्च |
अधिवासनं तु पत्रिकाप्रवेशाव्यवहितपूर्वदिन एव सायंकाले षष्ठ्यभावेऽपि कार्यम् |
ज्येष्ठा वा यदि वा षष्ठी सायंकाले न चेद्भवेत् |
सायमेव तथाऽपि स्याद्बिल्ववृक्षेऽधिवासनम् ||
पूर्वां षष्ठीं सनक्षत्रां सायं प्राप्तामपि त्यजेत् |
इति |

Band III, S. 980, Einzug am Vormittag und eintägige Feier
तथा च ज्योतिःशास्त्रम् |
पूर्वाह्ने नवपत्रिका शुभकरी सर्वार्थसिद्धिप्रदा आरोग्यं धनदा करोति विजयं चण्डीप्रवेशे शुभा |
मध्याह्ने न च पीडनं क्षयकरी नृणामघोरावहा सायाह्ने वधबन्धमादिकलहं सर्वक्षतिं दास्यति ||
सप्तम्यामस्तगायां यदि विशति गृहं पत्रिका श्रीफलाढ्या राज्ञः सप्ताङ्गराज्यं जनसुखसहितं हन्ति मूलानुरोधात् |
तस्मात् सूर्योदयस्थां नरपतिशुभदां सप्तमीं प्राप्य देवीं भूपालो वेशयेत् तां सकलजनहितां राक्षसर्क्षं विहाय ||
मत्स्यसूक्तवचनात् |
पत्रीप्रवेशात् पूर्वेद्युः सायाह्ने बिल्ववासिनीम् |
चण्डीमामन्त्रयेद्विद्वान्नात्र षष्ठीपुरस्क्रिया ||
इति ब्रह्माण्डपुराणाच्च |
बिल्वाभिमन्त्रणपत्रिकाप्रवेशादिविधिरग्रे वक्ष्यते |
एकाहपक्षोऽपि कालिकापुराणे |
यस्त्वेकस्यामथाष्टम्यां नवम्यामथ साधकः |
पूजयेद्वरदां देवीं महाविभवविस्तरैः ||

Lesungshinweise: [Die gestörte Mittagszeile bleibt in den Sanskrit-Fassungen erhalten.]

Band III, S. 981, Sarasvati im Herbstfest
रुद्रयामले |
मूलनक्षत्रमारभ्य पूजनीया सरस्वती |
पूजयेत् प्रत्यहं देवीं यावच्छ्रवणमृक्षकम् ||
नाध्यापयेन्न च लिखेन्नाधीयीत कदा चन |
पुस्तके स्थापिते देवि विद्याकामो द्विजोत्तमः ||
संग्रहे |
आश्विनस्य सिते पक्षे मेधाकामः सरस्वतीम् |
मूलेनावाहयेद्देवीं श्रवणेन विसर्जयेत् ||

Band III, S. 981–982, Mahashtami: Vorrang der Verbindung mit Navami
अथ महाष्टमी निर्णीयते |
सा च पूजोपवासादिषु परयुता ग्राह्या |
वसुरन्ध्रयोरिति युग्मवाक्यात् |
शुक्लपक्षेऽष्टमी चैव शुक्लपक्षे चतुर्दशी |
पूर्वविद्धा न कर्तव्या कर्तव्याऽपरसंयुता ||
इति ब्रह्मवैवर्ताच्च |
तथा च स्मृतिसंग्रहे |
शरन्महाष्टमी पूज्या नवमीसंयुता सदा |
सप्तमीसंयुता नित्यं शोकसन्तापकारिणी ||
जम्भेन सप्तमीयुक्ता पूजिता तु महाष्टमी |
इन्द्रेण निहतो जम्भस्तस्माद्दानवपुङ्गवः ||
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन सप्तमीमिश्रिताऽष्टमी |
वर्जनीया प्रविज्ञाय मनुजैः शुभकाङ्क्षिभिः ||
सप्तमीं शल्यसंयुक्तां मोहादज्ञानतोऽपि वा |
महाष्टमीं प्रकुर्वाणो नरकं प्रतिपद्यते ||
सप्तमी कलया यत्र परतश्चाष्टमी भवेत् |
तेन शल्यमिदं प्रोक्तं पुत्रपौत्रक्षयप्रदम् ||
तथा |
पुत्रान् हन्ति पशून् हन्ति हन्ति राष्ट्रं सराजकम् |
हन्ति जातानजातांश्च सप्तमीसहिताऽष्टमी ||
निर्णयामृते स्मृत्यन्तरवचनम् |
नाष्टमी सप्तमीयुक्ता सप्तमी नाष्टमीयुता |
नवम्या सह कार्या स्यादष्टमी सर्वथा बुधैः ||
तत्रैव |
अष्टमी नवमीयुक्ता महोत्साहो महोत्सवः |
इति देवीपुराणे |
सप्तमी वेधसंयुक्ता यैः कृता तु महाष्टमी |
पुत्रदारधनैर्हीना भ्रमन्तीह पिशाचवत् ||
भोजराजीये |
उमाया नवमी प्रोक्ता हरस्य तिथिरष्टमी |
द्वयोरैक्ये महापुण्या उमामाहेश्वरी तिथिः ||

Lesungshinweise: [Die Drohungen geben die historische Argumentation der zitierten Texte wieder.]

Band III, S. 982, Mahashtami: kurze Restdauer oder drei Muhurtas
मदनरत्ने स्मृतिसमुच्चये |
सप्तमी शल्यसंविद्धा वर्जनीया महाष्टमी |
स्तोकाऽपि सा महापुण्या यस्यां सूर्योदयो भवेत् ||
स्तोकाऽपीति घटिकामात्राऽपीत्यर्थः |
अत एव घटिकामात्राऽप्यष्टम्यौदयिकी ग्राह्या |
व्रतोपवासनियमे घटिकैकाऽपि या भवेत् |
इति देवलोक्तेरिति निर्णयसिन्धुकृतः |
गौडा अप्येवमेवाहुः |
एवं च सप्तमीवेधः कलारूपोऽप्यष्टमीवर्जनप्रयोजको न तु त्रिमुहूर्त इति द्रष्टव्यम् |
समयप्रकाशादिग्रन्थकारास्तु त्रिमुहूर्ताऽष्टम्येव सप्तमीवर्जनप्रयोजिका न तु ततो न्यूना |
स्तोकाऽपीत्यादीनि वचनान्यन्वयद्वारा त्रिमुहूर्तं स्तुवन्ति तेनाष्टमी परदिने यदि मुहूर्तत्रयान्न्यूना तदा सप्तमीयुता पूर्वैव ग्राह्येत्याहुः |
कलाकाष्ठा घटिकामुहूर्तद्विमुहूर्तवचांसि त्रिमुहूर्तप्रशंसापराणीति निबन्धव्याख्याकारोऽपि बभाण |

Band III, S. 983, Mahashtami: Ausnahmen und dunkle Monatshälfte
यत् तु |
महाष्टम्याश्विने मासि शुक्ला कल्याणकारिणी |
सप्तम्याऽपि युता कार्या मूलेन तु विशेषतः ||
इति वचनं तत् परदिनेऽष्टम्यभावविषयम् |
तदुक्तं निर्णयामृते देवीपुराणे |
उत्तरास्तिथयो यत्र क्षयं यान्ति नराधिप |
तदा पूर्वाष्टमीं कुर्यादन्यथा त्वशुभं भवेत् ||
यच्च |
यदाऽष्टमीं तु सम्प्राप्य ह्यस्तं याति दिवाकरः |
तत्र दुर्गोत्सवं कुर्यान्न कुर्यादपरेऽहनि ||
दुर्भिक्षं तत्र जानीयान्नवम्यां यत्र पूज्यते |
इति परदिनेऽष्टमीसत्त्वेऽपि पूर्वविद्धाविधायकं वचनं तत् परदिने नवम्यभावविषयम् |
यदा सूर्योदये न स्यान्नवमी चापरेऽहनि |
तदाऽष्टमीं प्रकुर्वीत सप्तम्या सहितां नृप ||
इति स्मृतिसंग्रहात् |
यत् तु |
सप्तम्यामुदिते सूर्ये परतो याऽष्टमी भवेत् |
तत्र दुर्गोत्सवं कुर्यान्न कुर्यादपरेऽहनि ||
इति परविद्धाष्टमीनिषेधकविश्वरूपनिबन्धवचनं तदाश्विनकृष्णपक्षनवम्यां विहिते देवीबोधने तदङ्गत्वेन कृष्णाष्टम्यां क्रियमाणदेवीपूजाविषयम् |
कृष्णपक्षेऽष्टमी चैव कृष्णपक्षे चतुर्दशी |
पूर्वविद्धा तु कर्तव्या परविद्धा न कुत्र चित् ||
उपवासादिकार्येषु एष धर्मः सनातनः |
इति कृष्णाष्टम्याः परविद्धाया एव प्राशस्त्यविधानादिति निबन्धव्याख्याकृतः |
निर्णयामृतेऽप्येवमाह |
इत्यापस्तम्बवचनेन कृष्णाष्टम्याः पूर्वविद्धाया एव विधानादिति |
इति ४ पु॰ पाठः |

Lesungshinweise: [Die abschließende Druckprosa hat irrtümlich paraviddhā, „mit der folgenden verbunden“, entgegen dem unmittelbar vorausgehenden Vers. Eine Fußnotenvariante nennt Āpastamba und liest sinnvoll pūrvaviddhā, „mit der vorherigen verbunden“. Beide Befunde sind erhalten.] Eine Fußnotenvariante nennt Āpastamba und liest sinnvoll pūrvaviddhā, „mit der vorherigen verbunden“.

Band III, S. 984, Bhadra und besonders günstige Mahashtami
यानि च |
अहं भद्रा च भद्राऽहं नावयोरन्तरं क्व चित् |
सर्वसिद्धिं प्रदास्यामि भद्रायामर्चिताऽप्यहम् ||
तथा |
महाष्टम्यां भगवती भद्रायामपि पूजिता |
ददाति चायुरारोग्यं यतो भद्रास्वरूपिणी ||
इत्यादीनि देवीपुराणवचनानि तानि तु विष्टिकरणमध्ये पूजाविधानार्थानि |
विष्टिं त्यक्त्वा महाष्टम्यां मम पूजां करोति यः |
तस्य पूजाफलं न स्यात् तेनाहमवमानिता ||
इति देवीवाक्यात् |
भद्रायां भद्रकाल्याश्च मध्ये स्यादर्चनक्रिया |
तस्माद्धि सप्तमीविद्धा कार्या दुर्गाष्टमी बुधैः ||
इति वचनं तु पूर्वदिनेऽष्टम्यभावविषयमिति सर्वसम्मतम् |
महाष्टमी भौमवारान्विता चेदतिप्रशस्ता |
तदुक्तं मदनरत्ने |
अष्टम्यामुदिते सूर्ये दिनान्ते नवमी भवेत् |
कुजवारो भवेत् तत्र पूजनीया प्रयत्नतः ||
मूलयुक्तेयमतिप्रशस्तेत्युक्तं स्कान्दे |
महाष्टमी मूलयुक्ता त्रैलोक्येऽपि सुदुर्लभा ||
मूलयुक्ताऽपि सप्तमीविद्धा चेत् त्याज्यैवेत्युक्तं दुर्गोत्सवे |
मूलेनापि हि संयुक्ता सदा त्याज्याऽष्टमी बुधैः |
लेशमात्रेण सप्तम्या अपि स्याद्यदि दूषिता ||

Lesungshinweise: [Die auffällige Angabe „vorhergehender Tag“ in der Ausnahme wird nicht stillschweigend geändert.]

Band III, S. 984–985, Mahashtami: vollständiger Tag und Nachtpuja
यदा तु पूर्वदिने सम्पूर्णा सती परदिने वर्धते तदा सम्पूर्णत्वात् सप्तमीयोगाभावाच्च पूर्वैव ग्राह्या न तूत्तरा |
षष्टिदण्डात्मिकायाश्च तिथेर्निष्क्रमणे परे |
अकर्मण्यं तिथिमलं भवेदेकादशीं विना |
इति स्मार्तवचनात् |
एवं च |
सप्तमी कलया युक्ता वर्जनीया महाष्टमी |
इत्यादिवाक्यैः पूर्वविद्धाया निषेधात् परविद्धैव महाष्टमीति सिद्धम् |
शुद्धायां तु न कश्चित् संदेहः |
केचित् तु |
तत्राष्टम्यां भद्रकाली दक्षयज्ञविनाशिनी |
प्रादुर्भूता महाघोरा योगिनीकोटिभिः सह ||
अतोऽर्थं पूजनीया सा तस्मिन्नहनि मानवैः |
त्रिसन्ध्यं पूजयेद्देवीं जपस्तोत्रपरायणः ||
इत्यादिवाक्यविहितायां दिवातनपूजायां परविद्धाऽष्टमी ग्राह्या |
आश्विनस्य सिते पक्षे या तु स्यात् तिथिरष्टमी |
तस्यां रात्रौ पूजनीया महाविभवविस्तरैः ||
इत्यादिवचनप्राप्तायां रात्रिपूजायां त्वष्टम्या रात्रियोग एव आदरणीयः |
कर्मणो यस्य यः कालस्तत्कालव्यापिनी तिथिः |
तया कर्माणि कुर्वीत ह्रासवृद्धी न कारणम् ||
इति वचनादित्याहुः |
महाष्टमीकृत्यमग्रे वक्ष्यते |

Band III, S. 985–986, Mahanavami und die vorhergehende Tithi
अथ महानवमी निर्णीयते |
सा च पूर्वयुता ग्राह्या वसुरन्ध्रयोरिति युग्मवाक्यात् |
अष्टम्या सहिता कार्या सा महानवमी तिथिः |
इति बृहत्सिद्धान्तसाराच्च |
अष्टम्या सहिता रिक्ता न कदा चित् परायुता |
इति लघुतिथिनिर्णये मत्स्यपुराणाच्च |
लघुतिथिनिर्णये यमपुराणे इति ४ पु॰ पाठः |
पैठीनसिरपि |
प्रतिपन्नवमी चैव कर्तव्या संमुखी तिथिः |
संमुखी सायाह्नव्यापिनी |
ब्रह्मवैवर्ते |
अष्टम्या नवमी विद्धा कर्तव्या फलकाङ्क्षिभिः |
पाद्मे |
अष्टमी नवमीयुक्ता नवमी चाष्टमीयुता |
मात्स्ये |
अष्टम्या सहिता रिक्ता प्रकर्तव्या सदा बुधैः |
पूर्णायुक्तां तदा कुर्यात् का चिन्नास्त्यष्टमीयुता ||
हेमाद्रौ पद्मे |
श्रावणी दुर्गनवमी दूर्वा चैव हुताशनी |
पूर्वविद्धा च कर्तव्या शिवरात्री बलेर्दिनम् ||
यद्यपि यमपुराणादिवचनानि नवमीसामान्यपराणि तथाऽपि प्रकृताविरुद्धतया निबन्धव्याख्यायामुदाहृतानि |
तथा च इत्यन्यथा पाठः ४ पु॰ |

Lesungshinweise: Der Laghutithinirṇaya zitiert dafür das Matsyapurāṇa; eine Fußnotenvariante nennt stattdessen das Yamapurāṇa. Eine Fußnote erläutert, dass die allgemeinen Navamī-Regeln aus Yamapurāṇa und anderen Werken vom Nibandha-Kommentar übernommen wurden, weil sie dem vorliegenden Fall nicht widersprechen; eine weitere Vorlage hat an dieser Stelle nur die Überleitung „und so“.

Band III, S. 986–987, Mahanavami: Mondhäuser und zeitlicher Vedha
भविष्ये |
अश्वयुक् शुक्लपक्षे तु याऽष्टमी मूलसंयुता |
सा महानवमी नाम त्रिषु लोकेषु दुर्लभा ||
अष्टमीमूलाभ्यां युक्तेत्यर्थः |
मूलेत्युपलक्षणम् |
तथा च मदनरत्ने लैङ्गे |
दुर्गापूजासु नवमी मूलाद्यृक्षत्रयान्विता |
महती कीर्तिता तस्यां दुर्गां महिषमर्दिनीम् ||
पूजयेदिति शेषः |
अष्टम्या नवमी विद्धा नवम्या चाष्टमी तथा |
मूलादिभत्रयेणाढ्या त्रैलोक्येऽपि प्रपूजिता ||
अत्र मुहूर्तत्रयात्मको वेधो वेदितव्यः |
तदाह पैठीनसिः |
पक्षद्वयेऽपि तिथयस्तिथिं पूर्वां तथोत्तरम् |
त्रिभिर्मुहूर्तैर्विध्यन्ति सामान्योऽयं विधिः स्मृतः ||
यद्यपि |
उदिते दैवतं भानौ पित्र्यं चास्तमिते रवौ |
द्वित्रिमुहूर्तमह्नो यः सा तिथिर्हव्यकव्ययोः ||
इति हेमाद्रौ विष्णुधर्मे मुहूर्तद्वयात्माऽपि वेध उक्तस्तथाऽपि प्रातरेव सः |
सायं तु त्रिमुहूर्त एव वेधः |
तदुक्तं स्कान्दे |
यां तिथिं समनुप्राप्य यात्यस्तं पद्मिनीपतिः |
सा तिथिस्तद्दिने प्रोक्ता त्रिमुहूर्तैव या भवेत् ||
सूर्योदयेऽपि द्विमुहूर्तत्वमनुकल्प एव |
द्विमुहूर्ताऽपि कर्तव्या या तिथिर्वृद्धिगामिनी |
इति दक्षेणापि-शब्दग्रहणात् |

Band III, S. 987–988, Unterschied zwischen Fasten und Bali
निर्णयसिन्धुकृताऽपि त्रिमुहूर्तयोगे पूर्वा नवमी पूर्वोक्तवचनात् |
न कुर्यान्नवमीं तात दशम्या तु कदा चन |
इति स्कान्दे परानिषेधाच्च |
त्रिमुहूर्तयोगाभावे तु निषिद्धाऽपि परैव ग्राह्या |
व्रतोपवासनियमे घटिकैकाऽपि या भवेत् |
सा कार्योदयगामिन्याम् ... ||
इत्यादिवचनानि नवमीभिन्नतिथिपराणि नवम्यां विशेषोक्तेरित्याहुः |
यद्यप्येवं निर्णयः प्रामाणिकैः कृतस्तथाऽपि |
तत्राश्वयुक्नवमी मुहूर्तं वा कला यदि |
सा तिथिः सकला ज्ञेया लक्ष्मीविद्याजयार्थिभिः ||
इति सौरपुराणात् |
अष्टम्यामुदिते सूर्ये दिनान्ते नवमी भवेत् |
प्रभाते बलिदाने तु कियन्मात्राऽपि लभ्यते ||
नवम्यां तत्र सम्पूज्य दुर्गां दुर्गार्तिनाशिनीम् |
इति सिद्धान्तसंग्रहोदाहृतवचनात् |
सूर्योदये परं रिक्ता पूर्णा स्यात् परतो यदि |
बलिदानं प्रकर्तव्यं तस्मिन् देवीं शुभावहम् ||
बलिदाने कृतेऽष्टम्यां पुत्रभङ्गो भवेन्नृप |
इति देवीपुराणाच्च बलिदाने परविद्धायाः प्राशस्त्यमेवावगन्तव्यम् |
उपवासे तु पूर्वैव पूर्वोक्तवचननिचयात् |
राष्ट्रभङ्गो इति ४ पु॰ पाठः |
एकादशी च नवमी दशम्या विद्धा भवेद्यदि |
तदा वर्ज्या प्रयत्नेन गङ्गाम्भः सुरया यथा ||
नवमी दशमी चैव नोपोष्या परसंयुता |
इति पाद्मब्रह्मवैवर्तयोः उपवासे परानिषेधाच्च |

Lesungshinweise: [Die Druckauslassung im Sonnenaufgangszitat wird nicht ergänzt.]

Band III, S. 988, Umfang und Zeit der Bali-Darbringung
पूजाङ्गबलिदानमष्टम्यामपि कर्तव्यम् |
अष्टम्यामधिकं देयं सप्तमीबलिदानतः |
इति महाकालोक्तेः |
किन्तु प्रभूतबलिदानं तत्र निषिद्धम् |
प्रभूतबलिदानं तु न कुर्यान्नवमीं विना |
इति भैरवोक्तेः |
नवम्यामुदयव्यापिन्यां प्रभूतबलिदानमुक्तं भविष्ये |
एवं हृष्टो निशां नीत्वा प्रभाते अरुणोदये |
घातयेन्महिषान् मेषान् रटतो नतकन्धरान् ||
शतमर्धशतं वाऽपि तदर्धं वा यथेच्छया |
निशामष्टमीरात्रिम् |
अरुणोदयः सूर्योदय इत्यर्थः |
सूर्योदये नवम्यां तु दद्याद्बलिमतन्द्रितः |
इति तन्त्रान्तरसंवादात् |
अरुणो भास्करेऽपि स्यात् ... |
इति अमरकोषाच्च |
यानि तु |
नन्दायां ज्वलते वह्निः पूर्णायां पशुघातनम् |
भद्रायां गोकुलक्रीडा राज्यनाशाय जायते ||
नवम्यामपराह्ने तु बलिदानं प्रशस्यते |
दशमीं वर्जयेत् तत्र नात्र कार्या विचारणा ||
इत्यादीनि ब्रह्मवैवर्तादिवचनानि तानि शुद्धाधिकनिषेधपराणीति दिक् |
नवमीकृत्यमग्रे वक्ष्यते |

Lesungshinweise: [Historische Opferbeschreibung; die Zahlen und Zuschreibungen werden als Quelleninhalt bewahrt.]

Band III, S. 988–989, Vijayadashami: Siegzeit und Tageswahl
अथ विजयादशमी निर्णीयते |
सा च देवीविसर्जनव्यतिरिक्तकर्मसु तारकोदयव्यापिनी ग्राह्या |
ईषत्सन्ध्यामतिक्रान्तः किञ्चिदुद्भिन्नतारकः |
विजयो नाम कालोऽयं सर्वकार्यार्थसिद्धिदः ||
इति ज्योतिर्निबन्धे नारदवचनात् |
दिनद्वये नक्षत्रोदयव्यापिन्या दशम्याः सत्त्वे पूर्वा |
या पूर्णा नवमीयुक्ता तस्यां पूज्याऽपराजिता |
क्षेमार्थं विजयार्थं च पूर्वोक्तविधिना नरैः ||
नवमीशेषयुक्तायां दशम्यामपराजिता |
ददाति विजयं देवी पूजिता जयवर्धिनी ||
इति हेमाद्रौ स्कन्दात् |
निर्णयसिन्धुमते तूत्तरा |
दशम्यां तु नरैः सम्यक् पूजनीयाऽपराजिता |
ऐशानीं दिशमाश्रित्य चापराह्ने प्रयत्नतः ||
इति स्कान्दात् अपराह्णव्याप्तेरधिक्यात् |
व्रततत्त्वे तु एकादशमुहूर्तव्यापिनी ग्राह्या |
आश्विने शुक्लपक्षे तु या भवेद्दशमी तिथिः |
एकादशमुहूर्ता सा ग्राह्या श्रवणसंयुता ||
इति धौम्योक्तेः |
आश्विनस्य सिते पक्षे दशम्यां सर्वरात्रिषु |
सायंकाले शुभा यात्रा दिवा वा विजयक्षणे ||
एकादशो मुहूर्तोऽपि विजयः परिकीर्तितः |
तत्र सर्वैर्विधातव्या यात्रा विजयकाङ्क्षिभिः ||
इति भृगुवचनाच्च |
दिनद्वये तद्व्याप्तौ पूर्वा तारकोदयव्याप्तेराधिक्यात् |

Band III, S. 989–990, Shravana und Entlassung der Göttin
यदा तु परदिने स्वल्पाऽपि श्रवणयुक्ता तदा यात्रायां परैवोपादेया |
उदये दशमी किञ्चित् सम्पूर्णैकादशी यदि |
श्रवणर्क्षे यदा काले सा तिथिर्विजयाभिधा ||
श्रवणर्क्षे तु पूर्णायां काकुत्स्थः प्रस्थितो यतः |
उल्लङ्घयेयुः सीमानं तद्दिनर्क्षे ततो नराः ||
इति हेमाद्रौ काश्यपोक्तेः |
एवमुक्तलक्षणाया दशम्याः परदिने सत्त्वे देवीविसर्जनेऽपि परैव ग्राह्या |
प्रातरेव दशम्यां च श्रवणर्क्षे विसर्जने |
विसर्जनं तु तद्दुष्टं लक्ष्मीविद्या बलक्षयम् ||
तिथिनिर्णये देवीपुराणे पूर्वानिषेधात् |
नवम्यां दशमी मिश्रा नापि देवीविसर्जनम् इति २-३-५ पु॰ पाठः |
अत एव नारदः |
सूर्योदये यदा राजन् दृश्यते दशमी तिथिः |
आश्विने मासि शुक्ले तु विजयां तां विदुर्बुधाः ||
इति श्रवणान्वितायां दशम्यां केवलायामेव दशम्यां वा विसर्जनं कार्यम् |
तत्तन्नक्षत्रयोगे तु फलभूमा प्रजायते |
नक्षत्राणामलाभे तु केवलायां तिथौ चरेत् ||
इति महाकालोक्तेः |
तिथिः शरीरं तिथिरेव कारणं तिथिः प्रमाणं तिथिरेव साधनम् |
इति लल्लवचनाच्च |
परदिने दशम्यसत्त्वे तु पूर्वदिन एव दशमीभागे विसर्जनं कार्यम् |
सम्प्रेषणं दशम्यां तु क्रीडाकौतुकमङ्गलैः |
इति नन्दिकेश्वरपुराणात् |

Lesungshinweise: Eine Fußnotenvariante liefert dazu die passende erste Zeile: „Bei mit Navamī vermischter Daśamī auch keine Entlassung der Göttin.“ Nārada nennt die bei Sonnenaufgang sichtbare helle Āśvina-Daśamī Vijaya.

Band III, S. 990–991, Aszendenten und jährliche Entlassung
स्थापनविसर्जनयोर्लग्नमाह |
क्रूरे च स्थापयेद्देवीं चरलग्ने तु चालयेत् |
महाकालसंहितायाम् |
शारदार्चाविधौ देव्याः स्थापनं च विसर्जनम् |
चरलग्ने चरांशे वा कुर्यात् सर्वसमृद्धये ||
अन्यलग्नेऽन्यांशके वा विपरीतफलप्रदम् |
इत्युक्तं तन्त्रान्तरे |
ततो विसर्जयेद्देवीं स्तुत्वा नत्वा पुनः पुनः |
श्रवणस्यान्तिमे पादे दशम्यां शाबरोत्सवैः ||
श्रवणानुरोधेन रात्रौ विसर्जनं न कर्तव्यमिति प्रागेवोक्तम् |
तिथितत्त्वे देवीपुराणे |
प्रातरावाहयेद्देवीं प्रातरेव प्रवेशयेत् |
प्रातरेव च सम्पूज्य प्रातरेव विसर्जयेत् ||
एतद्विसर्जनं परविद्धायामिति ज्ञेयम् |
तथा |
वर्षे वर्षे विधातव्यं स्थापनं च विसर्जनम् |

Lesungshinweise: [Die unterschiedlichen Aszendentenregeln werden nicht vereinheitlicht.]

Band III, S. 991, Aufbruch und Abschluss der Dashami-Bestimmung
तन्त्रान्तरे |
ततोऽपराह्ने सम्पूज्य श्रवणे चापराजिताम् |
प्रस्थानं नृपतिः कुर्यात् सामात्यबलवाहनः ||
एतयोर्विधिरग्रे वक्ष्यते |
प्रस्थानं च दशमीमुल्लङ्घ्य एकादशीभागे न कार्यम् |
दशमीं यः समुल्लङ्घ्य प्रस्थानं कुरुते नृपः |
तस्य तं वत्सरं राज्ये न क्वापि विजयो भवेत् ||
इति निर्णयामृते स्कन्दात् |
उदये दशमी किञ्चित् इत्यादिकाश्यपोक्तेस्तु दशम्याः कर्मकालव्याप्तिरपि नापेक्षितेति प्रतिभाति तेनेदं स्कान्दवचनं श्रवणशून्यदशमीविषयम् |
इति दशमीनिर्णयः |

Band III, S. 991–992, Fortsetzung bei Ashaucha
अथाशौचे विशेषः |
विश्वरूपनिबन्धे |
आश्विनस्य सिते पक्षे प्रारब्धे नवरात्रके |
शावे शौचे समुत्पन्ने क्रियाः कार्याः कथं बुधैः ||
सूतके वर्तमाने च तत्रोत्पन्नं यदा भवेत् |
देवीपूजा प्रकर्तव्या पशुयज्ञविधानतः ||
सूतके पूजनं प्रोक्तं दानं चैव विशेषतः |
देवीमुद्दिश्य कर्तव्यं तत्र दोषो न विद्यते ||
विष्णुः |
व्रते यज्ञे विवाहे च श्राद्धे होमेऽर्चने जपे |
प्रारब्धे सूतकं न स्यादनारब्धे तु सूतकम् ||
तन्त्रेऽपि |
सूतकेऽत्र समुत्पन्ने प्रारब्धं न त्यजेद्बुधः |
प्रारब्ध इति आरम्भश्चात्र सङ्कल्परूपः |
सङ्कल्पो व्रतसङ्ग्रहः ... |
इति विष्णूक्तेः |
आरब्धे स्वयमेव देवीपूजादि कुर्यात् |
अनारब्धे त्वग्निहोत्रादिवत् कारयितव्यमिति सर्वमतम् |
रजस्वलाऽन्येन कारयेदिति विशेषवचनाभावात् |

Lesungshinweise: [Die Kategorien beschreiben historische Ritualvorschriften.]

Band III, S. 992, Stellvertretung und Fastenbrechen
तदुक्तं मात्स्ये |
अन्तरा तु रजोयोगे पूजामन्येन कारयेत् |
तत्र पूजादिकं प्रवृत्तिरूपं कर्म पुत्रादिद्वारा निर्वाह्यम् |
उपवासादिकं स्वयमेव कर्तव्यं निवृत्तावशौचस्याकिञ्चित्करत्वात् |
तत्राहाङ्गिराः |
नियमस्था यदा नारी प्रपद्येतान्तरा रजः |
उपोष्यैव तु ता रात्रीः स्नात्वा शेषं चरेद्व्रतम् ||
अत्र पारणाहे सूतकादिप्राप्तौ तदतिक्रम्य पारणं कुर्यादिति केचित् तदसत् |
सूतके पारणं कुर्यान्नवम्यां होमपूर्वकम् |
तदन्ते भोजयेद्विप्रान् दानं दद्याच्च शक्तितः ||
इति रुद्रयामलोक्तवचनेन सूतकेऽपि पारणविधानात् |
गौडाख्यसम्प्रदायमभिप्रेत्य नवम्यामित्युक्तेः |

Band III, S. 992–993, Fastenbrechen in den drei Überlieferungen
तदुक्तं प्रकृतयोगिनीमते |
गौडाख्यसम्प्रदाये तु नवम्यां पारणं भवेत् |
वर्जयेत् तां दशम्या विद्धां काश्मीरे सैव शोभना ||
केरलाख्ये सम्प्रदाये दशम्यामेव पारणमिति शक्तिसङ्गमेऽप्येवम् |
सैव शोभनेति काश्मीरसम्प्रदाये दशमीविद्धैव नवमी प्रशस्तेत्यर्थः |
गौडसम्प्रदायिभिस्तु नवम्यां दशमीयुक्तायां पारणं न कार्यम् |
यो मोहाद्दशमीवेधे नवम्यां चण्डिकां यजेत् |
पारणं च प्रकुर्याद्धि तस्य पुण्यं निरर्थकम् ||
इति तत्रैवोक्तम् |
यजननिषेधस्तु पूर्वदिने कर्मार्हनवमीलाभे वेदितव्यः |
दशम्यां पारणं कुर्यात् इति मुण्डमालावचनं तु पुरश्चरणविषयम् |
सम्प्रदायभेदप्रयुक्तेतिकर्तव्यताभेदास्तु नवमतरङ्गे स्फुटीकृताः |
द्रष्टव्यमस्यैव ग्रन्थस्य पृ॰ ८६६ |
निर्णयसिन्धुकृतस्तु नवम्यां पारणं विधायकान्येतदादिवचनानि निर्मूलान्येव समूलत्वाभिमाने तु स्नेहाभिसारिकपराणि तस्याष्टमीपर्यन्तमेवोक्तेः |
नवरात्रव्रतस्य नवमीपर्यन्तकर्तव्यताकतया दशम्यामेव नियमपारणं कार्यमित्याहुः |

Lesungshinweise: [Die genaue Bezeichnung sneha-abhisārika bleibt erklärungsbedürftig; sie wird nicht durch einen vermuteten Ritualnamen ersetzt.] Für weitere traditionsabhängige Unterschiede verweist er auf den neunten Taraṅga; die Druckfußnote nennt Seite 866.

Band III, S. 993–994, Pflicht, Wunschritus und Anlass
अथेयं शारदी पूजा नित्या |
अकरणे प्रत्यवायश्रवणादिति केचित् |
शरदागमनिमित्तकत्वान्नैमित्तिकीत्यन्ये |
नानाविधफलश्रुतेः काम्येत्यपरे |
वस्तुतस्तु |
नित्यकाम्यरूपेयं न तु नैमित्तिकी |
अन्यथा कार्यमात्रं प्रति कालस्य हेतुतया नित्यस्यापि कर्मणो नैमित्तिकत्वापत्तेरित्युक्तं महाकालसंहितायाम् |
यथा |
अधुना कथयिष्यामि सरहस्यं विशेषतः |
शारदीयां च वासन्तीमर्चां नानाफलप्रदाम् ||
मनीषिणो विदधति विचारानत्र भूयशः |
स्मृत्यध्वचारिणः सर्वे कौलिकाः सर्व एव च ||
त्रैविध्यमध्ये किंरूपा भवतीयं समर्हणा |
यस्याकरणतः पापं जायते नित्यमेव तत् ||
विधानाद्यस्य च फलं जायते काम्यमेव तत् |
अननुष्ठानतो यस्य पापमुत्पद्यते परम् ||
विधानान्न च फलं वाऽपि तन्नैमित्तिकमुच्यते |
इयं या शारदी पूजा कथ्यते सा किमात्मिका ||
केचित् काम्यां वदन्त्येनां केचिन्नैमित्तिकीमपि |
पूर्वे फलश्रवणतः शरदागमनात् परे ||
नित्यामेनामेव केचिद्वदन्ति कुलमार्गगाः |

Band III, S. 994, Doppelte Bedeutung der Jahresfeste
तथा |
त्रिपुरक्षाय यद्वाक्यं पुरोवाच सुरेश्वरः |
शारदीयामिमां पूजां न करिष्यन्ति ये नराः ||
ते पतिष्यन्ति निरये पापाः पूजापहारकाः |
इत्यादिवाक्यान्नित्यत्वमभिधानादथ श्रुतेः ||
घटते काम्यता चास्यास्तत्र हेतुं वदामि ते |
अत्रापि चण्डिकावक्त्राम्बुजोद्गतसुधासमम् ||
वचः कलय कल्याणि काम्यताप्रतिपादकम् |
शरत्कालीनपूजां ये कर्तारो भक्तिभाविताः ||
तेषां दारान् सुतान् भोगं वित्तमारोग्यमुन्नतिम् |
तुष्टा दास्याम्यहं शम्भो स्वर्लोके वसतिं सदा ||
इत्थं नानाफलोल्लेखश्रवणात् काम्यताऽपि च |
शरदागमनं हेतुमुपन्यस्यास्य ये बुधाः ||
नैमित्तिकत्वं ब्रुवते न ते पण्डितबुद्धयः |
कालो न स्यादुपादानकारणं कस्य वस्तुनः ||
तदागमनहेतुत्वे नित्यस्यापि न नित्यता |
अकृते जायते नैनः कृते च न भवेत् फलम् ||
नैमित्तिकस्येदृशं हि ब्रुवाणैर्लक्षणं प्रिये |
फलाव्याघातके किं नो दृश्येते वचने उभे ||
तस्मादत्र हि विज्ञेयं नित्यकाम्यत्वमीश्वरि |
यथा च शारदीयार्चा वासन्त्यर्चा तथैव च ||
नानयोर्विद्यते भेदः स्वल्पोऽपि निगमादिषु |

Lesungshinweise: [Die gestörte Definitionszeile bleibt im Sanskrit erhalten.]

Band III, S. 995, Ursprung des Herbstfestes: Rama und Ravana
शारदोत्सवनिदानमाह |
आसीत् पूर्वं महापूजा वासन्त्येव जगत्त्रये |
रामरावणयोर्युद्धे जाते त्रेतायुगान्तरे ||
कालिकाङ्गीकृतत्वेन हन्तुं रामोऽशकन्न तम् |
ततो वै चिन्तितो भूत्वा ब्रह्मा सुरगणैर्वृतः ||
कालिकां बोधयामास हिमालयकृतालयाम् |
त्वदुपासकयोर्देवि युध्यतोर्घोरमाहवे ||
अस्त्रशिक्षां लाघवं च समागत्यावलोकय |
एवमभ्यर्थिता देवी अकाले बोधिता तथा ||
जगाम ब्रह्मणा सार्धं लङ्कां द्रष्टुं रणं तयोः |
शुक्लप्रतिपदीषस्य प्राप्ता तं देशमीश्वरी ||
सप्तरात्रं निराहारं महायुद्धमहर्निशम् |
तयोर्दिव्यास्त्रप्रयोगसंहारपरयोरभूत् ||
रामः शशाक नो हन्तुं राक्षसं काल्युपासकम् |
स चापि नाशकद्रामं स्वयं विष्णुमुपागतम् ||
समीक्ष्य रक्षसो बाहुबलं देवीं तुतोष ह |
स्वभक्त इति कृत्वाऽस्मिन् पक्षपातं चकार च ||
रक्षस्यनुग्रहं दृष्ट्वा ब्रह्मा सर्वैः सुरैः सह |
संतुष्टाव स्तवैर्दिव्यैर्भक्त्या प्रणतकन्धरः ||
काकुत्स्थप्रणिपातैश्च नमस्कारैः स्तवैरपि |
तुष्टा ब्रह्माणमूचे सा हृत्स्थं वरद वरं वृणु ||

Lesungshinweise: [Einzelne Flexionen des Drucks sind gestört; der Erzählzusammenhang bleibt eindeutig.]

Band III, S. 995–996, Brahmas Bitte und Stiftung des Festes
वरं वव्रे ततः सार्धं त्रिदशैश्च चतुर्मुखः |
त्वत्पादयोर्भक्तमपि त्यजैनं दुष्टराक्षसम् ||
मय्यनुग्रहहेतोश्च विष्णोर्मान्यतयाऽपि च |
कृपादृष्ट्या च देवेषु धर्मसंस्थापनाय च ||
त्रिलोकी जायतां सुस्था देवाः सन्तु मखाशिनः |
तपस्तपन्तु मुनयश्चातुर्वर्ण्यं प्रवर्तताम् ||
एष वीरजिताँल्लोकानुच्छ्रितांश्च गच्छतु |
पूजां प्रवर्तयिष्यामि तव देव्यमरैः सह ||
तिथिमाद्यां समारभ्य यावद्रक्षोवधो भवेत् |
दिनानि नव ते पूजा भविष्यति जगत्त्रये ||
नवम्यां निहते वीरे रावणे विश्वकण्टके |
प्रीतिमुत्पादयिष्यामः प्रभूतबलिभिस्तव ||
अपरेऽह्नि दशम्यां ते नीराजनमहोत्सवम् |
गीतैर्नृत्यैस्तथा वाद्यैर्जलकर्दमकेलिभिः ||
अश्लीलवेशवचनैः शस्त्रास्फालनैरपि |
रथद्विरदवाहानां सज्जनादिविधिभिस्तथा ||
सुराः प्रवर्तयिष्यन्ति मनुष्याश्च महीतले |
भक्तोऽयं रावणो यद्वत् पादयोस्तव कालिके ||
रामो भविष्यति तथा सदैव तव पूजकः |
मन्त्रः कोऽपि च ते देवि रामोपासितसंज्ञया ||
स्याद्यस्तव प्रीतिकरः ख्यातिं जगति यास्यति |
इत्युक्त्वा ब्रह्मणा काली बभूवास्य पराङ्मुखी ||
ततो जघान दिव्यास्त्रै राघवो रावणं रणे |
तत आरभ्य देवेशि शारदर्चा प्रवर्तिता ||
अत एव द्वयी कार्या वासन्ती शारदी तथा |
केषां चिदपि वासन्त्यां मतभेदो न विद्यते ||

Band III, S. 997, Drei Formen der Herbstverehrung
शारद्यां तु त्रयो भेदाः कथ्यन्ते ते मयाऽधुना |
आश्विनासितपक्षस्य नवमी या शिवार्द्रयुक् ||
बोधयित्वेश्वरीं तस्यां शरदर्चनमाचरेत् |
यावत् स्यान्नवमी शुक्ला तावत् पूजा प्रवर्तते ||
इत्येकः पक्ष उदितो द्वितीयमवधारय |
प्रतिपद्येव शुक्लायां बोधयित्वा सुरेश्वरीम् ||
अभ्यर्चयेन्नवाहानि तन्त्रपौराणिकक्रमैः |
उदीरितो द्वितीयोऽयं तृतीयं कथयाम्यथ ||
सायाह्ने बिल्वशाखायां षष्ठ्यां देवीं प्रबोधयेत् |
प्रातः प्रवर्तते पूजा सप्तम्यादिदिनत्रये ||
त्रैविध्य ईदृश्यर्चाया विवदन्ते मिथो बुधाः |
ब्रवीमि तत्र सिद्धान्तं छिन्नं येन तमो भवेत् ||

Lesungshinweise: [Die Zusammensetzung śivārdrayuk ist in der Vorlage nicht weiter erklärt; Ārdrā bleibt als erkennbarer Nakṣatra-Bezug erhalten.]

Band III, S. 997, Mahishasura in früheren Weltaltern
रम्भकल्पे पुरा देवी रम्भासुरतनूद्भवम् |
अष्टादशभुजा भूत्वा महाघोरतराकृतिः ||
उग्रचण्डास्वरूपेण जघान महिषासुरम् |
सितेन करवालेन मृतमेनं जहौ तथा ||
पतितं च क्षितावस्य व्यशीर्यत कलेवरम् |
नीललोहितकल्पे तु पुनरेव व्यजायत ||
उद्वेगकृद्देवतानां तथा यज्ञविनाशकृत् |
इति कृत्वा महामाया भद्रकालीवपुर्धरा ||
सम्भूय षोडशभुजा विशिखेन शितेन हि |
अवधीत् तं पुनश्चापि तत्याज गलितं भुवि ||

Band III, S. 997–998, Mahishasuras Erinnerung und Bitte
श्वेतवाराहकल्पादावजायत पुनः स हि |
जैगीषव्यप्रसादेन पूर्वजातिस्मरोऽभवत् ||
वारद्वयं हतं ज्ञात्वा देव्यात्मानं पुराऽसुरः |
स्त्रीवध्यतां च विज्ञाय स्वस्यास्माक्यां जनावपि ||
कात्यायनमुनेः शापात् स्वप्नदर्शनतोऽपि च |
एकान्ते भक्तिमास्थाय त्रिविधां महिषासुरः ||
आराधयामास कालीं स्वोदर्कपरिशुद्धये |
दिव्यद्वादशसाहस्रवर्षानन्तरमीश्वरी ||
प्रत्यक्षमागता तस्य वरं वृण्विति चाब्रवीत् |
ततोऽसुरः स उवाच तां निरीक्ष्य पुरः स्थिताम् ||
वरं पश्चाद्ग्रहीष्यामि देवि त्वत्तो मनोगतम् |
आदौ मे संशयं छिन्धि जागरूकं हृदि स्थितम् ||
वारद्वयं मामवधीः सुरारिरणवर्त्मनि |
धृत्वा कां कामाकृतिं त्वमघोरामथ भीषणाम् ||
जन्मन्यस्मिन्नपि पुनः केनाकारेण कालिके |
मां हनिष्यसि दुर्वृत्तं निखिलामरकण्टकम् ||

Lesungshinweise: [Die Wortgruppe svasyāsmākyāṃ janāv api ist im Druck gestört; die Übersetzung folgt dem erkennbaren Bezug auf seine gegenwärtige Geburt.]

Band III, S. 998–999, Die beiden furchtbaren Erscheinungen
निशम्येदृशं वचस्तस्य विहस्य जगदम्बिका |
चालयन्ती शिरः किञ्चिदुवाच मधुराक्षरम् ||
मदीयतादृशाकारदर्शनेन फलं तव |
किं भविष्यति दैत्येन्द्र किन्तु त्रासमवाप्स्यसि ||
दिदृक्षसे चेदथ तां करालामाकृतिं मम |
पश्येत्युक्ता जगद्धात्री विहाय ललितं वपुः ||
उग्रचण्डातनूरूपं दर्शयामास दानवम् |
ज्वालाकरालवदनमष्टादशभुजान्वितम् ||
दिव्यशस्त्रास्त्रकलितं मुण्डमालाभयङ्करम् |
विदीर्णसृक्कयुगलं घोरदंष्ट्रातिभीषणम् ||
चलत्सौदामिनीतुल्यरसनं नाददारुणम् |
तद्रूपं दितिजो वीक्ष्य न्यमीलयत लोचने ||
कृताञ्जलिपुटो भूत्वा प्रत्युवाच च कालिकाम् |
घोरमीदृशमाकारं न शक्नोमि तवेक्षितुम् ||
त्रैलोक्यत्रासनं रूपं देवि संहर संहर |
इत्युक्ताऽसुरराजेन पुनः सा प्राकृतं वपुः ||
कृत्वा तं दर्शयामास ततः स्वस्थो बभूव सः |
भद्रकालीवपुर्भूत्वा पुनः सा परमेश्वरी ||
निरीक्षयामास रूपं द्वितीयं जीवनापहम् |
तद्रूपदर्शनेऽप्येष पुनस्त्रासमुपेयिवान् ||
तस्यापि परिवृत्तौ स प्राकृतः सम्बभूव ह |

Band III, S. 999–1000, Mahishasuras drei Wünsche
गतभीरथ तां देवीमुवाच दितिजाधिपः |
ईदृशाकारधारिण्या कथं देवि त्वया सह ||
समरे योद्धुमशकमहं वरमदोद्धतः |
गरुत्मता सह यथा डुण्डुभस्य रणस्पृहा ||
दावाग्निना पतङ्गानां तिमिरस्य च भास्वता |
मृगाणां हरिणा चैव द्रुमाणां वायुना तथा ||
भेकानामहिना चापि प्राणिनां शमनेन च |
तद्वत्त्वया समं मे कथमासीन्महात्रणः ||
यदतीतमतीतं तदिदानीं ते वरत्रयम् |
वृणेऽहं मम तद्देहि मनोरथपदातिगम् ||
एकं सौम्याकारधरा भूत्वाऽस्मिन् जन्मनीश्वरि |
त्वं मां वधिष्यसि त्राणहेतोरध्वरभोजिनाम् ||
द्वितीयं ते मच्छिरसि वामपादाम्बुजं सदा |
स्थास्यति प्राणयुक्तस्य पश्यतस्त्वन्मुखच्छविम् ||
तृतीयं देवि यज्ञस्य भागं प्राप्नोमि कं चन |

Lesungshinweise: [Die Drucklesung mahātraṇaḥ ist gestört; „großer Kampf“ folgt dem eindeutigen Vergleichszusammenhang.] Drittens, Göttin, möge mir ein Anteil am Opfer zukommen.“ [Die Drucklesung mahātraṇaḥ ist gestört; „großer Kampf“ folgt dem eindeutigen Vergleichszusammenhang.]

Band III, S. 1000, Die Göttin offenbart Mahishasuras Herkunft
इत्येवमुक्ते महिषे वचनेन सुरारिणा |
उवाच सस्मितं देवी भक्तिप्रणतकन्धरम् ||
दैत्येन्द्र शृणु मद्वाक्यं यथार्थं मधुराक्षरम् |
रम्भासुरस्ते जनकस्तपस्तप्त्वा सुदारुणम् ||
शङ्करं तोषयामास रम्भकल्पे हिमालये |
वच ऊचे हरस्तुष्टो महाभाग वरं वृणु ||
हित्वा सोऽन्यवरं वव्रे भवान् पुत्रो भवत्विति |
भक्त्या नियन्त्रितः कार्यगतित्वात् स महेश्वरः ||
वरं ददौ स आत्मानं पुत्राकृतमनुष्ठ्य हि |
तस्माज्जातो हि महिषीगर्भे त्वं काममोहितात् ||
साक्षात् त्वं रुद्र एवासि न सामान्याहराकृतिः |
तथा |
शिवस्त्वं वरदानेन रम्भस्य सुततां गतः |
मन्वन्तरत्रयं सार्धं भुक्तवांश्च जगत्त्रयम् ||
अतः परं न वस्तव्यं त्वया दितिजदेहिना |
स्वपुरं प्रति गन्तव्यं मम लोकादधः स्थितम् ||
कात्यायनस्य शापाच्च शिरश्छेदनहेतुकात् |
युद्धकाले स्थास्यति नो भक्तिरतादृशी तव ||
कपोतशापादीदृक्षादिरित्युक्ताः पञ्च हेतवः |

Lesungshinweise: [Die Lesung am Ende des Rudra-Verses ist beschädigt; ihre genaue Form bleibt ungesichert.]

Band III, S. 1001, Vergessen und Deutung der drei Gestalten
महिषायेदृशं दत्त्वा वरमुक्त्वा पुरा कथाम् |
सपद्यन्तर्दधे काली वर्षासु चपला यथा ||
देव्यामन्तर्हितायां स सर्वं विस्मृतवान् क्षणात् |
बभूव पूर्ववद्दुष्टो यज्ञदेवद्विजन्मनाम् ||
प्रणष्टा भक्तिरस्यापि देव्यामव्यभिचारिणी |
पूर्वदत्तमतिभ्रंशा ज्ञानमन्तर्हितं चरेत् ||
इति ते कथितो देवि वृत्तान्तः पूर्वसम्भवः |
सिद्धान्तमनयोर्बोद्धुं रीत्या शक्या विचक्षणात् ||
सिद्धान्तनिर्णयकृते कथिताऽऽख्यायिकाऽप्यसौ |
इयं हि शारदी पूजा मूर्तिभेदात् त्रिधा मता ||
तत्तद्रूपमधिष्ठाय नृणां गृह्णाति सार्चनम् |

Band III, S. 1001, Ugracanda und Bhadrakali: sechzehn oder neun Tage
येऽष्टादशभुजां देवीमुग्रचण्डाभिधां प्रिये |
पिपूजयिषवो मर्त्यास्तदुपासकतामिताः ||
तथाऽऽश्विननवम्यां वै कृष्णायां सुसमाहिताः |
करवाले बोधयेयुर्मध्याह्ने शङ्खनिःस्वनैः ||
खगानजान् वा महिषानेणान् वाऽन्यबलीनपि |
रीतिं संकलितां कृत्वा दद्युः षोडशवासरान् ||
एषाऽऽद्या महिषालम्भकर्तृपूजाविधिर्मतः |
अथ माध्यमिकः पक्ष इषस्याद्यतिथौ सिते ||
प्रातः पटहनिःस्वानैः सड्ढक्कानकगोमुखैः |
ईश्वरीं षोडशभुजां भद्रकालीति नामिकाम् ||
सम्बोध्य ये पूजयेयुर्दिनानि नव वै प्रिये |
अपूपमोदकप्रायबलिसंकलितक्रमैः ||

Band III, S. 1002, Zehnarmige Durga und gemeinsame Festglieder
तृतीयः पक्ष ईदृक्ष उदितस्त्रिपुरारिणा |
अश्वयुक्सितषष्ठ्यां वै शाखायां बिल्वशाखिनः ||
सायंकाले बोधयित्वा वाद्यैरुच्चावचोद्धतैः |
दुर्गादेवीमर्चयेत सप्तम्यादिदिनत्रये ||
दशबाहुधरां देवीं महासौन्दर्यशालिनीम् |
रीतिसंकलिते पात्रे बिल्वपत्रस्य कीर्तिता ||
अथ वा करवीरस्य शक्या च महिषाजयोः |
स्वस्वशक्त्यनुसारेण सर्वमन्यत् प्रकीर्तितम् ||
होमो जपः कुमार्यर्चा साधकानां च भोजनम् |
उपोषणमथो मौनं प्रभूतफलदहेतवे ||
हननात् खड्गबाणाभ्यां तत्र तत्र तु बोधनम् |
आविर्भावो बिल्वतरोरत्र बोधनमाचरेत् ||
तत्तन्नक्षत्रलाभे तु फलभूमा प्रजायते |
नक्षत्राणामलाभे तु केवलायां तिथौ चरेत् ||

Band III, S. 1002, Schmuckgaben am vierten Tag
सत्यां शक्तौ चतुर्थ्यां वै देव्याः केशं विमोचयेत् |
तत्र पूजा विधातव्या महाविभवविस्तरैः ||
उद्वर्तनं कण्टकिकां केशबन्धनडोरकम् |
नखरञ्जं शलाकां च सिन्दूरालक्तकज्जलम् ||
सुगन्धितैलोष्णजलपिष्टातामलकादिकम् |
दद्याद्देव्यै विशेषेण भक्तिभावेन पार्वति ||

Lesungshinweise: [Die Wortverbindung piṣṭātāmalaka ist im Druck gestört; die genannten Materialien sind erkennbar.]

Band III, S. 1002–1003, Puranische und tantrische Ordnungen
पूजायाः कथितं चात्र द्वैविध्यं मुनिपुङ्गवैः |
पौराणिकं तान्त्रिकं च कालिकाप्रीतिसिद्धये ||
श्रुतध्वजाय प्राङ्नन्दिकेश्वरेण यदीरितम् |
तद्धि बहुलविस्तारं शारदीयार्चनं मतम् ||
यद्देव्या स्वयमाख्यातं कपिलाय महर्षये |
तन्नातिबहुलं नातिस्वल्पं मध्यममुच्यते ||
यद्दौर्वेण समाख्यातं सगराय महीभृते |
तद्विज्ञेयं सुरेशानि कनीयः शरदर्चनम् ||
तान्त्रिकं बहुतन्त्रोक्तं सर्वैः स्वस्वमतागतम् |
यो येनैव क्रमेणैतां शरदर्चां वरानने ||
विधत्ते स समाप्नोति फलं तत्तत्क्रमेण हि |
इयं हि पूजा द्विविधा पौराणी तान्त्रिकी तथा ||
तान्त्रिके कौलिकी रीतिः पुराणे वैदिकी मता |
यद्येभ्यो रोचते देवि प्रतिनन्दति ते हि तत् ||

Band III, S. 1003–1004, Orte der Verehrung und Navapatrika
अथ पूजा प्रकर्तव्या केषु केषु स्थलेषु हि |
तत्रोत्तरं ते वदामि शृणुष्वावहिता सती ||
तैजसे प्रतिमा यन्त्रेऽथ वा माहेयदारवे |
शैलेय अथ वा देवि धातवे गिरिसम्भवे ||
बिल्ववृक्षः पत्रिका च घटः पूर्ववदीरितः |
गोमयेनोपलिप्तं वा स्थण्डिलं जगदीश्वरि ||
सिन्दूराङ्कं मण्डलं वा शूलखड्गशरास्तथा |
पुस्तकं वा चित्रपटं सर्वतोभद्र एव वा ||
अनादिपीठं च तथा शिवलिङ्गं तथैव च |
जलमग्निस्तथा खातनृकरोटिस्थलं शुभम् ||
एवमादीनि चान्यानि स्थानान्यर्चनहेतवे |
पत्रिकाश्च परिज्ञेयाः कदलीबिल्वदाडिमाः ||
हरिद्राशोककच्च्यौ च जयन्ती धान्यमालिनी |
भविष्येऽपि |
रम्भा कच्ची हरिद्रा च जयन्ती बिल्वदाडिमौ |
अशोको मानकश्चैव धान्यानि नव पत्रिकाः ||
महाकालसंहितायाम् |
एकाशीति पदं चक्रं सर्वतोभद्रमण्डलम् |
भित्तौ चित्रीकृता देवी पूजिता फलदायिनी ||

Lesungshinweise: [Die unvollständige erste Pflanzenliste wird nicht stillschweigend um die neunte Art ergänzt.]

Band III, S. 1004, Hauptakte an Ashtami und Navami
अष्टम्यां तु विशेषेण पूजा कार्याऽत्र पार्वति |
प्रभूतबलिदानं तु नवम्यां होम एव च ||
अष्टमीनवमीसन्धौ विशेषात् पूजनं चरेत् |
नवम्यां बलिदानान्ते कुमारीपूजनं तथा ||
दिनत्रयेऽपि च महादेव्याः स्नानं प्रकल्पयेत् |
तथा |
उपवासं तथा कुर्यादष्टम्यां कालिकामुदे ||
सिद्ध्यर्थं स्वाभिलाषाणां तथाऽन्येषां च शर्मणाम् |
किन्तु पुत्री न कुर्वीत कृते पुत्रो विनश्यति ||
स्त्र्युपयोगीनि वस्तूनि रत्ननादीनि यानि हि |
तानि देव्यै प्रदेयानि विभवाद्यनुरूपतः ||

Lesungshinweise: [Ratnanādīni ist eine gestörte Druckform; „Juwelen und Ähnliches“ ist die sinngemäße Lesung.]

Band III, S. 1004–1005, Sankalpa und Erweckung am Bilva-Baum
तिथौ शुक्लप्रतिपदि कृतोपक्रम ईश्वरि |
षष्ठेऽह्नि सायंसमये कृतनित्यक्रियो दिवा ||
बोधयेद्बिल्वशाखायां देशिकः परमेश्वरीम् |
सङ्कल्पं पुरतः कृत्वा स्वस्तिवाचनपूर्वकम् ||
सराशिमासपक्षस्य तिथेरुल्लिखनक्रमात् |
सगोत्रनामोच्चरणं यजमानो विधाय हि ||
दुर्गाबोधनकर्माहं करिष्ये इति कीर्तयेत् |
भूतशुद्धिं ततः कृत्वा षडङ्गं सर्षि तत्परम् ||
आवाह्य बिल्वशाखायामथ वा मूर्तिपीठयोः |
उपचारैः षोडशभिर्मूलमन्त्रेण देशिकः ||
पूजयित्वा जगद्धात्रीमर्धमस्तमिते रवौ |
बिल्ववृक्षं च सम्पूज्य गन्धपुष्पाक्षतादिभिः ||
शङ्खतूर्यनिनादैश्च मुरजध्वनिगीतिभिः |
बोधयेत् स्तुतिसंलापैर्वन्दीव वसुधाधिपम् ||
प्रोच्यमानं समुच्चार्य मन्त्रं संचालयेच्छिवाम् |

Band III, S. 1005, Verschlüsselte Erweckungsformel
तारमेधे शाकिनी च कूटं स्वाप्नावतं तथा |
विसन्धिभगवत्युक्त्वोत्तिष्ठ द्वयमुदीरयेत् ||
निद्रां जहि युगं चापि प्रतिबुध्यस्व च द्वयम् |
मम शत्रून् हन द्वन्द्वं पातय द्वितयं तथा ||
लज्जा रमा डाकिनी च फट्स्वाहा तदनन्तरम् |
तारः प्रणवः |
मेधं वाग्भवम् |
शाकिनी [पाठ अस्पष्ट] |
स्वाप्नावतीकूटम् [पाठ अस्पष्ट] |
डाकिनी [पाठ अस्पष्ट] |

Band III, S. 1005, Erweckungsverse mit Rama-Bezug
तन्त्रान्तरे तु श्लोकरूपा मन्त्रा उक्ताः |
यथा |
रावणस्य वधार्थाय रामस्यानुग्रहाय च |
अकाले ब्रह्मणा बोधो देव्यास्त्वयि कृतः पुरा ||
अहमप्याश्विने षष्ठ्यां सायाह्ने बोधयामि वै |
शक्रेणापि च सम्बोध्य राज्यं प्राप्तं सुरालये ||
तस्मादहं त्वां प्रतिबोधयामि विभूतिराज्यप्रतिपत्तिहेतोः |
यथैव रामेण हतो दशास्यस्तथैव शत्रुं विनिपातयामि ||
तथा |
षष्ठ्यां सायं प्रकुर्वीत बिल्ववृक्षेऽधिवासनम् |

Lesungshinweise: [Historischer ritueller Wortlaut.]

Band III, S. 1006, Adhivasa und Schutz der Feststätte
महाकालसंहितायाम् |
रजन्याद्ये मुहूर्ते तु चण्डिकामधिवासयेत् |
सुगन्धितैलपाताभ्यां पञ्चभिर्गन्धजातिभिः ||
पुष्पजातिविशेषैश्च तावद्भिरधिवासयेत् |
सर्वमाङ्गल्यवस्तूनि विधायैकत्र भाजने ||
प्रशस्तवदनं देव्याः कारयेत् तदनन्तरम् |
समांसमीनसिद्धान्नबलिं भूतेभ्य उत्सृजेत् ||
गीतवाद्यैश्च नाट्यैश्च नमस्कारैश्च जागरैः |
देवीं सन्तोष्य वचनैर्व्याजस्तुत्याद्यनिन्दनैः ||
सिद्धार्थकैर्मन्त्रपाठपूर्वं रक्षां विधाय च |
पूर्ववत् सर्वमाभाष्य मासपक्षतिथिक्रमैः ||
शरत्कालीनपूजाङ्गं ततश्च कल्यपत्रिकाः |
अथ वा प्रतिमापीठयन्त्रस्थापनकर्मणि ||
दुर्गादेव्या गन्धपुष्पपटवासस्रगादिभिः |
अधिवासनकर्माहं कुर्वीयेत्यभिजल्प्य वै ||
पूर्ववद्भूतशुद्धिं च सर्षि करषडङ्गकम् |
प्राणायामत्रयं चापि कृत्वाऽर्घस्थापनं चरेत् ||
गणेशमथ दिक्पालान् मात्र्याहाँस्तथैव च |
बटुकान् क्षेत्रपालांश्च द्वाराध्यक्षांश्च योगिनीः ||
शक्त्योपचारैः सम्पूज्य पत्रिकापीठमूर्तिषु |
आवाह्य देवीमिष्टां च मूलमन्त्रोपचारकैः ||

Lesungshinweise: [Mehrere lokale Ritualbegriffe des Drucks bleiben provisorisch.] Gaṇeśa, Richtungswächter, die in einer beschädigten Wortgruppe genannten Mütter, Baṭukas, Kṣetrapālas, Torhüter und Yoginīs werden nach Vermögen verehrt; dann wird die eigene erwählte Göttin in Patrikā, Pīṭha oder Bild angerufen und mit Wurzelmantra und Darbringungen verehrt.

Band III, S. 1006–1007, Salbung und Blumenschmuck
शाताहरिद्रातैलानि एकीकृत्य समानि हि |
चैतन्यकमलालज्जागन्धचारैरुदस्तकम् ||
उच्चार्य दद्यादलिके शिरस्यपि च पादयोः |
ततः कुङ्कुमकर्पूरकस्तूरीमलयोद्भवैः ||
एकीकृतैर्डाकिनीहृन्मन्त्रैस्तान्येव भूषयेत् |
बिल्वपत्रजवापद्मकरवीरापराजिताः ||
एकीकृत्यार्पयेन्मूर्ध्नि वदन्मदनमस्तके |
माल्यैरापूरयेद्यन्त्रं प्रतिमां पत्रिकामपि ||

Lesungshinweise: [Śātā und die verschlüsselte Salbungsformel sind lokal unsicher; die Codenamen bleiben unaufgelöst.] Unter einer aus Caitanya, Kamalā, Lajjā, Gandha und weiteren beschädigten Codenamen beschriebenen Formel trägt man sie auf Stirn, Kopf und Füße auf.

Band III, S. 1007–1008, Glücksgegenstände und Nachtwache
शङ्खो नासवदौ क्रोडी मृत्तिकामलयोद्भवः |
गोरोचनाधान्यदूर्वादृषत्सिन्दूरकज्जलम् ||
हरिद्रास्वस्तिकालक्तदध्यक्षतफलाम्बुजम् |
धूपदीपौ मधुघृतं कुमारीकरतन्तवः ||
घनसारो मृगमदं कङ्कोलं कुङ्कुमं तथा |
महौषधिगणाः सिद्धार्थफलं स्वर्णमणी तथा ||
रौप्यं व्याघ्रनखोऽम्भोजं विष्णुक्रान्ताऽपराजिता |
एवमादीनि माङ्गल्यद्रव्याण्युक्तानि यानि वै ||
एकस्मिन् भाजने तानि एकीकृत्य पृथक् पृथक् |
देव्याः शिरो वक्षसि च तारमेधत्रपाशिरः ||
प्रोच्चरन् समनुत्तोल्य त्रिवारं स्पर्शयेच्छनैः |
भूतादिभ्यो बलिं दद्यात् तत्तद्बीजं पुरः स्मरन् ||
तत्तन्नामाभ्यसन्तं च सन्धिनेष बलिर्नमः |
दशदिक्षु क्षिपेच्चापि राजिकाश्वेतसर्षपौ ||
ताराद्रक्षयुगं चास्त्रं शिरः कूर्चोऽन्तिमे तथा |
वर्णैश्चतुर्भिः संवेष्ट्य तांश्च कल्माषतन्तुभिः ||
बाणैरिति ४-५ पु॰ पाठः |
अस्त्राण्यस्याः पुरः कृत्वा जाग्र्यात् सकलां निशाम् |
इति षष्ठीकृत्यम् |

Lesungshinweise: Einige Wörter nach „Muschelhorn“ sind beschädigt und bleiben unbestimmt.

Band III, S. 1008, Saptami: Abnahme des Bilva-Zweigs
अथ सप्तमीकृत्यं तत्रैव |
अथो उषसि सप्तम्यां कृतनित्यक्रियो बुधः |
पूर्ववद्बिल्वशाखायां देवीमभ्यर्च्य मानवः ||
शितां गृहीत्वा छुरिकां मन्त्रमेनं समुच्चरेत् |
फलद्वययुतां शाखां छिन्द्याद्बिल्वस्य साधकः ||
चैतन्यं प्रणवं माया रोषरावौ च डाकिनी |
इमां शाखां छिन्धि युगं छेदय द्वितयं तथा ||
अस्त्रयुग्मं शिरश्चापि गृहीत्वा तां करद्वये |
बद्धाञ्जलिश्चतुर्मन्त्रान् पठेत् पौराणिकान् प्रिये ||

Lesungshinweise: [Die Codenamen bleiben unaufgelöst; die Druckform imaṃ śākhāṃ ist grammatisch gestört.]

Band III, S. 1008, Vier Anreden an den Bilva-Baum
मेरुमण्डलकैलासहिमवच्छिखरे गिरौ |
जातः श्रीफलवृक्षस्त्वमम्बिकायाः सदा प्रियः ||
श्रीशैले शिखरे जातः श्रीफलः श्रीनिकेतनः |
नेतव्योऽसि मया गच्छ पूज्यो दुर्गास्वरूपतः ||
बिल्ववृक्ष महाभाग सदा त्वं शङ्करप्रिय |
गृहीत्वा तव शाखां हि देवीपूजां करोम्यहम् ||
शाखाच्छेदोद्भवं दुःखं न च कार्यं त्वया तरो |
देवैर्गृहीत्वा शाखां ते पूजिताऽम्बेति विश्रुतिः ||

Band III, S. 1008, Einladung der Göttin im Zweig
पुनरन्यत् पद्यरूपं मन्त्रं ब्रूयाच्च साधकः |
पुत्रायुर्धनवृद्ध्यर्थं नेष्यामि त्वामुमाप्रियाम् ||
बिल्वशाखां समाश्रित्य राज्यं देवि प्रयच्छ मे |
आगच्छ चण्डिके देवि सर्वकल्याणहेतवे ||
कात्यायनि गृहाणार्चां नमस्ते शङ्करप्रिये |

Band III, S. 1009, Einzug der Pflanzen und grosses Bad
ततः पूर्वोदिताश्चान्या आहरेदष्ट पत्रिकाः |
तन्त्रान्तरे |
पत्रिकास्ताः समानीय गीतवाद्यपुरःसरम् |
ब्रह्मघोषादिभिः सार्धं नीत्वाऽन्यस्येद्गृहाङ्गणे ||
महाकालसंहितायाम् |
ता एकीकृत्य लतयाऽपराजितसमाह्वया |
संवेष्ट्य वसनेनापि पूजासङ्कल्पमाचरेत् ||
पूर्ववत् सर्वमुच्चार्य पत्रिकापीठमूर्तितः |
ततश्च स्थापनमहं करिष्ये इति कीर्तयेत् ||
पत्रिकायां तथा मूर्तौ खड्गे वा यन्त्रमूर्त्योः |
यन्त्रकुम्भयोरिति २-५ पु॰ पाठः |
देवीमावाह्य सम्पूज्य बिल्वपत्राञ्जलित्रयम् ||
दत्त्वा शक्तौ प्रकुर्वीत देव्याः स्नानं महोत्तरम् |
तद्धि पौराणवैदिक्यमपि संकीर्तयामि ते ||
शक्तो दिनत्रयं कुर्यादशक्तो तु दिनद्वयम् |
सर्वाभावे नवम्यां तु स्नानमावश्यकं मतम् ||
कुर्यादत्रापि सङ्कल्पं काम्यमेतद्यतः प्रिये |
शतजन्मकृतात् पापान्मोचने प्रथमं स्मृतम् ||
तथा चाष्टसहस्राब्दावच्छिन्नपदतः खलु |
दुर्गालोकस्थितिरिति शतयज्ञफलाप्तियुक् ||
नवाऽपि पत्रिकाः शुद्धतोयेन स्नापयेत् ततः |
प्रत्येकं तत्तदाख्याभिर्मूर्तौ नाम्ना धियाऽपि च ||
मन्त्राणां पद्यरूपाणामादौ तारस्त्रपा स्मरः |
रमा मेधं रावरोषौ डाकिन्यष्ट च वै नव ||
प्रत्येकं देवि देयानि तान्त्रिकस्नापनक्रमे |

Lesungshinweise: [Der Druck zählt neun, nennt aber nur acht klar erkennbare Codenamen; ein neunter wird nicht erfunden.] Die Göttin wird in Patrikā, Bild, Schwert oder Yantra angerufen; eine Fußnotenvariante nennt Yantra und Krug.

Band III, S. 1010, Badeanreden an die neun Pflanzen
कदलीतरुसंस्थाऽसि शम्भुवक्षःस्थलस्थिते |
स्नापयाम्यद्य पत्रि त्वां नमस्ते हरवल्लभे ||
कच्चित्वं स्थावरीभूता सद्यः सिद्धिविधायिनी |
दुर्गारूपेण सर्वत्र स्नानेन विजयं कुरु ||
हरिद्रे हर दुःखानि शङ्करस्य सदा प्रिये |
रुद्ररूपाऽसि देवि त्वं सर्वशान्तिं प्रयच्छ मे ||
जयन्ती जयरूपाऽसि जगतां जयकारिणी |
स्थापयामीह देवि त्वां जयं देहि गृहे मम ||
श्रीफल श्रीनिकेतोऽसि सदा विजयवर्धन |
देहि मे धर्मकामार्थान् प्रसन्नो भव सर्वदा ||
दाडिम्यघप्रणाशाय क्षुन्नाशाय तथा नृणाम् |
निर्मिताऽसि पुरा धात्रा प्रसीद त्वमुमाप्रिये ||
स्थिरा भव सदा लोके दुर्गेशोकविनाशिनि |
मया त्वं पूजिता नित्यं स्थिरा भव हरप्रिये ||
ब्राह्मेषु मानो मानिषु माननीयः सुरासुरैः |
स्नापयामि महादेवीं मानं देहि नमोऽस्तु ते ||
लक्ष्मीस्त्वं धान्यरूपाऽसि प्राणिनां प्राणदायिनी |
स्थिराऽत्यन्तं हि नो भूत्वा गृहे कामप्रदा भव |

Lesungshinweise: [Der Beginn der Mānaka-Zeile ist gestört; ihr erkennbares Wortspiel mit māna, Ehre, bleibt gewahrt.]

Band III, S. 1010–1011, Abhisheka: Flüsse und heilige Gewässer
ततो द्वित्रिनदीतोयं कृत्वा कलशगर्भगम् |
चन्दनालोडितं चापि स्नापयेत् तेन चण्डिकाम् ||
शीता चालकनन्दा च चक्षुर्भद्राबृहती |
तुङ्गभद्रा कृष्णवर्णा पयोष्णी नर्मदा तथा ||
तापी भीमरथी सिप्रा वितस्तैरावती तथा |
गोदावरी विपासा च शतद्रुः सिन्धुरेव च ||
चर्मण्वती च कावेरी ताम्रपर्णी महानदी |
करतोया बाहुदा च शोणा वेत्रवती तथा ||
देविका भैरवः कोका गोमती चोत्पलावती |
आत्रेयी भारती गङ्गा यमुना च सरस्वती ||
सरयूर्गण्डकी चापि श्वेतगन्धा च कौशिकी |
भोगवती च पाताले स्वर्गे मन्दाकिनी तथा ||
एताश्चान्याश्च या नद्यो भाषिता याश्च नेरिताः |
देवखातानि तीर्थानि कूपा निर्झरसंज्ञकाः ||
सरांसि सिन्धवश्चापि सम्भेदा ये च भूतले |
सर्वे त्वामभिषिञ्चन्तु |
वित्तैरावती इति ४ पु॰ पाठः |
श्वेतगङ्गा इति २-३-५ पु॰ पाठः |

Lesungshinweise: [Einzelne Flussnamen sind gestört. Fußnoten lesen vittairāvatī sowie, klarer, Śvetagaṅgā statt Śvetagandhā.] Fußnoten lesen vittairāvatī sowie, klarer, Śvetagaṅgā statt Śvetagandhā.]

Band III, S. 1011–1012, Abhisheka: Götter und personifizierte Kräfte
ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः |
वासुदेवो जगन्नाथस्तथा सङ्कर्षणः प्रभुः ||
प्रद्युम्नश्चानिरुद्धश्च भवतीं स्नापयन्त्वमे |
ख्याता ये द्वादशादित्या रुद्रा एकादशापि च ||
मरुतश्चोनपञ्चाशद्वसवोऽष्टर्तवश्च षट् |
आखण्डलोऽग्निर्भगवान् यमो वै निर्ऋतिस्तथा ||
वरुणः पवनश्चैव धनाध्यक्षस्तथा शिवः |
ब्रह्मणा सहितः शेषो दिक्पालाः स्नापयन्त्वमी ||
कीर्तिर्लक्ष्मीर्धृतिर्मेधा पुष्टिः श्रद्धा क्षमा रतिः |
बुद्धिर्लज्जा क्रिया शान्तिस्तुष्टिः कान्तिश्च मातरः ||
एतास्त्वामभिषिञ्चन्तु शक्तिरूपधरास्तव |
आदित्यश्चन्द्रमा भौमबुधजीवसितार्कजाः ||
राहुः केतुश्च भवतीं स्नापयन्तु ग्रहा नव |
ऋषयो मनवो गावो देवमातर एव च ||
देवपत्न्योऽध्वरा नागा दैत्याश्चाप्सरसां गणाः |

Band III, S. 1012, Abhisheka: Waffen und Wissensgebiete
त्रिशूलचक्रचापष्टिमुशुण्डी परिघो गदा |
कुन्तमुद्गरखट्वाङ्गशक्तितोमरपर्शवः ||
पट्टिशो मुद्गलः प्रासभिन्दिपालकुट्टङ्काः |
हुता शतघ्नी कुलिशपाशकुन्तहलानि च ||
चत्वार ऋग्यजुःसामाथर्वणो निगमा हि ये |
अङ्गानि शिक्षा कल्पश्च छन्दो व्याकरणं तथा ||
निरुक्तं ज्यौतिषं चापि पुराणान्यखिलानि च |
मीमांसान्यायवेदान्ताक्षपात्साङ्ख्यपतञ्जलाः ||
स्मृतिशास्त्राणि सर्वाणि दण्डनीतिविद्याऽपि च |
गन्धर्वायुर्धनुर्वेदाश्चतुःषष्टिश्च याः कलाः ||
अस्त्राणि सर्वशस्त्राणि वाहनानि नृपास्तथा |
ओषधानि च सर्वाणि शिल्पविद्यादिकानि वा |

Lesungshinweise: [Einige Glieder der gedruckten Waffenliste, darunter cāpaṣṭi und hutā, sind beschädigt und bleiben unbestimmt.]

Band III, S. 1012–1013, Abhisheka: Edelsteine, Zeit und Welten
मुक्तामाणिक्यवैदूर्यवज्रेन्द्रमणयस्तथा |
गोमेदपद्मरागौ च प्रवालः श्याम एव च ||
रत्नानि यानि चान्यानि कालस्यावयवाश्च ये |
मन्वन्तराणि सर्वाणि चत्वार्यपि युगानि हि ||
अब्दमासर्तुपक्षाहोरात्रायनकलालवाः |
राशिनक्षत्रयोगाश्च कलांशाश्चापि सूक्ष्मकाः ||
सरितः सागराः शैलास्तीर्थानि जलदा नदाः |
देवदानवगन्धर्वा यक्षराक्षसपन्नगाः ||
एते त्वामभिषिञ्चन्तु धर्मकामार्थसिद्धये |
सिन्धुरैवतशोणाद्या ये ह्रदा भुवि विश्रुताः ||
सर्वे सुमनसो भूत्वा भृङ्गारैः स्नापयन्तु ते |
तक्षकाद्याश्च ये नागाः पातालतलवासिनः ||
स्नापयन्तु जगद्धात्रि भृङ्गारैस्त्वां सुवासितैः |
सिन्धुभैरव इति २-३-५ पु॰ पाठः |

Lesungshinweise: [Die Seenliste ist lokal unsicher; eine Variante liest Sindhu-Bhairava.] Takṣaka und die anderen Nāgas der Unterwelt mögen dich, Weltträgerin, mit wohlriechendem Wasser aus solchen Krügen baden.“ [Die Seenliste ist lokal unsicher; eine Variante liest Sindhu-Bhairava.]

Band III, S. 1013–1014, Einzelne Wasserbäder
अथ द्रव्यविशेषेण मन्त्रभेदान् ब्रवीमि ते |
पौराणानपि तन्त्रीयान्महास्नापनकर्मणि ||
सर्वेषामधिपो देव ईशानो नाम नामतः |
शूलपाणिर्महादेवः स त्वां संस्नापयेत् प्रभुः ||
स्नापयेच्छङ्खतोयेन मन्त्रमेनमुदीरयेत् |
मन्दाकिन्यास्तु यद्वारि सर्वपापहरं परम् ||
स्वर्गस्रोतःसमुद्भूतं स्नानं भवतु तेन ते |
गाङ्गेन वारिणा देवीं स्नापयेन्मनुनाऽमुना ||
उष्णं सुखस्पर्शकरं ज्योतिर्वह्निसमन्वितम् |
मलापहारकं कल्यं तेन स्नानं समाचर ||
स्नापयेत् पाथसोष्णेन पठन्मन्त्रममुं प्रिये |
गन्धाढ्यं शोभनं चैव शीतलं सुमनोहरम् ||
सर्वपापहरं तोयं तत् ते स्नानाय कल्पताम् |
अमुनाऽऽमोदिसलिलकुम्भेन स्नापयेच्छिवाम् ||
पुण्यं पवित्रं स्वच्छं च शीतलं स्वादु यज्जलम् |
स्नानाय कल्पतां तत् ते तथैव श्रमशान्तये ||
मेध्याच्छशीतलाम्भोभिः स्नापयेदमुनेश्वरीम् |

Band III, S. 1014, Pancagavya: Gesamtspruch, Kuhurin und Kuhdung
गावः पवित्रा ह्यनघा गावो विश्वस्य मातरः |
गावोऽध्वराणां धात्र्यश्च गोषु सर्वं प्रतिष्ठितम् ||
तदङ्गस्रुतैः पञ्चगव्यैस्त्वां स्नापयाम्यहम् |
इति सामान्यतो मन्त्रं पठित्वा तदनु प्रिये ||
प्रत्येकं पञ्चगव्येन स्नापयेज्जगदम्बिकाम् |
गवां मूत्रेण पुण्येन सर्वाघपरिमोषिणा ||
स्नापयामि जगद्धात्रीं पुत्रायुर्धनवृद्धये |
एतेन स्नापयेद्देवीं गोमूत्रेण शनैः शनैः ||
पवित्रताकरं भूमेर्विभूतेः कारणं परम् |
गोमयं सर्वपापघ्नं तेन त्वां स्नापयाम्यहम् ||
मन्त्रमेनं पठेद्देवीं स्नापयेद्गोमयाम्भसा |

Lesungshinweise: [Die Reinheitsaussagen gehören zum historischen Ritualverständnis und beziehen sich hier auf das rituelle Bildbad.]

Band III, S. 1014–1015, Dickmilch, Milch und Ghee
यद्गवामङ्गसम्भूतं हविषः कारणं हि यत् |
दधि तत् तेऽङ्गलावण्यकरणाय भवत्विदम् ||
दध्नाऽमुना भगवतीं स्नापयेद्देशिकोत्तमः |
यज्ञक्रियाकलापोऽयं सर्वो यस्मिन् प्रतिष्ठितः ||
पयसा तादृशेन त्वां स्नापयामि हरप्रियाम् |
गृणन्नमुं गव्यदुग्धैः स्नापयेज्जगदम्बिकाम् ||
यद्धोमसाधनत्वेन प्रथितं निगमादिषु |
यच्चाप्यग्निमुखेनैव भुञ्जते निखिलाः सुराः ||
यस्मात् पवित्रं नैवास्ति बलवीर्यकरं च यत् |
तेन त्वां स्नापयाम्यद्य गव्येन हविषेश्वरीम् ||
कालीममुभ्यां मन्त्राभ्यां घृतेन स्नापयेद्बुधः |

Band III, S. 1015, Gemischtes Pancagavya und Pancamrita
एकीकृत्य ततः पञ्चगव्यानि सकलानि हि |
तथाऽनामिकयाऽऽलोड्य कुशमूलेन वा प्रिये ||
यस्मात् परं नापरमस्ति मेध्यं देहे गतं यद्वृजिनं निहन्ति |
नास्ते परं हृद्यमतस्तदेतत् स्नानाय भूयात् तव पञ्चगव्यम् ||
स्नापयेत् पञ्चगव्येन मन्त्रेणानेन कालिकाम् |
गव्यं पयो दधि घृतं माध्वीकं सितशर्कराः ||
पञ्चामृतमिदं प्रोक्तममुना स्नापयेदुमाम् |
सारं गृहीत्वा जगतां त्रयाणां यन्निर्मितं यज्ञकृते विधात्रा |
पञ्चामृतं तन्मधुरं मनोज्ञं संस्नापकं ते जगदम्ब भूयात् ||
मनुनैवामुना पञ्चामृतेन स्नापयेच्छिवाम् |

Band III, S. 1015, Durga-Gayatri und Pflanzenbad
तथा |
ॐ कात्यायन्यै विद्महे भगवत्यै धीमहि तन्नो दुर्गा प्रचोदयात् |
एतेनेक्षुरसेनैव स्नापयीत सुरेश्वरीम् |
तन्त्रान्तरे |
महौषधीभिः सर्वाभिः सर्वकामार्थसिद्धये |
या ओषधीति मन्त्रेण स्नापयेज्जगदम्बिकाम् ||
महौषध्य उक्ता मात्स्ये |
सहदेवी तथा व्याघ्री बला चातिबला तथा |
शङ्खपुष्पी च सिंही च वचा चैव सुवर्चसा ||
महौषध्यष्टकं प्रोक्तं महास्नाने नियोजयेत् |
व्याघ्री कण्टकारिका |
बला बाल्यल्ककः |
सर्वौषधयस्तु प्रागेवोक्ताः |

Lesungshinweise: Die Glosse identifiziert Vyāghrī mit Kaṇṭakārikā; die Bezeichnung zur Balā ist beschädigt und wird nicht botanisch aufgelöst.

Band III, S. 1015–1016, Tausendstrahlbad und kosmische Gewässer
तथा |
सहस्रधारकुम्भेन स्नापयेज्जगदम्बिकाम् |
महाकालसंहितायाम् |
सागराः सरितः सर्वाः स्वर्गस्रोतो नदास्तथा |
तिस्रः कोट्योऽर्धकोटिश्च तीर्थानि पृथिवीतले ||
कूपाः सरः प्रस्रवणा देवखाताः सगर्तकाः |
कुल्याश्च निर्झरी वाप्यो यावन्तश्च जलाशयाः ||
लवणेक्षुसुरासर्पिर्दधिदुग्धजलात्मिकाः |
समुद्राः सप्त तद्द्वीपा ये च सप्त प्रकीर्तिताः ||
जम्बूप्लक्षकुशाक्रौञ्चशाकशाल्मलिपुष्कलाः |
अभिषिञ्चन्तु सर्वे त्वां मन्त्रपाठवशीकृताः ||

Lesungshinweise: [Der letzte Inselname lautet im Druck Puṣkala; er wird nicht stillschweigend geändert.]

Band III, S. 1016, Die Veden als Badende
अग्निमीळेति मन्त्रेण ऋग्वेदस्याद्यया ऋचा |
त्वां स्नापयतु गव्येन पयःकुम्भेन चण्डिकाम् ||
इषे त्वाख्येन मन्त्रेण स्नापयत्विक्षुजद्रवैः |
षडशीतिभिदा युक्तो यजुर्वेदः सुरेश्वरीम् ||
सहस्रशाखासंयुक्तः सामवेदो मधुद्रवैः |
अग्न आयाहि मन्त्रेण त्वां स्नापयतु चण्डिकाम् ||
अथर्ववेदो हविषा बहुशाखासमन्वितः |
शन्नो देवीति मन्त्रेण देवि त्वामभिषिञ्चतु ||
अष्टादश पुराणानि व्यासेनोक्तानि यानि हि |
यानि चोपपुराणानि दध्ना त्वां स्नापयन्तु हि ||
महर्षिभिः प्रणीतानि धर्मशास्त्राणि यानि च |
शतं चाशीतिरूपाणि स्नापयन्तु महेश्वरीम् ||

Lesungshinweise: [Die vedischen Mantras stehen in der Quelle nur als Anfangswörter.]

Band III, S. 1016–1017, Acht Wasserkalashas
सुरास्त्वामभिषिञ्चन्तु ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः |
स्वर्गनद्यम्बुपूर्णेन आद्येन कलशेन तु ||
अमुना गाङ्गतोयेन स्नापयेत् परमेश्वरीम् |
मरुतश्चाभिषिञ्चन्तु भक्तिमन्तः सुरेश्वरीम् ||
मेघतोयाम्बुपूर्णेन द्वितीयकलशेन च |
एतेन वृष्टिनीराढ्यकुम्भेन स्नापयेच्छिवाम् ||
सारस्वतेन तोयेन स्वच्छमेध्येन चण्डिके |
विद्याधराः स्नापयन्तु तृतीयकलशेन तु ||
सरस्वत्यम्बुसम्पूर्णघटेनास्नापयेच्छिवाम् |
त्वां स्नापयन्तु शक्राद्या लोकपालाः समागताः ||
सागरोदकपूर्णेन तुर्येण कलशेन हि |
अभावेनाम्बुना देवीं स्नापयेन्मनुनाऽमुना ||
आर्णवेन इति २-३-५ पु॰ पाठः |
वारिणा परिपूर्णेन पद्मरेणुसुगन्धिना |
पञ्चमेनाभिषिञ्चन्तु नागास्त्वां कलशेन हि ||
पद्मपुष्पसमायुक्तजलकुम्भमनुस्त्वसौ |
हिमवन्मेरुकैलासा अभिषिञ्चन्तु पर्वताः ||
निर्झरोदकपूर्णेन षष्ठेन कलशेन हि |
अमुना निर्झराम्भोभिः स्नापयेत् परमेश्वरीम् ||
सर्वतीर्थाम्बुपूर्णेन कलशेन सुरेश्वरीम् |
सप्तमेनाभिषिञ्चन्तु ऋषयः सप्त खेचराः ||
मन्त्रेणैतेन तीर्थाम्बुकुम्भेन स्नापनं चरेत् |
वसवस्त्वाऽभिषिञ्चन्तु कलशेनाष्टमेन तु ||
सारसेनैव तोयेन दुर्गे देवि नमोऽस्तु ते |
देवीमनेन मन्त्रेण सिञ्चेत् कासारवारिणा ||

Band III, S. 1018, Neunter Kalasha und Frucht des grossen Bades
धर्मो ज्ञानं च वैराग्यं तपः सत्यं क्षमा धृतिः |
यशो विवेको नियमो ब्रह्मचर्यं दया दमः ||
शान्तिर्मौनं तथा शौचं सन्तोषो मितभाषिता |
यावत्यश्चोपनिषदः कैवल्यप्रतिपादकाः ||
स्थावरं जङ्गमं चापि त्रैलोक्ये यत् प्रतिष्ठितम् |
यद्यत्सृष्टावुत्पन्नं मूर्तं चामूर्तमेव च ||
अचरं यच्चरं चापि यद्वाच्यमवाच्यम् |
ते सर्वे स्नापयन्तु त्वां नवमेन घटेन हि ||
स्नापयेच्छुद्धतोयेन चण्डिकां मनुनाऽमुना |
इत्युक्तं ते महास्नानं शरदर्चाविधौ प्रिये ||
दिनान्तरेऽपि कुर्वीत भक्तश्चेद्भक्तिभावितः |
अनेन विधिना यस्तु स्नापयेज्जगदम्बिकाम् ||
सप्तजन्मकृतात् पापान्मुक्तः स्यान्नात्र संशयः |
दिव्याष्टाब्दसहस्राणि देवीलोके वसेत् तथा ||
नवम्यां तु महास्नानं धनपुत्रविवर्धनम् |
सहस्रयज्ञस्य फलं लभते नात्र संशयः ||
राजा राज्यमवाप्नोति शत्रुनाशं तथैव च |
स्वाभीष्टमाप्नुवन्त्यन्ये महास्नानेन पार्वति ||

Lesungshinweise: [Die hier genannten sieben Geburten und tausend Opfer unterscheiden sich von den früheren Fruchtangaben auf S1009; beide bleiben erhalten.]

Band III, S. 1018–1019, Bali an die Bhutas nach dem Bad
महास्नानादनु ततो भूतेभ्यो बलिमुत्सृजेत् |
स कौलानां मांसमयो माषान्नं स्मृतिवर्तिनाम् ||
गृहीत्वा तममुभ्यां वै मनुभ्यामुत्सृजेद्बलिम् |
भूताः प्रेताः पिशाचाश्च ये वसन्त्यत्र भूतले ||
ते गृह्णन्तु मया दत्तं बलिमेनं प्रसाधितम् |
पूजिता गन्धपुष्पाद्यैर्बलिभिस्तर्पितास्तथा ||
देशादस्माद्विनिःसृत्य पूजां पश्यन्तु मत्कृताम् |
ताररावौ कूर्चभूतो भ्यसन्तो भूत एव च ||
ससन्ध्येष बलिर्हृच्च मन्त्रावेतावुदाहृतौ |
रावः [पाठ अस्पष्ट] |
भूतः [पाठ अस्पष्ट] |
तथा |
अकृते बलिदाने तु महास्नानादनन्तरम् ||
अफलं तद्भवेद्देवि पूजाङ्गं हीयते तथा |
विलुम्पन्ति सदा दुष्टा न च गृह्णन्ति देवताः ||
तस्माद्यत्नेन कर्तव्यं भूतानामपसारणम् |

Band III, S. 1019, Wegweisung störender Wesen
लाजचन्दनसिद्धार्थभस्मदूर्वाक्षतादिकम् |
गृहीत्वा ताररोषास्त्रैनिःक्षेप्य पद्यमुदीरयेत् ||
अपसर्पन्तु भूतास्ते ये भूताः [पाठ अस्पष्ट] |
भूतानामविरोधेन देवीपूजां करोम्यहम् ||
वेतालाश्च पिशाचाश्च राक्षसाश्च सरीसृपाः |
अपसर्पन्तु सर्वत्र मन्त्ररूपाक्षताडिताः ||
अन्ते मनुनामेतेषां हूँ अः फडिति कीर्तयेत् |

Lesungshinweise: [ein beschreibendes Glied ist beschädigt] [Die beschädigte Zeile wird nicht durch eine anderswo bekannte Standardfassung ersetzt.] Dazu spricht man: „Weichen mögen jene Bhūtas … [ein beschreibendes Glied ist beschädigt].

Band III, S. 1019–1020, Nirajana in fünf Formen
भूतादीनपसार्याथ द्वारपालेभ्य एव च |
त्रपाहृद्बिल्वशाखान्ते वासिन्यै तदनन्तरम् ||
दुर्गायै कूर्चमस्त्रं च मन्त्रेणानेन पार्वति |
पाद्यादिभिः समभ्यर्च्य कुर्यान्नीराजनाविधिम् ||
नीराजनं निमञ्छनम् |
पञ्च नीराजनं कुर्यात् प्रथमं दीपमालया |
द्वितीयं सोदकाब्जेन तृतीयं धौतवाससा ||
चूताश्वत्थादिपत्रैश्च चतुर्थं परिकीर्तयेत् |
पञ्चमं प्रणिपातेन साष्टाङ्गेन यथाविधि ||
इति शब्दस्तोममहानिधेः |
द्वारदेशं समानीय कुर्यान्निमञ्छनं ततः |
इति तन्त्रान्तरवचनात् |

Lesungshinweise: [Sodakābja bleibt als unsichere Druckbezeichnung erhalten.] Die Fußnote aus dem Śabdastomamahānidhi nennt fünf Formen: zuerst mit einer Lampenreihe, zweitens mit dem hier als sodakābja bezeichneten wasserhaltigen Gegenstand, drittens mit einem gewaschenen Tuch, viertens mit Mango-, Aśvattha- und anderen Blättern, fünftens mit vorschriftsmäßiger achtgliedriger Niederwerfung.

Band III, S. 1020, Einzugsformel und feste Aufstellung
तथा |
धृत्वाऽऽसनं ततो देवीं पत्रिकां मृन्मयीमपि |
संचाल्य गीतवाद्यादीनिमं मन्त्रं समुच्चरेत् ||
स्थापयेत् सुस्थिराकारां ततः कल्पित आसने |
तारत्रपारावलक्ष्मीयोगिनीकामयोषितः ||
डाकिनीं चापि फेत्कारीं चण्डिके भगवत्यपि |
चलद्वयं चालय द्विर्जयकापालिनीत्यपि ||
पूजालयं द्विः प्रविश हूँ फट् स्वाहा ततः परम् |
आगच्छ मद्गृहे देवि सह शक्तिभिरष्टभिः ||
पूजां गृहाण विधिवत् सर्वकल्याणहेतवे |
अनेन स्थापयेद्देवीं सर्वकल्याणदायिनीम् ||
दिनत्रयस्य पूजार्थं वेदिकाद्यासनादिषु |
त्रपा ह्रीँ |
रावः [पाठ अस्पष्ट] |
योगिनी [पाठ अस्पष्ट] |
कामः क्लीँ |
योषित् स्त्रीँ |
डाकिनी [पाठ अस्पष्ट] |
फेत्कारी [पाठ अस्पष्ट] |
तथा |
तारचिद्वाग्व्रडाकिन्यः स्थाँ स्थीँ त्वमम्बिके तथा |
स्थिरीभव शिरश्चेति स्थिरीकुर्यात्ततः परम् ||
चिद्वाग्भवम् |

Lesungshinweise: [Die ungesicherte Gesamtformel wird nicht rekonstruiert.] Die Glosse lässt Trapā als hrīṃ, Kāma als klīṃ und Yoṣit als strīṃ erkennen; die übrigen Bījas bleiben teilweise beschädigt.

Band III, S. 1020–1021, Ausstattung und vedische Aufstellung des Kalasha
कलशस्थापनमाह |
ततः पुनर्विरचिते सर्वतोभद्रमण्डले |
चित्रितं पञ्चवर्णेन दध्यक्षतफलान्वितम् ||
पञ्चरत्नेन हेम्ना च गर्भगेन विभूषितम् |
पट्टाच्छादनसंवीतग्रीवं पल्लवशोभितम् ||
व्रीहीणां वा यवानां वा स्थापयित्वोपरि प्रिये |
वैदिकेन विधानेन कलशस्थापनं चरेत् ||
भूमिं स्पृष्ट्वा जपेन्मन्त्रं भूरसीति वरानने |
अथ धान्यमसीत्युक्त्वा व्रीहीन्वाऽभिमन्त्रयेत् ||
आजिघ्रेत्युच्चरन्मन्त्रं कलशं तत्र विन्यसेत् |
वरुणस्येति मन्त्रेण पाथोभिः परिपूरयेत् ||
काण्डात्काण्डादिति प्रोच्य पल्लवं विन्यसेत्ततः |
फलं या फलिनीत्युक्त्वा श्रीश्चेत्युक्त्वा प्रसूनकम् ||
गन्धद्वारेत्यथो गन्धं सहस्रेत्यक्षतं न्यसेत् |
स्थिरीभवेति मन्त्रेण स्थिरीकरणमाचरेत् ||
वल्मीककुञ्जररदनदीसङ्गमपर्वतात् |
गोकुलाद्देवनृपतिद्वारादपि च मृत्तिकाः ||
आहृत्य हार्दमन्त्रेण प्रत्येकं निक्षिपेद्घटे |
हार्दमन्त्रेण नम इति मन्त्रेण |

Lesungshinweise: [Die Quelle zitiert die vedischen Mantras nur auszugsweise; keine Ergänzung aus anderen Fassungen.]

Band III, S. 1021–1022, Reinigung und Zuordnung des Herbst-Durga-Ritus
पूर्ववत् सर्ववस्त्वादिशोधनं विदधीत वै |
प्रागुदीरितमन्त्रेण तथैवालोकनेन च ||
यदात्मनाऽनवज्ञातं पूजाद्रव्यादिदूषणम् |
अस्पृश्यस्पर्शजं वापि यदन्यायार्जितं च वा ||
तथा निर्माल्यसंस्पृष्टं कीटारोहणदूषितम् |
नश्यन्ति तानि सर्वाणि दृङ्मन्त्राभ्यवलोकनात् ||
भूतापसारणं कृत्वा भूतशुद्धिं विधाय च |
सम्पूज्यासनमात्मीयं गणेशगुरुदेवताः ||
नत्वा विदध्यात्तदनु प्राणायामत्रयं बुधः |
पत्रिकायास्ततः कुर्यादृष्यादि यतमानसः ||
शारत्कालीनदुर्गार्चाविधेरस्य हि नारदः |
ऋषिश्छन्दश्च गायत्री श्रीदुर्गा देवता मता ||
बीजं ह्रीमिति निर्दिष्टं शक्तिः श्रीमपि पार्वति |
कीलकं क्लीमिति प्रोक्तं पूजायां विनियोगता ||

Lesungshinweise: [Die Reinheitskategorien geben die historischen Vorstellungen der Quelle wieder.]

Band III, S. 1022, Gemeinsamer Sankalpa und Mantra des Pflanzenverbandes
अस्मिन्नेव ह्यवसरे सङ्कल्पं केऽपि कुर्वते |
काम्यत्वाद्वेतरे नास्य नित्यत्वात्रिककृत्यवत् ||
त्रियते यदि सङ्कल्पस्त्र्यहस्याप्येक एव हि |
एकप्रयोगत्वात् फलैक्याच्च विसर्जनात् ||
पीठे मूर्तौ च नित्यं तदृषिं तन्मनोश्चरेत् |
मृन्मत्पत्रिकापक्षे मन्त्रं सर्पि निशामय ||
आदौ वेदादिमालेख्य द्विवारं दुर्ग ईरयेत् |
सम्बुद्धिरथ रक्षिण्याः शिरसा सह कीर्तयेत् ||
पत्रिकार्चोपचारादिप्रदानार्थे मनुस्त्वमी |
एकं द्वे द्वे त्रीणि च ढे सकलो मन्त्र एव च ||
कराङ्गुलीहृदादिष्वमी न्यस्या मन्त्रवर्णकाः |

Lesungshinweise: [Zwei Druckstellen sind unsicher: die Anrede vor niśāmaya und die Zahlenfolge der Nyāsa-Verteilung. Der Druck ist im Sanskrit bewahrt; eine vermeintlich sichere Zahlenreihe wird nicht eingesetzt.]

Band III, S. 1022–1023, Meditation der zehnarmigen Durga
तथा |
नित्यपीठे पुरोदीर्णं स्वं स्वं ध्यानं समाचरेत् |
माहेयपत्रिकापक्षे ध्यानमाकलय प्रिये ||
निस्तप्तस्वर्णवर्णाभां नवतारुण्यशालिनीम् |
पूर्णचन्द्राभवदनां जटामुकुटमण्डिताम् ||
लोलदीर्घासितभ्र्वक्षां खण्डेन्दुविद्धशेखराम् |
दाडिमीकुसुमाकारदन्तपङ्क्तिविराजिताम् ||
उत्तुङ्गपीनवक्षोजां वलित्रयविराजिताम् |
अतिक्षीणोदरीं देवीं नितम्बोपरिभासुराम् ||
त्रिभङ्गस्थानकनया भजन्मध्यामिव स्थिताम् |
बाहुभिर्दशभिर्युक्तां सर्वालङ्करणान्विताम् ||
शूलं कृपाणं चक्रं च बाणं शक्तिं च दक्षिणे |
धारयन्तीमथो वामे पाशाभमङ्कुशं धनुः ||
कण्ठीरवोपरिन्यस्तदक्षिणाङ्घ्रिसंरोहाम् |
सम्मुखस्थितसञ्छिन्नमहिषासुरमस्तकाम् ||
कण्ठनालोत्थदितिजसकिरीटकचोच्चयाम् |
पाशं वामकरेणैव बिभ्रतीं परमेश्वरीम् ||
शूलेन हृदि निर्भिन्नं पश्यन्तीं दानवं रुषा |
पाशाकारमहानागवेष्टितोदरबाहुकम् ||
भ्रुकुटीभीषणाकारं शोणितार्द्रकलेवरम् |
आकृष्टासिनिगलितकटिश्रोणिं हरिणा हतम् ||
स्रवद्रुधिरसन्दोहवदनेन महात्मना |
स्तूयमानां सुरैः सर्वैर्ब्रह्माजेशमुखादिभिः ||
लीलया दानवं हत्वा किञ्चित्किञ्चिद्धसन्मुखीम् |
उग्रचण्डा प्रचण्डा च चण्डोग्रा चण्डनायिका ||
चण्डा चण्डवती चैव चण्डरूपा च चण्डिका |
आभिः शक्तिभिरष्टाभिः सततं परिवेष्टिताम् ||
चिन्तयेदीदृशीं दुर्गां धर्मकामार्थमोक्षदाम् |

Lesungshinweise: [Lokale Unsicherheiten: linke Waffenreihe pāśābham…, Kompositum über den Schwertangriff und Götterreihe brahmājeśa…; ihre unklare Syntax wird nicht als sichere ikonographische Einzelheit ausgegeben.] Die linke Waffenreihe ist im Druck teilweise beschädigt; erkennbar sind Schlinge, Elefantenhaken und Bogen.

Band III, S. 1023–1024, Arghya und Pitha-Verehrung
ध्यात्वैवं मानसैश्चोपचारैः परिपूज्य च ||
पूर्वोक्तेनैव विधिना विदध्यादर्घ्यसंस्थितिम् |
नैमित्तिकविधानेन विस्तारो यत्र कीर्तितः ||
सत्यां शक्तौ तु पाद्यादीन् पृथक्त्वेन प्रविन्यसेत् |
अर्घ्यस्योत्तरतः कार्यं पाद्यमाचमनोदकम् ||
स्नानीयं मधुपर्कं च उपचारास्तथा मया |
अस्मिन्नेव क्षणे देवीपञ्चायतनपूजकः ||
गणेशार्कहरीशानान् सम्भारैः कल्पितैर्यजेत् |
पीठार्चनं ततः कुर्यात् सामान्यं प्रथमं बुधः ||
सर्वशेषे योगरत्नं शेषमन्त्रोपबृंहितम् |
विधाय च पुनर्ध्यानमावाहनमथाचरेत् ||
मुद्राविभक्तिकलितं साधको मीलितेक्षणः |
मूलमन्त्रेणाथ सावयवीकृत्य विभाव्य च ||
मन्त्राक्षरैः षडङ्गानि विन्यसेत्तदुपस्पृशा |

Lesungshinweise: [Die knappe Bezeichnung śeṣamantra lässt offen, ob der restliche Formelteil oder ein eigenständiger Name gemeint ist.]

Band III, S. 1024, Wahl der Einsetzungsformeln
मूलपीठप्रतिष्ठायां यो मनुः प्रागुदीरितः ||
यन्त्रमूर्त्योस्तु तेनैव प्रतिष्ठां स्थिरयोश्चरेत् |
मृन्मत्पत्रिकाकुम्भशालस्थादिष्वपि प्रिये ||
के नेच्छन्ति तन्मन्त्रं नैव कापालिकादयः |
अन्यान् पौराणिकान् मन्त्रान् वैदिकानपि कांश्चन ||
ईरयेत् पीठिकाकुसुमसाह्यप्रतिमादिषु |
तांस्ते वदामि सुतनु नन्दिकेश्वरभाषितान् ||
हस्तं दत्त्वा पत्रिकायां तारादि तत्सदित्यपि |
त्रिरुदीर्य पठेन्मन्त्रौश्चैतान् स्थिरपीठयोः ||

Lesungshinweise: [Die Aufzählung der Träger und der letzte Lokativ sthirapīṭhayoḥ sind sprachlich beschädigt oder unklar; die Zuordnung wird nicht vereinheitlicht.]

Band III, S. 1024–1025, Anrufung zum Herbstfest
आगच्छ मद्गृहे देवि अष्टाभिः शक्तिभिः सह |
पूजां गृहाण विधिवत् सर्वकल्याणकारिणि ||
एह्येहि भगवत्यम्ब शत्रुक्षयजयप्रदे |
भक्तितः पूजयामि त्वां नवदुर्गे सुरार्चिते ||
दुर्गे देवि समागच्छ सान्निध्यं चापि कल्पय |
यज्ञभागं गृहाण त्वमष्टाभिः शक्तिभिः सह ||
शारदीयामिमां पूजां करोमि त्रिदशार्चिते |
आज्ञापय महादेवि दैत्यदर्पनिषूदनि ||
दुष्पारे घोरसंसारे सागरे पतितं सदा |
त्रायस्व वरदे देवि नमस्ते शङ्करप्रिये ||
ये देवा याश्च देव्यश्च चलितायां चलन्ति हि |
आवाहयामि तान् सर्वांश्चण्डिके परमेश्वरि ||
प्राणान् रक्ष यशो रक्ष रक्ष दारान् सुतं धनम् |
सर्वरक्षाकरी यस्मात् त्वं हि देवि जगत्प्रिये ||
प्रविश्य तिष्ठ यज्ञेऽस्मिन् यावत् पूजां करोम्यहम् |
मोदानन्दकरे देवि सर्वसिद्धिं च देहि मे ||
आगच्छ चण्डिके देवि सर्वकल्याणहेतवे |
पूजां गृहाण सुमुखि नमस्ते शङ्करप्रिये ||

Band III, S. 1025–1026, Anrufung in den verschiedenen Kultträgern
आवाहयामि देवि त्वां मृन्मये श्रीफले तथा |
त्रिशूले कलशे खड्गे मण्डले चित्र एव च ||
कैलाशशिखराद्देवि विन्ध्याद्रेर्हिमपर्वतात् |
आगत्य बिल्वशाखायां चण्डिके कुरु सन्निधिम् ||
स्थापिताऽसि मया देवि पूजये त्वां प्रसीद मे |
चण्डे चण्डात्मिके चण्डि चण्डविग्रहधारिणि ||
बिल्वशाखां समाश्रित्य तिष्ठ देवि गणैः सह |
अथ वा मृन्मये कुम्भे त्रिशूले खड्ग एव च ||
तथा चित्रपटे वाऽपि नृमुण्डे वह्निमण्डले |
सर्वगा त्वं समागत्य सान्निध्यमिह कल्पय ||
देवि त्वं जगतां मातः सृष्टिसंहारकारिणि |
मण्डलेषु समस्तेषु सान्निध्यमनुकल्पय ||
चतुर्विंशतिसङ्ख्येषु अभीष्टेषु चण्डिके |
आगत्य शारदीं पूजां गृह्ण देवि प्रसीद मे ||
आवाहिताऽसि देवि त्वं निखिले मण्डले तव |
भूत्वाऽत्रैव स्थिरात्मा त्वं मद्गेहे कामदा भव ||
चण्डि त्वं चण्डरूपाऽसि सुरतेजःसमुद्भवे |
परिवारैः समागत्य स्थितिमत्र कुरु द्रुतम् ||

Lesungshinweise: [Śrīphala steht hier im Bilva-Ritus. Die vierundzwanzig Maṇḍalas werden an dieser Stelle nicht einzeln benannt. Die Kultträger sind historische Angaben der Quelle.]

Band III, S. 1026, Achtzehn puranische und fünf vedische Formeln
अष्टादशैतान् प्रजपेन्मन्त्रान् पौराणिकान् प्रिये |
ततो हंसः शुचिषच्चं प्रतद्विष्णुस्तवेऽत्यपि ||
तथा विष्णुर्योनिमिति तार्त्तीयकथोदितम् |
तारव्याहृतिपूर्वा च गायत्री तारपश्चिमा ||
त्र्यम्बकं चेति पञ्चैतान् वैदिकान् प्रजपेन्मनून् |
नेमानपि स्थिरे पीठे मूर्तौ वा परिकल्पयेत् ||
अतः प्राणप्रतिष्ठां वै कुर्वीत मदुक्तिभिः |
आद्येन नित्यस्थानेन निमित्तोक्तेन तत्परम् ||
आस्यास्यमान्तार्तीयमनुना तदनन्तरम् |
तच्च शारदपूजायां नेतरस्यां कदा चन ||
पीठमूर्त्योरपि तथा मण्डले नेतरत्र च |
तारमैधत्रपारावयोगिन्यो डाकिनी तथा ||
फेत्कारीकूर्चवनिता बीजान्येतानि वै नव |
एह्येहि भगवत्यैव ततो ब्रूयात् पदत्रयम् ||

Lesungshinweise: [Lesung unsicher] [Die beiden Verweiszeilen mit tārtīya/āsyāsya sind beschädigt; keine ungesicherte Vollform ergänzt.] Es folgt die Lebensgegenwartseinsetzung, Prāṇapratiṣṭhā, nach den angegebenen Formeln: zuerst dem für den dauerhaften Ort, dann dem für besondere Anlässe genannten Verfahren, anschließend einer dritten, hier im Druck beschädigten Formel. Für die nächste Anrufung stehen neun Bīja-Codenamen: Tārā, Aidha [Lesung unsicher], Trapā, Rāva, Yoginī, Ḍākinī, Phetkārī, Kūrca und Vanitā.

Band III, S. 1027, Verschlüsselte Formel zur Lebensgegenwart
त्रयस्त्रिंशत्कोटिपदात् तथा त्रिदशशब्दतः |
तेजःकल्पितशब्दाच्च शरीरे परिकल्पयेत् ||
पदात् तथा च महिषासुरतो मर्दिनीत्यपि |
ततो जगत्त्रयस्योक्त्वा पालिनी प्रतिकीर्तयेत् ||
कामप्रसादपाशाश्च नृसिंहकमले ततः |
आगच्छद्वितयं चापि सान्निध्यं कल्पयद्वयम् ||
पूजालयं प्रविश्योक्त्वा तिष्ठयुग्ममतः परम् |
ततो विसन्ध्यष्टशक्तिपदात् परिवृते वदेत् ||
ज्वलयुग्मं प्रज्वलयुगं स्फुर प्रस्फुर चेट्द्वयम् |
अङ्कुशप्रेतभैरव्योऽमाहारप्रलयास्ततः ||
विद्युन्महाक्रोधताराः शिरः शेवे ततः परम् |
शतमष्टाङ्कोपेतं वर्णानामत्र वै मनौ ||
मन्त्रत्रयेणामुनैव कुर्यात्प्राणप्रतिष्ठितम् |
मृन्मत्पत्रिकाकुम्भादिषु सर्वान्तिमं मनुम् ||
श्रौतं पठेन्मनोजूतिरिति कौलतरो नरः |
नैमित्तिकोक्तेन तथा कुर्यादावाहनं ततः ||
मन्त्रेण त्रिरुदीर्णेन न पत्र्यां पीठ एव हि |

Lesungshinweise: [Die Bīja-Reihe und mehrere Verbindungswörter sind im Druck unsicher. Codenamen und behauptete Zeichenzahl werden bewahrt; eine vollständige Lautform wird nicht erfunden.]

Band III, S. 1027–1028, Kaula-Verfahren und Zusammenführung der Ritualformen
अथ कौलादयः कुर्युरस्मिन्नवसरे प्रिये ||
नैमित्तिकेन विधिना पात्रस्थापनमुत्तमम् |
न्यासौघान् पुरतः कृत्वा नैमित्तिकविधीरितान् ||
शक्तो तु पञ्चकान् सर्वान् षोढात्रितयमेव हि |
माहेयपत्र्योर्नैतां वै प्रकुर्वीत कदा चन ||
पात्राणां स्थापनं चापि कुर्यात् स्वेन मतेन हि |
विचाररीती एषा वै नैमित्तिक उदीरिते ||
सा कल्पना च ते मन्त्रा स क्रमः संस्थितिश्च सा |
ते न्यासाः शोधनं तच्च वस्तु वा तर्पणं च तत् ||
शारदञ्चपीठमूर्त्योनैमित्तिकसमर्हणात् |
कस्यापि मत ईशानि नैवाणुरपि भिद्यते ||
विशिष्यतो मया तत्त्वपौराणिकविधिद्वयम् |
उच्यते स मनुः प्रायो बुद्धिमद्बुद्धिगोचरः ||
पत्रिकादिषु पौराणं तान्त्रिकं पीठ एव हि |
वस्त्वर्पणस्य प्रत्येकं ये मन्त्राः पूर्वमीरिताः ||
नैमित्तिकार्चनविधौ ग्राह्यास्तेऽत्रापि पार्वति |
प्रत्येकं मनवो ये वै पत्रिकादिषु संस्थिताः ||
तानिदानीं प्रवक्ष्यामि तत्तद्वस्त्वर्पणविधौ |

Band III, S. 1028–1029, Zwei ergänzende Durga-Mantras
यथा तत्तन्मनूच्चारादनुमूलमनून्वितान् ||
कथ्यते वस्तुदानाय तथाऽत्रापि सुरेश्वरि |
पौराणिकमनुं प्रोच्य तदन्ते परिकीर्तयेत् ||
द्वात्रिंशदर्णकं मन्त्रमथ वा भैरवोदितम् |
कात्यायनोपासितं यज्ञयदुर्गादशाक्षरम् ||
ताभ्यां पौराणिकार्चायां वस्तुदानसमुच्छ्रुतेः |
द्वयोरुक्तावेकं वा आवश्यकतयेरयेत् ||
वक्ष्ये तयोरुद्धृतिं तदद्य नन्दीश्वरार्चितम् |
तारत्रपाभ्यां रौद्रां स्याद्दक्षयज्ञविनाशिनी ||
महाघोराऽपि च तथा योगिनीकोटिशब्दतः |
तद्वत् परिवृता कार्यो मायाबीजं ततः परम् ||
पूर्ववद्भद्रकाली च हृन्मन्त्रः सर्वशेषतः |
अथ वा तारतो दुर्गे इति वारद्वयं वदेत् ||
सम्बुद्ध्यन्तां रक्षिणीं च तर्जनीमनुरन्त्यगः |
यद्यपीमौ मनू देवि तान्त्रिकौ समुदीरितौ ||
तथाऽपि पौराणिकान्ते नियोज्यौ तत्तदर्हणे |

Lesungshinweise: [Kasusformen und Bīja-Codenamen werden nicht zu einer ungesichert behaupteten vollständigen Rezitationsfassung ergänzt.]

Band III, S. 1029, Folge der Darbringungen und Sitzvers
अथ सर्वोपचारीयान् वक्ष्ये पौराणिकान्मनून् |
पूर्वमेवोदिताः सन्ति निमित्तार्चासु तान्त्रिकाः ||
त एवात्र नियोक्तव्याः प्रत्येकं तदर्पणे |
पत्रिकादिषु पौराणाः पीठमूर्त्योस्तु तान्त्रिकाः ||
आसनं पाद्यमर्घ्यं च ततोऽचमनीयकम् |
मधुपर्कं स्नानजलं वस्त्रं भूषणचन्दने ||
पुष्पं धूपं च दीपं च नेत्राञ्जनमतः परम् |
अलक्तकं चापि नैवेद्यं प्रदक्षिणनमस्कृती ||
उपचारा इमे प्रोक्ता देवीतुष्टिविधायकाः |
यद्यद्दीयेत द्रव्यमलङ्कारादिकाञ्चनम् ||
तेषां दैवतमुच्चार्य कृत्वा च प्रोक्षणार्चने |
उत्सृज्य तत्तन्मन्त्रेण तत्तद्रव्यं निवेदयेत् ||
सर्वशुद्धिं तु पौराणक्रमेण धरयाऽऽचरेत् |
इदं त आसनं दत्तं मया सुरवरार्चिते |
भव तस्मिन्निषण्णा त्वं यावत् पूजां करोम्यहम् ||

Band III, S. 1029–1030, Fußwasser und Abschlusswörter der Gaben
दूर्वापराजितापद्मश्यामाकसहितं जलम् |
पाद्याय कल्पते देवि विशेषार्चासु नान्यथा ||
पाद्यं गृह्ण मया दत्तं सर्वदुःखापहारकम् |
त्रायस्व वरदे देवि घोरादस्माद्भवार्णवात् ||
महादेवि इति ४ ५ पु० पा० |
स्नाने वस्त्रे च नैवेद्ये दद्यादाचमनीयकम् |
तच्च स्वधापदेद्दद्यान्मधुपर्कं तथा प्रिये ||
अर्घ्यं स्वाहापदेनैव सर्वमन्यन्नमःपदैः |

Lesungshinweise: Rette mich, gabenspendende Göttin, aus diesem schrecklichen Meer des Werdens.“ Die Fußnote nennt „mahādevi“ als abweichende Lesart in den Zeugen 4 und 5.

Band III, S. 1030, Arghya-Gaben und zwei Darbringungsverse
गन्धपुष्पाक्षतयवकुशाग्रतिलसर्षपान् ||
बिल्वपत्रक्षीरदूर्वासहितं सलिलं शुचि |
शङ्खपात्रगतं कृत्वा कालिकायै निवेदयेत् ||
दूर्वाक्षतसमायुक्तं बिल्वपत्रसमन्वितम् |
शोभनं शङ्खपात्रस्थं गृहाणार्घ्यं हरप्रिये ||
नानातीर्थोद्भवं वारि सर्ववस्तूपकल्पितम् |
गृहाणार्घ्यमिमं देवि जगद्धात्रि नमोऽस्तु ते ||

Band III, S. 1030, Mundspülwasser und Madhuparka
चन्द्रजातीलवङ्गैलाकङ्कोलसहितं जलम् |
विशेषाचमनीयं वै दद्यादेतैः पदैस्तया ||
आमोदवस्तुसुरभीकृतमेतदनुत्तमम् |
गृहाणाचमनीयं त्वं मया भक्त्या निवेदितम् ||
इमा आपो मया भक्त्या तव पादतलेऽर्पिताः |
आचामय महादेवि प्रीता शान्तिं प्रयच्छ मे ||
सुराभावे घृतदधि मधु कांस्ये निवेदयेत् |
मधुपर्कं तदभिष्टं प्रार्थनीयं दिवौकसाम् ||
मधुपर्कं महेशानि ब्रह्मणा परिकल्पितम् |
मया निवेदितं तुभ्यं गृहाण जगदीश्वरि ||
मधुपर्कप्रदानान्ते पुनराचमनीयकम् |
दातव्यं प्राशनान्तेऽस्य यत उच्छिष्टता भवेत् ||

Band III, S. 1031, Bad Gewand Schmuck und Salbung
वारीदं हि ममामोदि प्रसन्नं मेध्यमेव च |
मया निवेदितं भक्त्या स्नानाय सुरेश्वरि ||
नानावर्णसमायुक्तपट्टसूत्रादिनिर्मितम् |
वासः शुक्लं तथा रक्तं गृहाण त्रिदशेश्वरि ||
देहशोभाकरं पूतं रञ्जितं रागवस्तुभिः |
परिधत्स्व जगद्धात्रि वासो भक्त्या निवेदितम् ||
वाससः परिधानान्ते पुनराचमनीयकम् |
दातव्यं भक्तिभावेन स्मृत्युक्तस्थानमन्यतत् ||
दिव्यरत्नसमायुक्ता वह्निभानुसमप्रभाः |
अलङ्कारास्तवाङ्गानि शोभयन्तु सुरेश्वरि ||
अनुलेपनमेतत्ते महासुरभि शीतलम् |
मया निवेदितं देवि गृहीत्वा लेपयाङ्गकम् ||

Band III, S. 1031–1032, Blumen Rauch Licht Augensalbe und Fußlack
इदं कुसुममामोदि ग्रामारण्यसमुद्भवम् |
प्राणसन्तर्पणं हृद्यं मया दत्तं प्रगृह्यताम् ||
कर्पूरागुरुसंमिश्रो वनस्पतिरसोद्भवः |
मया निवेदितो धूपो देवदेवि प्रगृह्यताम् ||
अग्निज्योती रविज्योतिश्चन्द्रज्योतिस्तथैव च |
ज्योतिषामुत्तमं ज्योतिर्दीपोऽयं प्रतिगृह्यताम् ||
त्वं चन्द्रसूर्यज्योतींषि विद्युदन्यत्तथैव च |
त्वमेव जगतां ज्योतिर्दीपोऽयं प्रतिगृह्यताम् ||
स्निग्धमुष्णं हृद्यतमं दृशां शोभाकरं तव |
गृहीत्वा कज्जलं सद्यो नेत्राण्यञ्जय पार्वति ||
त्वत्पादाम्भोजनखरद्युतिकारि मनोगमम् |
अलक्तकमिदं देवि मया दत्तं प्रगृह्यताम् ||

Band III, S. 1032, Speisen Früchte und Süßspeisen
नानाविधानि रम्याणि स्वादूनि रसवन्ति च |
मया दत्तानि गृह्यन्तां नैवेद्यानि सुरार्चिते ||
फलमूलानि सर्वाणि ग्रामकाननजानि च |
नानाकारसुगन्धीनि गृहाण परमेश्वरि ||
हरेश्वरीति ५ पु० पा० |
चतुर्विधमिदं भोज्यं देवि षड्भी रसैर्युतम् |
सदा तृप्तिकरं रम्यमिदमन्नं प्रगृह्यताम् ||
गव्यसर्पिःपयोयुक्तं नानामधुरमिश्रितम् |
निवेदितं देवि मया परमान्नं प्रगृह्यताम् ||
अमृते रञ्जितं दिव्यं घृतखण्डविनिर्मितम् |
पिष्टकं विविधं स्वादु गृहाण हरवल्लभे ||
मोदकं स्वादु रुचिरं कर्पूरादिभिरन्वितम् |
मिश्रं नानाविधैर्द्रव्यैः प्रतिगृह्याशु भुज्यताम् ||

Lesungshinweise: [Die vier Speisearten werden hier nicht einzeln erklärt.] Empfange alle Früchte und Wurzeln aus Dorf und Wald, von vielerlei Gestalt und Wohlgeruch, höchste Herrin.“ Die Fußnote überliefert in Zeuge 5 die Anrede Hareśvarī.

Band III, S. 1032, Getränke Mundspülung und Tambula
ताम्रपात्रे स्थितं सीधुं पयो गव्यमथापि वा |
नारिकेलोदकं कांस्ये गृहाण शङ्करप्रिये ||
पानीयं शीतलं स्वच्छं प्रसन्नं घनसारयुक् |
भोजनं तृप्तिकृद्देवि कृपया प्रतिगृह्यताम् ||
भोजनान्ते प्रदातव्यं पुनराचमनीयकम् |
पूर्वोक्तेनैव मन्त्रेण सर्वत्रैव शुचिस्मिते ||
फलपत्रकसंयुक्तं कर्पूरादिसुवासितम् |
मुखकान्तिकरं हृद्यं ताम्बूलं प्रतिगृह्यताम् ||

Lesungshinweise: [Sīdhu bezeichnet hier ein vergorenes Getränk; Tāmbūla die traditionelle Betelgabe.]

Band III, S. 1032–1033, Durva Bilva Blumengirlande und Sindura
दूर्वाङ्कुरं ततो देव्यै दद्यात् साधकसत्तमः |
नमस्ते सर्वगे देवि नमस्ते भुक्तिमुक्तिदे ||
दूर्वां गृहाण देवि त्वं मां निस्तारय सङ्कटात् |
बिल्वपत्रं ततो देव्यै पृथक्त्वेन निवेदयेत् ||
प्रदीयते इति ३ ४ ५ पु० पा० |
अमृतोद्भवं श्रीयुक्तं महादेवप्रियं सदा |
पवित्रं ते प्रयच्छामि पत्रं मालूरशाखिनः ||
नानापुष्पेण रचितां स्तनवद्धां सुगन्धिनीम् |
प्रशस्तां लम्बनां चापि तव देवि निवेदये ||
सर्वशेषे प्रदातव्यं सिन्दूरं पत्रिकार्चने |
अनुलेपनकाले तु पीठमूर्त्योर्भिदेयता ||
अलिकादिकशोभायाः कारकं रागसम्भवम् |
अतिरागि समुल्लासि सिन्दूरं प्रतिगृह्यताम् ||

Lesungshinweise: [Das Druckwort stanavaddhā steht in der Beschreibung der Girlande; sein genauer Bezug bleibt unsicher.] Empfange die Dūrvā und rette mich aus Bedrängnis.“ Bilva-Blätter werden gesondert dargebracht: „Ich gebe dir das reine Blatt des Mālūra-Baumes, aus Nektar entstanden, mit Schönheit erfüllt und Mahādeva stets lieb.“ Die Fußnote verzeichnet zu „nivedayet“ die Lesart „pradīyate“ in den Zeugen 3, 4 und 5. Zur Blumenkette heißt es: „Ich bringe dir, Göttin, diese aus vielerlei Blumen gefertigte, duftende, vortreffliche, lang herabhängende Girlande dar.“ [Das Druckwort stanavaddhā steht in der Beschreibung der Girlande; sein genauer Bezug bleibt unsicher.] Sindūra wird bei der Patrikā zuletzt gegeben, bei Pīṭha und Kultbild bereits während der Salbung.

Band III, S. 1033–1034, Herrschaftszeichen Arati und Durga-Gayatri
चमरीपुच्छजं श्वेतं हेमदण्डि सुलोम च |
मयाऽर्पितं राजचिह्नं चामरं प्रतिगृह्यताम् ||
बर्हिबर्हकृताकारं मध्यदण्डसमन्वितम् |
गृह्यतां व्यजनं देवि देहस्वेदापनुत्तये ||
येन भीषयसे दैत्यान् येन पूरयसेऽम्बरम् |
तां घण्टां ते प्रयच्छामि महिषघ्नि प्रगृह्यताम् ||
प्रसीद मे इति ३ ४ ५ पु० पा० |
दीपैरनेकैर्विहितमारात्रिकमिदं शुभम् |
निवेदयामि ते देवि संहराज्ञानजं तमः ||
सर्वशेषे प्रदातव्यं पुष्पाणामञ्जलित्रयम् |
तन्मनुस्तु वरारोहे दुर्गागायत्र्युदीरिता ||
ॐ चण्डिकायै विद्महे भगवत्यै धीमहि तन्नो गौरी प्रचोदयात् |

Band III, S. 1034, Fruchtverheißung und Göttinnen des Pflanzenverbandes
अनेन विधिना यस्तु मन्त्रैरेभिश्च पार्वति |
महिषघ्नीं महामायां पत्रिकासु प्रपूजयेत् ||
अश्वमेधफलं प्राप्य स गच्छेच्चण्डिकालयम् |
इहापि च भवेत् सद्यः कल्याणानां स भाजनम् ||
पूजारीतिर्वरारोहे पीठमूर्त्योरपीदृशी |
मन्त्रभेदः परो ज्ञेयः पात्राणां स्थापने तथा ||
प्रत्येकं तु ततः कुर्यात् पत्रिकाणां तु पूजनम् |
यावच्छक्त्योपचारेण मन्त्रेणापि पृथक् पृथक् ||
एकत्र तत्तदधिष्ठात्री देवता परिकीर्तिता |
तत्तच्छाखा चतुर्थ्यन्तां समावाह्यार्चयेत् प्रिये ||
आदौ तु रम्भाधिष्ठात्री ब्रह्माणी परिकीर्तिता |
कालिका कच्च्यधिष्ठात्री त्रिपुरघ्नेन भाषिता ||
दुर्गा हरिद्राधिष्ठात्री जयन्त्यां कार्तिकी तथा |
शिवा च बिल्वाधिष्ठात्री दाडिमाधिष्ठिता तथा ||
शत्रुसङ्घक्षयकरी विज्ञेया रक्तदन्तिका |
मुनिभिः शोकरहिताऽशोकाधिष्ठात्र्युदीरिता ||
तथैव मानाधिष्ठात्री चामुण्डा परिकीर्तिता |
लक्ष्मीश्च धान्याधिष्ठात्री सर्वदेवगणोपासिता ||
नवपत्रिकाधिष्ठात्री कात्यायन्यथोदिता |
यथाऽऽसां क्रमतो देवि नामान्युक्तानि ते मया ||
तथैव मन्त्रमेकैकं क्रमेण प्रब्रुवेऽधुना |

Band III, S. 1035, Anrufungen an Banane Kacci Haridra und Jayanti
ब्रह्माणि त्वं समागच्छ सान्निध्यमिह कल्पय ||
रम्भारूपेण सर्वत्र शान्तिं कुरु नमोऽस्तु ते |
महिषासुरयुद्धेषु कच्चीभूताऽसि कालिके ||
मनुष्यानुग्रहार्थाय लोकमेनमुपागता |
हरिद्रे वरदे देवि दुर्गारूपाऽसि शोभने ||
मम विघ्नविनाशाय पूजां गृह्ण प्रसीद मे |
निशुम्भशुम्भमथने सेन्द्रैर्देवगणैः पुरा ||
जयन्ती पूजिताऽसि त्वमस्माकं वरदा भव |

Band III, S. 1035, Anrufungen an Bilva Granatapfel Ashoka Mana und Getreide
महादेवप्रियकरो वासुदेवप्रियः सदा ||
सदा कालीप्रीतिकरो बिल्ववृक्ष नमोऽस्तु ते |
दाडिमि त्वं पुरा युद्धे रक्तबीजस्य सम्मुखे ||
चामुण्डाप्रीतिकरोति तस्मात् त्वां पूजयाम्यहम् |
हरप्रीतिकरो वृक्षो ह्यशोकः शोकनाशनः ||
दुर्गाप्रीतिकरो येन मामशोकं सदा कुरु |
यस्य पत्रे वसेद्देवी मानवृक्ष शचीप्रिय ||
ममैवानुग्रहार्थाय पूजां गृह्ण सुरेश्वरि |
जगतः प्राणरक्षार्थं ब्रह्मणा निर्मितं पुरा ||
उमाप्रीतिकरं धान्यं तस्मात् त्वं रक्ष मां सदा |
पत्रिके नवदुर्गे त्वं महादेवमनोहरे ||
पूजां समस्तां संगृह्य रक्ष मां त्रिदशेश्वरि |

Lesungshinweise: [Der Personenwechsel beim Māna-Baum gehört zur überlieferten Anrufung. Die grammatisch auffällige Granatapfelzeile bleibt im Sanskrit erhalten.]

Band III, S. 1035–1036, Abschluss des Saptami-Ritus
प्रत्येकमित्थं सम्पूज्य मन्त्रैरेतैरुदीरितैः ||
नामाभ्यामपि ङेन्ताभ्यामुक्ताभ्यां पूर्वमेव ते |
सामान्यपीठन्यासोक्तनामभिर्हृदन्तबृंहितैः ||
दिक्पालानपि नित्योक्तवाहनायुधैर्युतान् |
वस्तुभिः पीठमूर्त्योस्तु नित्यनैमित्तिकोदितैः ||
प्रागुक्त्यार्चनविस्तारैर्यजेत परमेश्वरीम् |
यावतो कथिता नित्ये इतिकर्तव्यता सदा ||
यथा नैमित्तिके चापि द्वयोश्चापि नियोजयेत् |
स्त्रीयोगममन्त्राणामभावाद्वैत्रिके विधौ ||
तं केवलं विधायेशा सर्वमन्यत्समाचरेत् |
नैमित्तिकीयः सम्भारोऽन्यः सर्व उभयात्मकः ||
प्रयोगो यादृशीयस्तु तादृशीयं हि तर्पणम् |
शक्तो तु पत्रिकालीयां दशास्त्राणि प्रपूजयेत् ||
ङेनैस्तारहृदो मध्येऽधिष्ठितैस्तत्तदक्षरैः |
ततोऽनु सर्वपूजान्ते पूजयेन्महिषासुरम् ||
बलिं दद्यात् स्वशक्त्या च पशूनपि खगानपि |
नैमित्तिके तद्विधानं प्रागेव तव कीर्तितम् ||
इति सप्तमीकृत्यम् |

Lesungshinweise: [Eine Zwischenzeile über strīyoga und das Fehlen von Mantras im als vaitrika gedruckten Verfahren ist sprachlich beschädigt. Ihr genauer Ritualbezug bleibt offen; der Text verlangt offenbar eine gesonderte Behandlung dieses Elements und die Ausführung aller übrigen Schritte.]

Band III, S. 1036–1037, Beginn des Ashtami-Ritus
अथाष्टमीकृत्यम् |
तत्रैव |
एतावत् सप्तमीकृत्यमथाष्टम्यर्चनं शृणु |
सप्तम्युक्तविधानं हि पूर्वमेवानुवर्तते ||
अधिकं यत् तदाख्यास्ये सर्वमन्यत् पुरोक्तवत् |
शोधनं द्रव्यजातानामासनादेस्तथैव च ||
प्राणायामो भूतशुद्धिर्मातृकान्यास एव च |
तथा पीठषडङ्गन्यासो न्यासान्तराण्यपि ||
विधाय पूर्वोक्तरीत्या च महास्नानं तथैव च |
दर्पणे प्रतिबिम्बं च कारयित्वा पुरोक्तवत् ||
दन्तकाष्ठं निवेद्याथ संकल्पं विरचय्य च |
अर्घ्यसंस्थापनादीनि विधाय च पुरोक्तवत् ||
समाप्यासनार्चनं चापि घटे गणपतिं यजेत् |
सूर्यादींश्चापि पञ्चायतनान् सम्पूज्य यत्नतः ||
ध्यात्वाऽथ मानसैरेवोपचारैः परिपूज्य च |
उपचारैः षोडशभिर्महामायां समर्चयेत् ||
तैस्तैर्मन्त्रैस्तदनुक्रमतश्चापि पार्वति |
मुद्राप्रदर्शनैस्तैस्तैस्तत्तदुच्चारचिन्तनैः ||
पीठमूर्त्योस्तान्त्रिकोक्तरीत्या पूजनमाचरेत् |
पत्रिकासु च पौराणक्रमतो जगदीश्वरि ||
कृत्वाऽऽवरणपूजां हि पीठे द्वाभ्यां समाचरेत् |
नित्यनैमित्तिकोक्ताभ्यां महाष्टम्यर्चनक्रमे ||

Band III, S. 1037–1038, Die acht Chanda-Kräfte
विशेषं कं चिदाख्यास्ये पत्रिकायाः प्रपूजने |
पूर्वादिदिक्सुकोणेषु दशोपचारैर्यजेत् ||
देव्याः शक्तीः क्रमैणैवोग्रचण्डाद्या विशेषतः |
मन्त्रमालामयोत्थैर्मन्त्रैस्तास्तु कौलिकः ||
नन्दिकेशपुराणोक्तैर्मनुभिः पद्यरूपिभिः |
श्रुत्यन्वयाः पूजयेयुरुग्रचण्डादिकाः प्रिये ||
मन्त्रांस्तदीयानधुना ब्रवीमि तव सुन्दरि |
तारह्रीकमला आदौ मध्ये ङेन्ताभिधा तथा ||
अन्ते हृन्मनुरेव हि परिपाटी प्रकीर्तिता |
उग्रचण्डा तु भयदा मध्याह्नार्कसमप्रभा ||
सा मे सदाऽस्तु वरदा तस्यै नित्यं नमो नमः |
प्रचण्डे पुत्रदे नित्यं प्रचण्डगणसंवृते ||
जगदानन्ददे देवि प्रसन्ना भव सर्वदा |
चण्डोग्रे भद्ररूपाऽसि सर्वभूतभयप्रदा ||
सौम्या भूता मयि सदा वरदा भव शोभने |
घोररूपाऽसि इति २ ४ ५ पु० पा० |
या सिद्धिरिति नाम्ना तु त्वं देवेशेन प्रकीर्तिता ||
शक्तिस्त्वं साऽसि देवेशि नमस्ते चण्डनायिके |
देवि चण्डात्मिके चण्डे चण्डारिविजयप्रदे ||
धर्ममोक्षप्रदाऽसि त्वं नित्यं मे वरदा भव |
या सृष्टिस्थितिसंहारगुणत्रयसमन्विता ||
यस्याः परा न चान्याऽस्ति चण्डवत्यै नमो नमः |
चण्डरूपा महाचण्डा चण्डनायकचण्डिका ||
सर्वसिद्धिप्रदा देवि तस्यै नित्यं नमो नमः |
बालार्करुणलोचना या सर्वदा भक्तवत्सला ||
चण्डासुरस्य मथनी वरदा साऽस्तु चण्डिका |

Lesungshinweise: [Die siebte Namensreihe ist im Druck zusammengedrängt; ihre Glieder werden nicht in zusätzliche, ungenannt vorausgesetzte Gottheiten aufgeteilt.]

Band III, S. 1038–1039, Die vierundsechzig Yoginis
ततोऽष्टदलपद्मस्य अष्टाष्टौ वै दलेषु च ||
यजेच्चतुःषष्टिमिता योगिनीगणरूपिणीः |
तारत्रयं पुरो दत्त्वा शेषे नम इदं पदम् ||
ङेन्तं ततो नाम तासां मध्ये कृत्वा नियोजयेत् |
उपचारैः पञ्चभिर्वा पूर्वैर्वा केवलाक्षतैः ||
ब्रह्माणी चण्डिका रौद्री गौरीन्द्राणी तथैव च |
कौमारी भैरवी दुर्गा नारसिंही च कालिका ||
चामुण्डा शिवदूती च वाराही कौशिकी तथा |
माहेश्वरी शाङ्करी च जयन्ती सर्वमङ्गला ||
करालिनी मुक्तकेशी शिवा शाकम्भरी तथा |
भीमा शान्ता भ्रामरी च रुद्राणी चण्डकर्णिणी ||
क्षमा धात्री स्वधा स्वाहा अपर्णा च महोदरी |
घोररूपा महाकाली विद्युत्जिह्वा कपालिनी ||
क्षेमङ्करी महामाया मेघमाला बलाकिनी |
शङ्कोदरी चण्डघण्टा महाप्रेता प्रियङ्करी ||
खरतुण्डी क्रूरकर्णी बलप्रमथनी तथा |
मनोमथन्यपि तथा सर्वभूतदमनी चापि ||
उमा तारा महानिद्रा विजया च जया तथा |
शैलपुत्री महोल्का च त्रिलोचनसुनेत्रभा ||
कूष्माण्डी विश्वसन्त्रासा तथा कात्यायनी परा |
कालरात्रिर्महागौरी चतुःषष्टिरिमा मताः ||
खरकर्णी इति ४ पु० पा० |
मनोमथन्यपि इति सर्वपुस्तकेषूपलभ्यते |
पूजयेन्मण्डलस्यान्ते सर्वकामार्थसिद्धये |
पुनश्च कोटियोगिन्यः पूज्या एकवाक्यया प्रिये ||
पञ्चपञ्चाम्बुजेषु पूर्ववन्मन्त्रकल्पने |

Lesungshinweise: [Die zusammengeschriebene Druckfolge trilocanasunetrabhā ist hier zur verlangten Zahl 64 in zwei Namen gegliedert; die zweite Form bleibt unsicher.] Die Ortsangabe pañcapañcāmbujeṣu bleibt mehrdeutig; die Mantras werden wie zuvor gebildet.

Band III, S. 1039–1040, Die neun Göttinnen und ihre Anrufungsarten
ततो देवीसन्निधाने सम्यग्दुर्गाः फलप्रदाः ||
ऐशान्यादिक्रमे ङे ङे मध्ये वा नव पूजयेत् |
आसामप्युग्रचण्डादिवन्मन्त्रः परिकीर्तितः ||
पाद्यादिभिः पूर्ववच्च तत्तन्मन्त्रैः प्रपूजयेत् |
मृत्युञ्जयप्राणस्थैर्यैः पौराणिकैरपि ||
पूर्वपक्षः कौलिकानामुत्तरः श्रुतिशालिनाम् |
तन्मन्त्रानधुना वक्ष्ये सावधाना निशामय ||

Lesungshinweise: [Die im Druck zweimal stehenden Zeichen ङे ङे sind beschädigt; die genaue Verteilung wird daraus nicht rekonstruiert.]

Band III, S. 1040, Brahmani Maheshvari Kaumari und Vaishnavi
चतुर्मुखीं जगद्धात्रीं हंसारूढां वरप्रदाम् |
सृष्टिकर्त्रीं महाभागां ब्रह्माणीं तां नमाम्यहम् ||
वृषारूढां शिवां भद्रां त्रिनेत्रां वरदां शिवाम् |
माहेश्वरीं नमस्यामि जगत्संहारकारिणीम् ||
कौमारीं पीतवसनां मयूरवरवाहिनीम् |
शक्तिहस्तां शोणदेहां नमामि वरदां सदा ||
शङ्खचक्रगदापद्मधारिणीं कृष्णविग्रहाम् |
स्थितिरूपां खगेन्द्रस्थां वैष्णवीं प्रणमाम्यहम् ||

Band III, S. 1040, Varahi Narasimhi Indrani Chamunda und Katyayani
वराहरूपिणीं देवीं दंष्ट्रोद्धृतवसुन्धराम् |
शुभदां नीलवसनां वाराहीं तां नमाम्यहम् ||
नृसिंहरूपिणीं भीमां दैत्यदानवघातिनीम् |
विकरालमुखीं रौद्रां नारसिंहीं नमाम्यहम् ||
इन्द्राणीं गजकुम्भस्थां सहस्रनयनां शुभाम् |
नमामि वरदां देवीं सर्वदेवनमस्कृताम् ||
चामुण्डां मुण्डमथनीं मुण्डमालोपशोभिताम् |
अट्टाहाससमुदितां नमाम्यात्मविभूतये ||
कात्यायनीं दशभुजां महिषासुरमर्दिनीम् |
प्रसन्नवदनां देवीं वरदां प्रणमाम्यहम् ||
चण्डिके नवदुर्गे त्वं महादेवप्रिये सदा |
पूजां समस्तां संगृह्य रक्ष मां त्रिदशेश्वरि ||

Band III, S. 1041, Elf Göttinnen und Beginn der Waffenverehrung
कात्यायन्याश्च दुर्गाया मन्त्रद्वयमिदं मतम् |
इमे तेनैव मन्त्रेण पूजयेत् सुरवन्दिते ||
पुनः पूर्वोक्तविधिना देवीरेकादशार्चयेत् |
जयन्तीं मङ्गलां कालीं भद्रकालीं कपालिनीम् ||
दुर्गां क्षमां शिवां धात्रीं स्वधा स्वाहां च पूजयेत् |
ततोऽस्त्रपूजां कुर्वीत सप्तम्यर्चनतोऽधिकाम् ||
प्रणवाद्यैर्नमोऽन्तैश्च मन्त्रैरेव सुरेश्वरि |
आदौ तु दक्षिणे भागे ततो वामे प्रपूजयेत् ||
पाद्यादिभिस्त्रिशूलादीन् केवलैरक्षतैरथ |

Band III, S. 1041, Verse an Dreizack Schwert Diskus Pfeil Speer Schild und Bogen
सर्वायुधानां प्रथमो निर्मितस्त्वं पिनाकिना ||
शूलसारं समाकृष्य कृत्वा मुष्टिग्रहं शुभम् |
असिर्विशासनः खड्गस्तीक्ष्णधारो दुरासदः ||
श्रीगर्भो विजयश्चैव धर्मपाल नमोऽस्तु ते |
चक्र त्वं विष्णुरूपोऽसि विष्णुपाणौ सदा स्थितः ||
देवीहस्तगतश्चासि चक्रराज नमोऽस्तु ते |
सर्वायुधानां श्रेष्ठस्त्वं दैत्यसेनानिषूदन ||
भयेभ्यः सर्वदा रक्ष तीक्ष्णबाण नमोऽस्तु ते |
शक्ते त्वं सर्वदेवानां गुहस्य च विशेषतः ||
शक्तिरूपेण सर्वत्र रक्षां कुरु नमोऽस्तु ते |
रक्षारूपेण खेट त्वमरिसंहारकारकः ||
सदा देवीकरस्थ मां रक्ष बहुसङ्कटात् |
सर्वायुधमहामात्र सर्वासुरनिषूदन ||
चाप मां सर्वतो रक्ष साकं सायकसञ्चयैः |

Band III, S. 1042, Verse an Schlinge Elefantenhaken Glocke und Axt
पाश त्वं नागरूपोऽसि विषपूर्णो विषोदरः ||
शत्रूणां दुःसहो नित्यं नागपाश नमोऽस्तु ते |
अङ्कुशोऽसि नमस्तुभ्यं गजानां त्वं नियामकः ||
देवानामपि रक्षार्थं पार्वत्याऽसि धृतः करे |
यस्या निनादमाकर्ण्य शङ्कुमत्रे प्रभूतवः ||
दैत्यसङ्घाः पाहि सा त्वं घण्टे नानाविधान्भयात् |
परशो त्वमतितीक्ष्णोऽसि सर्ववैरिविमर्दन ||
देवीहस्तगतश्चासि सदा तुभ्यं नमो नमः |

Lesungshinweise: [Das Prädikat im ersten Glockenvers ist beschädigt: śaṅkumatre. Die übliche Vorstellung von erschreckten Dämonen wird nicht als gesicherte Lesung eingesetzt.] Du lenkst die Elefanten, und Pārvatī hält dich zum Schutz auch der Götter in der Hand.“ Zur Glocke: „Glocke, bei deren Klang die zahlreichen Dämonenscharen …, schütze du vor vielerlei Gefahren.“ [Das Prädikat im ersten Glockenvers ist beschädigt: śaṅkumatre. Die übliche Vorstellung von erschreckten Dämonen wird nicht als gesicherte Lesung eingesetzt.] Zur Axt: „Axt, du bist überaus scharf, zerschlägst alle Feinde und ruhst in der Hand der Göttin.

Band III, S. 1042, Gesamtheit der Waffen Schmuck und Löwenthron
यानि यानीह मुख्यानि प्रसिद्धायुधानि च ||
क्षयकारीणि शत्रूणां विख्यातानि उमाप्रिये |
यानि यान्यम्बिका धत्ते करेषु स्वेषु सर्वदा ||
भुशुण्डीपाशपरिघभिन्दिपालास्तु लागुडाः |
ऋष्टितोमरकुन्ताश्च पट्टिशो मुसलस्तथा ||
गदाशतघ्नीकृपाणपञ्चछुरिकाकर्त्तरीमुखाः |
सर्वांस्तान् पूजयाम्यद्य महाष्टम्यां विशेषतः ||
सर्वे रक्षन्तु मां नित्यं सर्वसिद्धिं ददत्वपि |
तारात् कूर्चोच्च दुर्गायै सर्वायुधपदाद्यपि ||
धारिण्यै नम उच्चार्य दद्यात् पुष्पाञ्जलित्रयम् |
ततो देव्याः किरीटादीनलङ्कारान् प्रपूजयेत् ||
ताराद्येन नमोऽन्तेन नाम्ना ङेन्तेन तस्य च |
ततः प्रपूजयेद्देव्याः सिंहासनमनुत्तमम् ||
ताराहृन्नखदंष्ट्रायुधाय परिकीर्त्य हि |
महासिंहाय हूँ हृच्च सिंहमेनं पूजयेत् ||

Lesungshinweise: [Einzelne Waffennamen und die Verbindung pañcachurikā bleiben nach dem Druck stehen; eine unsichere technische Identifikation wird vermieden.] Sie alle mögen mich stets beschützen und sämtliche Vollendung schenken.“ [Einzelne Waffennamen und die Verbindung pañcachurikā bleiben nach dem Druck stehen; eine unsichere technische Identifikation wird vermieden.] Danach folgen Tārā, Kūrca, „durgāyai sarvāyudhadhāriṇyai namaḥ“ – Verehrung Durgā, der Trägerin aller Waffen – und drei Blumengaben mit beiden Händen.

Band III, S. 1043, Löwe und Mahishasura als Rudra
यथोपकल्पितैरेवोपचारैः कुसुमाक्षतैः |
तदन्ते मनुनैतेन देव्याः सिंहासनं यजेत् ||
आसनं चासि देव्यास्त्वं घोरदंष्ट्रोत्कटान्वितः |
हिमाद्रिशिखराकार सिंहराज नमोऽस्तु ते ||
देव्या हतवत्त्वेन विशेषान्महिषासुरम् |
अष्टम्यां च नवम्यां च पूजयेद्बहुविस्तरैः ||
यावच्छक्योपचारैस्तु पाद्यादिभिरनेकधा |
नमोऽन्तः प्रणवादिश्च ङेन्तोऽन्तर्महिषासुरः ||
एतेन मनुना सर्वोपचारानस्य चार्चयेत् |
न सामान्यसुरधिया साक्षाद्रुद्रधियैव हि ||
पूजान्ते कीर्तयेन्मन्त्रममुं बद्धाञ्जलिः प्रिये |
रुद्रोऽस्यसुरराज त्वं देवानां दर्पनाशकः ||
पितुर्वरप्रार्थनया महिषीगर्भसम्भवः |
कात्यायन्या समं योद्धुं सामर्थ्यं कस्य विद्यते ||
केनासुरेण विधृतः समरे मधुसूदनः |
केनान्येन विजित्याजौ त्रिदशाः सेवकीकृताः ||
मन्वन्तरत्रयं केन भुक्तं राज्यमकण्टकम् |
बभूव कस्य वा सेना परार्धशतसम्मिता ||
रुद्ररूपधरायातो महिषासुर ते नमः |

Band III, S. 1043–1044, Die vier Batukas
ततः सम्पूजयेद्देवि चतुरो बटुकानपि ||
सिद्धपुत्रं ज्ञानपुत्रं तथा सहजपुत्रकम् |
शेषे समयपुत्रं च मन्त्रमेभ्यां निशामय ||
वेदादिकमलाबीजे पुरतोऽन्ते नमोऽपि च |
तत्तन्नाम्ना सह तथा बटुको त्रिपदीकृतः ||
सङेन्त इति मन्त्राः स्युरेतेषां जगदीश्वरि |
सस्तैस्तैरुपचारैस्तु यथाविभवकल्पितैः ||
पूजयेद्बटुकानेतानिच्छन्नन्यावृतिपूजनम् |

Lesungshinweise: [Die genaue Wortsegmentierung der zusammengesetzten Baṭuka-Namen bleibt der knappen Quellenangabe überlassen.]

Band III, S. 1044, Kshetrapalas und neun Bhairavas
पूजयेत् क्षेत्रपालांश्च मध्ये दिग्दिक्पक्षयोः ||
हेतुकं त्रिपुरघ्नं च अग्निजिह्वं तथैव च |
अग्निवेतालसंज्ञं च कालं चाथ करालकम् ||
एकपादं भीमनाथमनुरादिक्रमेण तु |
अधुना मन्त्रमेतैषां ब्रवीमि शृणु पार्वति ||
तारकूर्चक्षेत्रपालबीजत्रयमिदं पुरः |
एतन्नाम्ना सह पुनः क्षेत्रपालः सविग्रहः ||
ङेन्तो महाभीषणश्च तददेव प्रकीर्तितः |
क्रोधो हृत्छिरसी चापि मन्त्र एषां वरानने ||
मण्डलस्य चतुर्दिक्षु द्वौ द्वौ मध्ये च पूजयेत् |
भैरवान् नव देवेशि शारदार्चनकर्मणि ||
असिताङ्गो रुरुश्चण्डः क्रोध उन्मत्त एव च |
आनन्दश्च कपाली च भीषणस्तदनन्तरम् ||
संहारी सर्वशेषे स्यात् कीर्तिता नव भैरवाः |
तारत्रपारोषबीजं तत्तन्नाम ततः परम् ||
भैरवान्तं त्रिपदि च ङेन्तं हृन्मन्त्रसंयुतम् |

Lesungshinweise: [Die folgende Ordnungsangabe anurādikrameṇa ist unsicher gedruckt.] [Die Formelglieder werden als Codenamen bewahrt.]

Band III, S. 1044–1045, Richtungshüter und ihre Attribute
दिक्ष्वष्टसु बहिः पद्माद्दिगीशानष्ट पूजयेत् ||
इन्द्रोऽग्निश्च यमश्चैव नैर्ऋतो वरुणस्तथा |
वायुः सोमश्च ईशान एतन्नाम्ना परिस्थिताः ||
वज्रं शक्तिश्च दण्डश्च खड्गः पाशोऽङ्कुशस्तथा |
ध्वजशूलं अमीषां तु शस्त्राणि कथितानि ते ||
नैर्ऋतो वरुणश्चापि मध्येऽनन्तः प्रकीर्तितः |
तदस्त्रं चक्रमुदितं यथेन्द्रेशानमध्यतः ||
ब्रह्मा सपद्म इत्येते दिगीशा दश ईरिताः |
मन्त्ररीती इदानीं त्वं समाकल्पय भामिनि ||
प्रणवं पुरतो दत्त्वा तत्तन्नाम ततः परम् |
ततः परं तत्तदस्त्रं सशब्दपरिबृंहितम् ||
सवाहनपरीवारं सायुधं तदनन्तरम् |
शब्दाश्चत्वार इत्येते ङेन्ताः कार्या नमस्ततः ||

Lesungshinweise: [Die Attribute werden nach dieser Quellenliste wiedergegeben, ohne sie nach anderen Listen zu vereinheitlichen.]

Band III, S. 1045, Bali Japa Verneigung und Nachtwache
ततो दद्याद्बलिं देव्यै पूर्वोदितविधानतः |
अष्टम्यामधिकं दद्यात् सप्तमीबलिदानतः ||
तन्त्रान्तरे |
ततो यथाशक्ति जपं कृत्वा स्तोत्रमुदीरयेत् |
बलिदानविधिः स्तोत्रं चाग्रे वक्ष्यते |
तथा |
साष्टाङ्गं प्रणमेद्भूमौ देवीं भक्तिपरायणः |
निर्ण्यामृते पुराणान्तरे |
ततः खड्गं नमस्कृत्य शत्रूणां वधसिद्धये |
इच्छेत विजयं राज्ये सुभिक्षं चात्मनो नृपः ||
पुनः पुनः प्रणम्यार्यां संस्मरेद्धृदये शिवाम् |
सर्वं कुर्वेति कीर्त्याष्टम्यां जागरो निशि ||
नटनाटकवर्षैश्च कारयेच्च महोत्सवम् |
नटनर्तकगीतैश्च इति ३ ४ ५ पु० पा० |

Lesungshinweise: [Die Druckfolge naṭanāṭakavarṣaiḥ ist auffällig; die Zeugen 3, 4 und 5 lesen ausdrücklich Darbietungen von Schauspielern, Tänzern und Gesang.]

Band III, S. 1046, Chamunda-Verehrung an der Grenze von Ashtami und Navami
अष्टमीनवम्योः सन्धौ चामुण्डापूजा |
महाकालसंहितायाम् |
अष्टमीनवमीसन्धौ कुर्वते के चिदर्चनम् |
तत्सन्धिपूजनमिति पुराणादिषु कीर्तितम् ||
नवम्यामर्द्धरात्रे वा तत्परेणापि पूजनम् |
तान्त्रिकाः के चिदिच्छन्ति सिद्धिं तुभयथाऽखिले ||
चामुण्डारूपधारिण्यास्तत्र देव्यास्तु पूजनम् |
विहितं नान्यरूपिण्याः कृत इत्येष निर्णयः ||
तन्मन्त्रं ध्यानमस्यास्तु समाकल्पय साम्प्रतम् |
चामुण्डाया मन्त्रध्यानं तद्वत्तत्तत्काम्यसाधनाप्रकरणे वक्ष्यामः |
तथा |
एवं ध्यात्वा च सम्पूज्य विविधोपायनादिभिः |
शक्तो तु मार्तिकौः स्थालीः पूरयेद्व्रतमन्त्रैः ||
पक्वैराममांसांश्च रुधिरैर्दध्यपिष्टनाम् |
तांश्च सम्पूजयेद्देव्यै रक्तपुष्पाक्षतैरपि ||
उपरिष्टाद्धृतपदैरखिलैर्मनुभिश्च यः |
बलिं समुत्सृजेत्तेन महतीं श्रियमनुते ||
शक्तियागे ततः पश्चात् के चित् कुर्वन्ति कौलिकाः |
तद्विधानं पूर्वोक्तं तेनैवैतां समापयेत् ||

Lesungshinweise: [Schalenbezeichnung, ein Mantraverweis und die Zutatenfolge sind sprachlich beschädigt; keine praktische Rekonstruktion dieser Lücken.] Nach Meditation und verschiedenen Gaben beschreibt der historische Ritus irdene Schalen mit gekochtem und rohem Fleisch, Blut sowie weiteren im Druck beschädigten Zutaten aus dem Bereich Dickmilch und Mehl.

Band III, S. 1046–1047, Mahatmyam der Navami
अथ नवमीकृत्यम् |
भविष्यपुराणे |
नवम्यां श्रीसमायुक्ता देवैः सर्वैः सुपूजिता |
जघान महिषं दुष्टमवध्यं देवतादिभिः ||
लब्ध्वाऽभिषेकं वरदा शुक्ले चाश्वयुजस्य च |
तस्मात् सा तत्र सम्पूज्या नवम्यां चण्डिका बुधैः ||
महत्त्वं हि यतः प्राप्ता तत्र देवी सरस्वती |
तदर्थं महती प्रोक्ता नवमीयं सदा बुधैः ||
पूजयित्वा महादेवीं नवम्यां मङ्गलचण्डिकाम् |
महत्त्वं प्राप्तवान् वीर ब्रह्मा विष्णुस्तथाऽमराः ||
तस्मादियं महापुण्या नवमी पापनाशिनी |
उपोष्या तु प्रयत्नेन सततं सर्वपार्थिवैः ||
पूर्वोक्तेन क्रमेण संयुक्ता विधिवद्व्रतम् |
विशेषतो नृपाद्यैश्च बालैर्वृद्धैः सयौवनैः ||
ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रैश्चैव सेवकैः |
इत्यादि दुर्गोत्सवपद्धतौ |

Band III, S. 1047–1048, Navami-Puja an verschiedenen Trägern
तन्त्रान्तरे |
ततो महानवम्यां च पूजयेज्जगदम्बिकाम् |
अष्टम्यां यावती प्रोक्ता विस्तरेण समर्हणा ||
नवम्यामपि कर्तव्या तावत्येव वरानने |
विशेषस्तत्र कर्तव्यं प्रभूतबलिदानकम् ||
महाकालसंहितायाम् |
नैमित्तिकक्रमेणैव पीठमूर्त्यर्चनं चरेत् |
शक्तो नित्योदितावृत्यर्चनं कुर्वीत साधकः ||
नान्यां पूजां वरारोहे व्यवस्थेयं शिवोदिता |
पीठमूर्तौ पत्रिकामृन्मतौ यो भक्तिभावितः ||
कुरुते तस्य विहितं पूजनद्वितयं तदा |
पत्रिकायाः पुरः पूजा पीठमूर्त्योस्ततः परम् ||
सर्वाऽपि तान्त्रिकी रीतिः पीठमूर्त्योरुदीरिता |
पत्रिकादिषु पौराणी रीतिरुक्ता पुरारिणा ||
अतो घटं पृथक्कृत्वा द्वयमेतन्मयोदितम् |

Band III, S. 1048, Rezitation des Devi-Mahatmya
ततः परं सुशान्तानि पाठयेदथ वा पठेत् ||
मार्कण्डेयपुराणान्तर्गीतां भगवतीस्तुतिम् |
समग्रां वा पठेदाहो वधं शुम्भनिशुम्भयोः ||
महिषासुरस्याथ वा मधुकैटभयोरपि |
कुर्यादुभयमेवात्र विधिं संकल्पपूर्वकम् ||
ब्राह्मणान् वरयित्वैव वस्त्रालङ्करणासनैः |
विदध्यात् कामनोल्लेखपूजां शास्त्रस्य पुस्तके ||
शनैः पठेत् पाठकोऽपि वर्णोच्चारणपूर्वकम् |
संयुक्तं नातिविश्लिष्टं न शिरश्चालगीतरवत् ||
तनुं मान्दोलयन् वापि न हसन् न रुदन् व्रजन् |
नान्यत्रान्यैरालपंश्च न मध्ये विच्छिनत्तथा ||
आचान्तः कृतशौचश्च पदार्थमननीयवान् |
एतेन विधिनाऽधीते तुष्यते जगदम्बिका ||
यथोक्तफलदात्री च भवति प्राणवल्लभे |
यथैतत्पाठतो देवी प्रीता स्यादद्भुतेश्वरी ||
न तथा धूपदीपस्रग्बलिनैवेद्यविस्तरैः |
पठनं पाठनं वाऽपि तस्मादेतस्य यत्नतः ||
कार्यं शारदपूजायां कालिकातुष्टिमिच्छता |

Band III, S. 1048–1049, Homa-Mantras Gaben und Wiederholungen
देवीशारदपूजायां यथैतस्य हि नित्यता |
होमस्यापि तथा ज्ञेया मुख्ये अङ्गे इमे मते ||
हस्तमात्रं विधायादौ स्थण्डिलं श्लक्ष्णया मृदा |
तत्राग्निस्थापनं कृत्वा वैदिकैर्मनुभिः प्रिये |
घृताहुतिं वा जुहुयात् तिलमिश्रामथापि वा ||
बिल्वपत्रं यवान् पद्मं पायसं वा मधुप्लुतम् |
मन्त्रस्तत्र तु विजया भारती षोडशाक्षरी ||
अथ वा जयदुर्गाया मन्त्रो यः परिनिष्ठितः |
भारती षोडशाक्षरीति प्रस्तुताभिप्रायेण |
जयदुर्गाभक्तस्तु सकलसाधारण इति बोध्यम् |
तथा |
सप्तशत्यास्तथा देवी एकैकश्लोक एव वा |
मन्त्रे सहस्रसंख्या स्याच्छतावृतमेव वा ||
उभयत्रापि दातव्याः कर्मान्ते दक्षिणाः शुभाः |
इदं कर्मद्वयं देवि मूर्तेः पुरत आचरेत् ||
नाप्यदो द्वितयं कार्यं क्षणार्थं वासगृहाद्वहि |
तस्यां कृतं तु विफलं जायते वेदशासनात् ||

Lesungshinweise: [Die folgende Ortsbeschränkung mit kṣaṇārthaṃ vāsagṛhādvahi ist beschädigt. Sie untersagt offenbar die Verlagerung aus dem Verehrungsraum; der genaue Wortlaut und die Reichweite bleiben offen.] Die Glosse erklärt die sechzehnzeichige Bhāratī aus dem jeweiligen Zusammenhang und den Jayadurgā-Bezug als allgemein anwendbar; ihr Ausdruck bhakta ist dabei nicht eindeutig.

Band III, S. 1049, Vier wesentliche Teile und Übergang zur Bali-Lehre
देवी सप्तशतीपाठं गृह्णाति विधिवत् कृतम् |
निधिना वाऽप्यनिधिना पुनर्होमं प्रयच्छति ||
तस्माद्यत्नेन कर्तव्यो होमः शारदपूजने |
होमः सप्तशतीपाठो बलिदानित्रवादनम् ||
चतुष्टयमिदं शस्तं मास्याश्वे कालिकार्चने |
प्रभूतबलिदानं च कार्यं भय्यनुसारतः ||
अथ बलिदानविधिस्तत्रैव |
ततो दद्याज्जीवबलिं यथालाभं यथाविधि |
विधिस्तु द्विविधः प्रोक्तः श्रौत आगमिकस्तथा ||
श्रौतः श्रुतियुतमन्त्रेणागमस्तन्त्रेक्तमन्त्रकैः |
श्रौतोऽपि स्वस्वगृह्योक्तविधिना संप्रदीयते ||
पशुजातिविशेषेण तत्राप्यस्ति भिदाऽधिका |

Lesungshinweise: Die Göttin nimmt die vorschriftsmäßige Saptaśatī-Rezitation an; die folgende Zeile über Homa ist im Druck mit nidhinā vāpyanidhinā sprachlich unsicher und wird nicht zu einer eindeutigen Erlaubnis oder Verbotsregel geglättet.

Band III, S. 1050, Drei Bali-Traditionen und pflanzliche Ersatzgaben
भैरवतन्त्रे |
बलिस्तु त्रिविधो ज्ञेयस्तान्त्रिकः स्मार्त एव च |
वैदिकश्चेति तत्रादौ तान्त्रिकोऽष्टविधः स्मृतः ||
नरश्च महिषः कोलश्छागोऽविः सारसस्तथा |
कपोतः कुक्कुटश्चेति सामान्याः पूर्वपूर्वतः ||
तथा |
कूष्माण्डं नारिकेलं वा श्रीफलं चेक्षुमेव च |
वस्त्रसंवेष्टितं कृत्वा छेदयेच्छुरिकादिभिः ||
एवं स्मार्तो बलिः प्रोक्तो धर्मशास्त्रानुगामिनाम् |
तथा |
वैदिकं तु बलिं दद्यादोदनं स्विन्नमाषवत् |
सरोचनमतिक्रूरदैवते बटकान्वितम् ||

Lesungshinweise: [Die Menschenopfer-Nennung ist eine historische Quellenangabe innerhalb der Klassifikation.]

Band III, S. 1050, Bali als allgemeine Darbringung
इत्युक्तं महाकालसंहितायाम् |
श्रौतः श्रुतिषु सन्देयो योऽध्वरेषु निरूपितः |
वक्ष्याम्यागमिकं सर्वं यथास्माक्रमागतं ||
न स देवो न सा देवी देवयोनिभिदा न सा |
न स कालो न तद्भूतं यो नेच्छति बलिं प्रिये ||
अमूर्ता ये च कालांशा माससंवत्सरादयः |
पक्षायनाहोरजनीतिथिप्रहरसङ्क्रमाः ||
एतेऽपि बलिमिच्छन्ति किं पुनर्देवयोनयः |
वनस्पत्योषधिलतातरुगुल्मनगादयः ||
स्थावरा जङ्गमाश्चापि बल्याकाङ्क्षां प्रकुर्वते |
यस्य यस्य हि देवस्य यो यो बलिरुदीरितः ||

Lesungshinweise: [Bali hat hier den weiten Sinn einer zugeordneten Darbringung; die Fortsetzung erläutert die jeweils passende Gabe.]

Band III, S. 1051, Bali-Zuordnungen der Götter mit Einschränkung
एतत्प्रसङ्गेन शिवे स स कश्चन कथ्यते |
स्वयम्भुवो बलिः सिंहो विष्णोर्भीषणः स्मृतः ||
अश्व इन्द्रस्य कथितो गण्डकः परमेष्ठिनः |
विष्ण्वादिनुद्दिश्य वार्णणशादेहत्समर्पणं न तु हिंसेति विधानमुक्तावलीकारः |
वार्णणशलक्षणं त्वग्रे वक्ष्यते |
तथा |
शूकरो भैरवस्यापि प्रमथानां च जम्बुकः |
प्रियो द्वीपी वेधसश्च चित्रको बलिरिष्यते ||
गणाध्यक्षस्य भल्लूको यक्षाणां लोहितो मृगः |
स्कन्दस्य गोधा विश्वेषां देवानां चमरौऽपि च ||
विनायकानां च बलिः कृष्णसार उदीरितः |
वेतालानां च महिषो गुह्यकानां च सम्बरः ||
शच्याः शल्यो रोहितस्तु तुषितानां प्रकीर्तितः |
कृकलाशो दानवानां दैत्यानां श्येन उच्यते ||
हिरण्यगर्भस्य बलिस्तरक्षु उदीर्यते |
ईशानस्य पदश्चरी रुरु रुद्रस्य कीर्त्यते ||

Lesungshinweise: [Die Bezeichnung dieses Todes, im Druck vārṇaṇaśa-ähnlich, ist beschädigt; ihre Erklärung wird für später angekündigt.] [Seltene Tiernamen bleiben unbestimmt, statt zoologisch ungesichert übersetzt zu werden.]

Band III, S. 1051–1052, Weitere Zuordnungen zu Gottheiten
बलिर्ममापि गोकर्णः साध्यानां गवयस्तथा |
सृमरो भासुराणां च वसूनामृक्ष इष्यते ||
बृहस्पतेस्तु गवयो हस्ती चैव प्रजापतेः |
कुलुङ्गो गणसाध्यानां तक्ष्ण उष्ट्रो निगद्यते ||
श्राद्धीयविश्वदेवानां वृषभः परिकीर्तितः |
अजस्तु कुटरुः पक्षी चक्रवाकः प्रचेतसः ||
पाश्वो गार्हपत्यस्य दक्षिणाग्निस्तु चोतकः |
चक्राहवनीयस्य शशोऽर्य्ण उदीरितः ||
वायोर्वलाका सोमस्य हंसश्चन्द्रस्य वै लवः |
वरुणस्य तथा नक्रो मित्रस्य च कुलीयकः ||
चाषोऽग्नीषोमयोजेय इन्द्राग्न्योः क्रौञ्च एव च |
मित्रमित्रस्य मद्गुः स्यात् कुलीकस्त्वष्टरैव हि ||
आदित्यानां तथा न्यङ्कुः कृष्णोऽपि हि यमस्य च |
स्यात् प्राजापत्यवाय्वोश्च गोमृगो बलिरीश्वरि ||
नासत्ययोर्मयूरोऽपि पणौ जम्बुक उच्यते |
गर्दभो निर्ऋतेमैत्रावरुणस्य कपोतकः ||
गोधादि देवपत्नीनां माल्लिकः सवितुस्तथा |
कुलीको देवयोनीनां राज्ञोऽप्सरसामपि ||
अन्तरिक्षस्य योक्त्रस्तु भूमेराखुर्दिवः कशा |
दिशां बलिस्तु नकुलो विदिशां वभ्रुरेव च ||

Lesungshinweise: [Mehrere Formen und Zuordnungen sind druckbedingt unsicher; sie bleiben ausdrücklich Quellenbezeichnungen.] Eine beschädigte Zeile verbindet Aja mit dem Kuṭaru-Vogel; Pracetas erhält den Cakravāka-Vogel. Bei den Opferfeuern nennt der Druck Pāśva für Gārhapatya und Cotaka für Dakṣiṇāgni; die Fortsetzung zu Āhavanīya und dem Hasen ist beschädigt.

Band III, S. 1052, Zuordnungen zu Zeitabschnitten
अपां मत्स्यस्तेजसस्तु होमीयाख्यो भुजङ्गमः |
जलः सामान्यकालस्य तथा कालस्य चिल्लिका ||
सुपर्णश्चापि दातव्यो बलिर्वत्सरमासयोः |
कपिञ्जलो वसन्तर्तोग्रीष्मस्य कलविङ्ककः ||
वर्षाणां तित्तिरिर्ज्ञेयः शरदो वर्तिका तथा |
ककरश्चापि हैमन्तः शैशिरो वैककर्यपि ||
पक्षस्य खञ्जरीटः स्यादयनस्य तु सारसः |
पारावतो दिनस्यापि रात्रेः सीरायुच्यते ||
प्रोक्ता जलौकाः सन्ध्याया यैजराजस्तिथेरपि |
यामस्य सूचिलोमस्तु सङ्क्रान्तेरस्थिपाचकः ||
किरीटको ग्रहाणां च नक्षत्राणां शाश्पकः |

Lesungshinweise: [Druck unsicher] [Diese taxonomisch unsicheren Namen werden als historische Quellenbegriffe bewahrt.] Zum Halbmonat gehört Khañjarīṭa, zum Sonnenhalbjahr Sārasa, zum Tag die Taube, zur Nacht Sīrā, zur Dämmerung der Blutegel, zur Tithi Yajarāja [Druck unsicher], zum Yāma Sūciloma, zum Übergang Saṅkrānti Asthipācaka, zu den Planeten Kirīṭaka und zu den Mondstationen Śāśpaka.

Band III, S. 1053, Kosmische Zuordnungen und Wesenklassen
राशीनामपि साकल्यो लग्नानामपि बुच्चुटः ||
शिशुमारः समुद्रस्य नदीनां च तिमिङ्गिलः |
आवर्तानां च मकरो वीचीनां शङ्खलोऽपि च ||
उष्ट्रः पातालदेवस्य शङ्खं ताण्डवस्य च |
पर्जन्यानां च मण्डूको वृष्टेरपि महीलता ||
विद्युतामपि सम्बूको भारद्वाजोऽन्तरापि |
सिनीवालीकुहूराकानुमतीनां क्रमेण हि ||
शरारिकङ्कहरितजीवञ्जीवाः प्रकीर्तिताः |
बलिः कलङ्कः प्रेतानां पिशाचानां बकोऽपि च ||
भूतानां कुररश्चापि कुक्कुटो ब्रह्मरक्षसाम् |
गन्धर्वाणां कोकिलोऽपि घोणकानां च वायसः ||
वर्तकः क्षेत्रपालानां बटुकानां च कुक्कुटः |
यावत्यो जातिहारिण्यस्तासां भारण्ड उच्यते ||
छुच्छुन्दरीह्बसनः स्याज्जलस्य शरभो बलिः |
चिल्लौ बलिडाकिनीनां किन्नराणां च तक्षकः ||
भुलिन्दो योगिनीनां स्यास्त्रिभीनां टिट्टिभो बलिः |

Lesungshinweise: [Seltene Tiernamen und beschädigte Empfängernamen sind bewusst nicht zoologisch oder mythologisch rekonstruiert.] Der Gott der Unterwelt erhält das Kamel, Tāṇḍava Śaṅkha, Parjanya den Frosch, Regen Mahīlatā, Blitze Sambūka; Bhāradvāja erscheint mit einer beschädigten Zuordnung. Danach folgt eine beschädigte Zeile mit Chucchundarī und Śarabha; für Ḍākinīs steht Cillā, für Kinnaras Takṣaka, für Yoginīs Bhulinda, für eine unleserliche Wesenklasse Ṭiṭṭibha.

Band III, S. 1053–1054, Sinne Körperkräfte und Pflanzen
इन्द्रियाणामथो वच्मि चक्षुषोर्मशको बलिः ||
श्रोत्रयोर्भ्रमरश्चापि घ्राणस्य सरघास्तथा |
रसनायां बलिश्चिल्ली मक्षिका च त्वचो बलिः ||
पतङ्गो मनसश्चापि प्लुषिवाचो बलिर्मतः |
झिल्लिकीटो बलिः पाण्योः खद्योतः पद्योरपि ||
पायोर्घूका समुद्दिष्टा उपस्थस्य सिनीपति |
वनस्पतीनां मधुको लतानां तैलपायिका ||
मत्कुणा ओषधीनां स्युस्तृणां च पिपीलिका |
गुल्मानां गन्धकीटोऽपि शैलानां वृत्ततास्तथा ||

Lesungshinweise: [Die Bedeutung der seltenen Tiernamen und einzelne Kasusformen sind unsicher. Die Passage überträgt die Darbringungsordnung auf Wahrnehmung, Körperfunktionen und Natur.]

Band III, S. 1054, Schluss der Zuordnungsliste und Begründung
श्वा बलिः पूतनाया राक्षसीनामहिर्बलिः |
जातमात्रशिशुः पुत्त्या गण्डं बालग्रहस्य च ||
चकोरो गरुडस्यापि मातृणां तैलपायिका |
विद्याधराणां च कोलो यक्षाणां शुक एव च ||
पथोदहनस्य च बलिर्नरकस्य करेणुकः |
राज्ञो बलिर्मर्कटोऽपि कान्तारस्य श्वः खगः ||
सर्वेषामेव देवानां देवीनां च विशेषतः |
बलित्वेन विनिर्दिष्टा महिषच्छागलादयः ||
जलजाः स्थलजाश्चापि ग्रामजारण्यजास्तथा |
पशवः पक्षिणः कीटास्तिर्यग्योनय एव च ||
इमे विधात्रा विहिता बलित्वेन दिवौकसाम् |
नार्घ्यनैवेद्यसम्भारैस्तथा तुष्यन्ति देवताः ||
यथा पशूनां बलिभिर्विहङ्गानां तथैव च |
अत एव हि देवेशि मीमांसावेदयोरपि ||
देवानां प्रियशब्दस्तु पशुपर्याय उच्यते |
एवं विज्ञाय सिद्धान्तं देव्याः सन्तोषहेतवे ||
पशून् दद्याद्बलित्वेन मेध्यानपि विहङ्गमान् |
क्रिमिकीटादयः सर्वे ये तिर्यञ्चः प्रकीर्तिताः ||
न ते देवीबलित्वेन विधात्रा विहिताः प्रिये |

Lesungshinweise: [Dies ist die historische Klassifikation des Textes, einschließlich ihrer problematischen Menschenopfer-Nennung; beschädigte Namen werden nicht ergänzt.] Eine beschädigte, hier als puttyā gedruckte Empfängerbezeichnung ist mit einem neugeborenen Kind verbunden; eine weitere dunkle Zuordnung betrifft den Bālagraha. Die folgende Zeile nennt Pathodahana mit beschädigter Zuordnung und Kareṇuka für Naraka.

Band III, S. 1054–1055, Historische Opferbegründung und Kali-Zuordnungen
आलभेत वृषं श्वेतं यज्ञे गोमेधनामनि |
नरमेधे नरं चापि गजक्रान्ते गजं तथा |
अश्वमेधे तथैवाश्वं शाङ्करे च हस्तिनम् ||
ब्रवीति यत्र वेदोऽपि तत्र कैव विचारणा |
तस्मान्नैमित्तिकार्चायां बलिरावश्यकः प्रिये ||
विशेषेण प्रदातव्यो देवीसन्तोषहेतवे |
बलिं विना नैव देवी पूजामङ्गीकरोति हि ||
तत्राप्युभौ प्रशस्येते महिषश्छाग एव च |
अन्यदेवोचितबलिविचारैः किं प्रयोजनम् ||
येन सन्तुष्यते काली तं विचार्य ब्रुवेऽधुना |
याः काश्चिद्धुहकाल्यास्तु विहिताः पशुजातयः ||
आरण्या अथ वा ग्राम्या जलजानां च जातयः |
खगानां जातयश्चापि ता एवादौ ब्रवीमि ते ||
मत्स्या मृगा वराहाश्च कच्छपा महिषास्तथा |
गण्डका गोधिका ग्राहाः शार्दूला हरयोऽपि च ||
नकुलाः शरभश्चापि गवयाश्छागलास्तथा |
मनुष्याः पक्षिणश्चापि तेषां कोशा अपि प्रिये ||
भगवत्या बलित्वेन विधात्रा बलिकल्पिताः |
एतेषां बलिदानेन सर्वकार्याणि साधयेत् ||

Lesungshinweise: [Dieser Abschnitt gibt historische Opferlehre wieder, einschließlich der Menschenopfer-Nennung; beschädigte Begriffe und Ritualnamen bleiben in Quellenform.]

Band III, S. 1055–1056, Verheißungen und Zahlen der Tiergruppen
बलिदानफलान्याह |
बलिभिर्वर्द्धते ह्यायुर्बलिभिः शाम्यते रुजा |
जयत्यरातीन् बलिभिः प्राप्यते बलिभिर्धनम् ||
सिद्धिमाप्नोति बलिभिर्बलिभिः स्थितिं व्रजेत् |
निष्कामानां बलौ दत्ते प्राप्यो मोक्षोऽपि यज्वत् ||
मत्स्यादीनां जातिभेदानाह |
जातिभेदानथो वक्ष्ये समासादवधारय |
अष्टादशभिधा मत्स्याश्चतुर्विंशतिभा मृगाः ||
वराहाः पञ्चधा प्रोक्तास्त्रिभेदाः कच्छपा अपि |
द्विभेदा महिषास्तद्वद्गण्डकाश्च चतुर्विधाः ||
गोधिका च त्रिभेदा स्याद्द्विभेदो ग्राह एव च |
त्रिविधौ व्याघ्रसिंहौ स नकुलो द्विविधोऽपि च ||
शरभश्चैकजातिः स्यादस्य भेदो वरानने |
गवयस्त्रिविधः प्रोक्तश्छागः पञ्चविधो मतः ||
चतुर्विधा मनुष्याश्च षट्त्रिंशज्जातयः खगाः |
क्रमेण नामान्येतेषां व्याहरामि तव प्रिये ||

Lesungshinweise: [Dies sind religiöse Fruchtverheißungen des Textes.]

Band III, S. 1056, Fisch Wild Eber Schildkröten und Büffelnamen
शङ्कुलो रोहितः शालः पाठीनो राघवोऽपि च |
प्रोष्ठी नालशिशाङ्कव्यङ्गमेरटालुलिचान्वटाः ||
तिमिभाकूटराजीवगण्डकाः शस्तजातयः |
गोकर्णकृष्णसारेणरुरुन्यङ्कुचमरवः ||
प्रियवातप्रमीलीनसमहस्रमरक्रुषाः |
शङ्कुशम्बरकन्दव्यः सुखरो रोहिषो वटः ||
कदल्येन विशालाक्षपतङ्गोल्लाटरोहिताः |
वराहास्तब्धक्रोडकराक्षीणजलखनाः ||
कूर्मश्चित्री चित्रकुटो वामनश्चेति वै त्रिधा |
अकरः क्षीरिलश्चापि महिषो द्विविधो मतः ||

Lesungshinweise: [Die Quelle fordert achtzehn Arten, doch die beschädigte Mitte lässt keine gesicherte vollständige Segmentierung zu.] [Seltene Namen werden nicht zu modernen zoologischen Arten erklärt; die beschädigten Folgen bleiben auch in Devanagari und IAST vollständig erhalten.] Die fünf Ebernamen erscheinen als varāhāstabdhakroḍakarākṣīṇajalakhanāḥ; ihre genaue Trennung bleibt unsicher.

Band III, S. 1056, Nashörner Warane Krokodile und Tiger
कौस्वरो वार्त्तिलश्चार्मी वैढाः खड्गाश्चतुर्विधाः |
हिरण्या किलिका मोना गोधिका त्रिविधा मता ||
दीर्घग्रीवश्च मपरो ग्राहो द्विविध एव च |
तरक्षुकटलक्षित्रो व्याघ्रस्त्रिविध उच्यते ||

Lesungshinweise: [Die Formen werden als unsichere Drucknamen bewahrt; weder die zweite Krokodilart noch die Tigerreihe wird frei ergänzt.] Bei den Krokodilen ist Dīrghagrīva – langhalsig – erkennbar, der zweite Name ist als mapara beschädigt.

Band III, S. 1057, Restliche Tiergruppen und Einleitung der Menschenkategorien
शार्लः क्रूकर्मदी सिंहोऽपि त्रिविधो मतः |
स्थूलः कलिङ्गश्च तथा नकुलोऽपि द्विधेरितः ||
एकजातिं विना नैव शरभोऽन्यः प्रजायते |
लाटिको विट्चवरः साक्षी गवयोऽपि त्रिधोच्यते ||
त्रिपिचः पालितः क्षौरी वर्करो मारिपस्तथा |
पञ्चभेदो भवेच्छागोऽविरपि त्रिविधो मतः ||
उर्मिकः पारिशो भटो मनुष्यानपि मे शृणु |
न मनुष्येषु सामान्ये चातुर्विध्यं हि वर्तते ||
प्रकारभेदेतत्स्या भिन्नता परिकल्प्यते |

Lesungshinweise: [Seltene Tiernamen bleiben nach dem Druck stehen.] Für den Löwen behauptet die Quelle drei Arten; die Namensfolge śārlaḥ krūkarmadī ist beschädigt und nicht sicher dreifach teilbar.

Band III, S. 1057, Historische Vierteilung menschlicher Opfer
चण्डिकानुगृहीतस्य वितृष्णस्य भवाम्बुधौ ||
तत्तल्लोकावाप्तिफलश्रवणोत्कण्ठितस्य च |
स्वतः प्रवृत्तिदेव्यास्तु बलिरूपो भवाम्यहम् ||
आगत्य च स्वयं ब्रूते मां बलित्वेन योजय |
प्रत्यक्षमेव सर्वेषां नृपस्य च विशेषतः ||
स एक उदितो देवि द्वितीयमवधारय |
बहुवित्तस्य रत्नादेस्तेनो लोकश्रुतश्च यः ||
निर्णीय परिषद्मध्ये प्राड्विवकेन कीर्तितः |
शीर्षच्छेद्यतया देवि द्वितीयः स निगद्यते ||
युद्धे जितो धृतः शत्रुः कूटयोधी भयाकृतिः |
स तृतीयो विनिर्दिष्टश्चतुर्थमवधारय ||
य आततायी पान्थानां कान्तारेऽथ वा गृहे |
विदितश्चापि निर्णीतः साक्षिभिः सत्यवादिभिः ||
स हि तुर्यः समाख्यातः पञ्चमो नोपपद्यते |

Lesungshinweise: [Dies dokumentiert die historische Menschenopfer- und Strafrechtsvorstellung der Quelle. Ihre religiöse Rechtfertigung wird nicht als Zustimmung der Ausgabe übernommen.]

Band III, S. 1058, Vogelverzeichnis
वक्ष्ये विहङ्गान् ये देव्यै बलित्वेन निरूपिताः |
पारावतास्ताम्रचूडा हंसा वार्ध्रीणसास्तथा |
उलूका लोहपृष्ठाश्च दर्वाघाटाश्च सारसाः ||
कलविङ्काश्चकोराश्च चक्रवाकाः शुका अपि |
शतपत्रा भरद्वाजा भुलिङ्गाश्चटकास्तथा ||
कारण्डवाश्चक्रवाकाः पार्श्वाश्च कुलीयकाः |
प्लवाः कुटरवश्चापि वर्तकाः कुक्कुभा अपि ||
तित्तिर्युत्क्रौञ्चाश्च नवचापशिखण्डिनः |
योक्त्रदात्यूहमाकल्यपण्डुराजन्यवायकाः ||
जिहीका सुखिलोकाश्च मद्गुहारीतचर्चिकाः |
जीवञ्जीवाश्च हारीताः कोयष्टामटटिट्टिभाः ||
वककोकिलष्टाश्च करेटुद्रोणखञ्जनाः |
चिरीकाश्चैव जहिका सीचापुच्छन्तमेकलाः ||
कशाः सुपर्णा भारण्डा हामायाश्चापि पार्वति |
इति ते कथिताः सर्वे बहिर्भेदा विहायसाम् ||
देव्यै योग्यबलित्वेन नान्य उक्ता विहङ्गमाः |
एतेषां जातिभेदास्तु वर्तन्ते डामरादिषु ||
बहुत्वात्ते न कथ्यन्ते ग्रन्थगौरवभीतितः |

Lesungshinweise: [unsicheres Folgeglied] [Die Liste enthält Wiederholungen und wesentlich mehr mögliche Namensglieder als die zuvor angekündigten 36. Diese Abweichung wird nicht durch Streichung oder erfundene Neuordnung beseitigt. Moderne zoologische Gleichsetzungen bleiben ungesichert.] Danach folgen die teilweise schwer trennbaren Druckgruppen tittiryutkrauñcāś ca navacāpaśikhaṇḍinaḥ und yoktradātyūhamākalyapaṇḍurājanyavāyakāḥ sowie Jihīka, Sukhiloka, Madgu, Hārīta, Carcikā, Jīvañjīva, nochmals Hārīta, Koyaṣṭa, Aṭa, Ṭiṭṭibha, Baka, Kokila, Ṣṭa [unsicheres Folgeglied], Kareṭu, Droṇa, Khañjana, Cirīka und Jahika.

Band III, S. 1058–1059, Beispiele für Unterarten und editorischer Hinweis
कपोतश्यामका वज्रमणिस्यतनुकादयः ||
पारावतास्तु दशधा हंसाः पञ्चविधास्तथा |
राजहंसा मल्लिकाख्या धातराष्ट्राः परिस्फुटाः ||
माहिया एवमन्येऽपि ज्ञेया विहगजातयः |
तथा |
अधुना सम्प्रवक्ष्यामि बलिना येन येन हि |
यं यं कालमभिव्याप्य तृप्ता भवति कालिका ||
मत्स्यादिभेदाः पशुभेदाश्च पूर्वोक्ताः स प्रायो देशभाषप्रचारात् तन्नामानि शब्दकल्पद्रुमवाचस्पत्याभिधानादिष्वपि सर्वाणि नोपलभ्यन्तेऽतः पुस्तके यथैव रक्षितानि |

Lesungshinweise: Als Beispiele nennt die Quelle zehn Arten von Pārāvata, darunter Kapota, Śyāmaka und die beschädigte Folge vajramaṇisyatanuka; fünf Haṃsa-Arten heißen Rājahaṃsa, Mallika, Dhātarāṣṭra, Parisphuṭa und Māhiya. Die gedruckte editorische Fußnote bestätigt die Quellenunsicherheit ausdrücklich: Viele zuvor genannte Fisch- und Tiernamen stammen offenbar aus regionalem Sprachgebrauch und lassen sich selbst in Wörterbüchern wie Śabdakalpadruma und Vācaspatya nicht vollständig nachweisen; deshalb wurden sie so bewahrt, wie sie in der Vorlage stehen.

Band III, S. 1059, Verheißene Sättigungsdauern bis zwölf Jahre
अष्टादशविधैर्मत्स्यैः कच्छपैरपि चण्डिका |
तृप्यते मासमात्रं हि बलित्वेन नियोजितैः ||
ताम्रचूडस्य बलिना हंससारसयोरपि |
तृप्ता भवति मासौ द्वौ त्रीन् मासान् द्वीपिवक्रयोः ||
कलविङ्कोलूकैः स्यात् तृप्ता मासचतुष्टयम् |
पञ्च मासान् भवेत् तृप्ता शुकैः पारावतैरपि ||
दार्वाघाटैश्चकोरैश्च षण्मासांस्तृप्तिमाप्नुयात् |
तृप्यते सप्त मासान् सा जिहीकैश्च कुलीयकैः ||
चतुर्विंशतिभेदैश्च कुरङ्गैर्ग्राहैरपि |
मासानष्टौ भवेत् तृप्ता नव मासान् पिकैरपि ||
हारीतबलिना देवी दश मासांश्च तृप्यते |
तथा दात्यूहदानेन गजराजैर्वरानने ||
मासानेकादश शिवा तृप्तिमायाति सिद्धिदा |
गोधिकबलिदानेन तृप्ताऽब्दं व्याप्य जायते ||
अविना नकुलेनापि त्र्यब्दं तृप्ता भवेदपि |
आजेन बलिना वाऽपि तथा स्यात् पञ्चवत्सरान् ||
जीवञ्जीवेन पाण्ड्रेण तृप्यतेऽष्टौ च हायनान् |
पार्षतेणैव बलिना वराहबलिनाऽपि च ||
द्वादशाब्दमभिव्याप्य तृप्ता भवति कालिका |

Lesungshinweise: [Dies sind rituelle Fruchtverheißungen der Quelle, keine überprüften Wirkungsangaben. Die unsicheren Tiernamen werden bewahrt.] Die Quelle staffelt die behauptete Dauer der Zufriedenheit Kālikās: einen Monat für die achtzehn Fischarten und Schildkröten; zwei Monate für Tāmracūḍa, Haṃsa und Sārasa; drei für die beschädigte Doppelbezeichnung dvīpivakra; vier für Kalaviṅka und Ulūka; fünf für Papageien und Tauben; sechs für Darvāghāṭa und Cakora; sieben für Jihīka und Kulīyaka; acht für die vierundzwanzig Wildarten und Krokodile; neun für den Kuckuck; zehn für Hārīta; elf für Dātyūha und Elefanten; ein Jahr für Warane; drei Jahre für Schaf und Mungo; fünf für Ziege; acht für Jīvañjīva und Pāṇḍra; zwölf für Pārṣata-Wild und Eber. Die unsicheren Tiernamen werden bewahrt.]

Band III, S. 1059–1060, Weitere Sättigungsdauern und Vardhrinasa
हामायनामा यः पक्षी सिंहाकृतिशिरोऽरुणः ||
तद्दानात् तुष्यते देवी पञ्चविंशतिवत्सरम् |
त्रिविधैरपि शार्दूलैर्महिषैर्द्विविधैरपि ||
चतुर्विधैस्तथा खड्गैर्बलित्वेन समर्पितैः |
शतं संवत्सरं यावच्चण्डिका प्रीतिमश्नुते ||
एको वार्ध्रीणसोऽजश्च विशेषः परिकीर्त्यते |
अपरः पक्षिजातीयो हिमवच्चरणस्थितः ||
वृद्धः श्मश्रुधरः श्वेतः पादस्फोटोन्द्रियोज्झितः |
त्रिपिवो रक्तरसनो निःशृङ्गः स्वरभङ्गयुजः ||
पीतचञ्चू रक्तशिराः सितपक्षोऽसिताङ्घ्रिकः |
नीलग्रीवः पाटलाभगलो वार्ध्रीणसः खगः ||
कालिकापुराणेऽपि |
त्रिपिवं त्विन्द्रियक्षीणं श्वेतं वृद्धमजं परम् |
वार्ध्रीणसं विजानीयाद्ब्राह्मकर्मेषु संस्कृतम् ||
नीलग्रीवो रक्तशिराः कृष्णपादः सितच्छदः |
वार्ध्रीणसः स पक्षी स्यान्मम विष्णोरपि प्रियः ||

Lesungshinweise: [Die Beschreibung der besonderen Ziege steht in Spannung zu späteren allgemeinen Ausschlüssen gebrechlicher Tiere; sie wird nicht stillschweigend harmonisiert.]

Band III, S. 1060–1061, Abschluss der zeitlichen Fruchtverheißungen
महाकालसंहितायाम् |
अजवार्ध्रीणसैस्तृप्ता भवेत् त्रिंशतिवत्सरम् |
निरङ्गुसामान्यदैर्धैर् बलित्वेन निरूपितैः ||
जायते गुह्यकाली सा तृप्ता पञ्चशतं समाः |
शरभैरथ सिंहैश्च शोणितैश्च स्वदेहजैः ||
दत्ते सन्तुष्यते काली सहस्रं परिवत्सरान् |
वार्ध्रीणसविहङ्गेन दत्तेन विधिना प्रिये ||
अब्दं द्वादशसाहस्रं तुष्यते जगदम्बिका |
चौराततायिस्तेनैव नारेण बलिना तथा ||
त्रीणि लक्षाणि वर्षाणि प्रीयते गुह्यकालिका |
एते ते कथिता देवि बलयस्तुतिहेतवः ||

Lesungshinweise: [Die beschädigte Gabe wird nicht rekonstruiert. Zeitangaben und die Gewalt rechtfertigende Wertung gehören zur historischen Quelle.] Die nächste, mit niraṅgusāmānyadairdhaiḥ beschädigt überlieferte Gabe soll Guhyakālī fünfhundert Jahre erfreuen.

Band III, S. 1061, Ausgeschlossene Tierarten
अथ निषिद्धबलयस्तत्रैव |
अदेयानधुना वक्ष्ये पशूनपि विहङ्गमान् |
भल्लूकान् मर्कटान् फेनान् सर्पान्नोतन शुनस्तथा ||
क्रमेलकांश्च वालेयान् शल्यान् विट्चरशूकरान् |
जलजेष्वपि मण्डूकान् रासमान् शिशुमारकान् ||
कुलीरान् दीर्घपृष्ठादीन् मीनानपि च भूरिशः |
खगेषु वायसांश्चिल्लान् तुविदान् कुलिकानपि ||
एवमन्येऽपि विज्ञेया नानाडामरागमादिषु |

Lesungshinweise: [Einzelne Tiernamen und Verbindungswörter sind beschädigt. Diese Ausschlüsse gelten hier für die Göttinnenverehrung; frühere Zuordnungen an andere Wesen werden nicht deshalb aus der Ausgabe entfernt.] Die Liste nennt Bären, Affen, die beschädigte Form Phena, Schlangen, Hunde, Kamele, die als Vāleya bezeichneten Tiere, Śalya und Kot fressende Schweine.

Band III, S. 1061, Allgemeine Ausschlussmerkmale
तथा |
कांश्चिन्निषिद्धान् वक्ष्यामि विहितेषु बलिष्वपि |
ग्राम्याणामथ वन्यानां पशूनां पक्षिणां तथा ||
स्त्रियं नैव प्रयुञ्जीत बलिकर्मणि साधकः |
ज्ञानपूर्वं बलिं दत्त्वा नरकं प्रतिपद्यते ||
अज्ञानेन वितीर्णोऽपि किञ्चित्तु पापं समश्नुते |
अत्रिमाससमुत्पन्नं पशुं न विनिवेदयेत् ||
न्यूनं तदर्धेन खगं जातु देव्यै समर्पयेत् |
भग्नशृङ्गं भग्नदन्तं छिन्नलाङ्गूलमेव च ||
काणं व्यङ्गं रोगिणं च शृङ्गाहतनरं तथा |
दुष्टं गलितरोमाणं क्षीणं च गलरुधिरम् ||
पशुं न दद्यादीदृक्षं तथा चैव विहायसम् |
छिन्नत्रोटिं छिन्नपक्षं तृणमाहारवर्जितम् ||
अनुद्भिन्नं तथाऽङ्काशी मातुरङ्के परिसिथतम् |
विहितावपि विजातौ न दद्यात् पशुपक्षिणौ ||

Lesungshinweise: [Die Passage wird als historische Auswahlregel dokumentiert; unklare Alters- und Futterformulierungen werden nicht als praktische Anleitung präzisiert.] Sehr junge Tiere und Vögel werden ausgeschlossen; die Zeilen nennen drei Monate beziehungsweise die Hälfte davon, sind aber syntaktisch beschädigt. Bei Vögeln nennt die Quelle beschädigten Schnabel oder Flügel und eine beschädigte Bestimmung zur Nahrung.

Band III, S. 1062, Farbregeln und Verbote nach sozialer Stellung
तन्त्रान्तरे |
कृष्णवर्णो बलिस्तु श्वेतपुच्छो यदा भवेत् |
छागलं तादृशं विद्वान् दूरतः परिवर्जयेत् ||
एवं सितं कृष्णपुच्छं वर्जयेत् मतिमान् सदा |
महाकालसंहितायाम् |
यस्य यस्य निषिद्धो यः स स इदानीं निरूप्यते |
नरं केसरिणं व्याघ्रं चापं खड्गमेव च ||
स्वकीयरुधिरं मद्यं न दद्याद्ब्राह्मणः क्वचित् |
तौ द्वौ खगौ तथा सिंहं द्वीपिनं मानुषं तथा ||
दत्त्वा रोगी च हीनायुर्भूत्वा नरकमश्नुते |
आत्महत्यामवाप्नोति दत्त्वा स्वरुधिरं द्विजः ||
दत्त्वा देव्यै द्विजो मद्यं ब्राह्मणाद्धिच्युतो भवेत् |
चाण्डालत्वमवाप्नोति सर्वकर्मविवर्जितः ||
न कृष्णसारं वितरेद्धरिणं च नराधिपः |
कृष्णसारं हृते देव्यै द्वितीयो वर्ण ईश्वरि ||
ब्रह्महत्यामवाप्नोति सर्वकर्मविवर्जितः |
न वैश्यः शूकरं दद्याद्वर्तककुलीयकौ ||
ददतां तत्क्षणादेव महापातकता भवेत् |
वर्णोऽपरो नो वितरेद्गोधिकाशुकखञ्जनः ||
मद्गुं मार्जारकं चापं शूद्रो दत्त्वा पतत्यधः |
मोहाच्छ्वानं दत्तां सद्यो ब्रह्महता भवेत् ||

Lesungshinweise: [Die Namen Cāpa und die Rückverweisung auf zwei Vögel bleiben unklar. Kastenabwertungen und Strafdrohungen werden als historische Quellenvorstellungen dokumentiert.]

Band III, S. 1062–1063, Gewaltfreie Ersatzpraxis
वानप्रस्थो ब्रह्मचारी गृहस्थो वा दयापरः |
सात्विको ब्रह्मनिष्ठश्च यश्च हिंसाविवर्जितः ||
ते न दद्युः पशुबलिमनुकल्पं चरन्त्यपि |
अनुकल्पेऽपि मुख्याधिकारिण एवाधिकार इति प्रागुक्तम् |
अनुकल्पविधिस्तु तत्रैवोक्तो यथा |
सात्विको जीवहत्यां हि कदा चिदपि नो चरेत् |
इक्षुदण्डं च कूष्माण्डं तथा वन्यफलादिकम् ||
क्षीरपिण्डैः शालिचूर्णैः पशुं कृत्वा चरेद्बलिम् |
तत्तत्फलविशेषेण तत्तत्पशुमुपाचरेत् ||

Band III, S. 1063, Zuordnung pflanzlicher und geformter Ersatzgaben
तथा |
महिषत्वेन कूष्माण्डं छागत्वेनैव कर्कटीम् |
वृन्ताकं कुक्कुटत्वेन मेषत्वेन च तुम्बिकाम् ||
रम्भापुष्पं बीजपूरं पिण्डं जीव कलौ भवेत् |
मानुषत्वेन पनसं मत्स्यत्वेनेक्षुदण्डकम् ||
शूरणं शम्बरत्वेन तथा कोशातकं मृगे |
पायसं तु गजत्वेन मार्जारत्वे कुलित्थकम् ||
पटोलं शूकरत्वेन शर्करावालुकं तथा |
खड्गत्वेन महेशानि मत्स्यत्वे कदलीफलम् ||
मूषवे मूलकं नैव सारङ्गत्वे कलिङ्गकम् |
करित्वे नारिकेलं च कल्पयेत् परमेश्वरि ||
माषाः सर्वबलित्वेन सर्वेषां क्रूररूपतः |
तथा |
तत्तत्पशुप्रदातॄणां फलावाप्त्यै वरानने |
घृतगोधूमैक्षवाद्यैः फाणितैश्चैव तथा ||
कृत्वा तं तं पशुं दद्युस्तत्तत्फलमवाप्नुयुः इति |

Lesungshinweise: [Die zusätzliche Zeile mit Bananenblüte, Zitrusfrucht und Piṇḍa ist beschädigt; ihre einzelnen Tierzuordnungen bleiben offen. Auch die Verbindung der Zuckergabe mit dem Nashorn beruht auf der versübergreifenden Syntax.]

Band III, S. 1063–1064, Merkmale geeigneter Tiere und abweichende Farbregel
अथ प्रशस्तपशुलक्षणं रुद्रयामले |
ऊर्ध्वशृङ्गो लम्बकर्ण एकवर्णोऽतिपीवरः |
नीरोगः पुष्टकायश्च सदर्पश्च बलोर्जितः ||
नाधिकाङ्गो न हीनाङ्ग एकादित्रिहायनः |
प्रशस्तपशुरीदृक्षो देवीप्रीतिकरः शुभः ||
तन्त्रान्तरे |
कृष्णवर्णश्छागलस्तु पुच्छवर्णेन सितो यदि |
प्रशस्तं तं विजानीयाद्विपरीतं विवर्जयेत् ||
विपरीतमिति श्वेतवर्णम् |
पुच्छवर्णेन नीलमित्यर्थः |
त्रैपुरपद्धत्याम् |
बल्यन्ते छागलबलिं तथा मेषं सुरेश्वरि |
प्रदद्यात् सर्वकालेषु सर्वकामार्थसिद्धये ||
नित्ये नैमित्तिके काम्ये माहिषं बलिमाहरेत् |
जयाय सर्वकामाय देवीलोकाप्तिसिद्धये ||
महाकालसंहितायाम् |
पशूनां यत्र बाहुल्यं भवेद्वित्तानुसारतः |
तत्रैकं प्रथमं देवि सर्वलक्षणलक्षितम् ||
ऊर्जस्विनं सुन्दरं च बलिनं पशुमुत्सृजेत् |

Lesungshinweise: [Die Zulassung Schwarz mit Weiß widerspricht ausdrücklich dem Ausschluss auf Seite 1062. Beide Quellenstimmen bleiben erhalten.] [Die Passage dokumentiert historische Opferregeln.]

Band III, S. 1064–1065, Rituelle Besprengung und Pashupasha-Gayatri
तथा |
पशूनामिह सर्वेषां प्रोक्षणं चैवमेव हि |
कश्चिद्विशेष उत्सर्गे फलं देवायुदीरणे ||
त्रैपुरपद्धत्याम् |
सर्वलक्षणसंयुक्तं पशुं संस्थाप्य मन्त्रतः |
देव्यग्रे स्थापयित्वाऽम्बोभिः संप्रोक्षयेत् ततः ||
अस्त्रमन्त्रेण संरक्ष्य कवचेनावगुण्ठ्य च |
मूलमन्त्रं समुच्चार्य धेनुमुद्रामृतीकृतम् ||
गन्धपुष्पाक्षतैः सम्यक् परिपूज्योपचारकैः |
कर्णे तस्य पठेन्मन्त्रं पशुपाशविमोचनम् ||
ॐ पशुपाशाय विद्महे विश्वकर्मणे धीमहि तन्नो जीवः प्रचोदयात् |
रुद्र इति ४ पु० पा० |
गायत्रीयं समाख्याता पशुपाशविमोचिनी |
इमां पठेद्दक्षकर्णे तस्य मुक्तिप्रसिद्धये ||
संप्रोक्षयेदिति प्रोक्षणं मूलमन्त्रेणैव |
अर्घ्यपात्रोदकैः शुद्धैर्मूलेन प्रोक्षयेत् त्रिधा |
इति महाकालोक्तेः |

Lesungshinweise: [Die behauptete befreiende Wirkung gehört zum historischen Ritualverständnis der Quelle.] Jīva möge uns anregen und leiten.“ Die Fußnote bietet in Zeuge 4 „Rudra“ statt „Jīva“.

Band III, S. 1065, Weitere Gayatri und Schwertverehrung
गायत्र्यन्तरमुक्तं तत्रैव |
योगिनीबीजतो ङेन्तं बलिरूपं तु विद्महे |
देवीप्रियं पूर्ववच्च धीमहीति ततः परम् ||
तन्नः पशुरिति प्रोच्य वदेच्चाथ प्रचोदयात् इति |
योगिनीबीजं ह्रीमिति त्रैपुरपद्धत्याम् |
ततः खड्गं यजेन्मन्त्री मन्त्रेणानेन दक्षतः |
तारं च भुवनेशानीं कालीयुग्मं समालिखेत् ||
वज्रेश्वरीपदं पश्चाल्लोहदंष्ट्रां ततः परम् |
ङेन्तां हृहूसयुग्मैकसङ्ख्यवर्णो मनुर्मतः ||
अनेन गन्धपुष्पाद्यैः खड्गमभ्यर्चयेद्बुधः |
ततस्तस्य मुष्टिदेशे मध्ये चाग्रे यथाक्रमम् ||
गन्धपुष्पाक्षतैर्मन्त्री मिथुनत्रितयं यजेत् |
वागीशीसहितो ब्रह्मा लक्ष्मीनारायणौ तथा ||
उमामहेश्वरौ चेति सम्प्रोक्तं मिथुनत्रयम् |
ततश्चानेन मन्त्रेण तं खड्गमभिमन्त्रयेत् ||
खड्गायासुरनाशाय शक्तिकार्याय तत्पर |
पशुच्छेदस्त्वया शीघ्रं खड्गनाथ नमोऽस्तु ते ||

Lesungshinweise: Ihr Mantra enthält Tārā, Bhuvaneśānī, zweimal Kālī, Vajreśvarī und Lohadaṃṣṭrā im Dativ; der folgende Lautabschluss ist im Druck beschädigt und wird nicht rekonstruiert.

Band III, S. 1066, Historische Übergabeformeln des Bali
ततस्तु ताम्रपात्रस्थकुशाक्षतजलादिकम् |
गृहीत्वा मूलमुच्चार्य संकल्प्य पशुमुत्सृजेत् ||
गृहीत्वाऽक्षततोयादि पशोः शिरसि संत्यजेत् |
ततस्तेनैव खड्गेन मूलमन्त्रेण साधकः ||
पशुच्छेदं प्रकुर्वीत स्वयं देवीमनुस्मरन् |
भैरवतन्त्रसिद्धान्तसारयोः |
यदा सञ्चालयेद्गात्रं गृहीतस्तु यथेच्छया |
यावच्च चालयेद्गात्रं पशुस्तावत्र हन्यते ||
उत्तराभिमुखो भूत्वा बलिं पूर्वमुखं तथा |
निरीक्ष्य साधकः पश्चादिमं मन्त्रमुदीरयेत् ||
पशुस्त्वं बलिरूपेण मम भाग्यादुपस्थितः |
प्रणमामि ततः सर्वरूपिणं बलिरूपिणम् ||
चण्डिकाप्रीतिदानेन दातुरापद्विनाशनम् |
चामुण्डाबलिरूपाय बले तुभ्यं नमो नमः ||
यज्ञार्थे पशवः सृष्टाः स्वयमेव स्वयम्भुवा |
अतस्त्वां घातयाम्यद्य तस्माद्यज्ञे वधोऽवधः ||
इमं देहं परित्यज्य भूत्वा देववपुर्धरः |
मोदस्व प्रमथैः सार्धं यावदिन्द्राश्चतुर्दश ||
ऐँ ह्रीँ श्रीमिति मन्त्रेण त्वं बलिं मत्स्वरूपिणम् |
चिन्तयित्वा न्यसेत्तु पुष्पं कुम्भकेनास्य मस्तके ||

Lesungshinweise: [Die Rechtfertigung „Töten als Nichttöten“ ist ein Argument der Quelle, keine ethische Aussage der Ausgabe.]

Band III, S. 1066–1067, Meditation der Schwertgottheit
महाकालसंहितायाम् |
ध्यायेत् कुसुममादाय खड्गमादौ वरानने |
कृष्णं पिनाकपाणिं च कालरात्रिस्वरूपिणम् ||
उग्रं रक्तास्यनयनं रक्तमाल्यानुलेपनम् |
रक्ताम्बरधरं चैव पाशहस्तं कुटुम्बिनम् ||
पिबमानं च रुधिरं भुञ्जानं क्रव्यसंहतिम् |
क्षोभयन्तं जगत् सर्वं कम्पनादिप्रचारणैः ||
वेष्टितं मृत्युकालाभ्यां वामदक्षिणभागतः |
तन्त्रान्तरे |
ततः खड्गं यजेन्मन्त्री पाद्याद्यैरुपचारकैः |
गन्धपुष्पाक्षताद्यैश्च मन्त्रेणानेन मन्त्रवित् ||
मन्त्रस्तु पूर्वोक्त एव |

Lesungshinweise: [Die drastischen Bilder gehören zur historischen Schwertmeditation.]

Band III, S. 1067, Anrede an das Schwert und Quellenvarianten
महाकालसंहितायाम् |
ततो बद्धाञ्जलिर्मन्त्रं पठेत् खड्गं निरीक्ष्य वै |
रसना त्वं चण्डिकायाः सुरलोकप्रसाधकः ||
भुङ्क्ष्वैतस्य पशो रक्तं क्रव्यसंहतिमेव च |
छिन्धोमिव मे शत्रुं मङ्गलानि प्रयच्छ मे ||
दैत्यदानवरक्षोऽसृङ्मेदोन्मत्त नमोऽस्तु ते |
छिन्धीश पिब इति २ पु० पा० |
एतेन खड्गमामन्त्र्य तन्नामाष्टकमुच्चरेत् ||
गृह्णीयात्तिशितं खड्गं येन सद्यो भवेद्वधः |
असिर्विशासनः खड्गस्तीक्ष्णधारो दुरासदः ||
श्रीगर्भो विजयश्चैव धर्मपाल नमोऽस्तु ते |
भैरवतन्त्रे |
आँ हूँ फडिति मन्त्रं जपन् संगृह्येद्बलिम् |
एकेनैव प्रहारेण छिन्द्याद्दैवततुष्टये ||
महाकालसंहितायामपि |
चन्द्रहासेन खड्गेन छिन्द्यादेकप्रहारतः |
उत्थाय हननं कुर्यान्नोपविश्य कदा चन ||

Lesungshinweise: [Das Prädikat chindhomiva ist beschädigt; Zeuge 2 liest „chindhīśa piba“.] [Dies dokumentiert die historische Durchführung, ohne die beschädigte Formel zu ergänzen.]

Band III, S. 1068, Varianten der Opferwerkzeuge
कालिकापुराणे |
चन्द्रहासेन कर्तर्या वा छेदनं मुख्यमुच्यते |
दात्रासिभेदतुक्रकचक्षुराद्यैस्तु मध्यमम् ||
असिभेदः सकलपट्टः शाद्दूला चक्रकर्तरी |
क्षुरक्षुरप्रभल्लैश्च मध्यमं परिकीर्तितम् ||
एभ्योऽन्यैः शक्तिबाणाद्यैर्न बलिं छेदयेत् कदा अपि च |
नात्ति देवी बलिं तं तु दाता मृत्युमाप्नुयात् ||
हस्तेन छेदयेद्यस्तु प्रोक्षणं साधकः पशुम् |
पक्षिणं वा ब्रह्महत्यां स प्राप्नोति दुरत्ययाम् ||
नामन्त्र्य खड्गं तु बलिं नियुञ्जीत विचक्षणः |
तन्त्रान्तरे |
सर्वेषामुत्तमः खड्गश्चन्द्रहासः सुखावहः |
पञ्चाशदङ्गुलः कार्यः किं वा तालत्रयेण तु ||
करवीरदलाकारः किं वा पद्मदलाकृतिः |
अथ वा कुठारेण दण्डखड्गेन भेदयेत् ||

Lesungshinweise: [Die technischen Kategorien werden historisch wiedergegeben, ohne beschädigte Werkzeugnamen zu rekonstruieren.] Die anschließende Namensreihe zu Schwert- und Klingenformen ist teilweise beschädigt; erkennbar sind Cakrakartarī, Kṣura, Kṣurapra und Bhalla.

Band III, S. 1068–1069, Gemeinsame Konsekration und räumliche Zuordnung
महाकालसंहितायाम् |
सहस्रायुतलक्षाणां बलीनां सम्भवे सति |
द्वौ त्रीन् पञ्च तथाऽष्टौ वा दश वा द्वादशापि वा ||
एभ्योऽधिकान् नैव कुर्याद्देवीभावतया स्थितान् |
प्राच्याशाभिमुखान् कृत्वा युगपन्मन्त्रमीरयेत् ||
तन्त्रेणैव बलीन् सर्वान् प्रोक्षयेद्देशिकोत्तमः |
छेदका अपि भूयांसः कर्तव्याः कमलानने ||
देविभाव इति १ पु० पा० |
हारिद्रीयजकोष्ट्रशुकशुकानकारणापिनः |
दद्यादेतान् वामभागे पानकानि च यानि च ||
उष्ट्रो मेषः |
तथा |
मत्स्यान् ग्राहान् शशान् खड्गान् कमठान् कोलगोधिकाः |
यावतो मृगभेदांश्च दद्यात् सम्मुख एव हि ||

Lesungshinweise: [Die beschädigte erste Seitenliste wird im Sanskrit bewahrt, aber nicht durch vermutete Tiernamen aufgefüllt.] Die Fußnote nennt eine Variante zum Ausdruck devībhāva. Eine stark beschädigte Liste auf Seite 1068 ordnet bestimmte Gaben der linken Seite zu; auf Seite 1069 werden auch Getränke ausdrücklich dort genannt.

Band III, S. 1069, Widersprüchliche Regeln zur ausführenden Person
श्रीक्रमसंहितायाम् |
यत्नतस्तं बलिं दद्यान्न हन्यादात्मना पशुः |
यदि हन्यात् प्रमादेन घोरं नरकं व्रजेत् ||
महाकालोऽपि |
स्वहस्तेन पशुं हत्वा पशुयोनिमवाप्नुयात् |
तन्त्रान्तरे |
स्वयं वा भ्रातृपुत्रो वा भ्राता वा सुहृदेव वा |
सपिण्डश्छेदयेद्वाऽपि शुद्धान्तःकरणो यदि ||
न रिपुं नाङ्गहीनं वा न काणं नापि कुब्जकम् |
न योजयेच्छत्रुपक्षं बलिच्छेदनकर्मणि इत्युक्तम् ||

Lesungshinweise: [Die Regeln widersprechen einander und außerdem der Selbstvornahme auf Seite 1066. Die Ausgabe bewahrt diesen Gegensatz; die historischen Ausschlusskategorien sind keine Wertung der Ausgabe.]

Band III, S. 1069–1070, Gottheiten am Körper des Büffels
महिषबलिदाने विशेष उक्तो महाकालसंहितायाम् |
विशेषः कश्चिदधिको महिषे तं ब्रुवेऽधुना |
तदङ्गे देवताः सर्वाः पूजयेत् कुसुमाक्षतैः ||
प्रणवादिनमोऽन्तैश्च मध्ये ङेन्तैः पदैस्तथा |
स्थानानि देवताश्चापि क्रमेण कथयामि ते ||
ब्रह्मरन्ध्रे च नासायां कर्णयो रदने तथा |
नेत्रयोर्वदने चैव ललाटे तदनन्तरम् ||
दक्षगण्डे वामगण्डे ग्रीवायां केश एव च |
दक्षभ्रुवि तथा वामभ्रुवि चैव वरानने ||
ओष्ठेऽधरे च स्कन्धे च हृदये पृष्ठ एव च |
उदरे चरणे पुच्छे सर्वस्मिन् देह एव च ||
ब्रह्मा मेदिन्यथाकाशः सर्वतो मुख एव च |
ज्योतिश्च विष्णुश्चन्द्रश्च शक्रो वह्निर्महेश्वरः ||
निर्ऋतिर्मित्रवरुणौ तथा लक्ष्मीः सरस्वती |
धनेश्वरः सर्पराज आदित्यः साध्य एव च ||
गन्धर्वेन्द्रस्तथा सिद्धा चामुण्डा सर्वशेषगा |
अनेनैव प्रकारेण नरस्यापि प्रपूजयेत् ||
क्रमसिद्धं पूर्ववत्तददोऽधिकमिहार्हणम् |

Lesungshinweise: [Die Paarung ergibt sich aus der Reihenfolge der beiden Listen; sie ist keine unabhängig kommentierte Zuordnung.]

Band III, S. 1070, Anrede an den Büffel
अथोभयोः शेषगतान् मन्त्रानाकलय प्रिये ||
यमस्य वाहनत्वेन ख्यातस्त्वमसि कासरः |
वसतः शृङ्गयोरग्रे मृत्युकालौ सदा तव ||
भवानेव परिहृष्ठि जवनांस्तुरगानपि |
तव रूपं समास्थाय रम्भासुरसुतः पुरा ||
भगवत्या समं युद्धं कृतवान् दर्पमोहितः |
देव्या त्वं निहतश्चासि तथा क्रान्तं शिरस्तव ||
वहस्यद्यापि चण्डिकां त्वं शिरसा भङ्गुरेण वा |
त्वत्तो नान्यो बलिः कश्चिद्देव्याः प्रीतिप्रदायकः ||
अतो ददामि काल्यै त्वां भक्तियुक्तेन चेतसा |
मयि कल्याणमाधाय गच्छ कासर सद्गतिम् ||

Lesungshinweise: [Das Verb parihṛṣṭi ist beschädigt; der Vergleich mit schnellen Pferden bleibt erkennbar.] [Die Anrede verbindet den realen Büffel mit dem Mythos Mahiṣāsuras; diese Gleichsetzung gehört zum Ritualtext.] Du übertriffst sogar schnelle Pferde.“ [Das Verb parihṛṣṭi ist beschädigt; der Vergleich mit schnellen Pferden bleibt erkennbar.] „Einst nahm Rambhās Asurasohn deine Gestalt an und kämpfte, vom Hochmut verblendet, gegen die Erhabene.

Band III, S. 1070–1071, Historische Sonderbestimmungen zum Menschenopfer
नरबलौ विशेषमाह |
मनुष्यबलिदाने तु विशेषः कश्चिदीरितः |
पत्रे गृहीतहारं संपरित्यक्तमैथुनम् ||
स्नातं रक्ताम्बरधरं नरं मुण्डितमस्तकम् |
रक्तचन्दनलिप्ताङ्गं कृतश्मश्रुनखं तथा ||
अजाताश्रुकमुद्रिक्तं न दीनं नाप्यधोमुखम् |
न बाडवं न चाण्डालं न क्लीवं पतितं न च ||
चतुर्विधेभ्योऽपि शिवे स्वयमागतमुत्तमम् |
प्रोक्षयेत् पशुसामान्यरूपेण प्रथमं ततः ||
महिषोक्तप्रकारेण पश्चादेतान् मनून् जपेत् |

Lesungshinweise: [Dies dokumentiert historische Menschenopferideologie und deren soziale Ausschlüsse; es ist keine Billigung oder heutige Praxisempfehlung.]

Band III, S. 1071, Historische Anrede an das menschliche Opfer
सर्वेषु प्राणिषु श्रेष्ठस्त्वं मनुष्य इति स्थितः |
बलिश्रेष्ठ महाभाग देवगर्भस्त्वया धृतः ||
रक्ष मां सर्वभीतिभ्यः सिद्धिं देहि तथोत्तमाम् |
राज्यं देहि यशो देहि देहि चानुत्तमां गतिम् ||
आरोग्यं दीर्घमायुश्च प्रजावृद्धिं रणे जयम् |
कल्याणं विपुलान् भोगान् यानपि हृदि संस्थितान् ||
कात्यायन्यां दृढां भक्ति लक्ष्मीमप्यधिकां स्थिराम् |
दत्त्वा राज्यं परित्यज्य शरीरं पाञ्चभौतिकम् ||
देवीलोकं व्रज क्षिप्रं सजातिस्तव बान्धवम् |
महादानैर्महायज्ञैस्तपोभिरतिदुष्करम् ||
यत् स्थानं नाप्यते लोके तत्त्वं गच्छ नरोत्तम |
अङ्गीकृतो महाकाल्या मांसशोणितलिप्सया ||
देवीलोकं सुदुष्प्राप्यं प्राप्नुहि त्वं द्रुतं गतः |
तत्र गत्वा शिवं ध्याहि माकर्माणि जगत्यपि ||
देवीलोकगतिः कार्या मत्प्रसादात् तव ध्रुवः |
त्वत्प्रसादादहं शत्रून् जयेयं रणमूर्धनि |
श्लोकानथामीन्भान् देवि पठेन्नरबलिक्षणे ||

Lesungshinweise: [die Verbindung zu Verwandten ist beschädigt] [die anschließende Wendung mākarmāṇi jagaty api ist beschädigt] [Die versprochene jenseitige Belohnung ist Teil der historischen Opferrechtfertigung; beschädigte Übergänge bleiben offen.] Nachdem du Herrschaft gewährt hast, verlasse den aus fünf Elementen bestehenden Körper und gelange rasch zur Welt der Göttin … [die Verbindung zu Verwandten ist beschädigt]. Dort meditiere über Śiva … [die anschließende Wendung mākarmāṇi jagaty api ist beschädigt].

Band III, S. 1072, Historische Nashorn-Anrede
गण्डकेऽपि विशेष उक्तस्तत्रैव |
खड्गमन्त्रं समाख्यास्ये गण्डको येन दीयते |
द्विपदेहाकृते खड्ग शस्त्राभेद्यकलेवर ||
तृप्ता भवेयुः पितरस्त्वन्मांसेन सुरा अपि |
न च त्वत्तोऽधिकः कश्चित् पवित्रः पृथिवीतले ||
त्वत्करोटिजपात्राणि शस्तानि श्राद्धकर्मणि |
मया देव्यै बलित्वेन त्वमद्य विनिवेदितः ||
मम विघ्नान् समुत्सार्य सद्यो देवीगणे भव इति |

Lesungshinweise: [Die behauptete Reinheit und Unverletzbarkeit sind Aussagen der historischen Quellenanrede.]

Band III, S. 1072–1073, Blutgabe und zulässige Gefäße
(यामले) एवं हत्वा पशून् सद्यस्तदीयरुधिरं तथा |
स्वर्णादिरचिते पात्रे गृह्णीयादुष्णफेनिलम् ||
(कालिकापुराणे) ॐ ह्रीँ ऐँ ह्रीँ श्रीँ कौशिकी रुधिरेणाप्यायताम् इति |
पात्रे नियोजयेद्रक्तं शिरस्येव प्रदीपकम् ||
(महाकालसंहितायाम्) अथ पात्राणि वक्ष्येऽहं स्थाप्यते यत्र शोणितम् |
हैमे वा राजते ताम्रे ग्राह्यं रक्तं महीभृता ||
सामन्तैर्माण्डलिकैश्च ताम्रे वा कांस्यरैत्ययोः |
दरिद्रैरभिश्चापि मार्तिके वाऽथ दारवे ||
अथ वा पत्रपुटके नैव लोहे कदा चन |
न रङ्गे सीसके चापि नारिकेलफलत्वचि ||
कौलानां सर्वपात्रेभ्यः कपालं श्रेष्ठमिष्यते |
एषां पशूनां पललैर्यावती तृप्तिरीरिता ||
भगवत्याः प्रिये तृप्ती रुधिरैरपि तावती |
नित्ये नैमित्तिके वाऽपि कात्यायन्याः प्रपूजने ||
विना बलिं नैव देयादिमे पललशोणिते |
पशोर्वा पक्षिणो वाऽपि नरस्यापि विशेषतः ||

Lesungshinweise: [Historische Opferbestimmungen; die beschädigte Wortfolge daridrair abhiś cāpi bleibt im Sanskrit stehen.]

Band III, S. 1073, Historische Vorzeichen am Opferhaupt
अथ मस्तकपतनफलं तत्रैव |
एवं दत्त्वा बलिं देव्यै बलिदानविधिर्यथा |
शुभाशुभं विजानीयाद्राज्यस्य च नृपस्य च ||
यदि वायव्यदिग्भागे नैर्ऋत्ये दक्षिणेऽपि वा |
मस्तके पतिते चैव हानिमत्र विनिर्दिशेत् ||
शेषेषु दिक्षु सर्वासु विदिक्षु च फलं शृणु |
पूर्वे चोत्तरदिग्भागे पतते यदि मस्तकम् ||
सर्वसम्पत्करं विद्याद्राज्ञो राज्यं विनिर्दिशेत् |
भ्रमित्वा दक्षिणे कर्णे यदा पतति वै शिरः ||
तदा सिद्धिश्च मासान्ते वामकर्णे विपद्भवेत् |
राज्ञामत्र भवेद्धानिर्गृहस्थानां भवेच्छुभम् ||
ऐशान्यां मध्ययोश्चैव पतते यदि मस्तकम् |
छिन्नं शिरो निपतितं सहास्यं यदि दृश्यते ||
विभूतिं तस्य जानीयाद्राज्ञो राज्यं विनिर्दिशेत् |
तदा स्वल्पेन कालेन सर्वसिद्धिर्भवेद्ध्रुवम् ||
एकवारे भवेत् सिद्धिर्द्विवारे हानिरुच्यते |
गृहस्थानां विजानीयाद्राज्ञां तु विपरीतकम् ||
यदाऽश्रु दृश्यते नेत्रे तदा हानिं विनिर्दिशेत् |
यदा कटकटाशब्दो दन्तानां श्रूयते क्व चित् ||
तदा तु मरणं विद्याद्धानिं सर्वत्र विनिर्दिशेत् |

Lesungshinweise: [Dies sind historische Omenvorstellungen. Der Bezug von „einmal/zweimal“ ist im Wortlaut nicht eindeutig; ebenso ist die Zuordnung des Nordost-/Mitte-Verses syntaktisch unsicher.] Der Bezug von „einmal/zweimal“ ist im Wortlaut nicht eindeutig; ebenso ist die Zuordnung des Nordost-/Mitte-Verses syntaktisch unsicher.]

Band III, S. 1073–1074, Abweichendes Vorzeichen und Sühneritus
(त्रैपुरपद्धत्याम्) दक्षिणे पतिते सिद्धिर्वामभागे च निन्दितम् |
सव्ये तु पतिते छेदे देवीमन्त्रं स्मरेद्बुधः ||
ततः कुण्डादिके हुत्वा हुतिभिर्दशपञ्चभिः |
शामयेद्दुर्वृत्तदोषं बलिलक्षणलक्षितम् ||

Lesungshinweise: [Die Lesung des Fehlerkompositums ist unsicher; der Text bietet gegenüber dem vorherigen Abschnitt eine eigene Vorzeichenregel.]

Band III, S. 1074, Anordnung der historischen Blut- und Hauptgabe
(महाकालसंहितायाम्) दद्यादक्षदिग्भागे मन्त्री बलिशिरः स्वयम् |
तद्दक्षिणे रक्तपात्रं विपरीतं न संददेत् ||
देवस्य संमुखं कृत्वा छिन्नं भागं प्रकल्पयेत् |
तदेव शस्तं जानीयान्मध्यमं तदुदीरितम् ||
बलीनामिति संज्ञानं शिरश्च पुरतो ददेत् |
तथा |
न भूमौ स्थापयेच्छीर्षं न चैव विपरीतकम् |
शिरः सलोहितं दद्यात् पुर एव न चान्यतः ||
रुधिरादानकाले तु पात्रे स्वविभवाहते |
सैन्धवं स्थापयेत् किञ्चित् फलानामेकमेव हि ||
तद्रक्तं हविरेव स्यात् पुरोडाशं च तच्छिरः |
नासाधोवागण्डपुच्छपललानि निकृत्य हि ||
पशूनां वदने क्षिप्त्वा ततः संस्थापयेत् पुरः |
तथा पक्षुत्रिपत्रं च वोनां त्रोटी विनिःक्षिपेत् ||
पशुवक्त्ररणस्यापि शीर्षे कमललोचने |

Lesungshinweise: [Die erste Richtungsangabe akṣadigbhāge und die letzten drei Halbverse sind erheblich beschädigt; insbesondere die Vogelbestimmung und der Schluss lassen sich nicht verlässlich vollständig übersetzen. Der überlieferte Wortbestand ist erhalten, keine Ergänzung aus Vermutung.]

Band III, S. 1074–1075, Lampen bei historischen Tiergaben
बलीनां मस्तके दद्यात् प्रदीपं धूपवर्तिकाम् ||
दहनाल्लोमकेशानां यो गन्ध उपतिष्ठते |
घ्राति तं चण्डिका देवी सन्तुष्टा तु प्रजायते ||
तस्मिन्नेव ह्यवसरे आधिक्यं धूपदीपयोः |
यथाविभवो देवि कर्तव्यं भक्तितत्परः ||
बल्याधिक्ये च शीर्षाणि विधेयाः पद्मवत् तथा |
सधूपदीपाः कुसुमाक्षतपुष्पाञ्चितास्तथा ||
तथा |
शिरश्च संमुखे स्थाप्य सदीपं पात्रवर्जितम् |
स चापि हविरक्तः स्यादथ वा तिलजोक्षितः ||
सार्षपं न प्रदातव्यं न चान्यफलसम्भवम् |
मध्वभिषिक्तो हविषा तैलेन बहुसिद्धिभाक् ||
अन्यबीजोद्भवे रोगं शोकं मृत्युं च विन्दति |
यथा लोमानि दहन्ते यत्नात् कार्यं तथा नरैः ||

Lesungshinweise: [Historische Vorschrift, keine heutige Praxisempfehlung. Die Druckfußnote bietet zu „ghrāti taṃ“ die Variante „tena sā“. Das Kompositum haviraktaḥ ist unsicher.] Die Druckfußnote bietet zu „ghrāti taṃ“ die Variante „tena sā“. Das Kompositum haviraktaḥ ist unsicher.]

Band III, S. 1075, Dochte und Ausnahmen der Lampengabe
तन्त्रान्तरे |
सूत्रवर्तिं प्रदद्याच्च वस्त्रवर्तिः प्रशस्यते |
अङ्गुष्ठस्य प्रमाणां च दीर्घां नैव षडङ्गुलम् ||
कार्पाससूत्रकैरेवाऽर्कादिकादिजातिसूत्रकैः |
सुगन्धिद्रव्यैर्लिप्तां तु कुर्यात् कर्पूरागुरुचन्दनैः ||
ग्राहाणां कच्छपानां च गोधायाश्च विशेषतः |
मत्स्यानामपि पक्षिणां न दीपं दापयेच्छिवे ||
शीर्षोपरि ज्वलद्दीपं यावत्कालं प्रवर्तते |
तावत्कालं वसेत् स्वर्गे तस्माद्यत्नेन दापयेत् ||
लोमदाहोद्भवं गन्धं घ्रात्वा देवी प्रसीदति |
तस्मात् संवर्धयेद्दीपं तस्मात् पात्रं विवर्जयेत् ||
मित्राणि मृत्युमाप्नोति दीयमाने प्रदीपके |

Lesungshinweise: [Keine Änderung in „Feinde“ ohne gesicherten Beleg. Auch die Faser- und Maßangaben sind lokal unsicher.] Die Größenangabe verbindet Daumenmaß mit sechs Fingerbreiten; ihr genauer Satzbau ist unsicher. Auch die Faser- und Maßangaben sind lokal unsicher.]

Band III, S. 1075, Übergang zur gemischten Blutgabe
(महाकालसंहितायाम्) ततः पात्रं पुरः कृत्वा देव्याः सपशु शोणितम् |
शर्करायुतदध्यम्भो प्रदद्यात् त्रिमधुयुतम् ||

Lesungshinweise: [Die Wortverbindung sapaśu śoṇitam ist im Druck auffällig; der historische Opferzusammenhang ist eindeutig.]

Band III, S. 1076, Anteilgaben und Richtungsordnung
सैन्धवं शृङ्गवेरं च कदलीफलमेव च |
पातयेन्मधुराणां च काममुद्दिश्य साधकः ||
अष्टधा विभजेद्विश्वमध्ये चैकं कुशादिभिः |
दत्त्वा किञ्चिद्घृतं तत्र कुर्यात्तु तर्पणमुद्रया ||
तर्पणं भागभाजां वै देवीनां ह्रिदिरेव च |
आद्यान्तिमौ तारहादी मध्ये आदिमनोरपि ||
तत्तच्छाखा मन्त्रमपि तर्पयामीति संयुतम् |
द्वितीयरूपं डन्तं च तद्द्वितीयपदोदितम् ||
मध्ये नित्योदितस्यास्यपात्रवत् पीठगा क्रिया |
पूर्वस्यां दिशि चामुण्डा दक्षिणस्यां तु योगिनी ||
डाकिन्युक्ता पश्चिमायामुत्तरस्यां तु भैरवी |
विदारिकाऽऽग्नेयकोणे नैर्ऋत्यां पापराक्षसी ||
पूतना चापि वायव्ये ईशाने कालिका तथा |
ततः स्तुतिं प्रकुर्वीत बद्धाञ्जलिपुटोऽनतः ||

Lesungshinweise: [Die mittlere Anordnung und die vier Verse der Mantrakonstruktion sind lokal unsicher.] Die folgenden Verse erläutern die Einfügung von Mantrateilen und „tarpayāmi – ich sättige“; ihre genaue Laut- und Kasusvorschrift ist beschädigt und wird nicht zu einem vermeintlich gesicherten Vollmantra ergänzt.

Band III, S. 1076–1077, Göttinnenlob am Ende der Bali-Vorschrift
जय देवि जगन्मातर्जय पापौघहारिणि |
जय जन्मजराव्याधितृणदावानलाकृते ||
जय सर्वविपत्तिघ्ने जय त्रिदशवन्दिते |
जय नित्यानन्दरूपे जय कल्याणदायिनि ||
जय शत्रुक्षयकरे जय रोगप्रणाशिनि |
जय भीमे जयाघोरे जय सङ्कटतारिणि ||
जयामृतरसास्वादतुन्दिलामन्दविग्रहे |
त्रिनेत्रे विकरालास्ये मुण्डमालाविभूषिते ||
सर्वासुरक्षयकरि खड्गखट्वाङ्गधारिणि |
महाघोरे महारावे दैत्यदर्पनिषूदिनि ||
इमं पशुबलिं देवि गृहाण त्वं कालरात्रिके |
प्रीता भव महाचण्डे रक्ष मां शरणागतम् ||
आयुर्देहि धनं देहि भाग्यं कीर्तिं च देहि मे |
स्त्रियं देहि सुतान् देहि सर्वान् कामांश्च देहि मे ||
उग्रचण्डे प्रचण्डासि प्रचण्डकरवालिनि |
महाचण्डोग्रदोर्दण्डे विश्वेश्वरि नमोऽस्तु ते ||
रक्ष मां शरणापन्नं त्वत्पादार्पितमानसम् |
हर पापं हर क्लेशं हर शोकं हराशुभम् ||
हर रोगं हर क्षोभं हर दैन्यं हर प्रिये |
स्तुतिमेतां पठित्वैवं दण्डवत् प्रणमेद्भुवि ||

Lesungshinweise: [Historischer Lobpreis im Tieropferkontext; die schwierige Wortfolge tundilāmanda ist sinngemäß, aghore als Namensform wiedergegeben.]

Band III, S. 1077, Schlussgebete und dreifache Blumengabe
गुह्यकालि जगद्धात्रि सर्वान्तर्थामिनीश्वरि |
गृहाणेमं पशुबलिं यथोक्तफलदा भव ||
कायेन मनसा वाचा त्वत्तो नान्या गतिर्मम |
अन्तश्चरसि भूतानां द्रष्ट्री त्वं परमेश्वरि ||
(यामले) कात्यायनि महामाये दुर्गे दुर्गतितारिणि |
नमस्तुभ्यं जगद्धात्रि कालरात्रिस्वरूपिणि ||
एवं स्तुत्वा महादेव्यै दत्त्वा च सुमनोऽञ्जलीन् |
साष्टाङ्गं प्रणमेद्भूमौ भक्तियुक्तेन चेतसा ||
सुमनोऽञ्जलीनिति बहुवचनं कपिञ्जलाधिकरणन्यायेन त्रित्वे पर्यवस्यति |
तथा च पुष्पाञ्जलित्रयं दत्त्वा प्रणमेदित्यर्थः |
इति बलिदानविधिः |

Band III, S. 1077–1078, Gottheiten der Tiere und weiterer Gaben
अथ पशुपक्षिणां वस्त्वन्तराणां च देवतानि |
(महाकालसंहितायाम्) पशूनां च विहङ्गानामन्येषामपि वस्तुनाम् |
ब्रवीमि देवताः सर्वाः क्रमेणोत्सर्गकर्मणि ||
प्राजापत्यो गजः प्रोक्तस्तुरगो यमदैवतः |
तथा नैकशफाः सर्वे कथिता यमदेवताः ||
महिषश्च तथा याम्य उष्ट्रो वै नैर्ऋतो मतः |
गोवृषो रुद्रदैवत्यो छाग आग्नेय उच्यते ||
मेषस्तु ब्राह्मणो ज्ञेयो वराहो वैष्णवो मतः |
गौरीदैवत्यौ व्याघ्रसिंहौ गण्डको ब्रह्मदैवतः ||
यावन्तो मृगभेदाः स्युः कथिता वायुदेवताः |
यावन्तः पक्षिणः सर्वे वायव्याः परिकीर्तिताः ||
प्राजापत्यास्तथा मत्स्याः कच्छपाः साध्यदेवताः |
गोधा वरुणदैवत्या ग्राहा अपि च तादृशाः ||
तथा च बभ्रुकालभावाहित्यक्षादिदेवताः |
कन्या दासस्तथा दासी प्राजापत्या नरास्तथा ||
अभयं शिवदैवत्यं धरित्री विष्णुदेवता |
तथा समुद्रदैवत्यं रत्नमुक्ताफलादिकम् ||
जलाशयास्तथा सर्वे वारिणो कमण्डलुः |
प्रपा कुम्भश्च करकं चैव वरुणदैवतम् ||

Lesungshinweise: [Historische Zuordnungsliste auch von Personen als Gaben; naikaśapha und der babhru-Vers bleiben lokal unsicher.] Der folgende Tiernamenvers ist beschädigt und nennt Yakṣas und weitere Gottheiten, ohne dass die Einzelzuordnung gesichert werden kann.

Band III, S. 1078–1079, Metalle und Lebensmittel als Gaben
सुवर्णमग्निदैवत्यं लौहं भैरवदैवतम् |
कांस्ये पूषाऽश्विनौ चापि देवताः परिकीर्तिताः ||
रङ्गं नासत्यदैवत्यं सीसकं वायुदैवतम् |
ताम्रं च सूर्यदैवत्यं पित्तलं कुजदैवतम् ||
रजतं चन्द्रदैवत्यं खर्परं पितृदैवतम् |
गुडं कुबेरदैवत्यं शर्करा मित्रदेवता ||
अन्यत्र तु |
आपो गुडे देवताः स्युः … इत्युक्तम् |
तथा |
जाङ्गलं वह्निदैवत्यं मधु स्याद्वेदैवतम् |
ताम्बूलदेवता ज्ञेया शक्रो विद्याधरोऽथ वा ||
तन्त्रान्तरे |
ताम्बूले देवताः शक्रविद्याधरविनायकाः |
महाकालः |
तथा मृत्युञ्जयो देवो घृतेषु परिनिष्ठितः |
तैलं तु राहुदैवत्यं कार्पासं केतुदैवतम् ||
क्षीरं च तारदैवत्यं दधि चौषधिदैवतम् |
अन्यत्र तु |
क्षीरे नारायणः प्रोक्तो दधिसर्पिः प्रकीर्तिताः इत्युक्तम् |
तथा |
पिष्टं शचीदैवतं च सिन्दूरमपि पार्वति |
तन्त्रान्तरे |
अन्नेषु देवताः सर्वे देवः पिष्टे प्रजापतिः |
महाकालः |

Lesungshinweise: [Die in Anführungszeichen ergänzten Parallelbelege sind laut Druckapparat Zusätze eines weiteren Textzeugen; offene Stellen werden nicht ausgefüllt.] Wildfleisch gilt als Agni zugehörig; die Fußnote bietet Brahmā. Beim Honig ist der Gottesname beschädigt. Die Fußnote liest bei Dickmilch „Herr der Heilkräuter“ und erklärt dies als Candra.

Band III, S. 1079–1080, Gottheiten der Verehrungsgegenstände
लवणं वह्निदैवत्यं जलं वरुणदैवतम् |
देवः स्मरश्च गन्धर्वो मधुपर्के च चन्दने ||
पुष्पं च लक्ष्मीदैवत्यं धूपे देवो वनस्पतिः |
अप्सरोदैवतं ज्ञेयं सर्वं मृगमदादिकम् ||
दीपोऽपि वह्निदैवत्यो नैवेद्यं विष्णुदैवम् |
पादुका सोमदैवत्या छत्रं स्यादिन्द्रदैवतम् ||
देवता कामधेनुः स्याच्चामरे त्रिदशेश्वरि |
व्यजनं वायुदैव्यमिन्द्रः सिंहासनस्य च ||
माला च रतिदैवत्या डाकिनी देवता सुरा |
मांसं निर्ऋतिदैवत्यं वितानं चन्द्रदैवतम् ||
प्राजापत्यानि शस्यानि पक्वान्नानि च सर्वशः |
वानस्पत्यानि वासांसि पाण्डुराण्यसितानि च ||
मयदैवानि रक्तानि दुर्गादैवं तु पट्टकम् |
विद्या ब्राह्मी विनिर्दिष्टा विद्याप्रकरणानि च ||
सारस्वतानि ज्ञेयानि पुस्तकाद्यानि पार्वति |
पात्राणामपि सर्वेषां विश्वकर्माऽधिदैवतम् ||
(यामले) वाद्यं चतुर्विधं ज्ञेयं रुद्रगन्धर्वदैवतम् |
महाकालः |

Lesungshinweise: [Die ungewöhnliche Zuordnung roter Stoffe zu Maya folgt der Drucklesung mayadaivāni.]

Band III, S. 1080, Pflanzen, Fahrzeuge und Abschluss der Zuordnungen
द्रुमाणां च लतानां तु शाकानां हरितैः सह |
फलानामपि सर्वेषां देवो ज्ञेयो वनस्पतिः |
अजिनानि तथा शय्या रथ आसनमेव च ||
उपानहौ तथा दोला यच्चान्यत् प्राणिवर्जितम् |
उत्तानाङ्गिरदैवत्यं प्रवदन्ति मनीषिणः ||
ध्वजो वै धर्मदैवत्यः सीरं पर्जन्यदैवतम् |
पाषाणादि तथा रत्नं कथितं शक्रदैवतम् ||
गृहं तु सर्वदैव्यमनुक्तं यन्मया प्रिये |
तत् सर्वं रुद्रदैवत्यं ज्ञेयमुत्सर्गकर्मणि ||
इति देवतानि |

Lesungshinweise: [Uttānāṅgiras ist die im Druck vorliegende Namensform. Die erneute Edelsteinzuordnung weicht von der Meereszuordnung auf S. 1078 ab; beide bleiben erhalten.]

Band III, S. 1081, Bedeutung der Kumārī-Verehrung
अथ कुमारीपूजाविधिः |
(महाथर्वणसंहितायाम्) ततः कुमारीयजनं कुर्यात् साधकसत्तमः |
यस्मिन् कृते तु विधिवत् कर्मणः साङ्गता भवेत् ||
अकृते चाङ्गहानिः स्यादिद्रोषाच्चरदर्शने |
(महाकालसंहितायाम्) समाप्य पूजामासायं प्रदोषे पर्युपस्थिते |
कुमारीपूजनं कुर्याद्विधिना पञ्चमं हितम् ||
तथा |
भक्तभद्राभद्रमुभे तदनक्ति सुरेश्वरि |
स्वयं तद्रूपमास्थाय महाभावमुपेयुषी ||
दिदृक्षुरायाति शिवा भक्तिपूजनसम्भृतिः |
तस्मात् तत्रादरः कार्यो भक्तिभावं च जानता ||
देवतास्त्रिविधोत्पातैर्यथादौ हिताहितम् |
सूचयन्ति तथैवेषां वार्षिकं सुरवन्दिते ||
तद्विज्ञानार्थमप्येषा पूजितव्या प्रयत्नतः |
चतुर्णामपि कौलानां स्मार्तानामानुकल्पिनाम् ||
नैवात्र मतभेदोऽस्ति नैवार्चनभिदाऽपि वा |
न च पूर्वोत्तरौ पक्षौ न च सन्देहकल्पना ||
भवेच्च फलवाहुल्यं तुष्टिर्देव्यास्तथैव च |
विशिष्य ज्ञायतेऽनेन तथा भावि शुभाशुभम् |
ज्ञाते शुभे भवेत् तोषोऽन्यस्मिँश्चोपायचिन्तनम् |
तथा |
न तथा तुष्यति शिवा बलिहोमस्तुतीरणैः |
कुमारीपूजनेनात्र यथा सद्यः प्रसीदति ||

Lesungshinweise: [Die Zahl „vier“ bei den Traditionen ist im überlieferten Satz nicht eindeutig aufzulösen; pañcamaṃ hitam und der Eingang zum Omenabschnitt sind textlich auffällig.] Die Mahātharvaṇasaṃhitā erklärt, dass sie die rituelle Handlung vervollständigt und dass ihr Fehlen einen unvollständigen Ritus hinterlässt; der anschließende Halbvers ist beschädigt.

Band III, S. 1082, Bewirtung und Zeit der Kumārī-Pūjā
न केवलं पूजयेत्तां भोजयेच्चापि यत्नतः |
तथा |
व्यङ्गता चास्यकरणात् पूजायाः परिकीर्तिता |
कुमारीपूजनेनात्र यथा सद्यः प्रसीदति ||
करणात् साङ्गतापि स्यादन्यस्मिन्नकृतेऽपि हि |
तथा |
कौलानां निशि पूजोक्ता स्मार्तानामपराह्णिकी |
नित्या तु शारदार्चायां काम्या नैमित्तिकीतरा ||

Band III, S. 1082, Historische Auswahlmerkmale der Kumārī
कुमारीलक्षणमाह |
सुस्नातां रक्तपीतादिदिव्यावरणोज्ज्वलांशुकाम् |
सर्वालङ्कारचित्राङ्गीमजातस्तनगुच्छिताम् ||
अजातसुमनःसंज्ञां समाष्टनववार्षिकीम् |
अनोचजातिं गौराङ्गीं पितृमातृमतीमपि |
अदन्तुरामवाग्दन्तामधिकाङ्गवर्जिताम् ||
अदीर्घकेशीमुहितां सुस्मितास्यामलोभनाम् |
निषिद्धलक्षणमुक्तं तत्रैव |
श्यामां दीर्घदन्तीमीतनयनां पिङ्गमूर्धजाम् |
तनुमनुगतिं क्रुद्धां कुब्जां खञ्जां च खर्विकाम् ||
भ्रूकेशाहृतवसहितां तथा नैव गलव्रणाम् |
जातस्तनरजोऽङ्गां प्रयत्नेन विवर्जयेत् ||
तन्त्रान्तरे |
अधिकाङ्गीं च हीनाङ्गीं रोगिणीं च व्रणाङ्किताम् |
अन्धां काणां केकरां च कुरूपां लोमशां त्यजेत् ||
(महाकालसंहितायाम्) एतल्लिङ्गां कुमारीं तु वरणीयार्चनक्रमे |

Lesungshinweise: [Dies dokumentiert historische, teils diskriminierende Auswahlkriterien, keine Bewertung des Werts eines Kindes. Mehrere beschreibende Wörter sind beschädigt, besonders avāgdantām, muhitām, mītanayanām, tanumanugatim und der bhrūkeśa-Halbvers; sie bleiben ohne erfundene Detailübersetzung.] Mehrere beschreibende Wörter sind beschädigt, besonders avāgdantām, muhitām, mītanayanām, tanumanugatim und der bhrūkeśa-Halbvers; sie bleiben ohne erfundene Detailübersetzung.]

Band III, S. 1083, Herkunft und Altersnamen der Kumārī
(मेरुतन्त्रे) विप्रां सर्वेष्टसंसिद्ध्यै यशसे क्षत्रियोद्भवाम् |
वैश्यजां धनलाभाय पुत्राप्त्यै शूद्रजां यजेत् ||
(स्कान्दे) दारुणे चान्त्यजां कन्यां पूजयेद्विधिना नरः |
(यामले) यः कुमारीं यजेन्मन्त्री सर्वपर्वसु सर्वदा |
तेनार्चिता महादेवी सत्यं सत्यं न संशयः ||
सन्ध्यैकवर्षा संप्रोक्ता द्विवर्षा च सरस्वती |
त्रिधामनिर्त्रिवर्षा च चतुर्वर्षा च कालिका ||
सुभगा पञ्चवर्षेयमुमा षड्वार्षिकी भवेत् |
मालिनी सप्तवर्षा च अष्टमी कुब्जिका मता ||
नवाब्दा कालसंकर्षा दशवर्षाऽपराजिता |
एकादशाब्दा रुद्राणी द्वादशाब्दा च भैरवी ||
तत्परा स्यान्महालक्ष्मीस्तत्परा कुलनायिका |
क्षेत्रज्ञा तत्परा प्रोक्ता षोडशाब्दा च चण्डिका ||
एवं क्रमेण विज्ञेया विना पुष्पं कुमारिका |

Lesungshinweise: [Historische soziale Zuordnungen; der dreijährige Name ist im Druck tridhāmanir, hier vorsichtig als Tridhāmanī aufgelöst.]

Band III, S. 1083–1084, Anzahl und abweichende Altersregeln
(हेमाद्रौ स्कान्दे) एकैकां पूजयेत् कन्यामेकवृद्ध्या तथैव च |
द्विगुणं त्रिगुणं वाऽपि प्रत्येकं नवकं तु वा ||
तथा |
नवभिर्जयते भूमिमैश्वर्यं द्विगुणेन तु |
एकवृद्ध्या लभेत् क्षेममेकैकेन श्रियं लभेत् ||
एकवर्षा तु या कन्या पूजार्थे तां विवर्जयेत् |
गन्धपुष्पफलादीनां प्रीतिस्तस्या न विद्यते ||
(वाडवानलीये) उत्तमा सा परिज्ञेया सप्ताष्टनवहायना |
मध्यमा पञ्चवर्षा च षडब्दा दशहायना ||
एकद्वित्रिचतुर्वर्षा रुद्राब्दाद्या अधमा स्मृता |

Lesungshinweise: [Rudrābda bezeichnet hier elf Jahre. Diese Alterswertung und der Ausschluss Einjähriger widersprechen der vorangehenden vollständigen Altersnamenreihe; die Quellen werden nebeneinander erhalten. Die Fußnote bietet eine leicht abweichende Lesung zum Herrschaftsvers.] Die Fußnote bietet eine leicht abweichende Lesung zum Herrschaftsvers.]

Band III, S. 1084, Empfang der Kumārīs und Fußwaschung
(महाकालसंहितायाम्) गीतवादित्रनिर्घोषैरानन्दादरपूर्वकम् |
नीत्वा पूजागृहद्वारि कुमारीस्ता अयुग्मकाः ||
पञ्च वा सप्त वा चापि नवैकादश वा पुनः |
मुख्यैका तासु कर्तव्या या स्यात् सर्वाङ्गसुन्दरी ||
बह्वीनामप्यभावे हि भवेदेका कुमारिका |
काम्ये नैमित्तिके चैका बह्व्यः शारदपूजने ||
श्रेणीभूता उत्थिताश्च नम्रीभूतानना अपि |
स्थापयित्वा क्रमेणैता मुख्यामादौ नियोज्य च ||
देवीबुद्धिं विधायास्यां साधको विगतत्वरः |
गृहीतमदिरान्तः कल्पितार्चनसम्भृतिः ||
प्राणायामं विधायादौ ततो भूतापसारणम् |
गुरुं गणपतिं नत्वा वामदक्षिणयोस्ततः ||
मध्ये कुमारीं च तथा मूलदेवीस्वरूपिणीम् |
छोटिकाभिस्तथा तालत्रयेण बन्धनं दिशाम् ||
तथा |
कुमार्या मूलभूतायाः पादौ प्रक्षालयेत् ततः |
तथा |
तज्जलं मस्तके दद्याद्देवीपादोदसंज्ञया |
स्वोत्तरीयांशुकैर्नैव पादाववपुनयेत् ततः ||

Lesungshinweise: [Keine stillschweigende Änderung in na eva oder eva.] Der letzte Vers betrifft das Trocknen mit dem Obergewand; die Drucklesung naiva wirkt verneinend und ist im Zusammenhang unsicher.

Band III, S. 1085, Zweifache Beseitigung von Hindernissen
पुनरक्षतमादाय विघ्नानुत्सारयेत् प्रिये |
उदीर्यमाणमन्त्रेण तालत्रयपुरःसरम् ||
तारपाशकलाकूर्चास्त्राणि प्रथमतः वदेत् |
भूतान्यपसारय च विघ्नान् नाशय चेत्यपि ||
हृच्छीर्षे चरमे दद्यादेकत्रिंशाक्षरो मनुः |
कुमार्या सहिताः सर्वे तथा देवीस्वरूपया ||
दर्शनार्थं समायान्ति यावन्तो देवयोनयः |
प्रेता भूताः पिशाचाश्च गन्धर्वा गुह्यका अपि ||
राक्षसा दानवा यक्षा ये चान्ये क्रूरकर्मिणः |
सह प्रविश्य कौमार्या मण्डपं शारदार्चनम् ||
दूषयन्ति च कुमार्यर्चां पूजां विध्वंसयन्ति च |
अतो वारद्वयं कार्यं विघ्नस्योत्सारणं प्रिये ||

Lesungshinweise: [Der verschlüsselte Mantra wird nicht ohne gesicherten Beleg zu einer vollständigen Lautform ergänzt.]

Band III, S. 1085–1086, Gebet beim Eintritt der Kumārī
ततः स्ववामहस्तेन कुमार्या दक्षिणं करम् |
गृहीत्वा दक्षचरणविनिक्षेपपुरःसरम् ||
पङ्क्तीभूताः कुमारीस्ताः श्लोकरूपं मनुं पठन् |
पूजागृहान्तः शनकैर्नसम्भीलिः प्रवेशयेत् ||
समस्तजगतामाद्ये जगदाधाररूपिणि |
कुमारीरूपमास्थाय प्रविशेदं गृहं मम ||
भवत्याः कीदृशं रूपं जाने मातरहं न हि |
कुमारीरूपमेतद् पश्यामि नरचक्षुषा ||
भक्तिं मदीयां विज्ञाय त्वत्पादाम्बुजयोः शिवे |
त्वया प्रकटितं रूपमीदृशं सर्वसिद्धये ||
दृष्टिः कार्या न मे पापे सञ्छारिणासतः पथः |
हृदयां केवलं भक्तौ दातव्या सुरवन्दिते ||
शिवाद्यास्तव रूपं हि कीदृशं नेति जानते |
ज्ञास्यामि किं वराकोऽहं पाञ्चभौतिकविग्रहः ||
इति पञ्च पठन् श्लोकान् स्वपृष्ठेन तारयेत् |
अनीक्षमाण एवेशि गीतवाद्यपुरःसरम् ||

Lesungshinweise: [Der Übergang beim Eintritt und der vierte Vers sind beschädigt; die deutsche Wiedergabe folgt dem erkennbaren Zusammenhang, nicht einer behaupteten gesicherten Rekonstruktion.]

Band III, S. 1086, Sitz und achtzehn Namen des Kumārī-Nyāsa
(यामले) स्नापिता गन्धतैलेन नानाभरणभूषिता |
आनीय देवतापार्श्वे स्थापनीया सुशोभिता ||
(महाकालसंहितायामपि) मुख्यं तद्यजनं प्रोक्तं मुख्याया एव तन्मनुम् |
तत्पूजयैव ताः सर्वाः पूजिताः स्युर्न संशयः ||
तथा |
बलिं दत्त्वा ततो देवयोनिभ्यः परमेश्वरि |
आरभेत निरालस्यः कुमारीन्यासमुत्तमम् ||
नामान्यादौ खलु महाचण्डयोगेश्वरी मता |
ततः सिद्धिकराली च पुनः सिद्धिविकाल्यपि ||
महान्ता मार्थ्य ज्ञेया वज्रकापालिनी ततः |
मुण्डमालिन्यट्टहासिन्येते द्वे परिकीर्तिते ||
चण्डकापालिनी कालचक्रेश्वर्यथनन्तरम् |
गुह्यकाली ततः कात्यायनी कामाख्यया सह ||
चामुण्डा सिद्धिलक्ष्मीश्च कुब्जिका तदनन्तरम् |
मातङ्गी तदनु ज्ञेया चण्डेश्वर्यथ कीर्त्यते ||
सर्वशेषेऽथ कौमारी एता अष्टादशेरिताः |
एतानि गुह्येशीविषयाणि |

Lesungshinweise: [anschließendes Wort mārthya beschädigt] [Der vierte Name bleibt provisorisch; keine stillschweigende Ersetzung durch einen aus anderer Quelle bekannten Namen.] Die achtzehn Namen lauten im Druck: Mahācaṇḍayogeśvarī, Siddhikarālī, Siddhivikālī, Mahāntā [anschließendes Wort mārthya beschädigt], Vajrakāpālinī, Muṇḍamālinī, Aṭṭahāsinī, Caṇḍakāpālinī, Kālacakreśvarī, Guhyakālī, Kātyāyanī, Kāmākhyā, Cāmuṇḍā, Siddhilakṣmī, Kubjikā, Mātaṅgī, Caṇḍeśvarī und Kaumārī.

Band III, S. 1087, Alternative achtzehn Göttinnennamen und Körperstellen
अन्यत्र तु |
नामान्यादौ व्याहरामि दुर्गा नारायणी शिवा |
महामाया योगनिद्रा कालरात्री कर्पर्दिनी ||
उग्रचण्डा भद्रकाली अजिता चापराजिता |
कात्यायनी महाकाली कामाख्या कुलनायिका ||
भैरवी भुवनेशी च कौमार्यष्टादश स्मृताः |
इति नामान्तराण्युक्तानि |
तथा |
अङ्गान्यतो वच्मि शिरो मुखं तदनु चक्षुषी ||
कर्णौ नासापुटे चापि कपोलौ तत्परौ पुनः |
अधरोष्ठौ दन्तपङ्क्ती स्कन्धौ हृदयमेव च ||
बाहू च जठरं पृष्ठमूरुजानू तथैव च |
जङ्घे पादौ च सर्वाङ्गं तावन्त्येव स्थलानि च |

Band III, S. 1087–1088, Weitere Nyāsa-Überlieferung
(त्रिशक्तिरहस्ये) कलादि च कलान्तं ताः पूजयेद्विधिना बुधः |
उपवेश्याऽऽसने दिव्ये कुमारीं साधकोत्तमः ||
वक्ष्यमाणेन विधिना देहेऽस्या न्यासमाचरेत् |
कुमारिका स्यात् प्रथमा द्वितीया नायिका मता ||
तृतीया भैरवी ख्याता तुर्या वागीश्वरी भवेत् |
पालिका पञ्चमी प्रोक्ता सम्बुद्ध्यन्ताः कुलादिकाः ||
न्यासः पञ्चाङ्गयोगेन कुमारीणां कलेवरे |
वामावर्तक्रमादस्यचतुष्कं पूजयेत् क्रमात् ||
ततः सिद्धा जया पूर्वा जयाऽन्या कुब्जिका परा |
कालिका पञ्चमी प्रोक्ता विजया बोधिता इमाः ||
पूर्वादिवक्त्रयुक्ता चतुर्थ्यन्ता नमोऽन्तकाः |
तत्तत्स्थानेषु विन्यस्याः स्वांधया क्रमपूर्वकम् ||
पञ्चप्रणवयोगेन चैतन्यमनुना सह |
न्यासजालं हि पूर्वोक्तं कुर्यात् साधकसत्तमः ||

Lesungshinweise: [Die vierfache Gesichtsordnung und die als „fünfte“ bezeichnete Kālikā passen nicht eindeutig zur gedruckten Namensfolge. Keine stille Tilgung des wiederholten Jayā oder Ergänzung einer fremden Ritualfassung.] Die folgende Namensfolge lautet im Druck Siddhā, Jayā, eine weitere Jayā, Kubjikā, Kālikā und Vijayā; ihre Zählung und Zuordnung sind beschädigt.

Band III, S. 1088, Meditation über die kindliche Göttin
(महाकालसंहितायाम्) ततोऽर्घ्यस्थापनं कुर्यात् त्रितयके यदुदाहृतम् |
पूजोपकरणस्यापि शुद्धिर्हस्ता पुरोक्तवत् ||
तथा |
ततो ध्यानं प्रकुर्वीत कुमार्या वक्ष्यमाणकम् |
तन्त्रान्तरे |
प्रसन्नवदनाम्भोजां प्रोद्यद्बालार्कसप्रभाम् |
रक्ताम्बरां रक्तमाल्यां नानालङ्कारभूषिताम् ||
सस्मितां दिव्यकन्याभिः क्रीडारसपरायणाम् |
ध्यायेत् कुमारिकां बालां स्वभक्ताभीष्टसिद्धिदाम् ||
तथा |
उपचाराँस्ततः सर्वान् पाद्यादीन् स्तुतिविश्रमान् |
समर्पयेदिति शेषः |

Band III, S. 1088, Neun Namen einer weiteren Verehrungsfolge
(यामले) यथेष्टया पूर्वमार्गेण वक्ष्यमाणेन वा पुनः |
स्वनामभिश्चतुर्थ्यन्तैस्त्रिताराद्यैर्नमोऽन्तकैः ||
देवतापश्चिमं मन्त्री यजेदेताः सलक्षणाः |
आद्या शुद्धा कालिकाऽन्या तृतीया ललिता स्मृता ||
चतुर्थी मालिनी ख्याता पञ्चमी स्याद्वसुन्धरा |
सरस्वती रमा गौरी दुर्गा तु नवमी भवेत् ||

Lesungshinweise: [Śuddhā folgt der Drucklesung; die Tritāra-Laute sind hier nur verschlüsselt bezeichnet.]

Band III, S. 1089, Knabenverehrung und Mantras der Gaben
पञ्चाब्दं नववर्षं च यजेद्बालं विचक्षणः |
पञ्चाब्दो वटुकः प्रोक्तो नववर्षो गणेश्वरः ||
तथा |
प्रदद्यादासनं वाचा ह्रिया पाद्यं समर्पयेत् |
रमयाऽर्घ्यं निवेद्याथ स्त्रिया गन्धं समर्पयेत् ||
कुमार्यै शक्तिबीजेन प्रदद्यात् कुसुमोच्चयम् |
चैतन्यमनुना मन्त्री धूपदीपादिकं न्यसेत् ||
तारा एते समाख्याता भृगुभैरवसमन्वितः |
बिन्दुनादसमाक्रान्तश्चैतन्यमनुरीरितः ||
क बिन्दैरवबीजं तु पञ्चमः प्रणवो मतः |
एकस्या एव पूजने त्रिताराद्यमन्त्रेणैव समस्तोपचारसमर्पणं बोध्यम् |
त्रिताराद्येन मन्त्रेण सर्वं तस्यै निवेदयेत् इति वचनात् |

Lesungshinweise: Diese Lautableitung ist im Druck beschädigt und wird nicht als sichere Rezitationsform rekonstruiert.

Band III, S. 1089, Geschenke für die Kumārī
(महाकालसंहितायाम्) भूषणानि दुकूलानि सिन्दूरालक्तकावपि |
कज्जलादर्शविख्याततालवृन्तानि पेटिका ||
परिकर्माधारचोलमञ्चिकापीठदोलिका |
पाञ्चालिका च मञ्जूषा पादुके कूथपट्टके ||
चन्द्रातपोपसङ्ख्यानं तथोच्छिष्टभाजनम् |
शय्योपधानपर्यङ्काः समुद्गं च प्रसाधनी ||
प्रतिग्रहश्च हिन्दोला तथा सीमन्तचर्चिका |
गोरोचनामृगमदौ कर्पूरं कुङ्कुमं तथा ||
एवमादीनि चान्यानि यावच्छक्यानि सुन्दरि |
प्रदातव्यानि वस्तूनि कुमारी तुष्यते यथा ||

Lesungshinweise: [Einige Kompositagrenzen der langen Gegenstandsliste sind unsicher; alle genannten Wortgruppen bleiben im Original erhalten.]

Band III, S. 1090, Annahme der Gabe und fünfzig Śaktis
ततो यत्र स्थापितं पात्रं कुमार्यै प्रतिपादयेत् |
स्वीकर्यात् सा च तत्रैव तथा यत्नं समाचरेत् ||
अगृहीते तु तत्पात्रे महान् दोषोऽभिजायते |
अतो यत्नस्तथा कार्यः स्वीक्रियेत यथा तथा ||
ततो गृहीत्वा कुसुमाक्षतं तस्याः कलेवरे |
पञ्चाशत्सङ्ख्यकाः शक्तीः क्रमशः परिपूजयेत् ||
ता इदानीं प्रवक्ष्यामि सावधाना निशामय |
आद्या जया च विजया ऋद्धिदा माययान्विता ||
कला च सिद्धिदा सूक्ष्मा प्रभा स्यात् सुप्रभा ततः |
विद्युत्ता च विशुद्धिश्च नन्दिनी च विशुद्धियुक् ||
अपराजिता च ललिता लक्ष्मीर्गौरी तथैव च |
अथ मेधा च गायत्री सावित्री च स्वधा पुनः ||
स्वाहेच्छा च क्रिया विद्या प्रज्ञा दीप्तिश्च चेतना |
भद्रा ज्येष्ठा तथोमा च शिवा च मुदिता क्षमा ||
श्रद्धाथ विमला कौमुद्यपि वै विशदा ततः |
अशोका ज्ञानदा चैव बलदा राज्यदाऽपि च ||
मैत्री तदनु रुद्राणी भवानी च मृडान्यपि |
सर्वज्ञा चण्डिका चापि कुमारी सर्वशेषणा ||
पञ्चाशत्सङ्ख्यका एताः कुमार्याः शक्तयः स्मृताः |

Lesungshinweise: [Um die ausdrücklich genannte Fünfzigzahl abzubilden, ist Ādyā als Name und viśuddhiyuk als zweite Viśuddhi gelesen. Diese Segmentierung und die Wiederholung bleiben unsicher; Vidyuttā folgt dem sichtbaren Druck.] Diese Segmentierung und die Wiederholung bleiben unsicher; Vidyuttā folgt dem sichtbaren Druck.]

Band III, S. 1090–1091, Begleitwesen und abschließende acht Göttinnen
भैरवानष्ट तदनु पूजयेदक्षतादिभिः |
भैरवीभ्यस्ततो विघ्नविनायकेभ्य एव च |
वटुकक्षेत्रपालाभ्यां योगिनीभ्यस्तथैव च ||
भूतेभ्यः प्रेतयक्षेभ्यो डाकिनीभ्यस्तथैव च |
एतत्पूजां प्रकुर्वीत सदर्चाक्षतचन्दनैः ||
पुनरष्टौ सर्वशेषे डन्ता देवीर्यजेतु प्रिये |
महामाया कालरात्री ततो वै सर्वमङ्गला ||
पूज्या डमरुका पश्चाद्राजराजेश्वरी तथा |
सम्पत्प्रदा भगवती कुमारी तदनन्तरम् ||

Lesungshinweise: [Die grammatische Anweisung ḍantā ist auffällig; die Fußnote bietet zum ersten Halbvers eine alternative Formulierung mit Blumengaben.]

Band III, S. 1091, Weitere Kula-Göttinnen
(यामले) कुलान्तः पूजयेदेनां कुलकोणस्थितान् यजेत् |
कामेश्वरी च वज्रेशी तृतीया भगमालिनी ||
उपरिष्टात् कुलषट्कोणेष्वेताः समर्चयेत् |
अनङ्गकुसुमाऽनङ्गमन्मथाऽनङ्गपूर्विका ||
मदनानन्दशब्दाद्या चतुर्थी कुसुमोत्करा |
पञ्चम्यनङ्गमदना अन्त्या अनङ्गपदादिका ||
शिशिरा कथिता ह्येताः शक्तयो रससङ्ख्यकाः |
अनेन विधिना पूज्या कुमारी साधकोत्तमैः ||

Lesungshinweise: [Die Namen drei und sechs werden aus den ausdrücklich gegebenen Wortbestandteilen zusammengesetzt; rasasaṃkhyaka bedeutet hier die Sechszahl. Kula ist ein technischer Ausdruck dieser Ritualtopografie und wird nicht durch eine ungesicherte anatomische Deutung ersetzt.]

Band III, S. 1091–1092, Speisebereitung und Darbringungsformel
(महाकालसंहितायाम्) समाप्याथ कुमार्यर्चां तत्पुरो भुवि वारिणा |
वर्तुलं मण्डलं कृत्वा तन्मध्ये कुलकामिनीम् ||
विलिख्य जलकुसुमाक्षतचन्दनभाजनैः |
पूजयेन्मण्डलं तच्च सुमदायै नमो वदेत् ||
स्थालीगतं च तत्सर्वमन्नं तत्र निवेश्य हि |
नानाविधां च सामग्रीं लेह्यचोष्यादिभिर्वृताम् ||
मांसमीन्सुरापूर्णां भक्ष्यचर्व्यादिभिर्वृताम् |
कुमारीदक्षहस्तं च स्थापयित्वाऽन्नमूर्धनि ||
उत्तानं वक्ष्यमाणेन मनुना द्वे समुत्सृजेत् |
अत्रोत्सर्गमन्त्रस्तु |
ऐँ ह्रीँ श्रीँ स्त्रीँ सौः सर्वशक्तिस्वरूपायै सर्वसिद्धिदायै भगवत्यै कुमार्यै भक्ष्यभोज्यनानाविधान्नकल्पितषड्रसोपेतमिदं महाभोगनैवेद्यं तुभ्यमहं निवेदयामि गृहाण २ भुङ्क्ष्व २ प्रसीद २ सर्वसिद्धिं मे प्रयच्छ २ ऐँ ह्रीँ श्रीँ नमः स्वाहा |
इति पद्धत्युक्तः |

Lesungshinweise: [Die Ziffer २ markiert jeweils die Wiederholung. Historischer Ritualbeleg, einschließlich der problematischen Bewirtung von Kindern mit Alkohol; keine heutige Praxisempfehlung.] Die rechte Hand der Kumārī wird über den Speisen mit nach oben gerichteter Handfläche beschrieben; der letzte Halbvers vor dem Mantra ist beschädigt.

Band III, S. 1092, Gleichartige Bewirtung und Beobachtung
तथा |
इतरासां कुमारीणां प्रत्येकं पूजनं चरेत् |
गन्धपुष्पैर्धूपदीपैर्नैवेद्यैरक्षताङ्कुरैः ||
तथा |
अन्नानि यादृशान्यस्यै मुख्यायै कल्पितानि हि |
अन्याभ्यस्तादृशान्येव दातव्यान्येष निश्चयः ||
फलाफलं तु मुख्याया ज्ञेयमत्र विपश्चिता |
भुञ्जानासु कुमारीषु न तर्ह्यर्चां समाचरेत् ||
नान्यत्र च मनो दद्यात् संवादं नैव कल्पयेत् |
कोलाहलं निषेधेत अमङ्गल्यानि यानि च ||
हसितापानवायुं च प्रयत्नेन विवर्जयेत् |
सावधानो भवेदत्र किमादौ भक्षयन्ति ताः ||
मिथः किं वा प्रजल्पन्ति कुत्र वा वस्तुविग्रहः |
कुत्र दृष्टिं प्रक्षिपन्ति भीताः किं वा वदन्त्यमूः ||
इत्यादि नानाजातीयाश्चेष्टा आसां प्रयत्नतः |
सावधानतया ज्ञेया भद्राभद्रस्य सूचकाः ||

Lesungshinweise: [Historische Divinationsvorstellung; gewöhnliches kindliches Verhalten erhält dadurch keine objektive Vorhersagekraft.]

Band III, S. 1093, Kumārī-Stotra während der Mahlzeit
भक्षयन्तीषु तास्वेव पठेत् तत्स्तोत्रमीश्वरम् |
कृताञ्जलिर्नम्रशिरा आसामग्रे क्षिपन् दृशौ ||
जय कालि महाभीमे भीमरावे भयापहे |
संसारदावाग्निशिखे वृजिनार्णवतारिणि ||
ब्रह्मेन्द्रोपेन्द्रभूतेशप्रभृत्यमरवन्दिते |
सर्गपालनसंहारकारण्यहितमारिणि ||
गुह्यकालि परानन्दरसपूरितविग्रहे |
परब्रह्मास्वादकैवल्यानन्ददायिनि ||
गुणातीतेऽपि सगुणे महाकल्पान्तनर्तकि |
कुमारीरूपमास्थाय विज्ञानप्रज्ञास्वरूपिणि ||
आगताऽसि ममागारं शारदर्चासमाप्तये |
सांवत्सरिककल्याणसूचनाय तथैव च ||
धन्योऽस्मि कृतकृत्योऽस्मि सफलं जीवितं मम |
यस्मात् त्वमीदृशं कृत्वा कौमारं रूपमुत्तमम् ||
गुह्यकालि समायाताऽसि तत्पूजाजिघृक्षया |
त्वमेवैतेन रूपेण देवेभ्यः प्रार्थिता पुरा ||
दत्तवत्यसि साम्राज्यं वरानपि समीहितान् |
मह्यमप्यद्य देवेशि वरं देहि सुपूजिता ||
ब्रह्मणे सृष्टिसामर्थ्यं त्वं पुरा दत्तवत्यसि |
विष्णवे च त्वमेवादास्तथा पालकशक्तिताम् ||
महारुद्राय संहारकर्तृत्वमददः शिवे |
देवेभ्यश्चापि दैत्यानां नाशने दक्षतामपि ||
अन्तर्यामिन्यसीशानि त्रिलोकीवासिनामपि |

Lesungshinweise: [Einzelne Sandhiverbindungen des Drucks sind unregelmäßig, insbesondere der Vers zur Brahman-Erfahrung; der Sinn ist hier durch den unmittelbaren Zusammenhang erschlossen.]

Band III, S. 1094, Fortsetzung des Kumārī-Stotra
निवेदयामि किं तेऽहं सर्वैकैकसाक्षिणि |
शत्रुनाशं राज्यलाभं शरीरारोग्यमेव च ||
त्वत्पादाम्बुजयोर्भक्तिं याचेऽहं चतुरो वरान् |
नमस्ते भगवत्यम्ब नमस्ते भक्तवत्सले |
नमस्ते जगदाधाररूपिणि पाहि मां सदा ||
मातर्वेद्मि रूपं ते न शरीरं न वा गुणम् |
भक्त्या हृदि स्थितया पूजां तव जानाम्यन्यधीः ||
त्वं माता त्वं पिता बन्धुस्त्वमेव जगदीश्वरि |
त्वं गतिः शरणं त्वं च स्वर्गस्त्वं मोक्ष एव च ||
विहाय त्वां जगन्मातर्नान्यां जानामि देवताम् |
नमस्तेऽस्तु नमस्तेऽस्तु नमस्तेऽस्तु नमो नमः ||

Lesungshinweise: [der letzte Ausdruck anyadhīḥ ist unsicher] [Im Erkenntnissatz ist die Negation im Druck ungleichmäßig gesetzt; die Übersetzung wahrt die erkennbare Aussage über die Unbegreiflichkeit der Göttin.] Mutter, ich kenne weder deine Gestalt noch deinen Leib noch deine Eigenschaften; ich kenne nur deine Verehrung durch die Hingabe im Herzen … [der letzte Ausdruck anyadhīḥ ist unsicher].

Band III, S. 1094, Verabschiedung und Beginn der Vorzeichendeutung
एभिः श्लोकैः स्तुतिं कृत्वा कुमारीणां वरानने |
दद्यादाचमनीयं हि भोजनान्ते गतत्वरः ||
ततः प्रदद्यात् ताम्बूलं मृगनाभिभावितम् |
सह वाद्यादिभिस्तावदनुव्रज्य विसर्जयेत् ||
शुभाशुभफलं वच्मि साम्प्रतं तव पार्वति |
तत्रादौ शुभं वक्ष्ये विपरीतं ततोऽस्य च ||
तदुच्छिष्टं ततो दद्याज्जम्बुकेभ्योऽथ भूतले |
निक्षिपेदप्सु वा देवि समालोड्य विसर्जयेत् ||
आदौ भक्ते करं दत्ते सुभिक्षं विषये भवेत् |
पायसे यजमानस्य पशुवृद्धिः प्रजायते ||
घृते स्यादायुरारोग्यं पूजामैश्वर्यवृद्धये |
तथा मोदकशष्कुल्योः सन्ततिर्भूयसी भवेत् ||

Lesungshinweise: [Der Wortlaut pūjām aiśvaryavṛddhaye ist unklar. Alle Deutungen sind historische Omenbehauptungen.] Eine beschädigte Wendung verbindet eine weitere Handlung oder Speise mit Verehrung und Machtzuwachs.

Band III, S. 1095, Historische Omen einzelner Fleischspeisen
मत्स्यजातिविभवलाभः कृशरे यानसम्पदः |
मांसे तु पुत्रलाभः स्यात् तेमने कामिनी भवेत् ||
फलं मांसविशेषस्य भिन्नं भिन्नं ब्रुवे हि तत् |
अर्थलाभस्तु वाराहे खाड्गे तु विजयो रणे ||
माहिषेण तु मांसेन राज्यप्राप्तिर्भवेद्ध्रुवम् |
आरोग्यं हारिणेनाशु कार्णसारेण वाग्मिता ||
शाशे मेधावितां गच्छेदाजे ह्यजठरतामपि |
आवेये पलले देवि सर्वकल्याणमाप्नुयात् ||
कामठे मेदिनीलाभो बहुत्वं च राष्ट्रे |
वार्ध्रीणसे शत्रुनाशो हांसे मनुजवश्यता ||
तैत्तिरेऽभीष्टसिद्धिश्च वर्तके पापसंक्षयः |
मदालाभो बलाकायां फटक्षेत्रे विश्ववश्यता ||

Lesungshinweise: [Dies sind historische Speiseomen, keine Wirkungszusagen. Mehrere Tiernamen und der Schildkröten-Halbvers sind beschädigt; zoologische Gleichsetzungen werden dort nicht erfunden.] Mehrere Tiernamen und der Schildkröten-Halbvers sind beschädigt; zoologische Gleichsetzungen werden dort nicht erfunden.]

Band III, S. 1095–1096, Weitere Speise- und Gegenstandsvorzeichen
कीर्तिस्तु महती दध्नि दुग्धे सम्पदनुत्तमा |
पिष्टके तनयावाप्तिः शाके च रिपुसंक्षयः ||
हालाया पुण्यवृद्धिः स्याच्चोष्ये सम्पत् सुवामिता |
धनागमः फाणिते तु काञ्चिकायां बलोन्नतिः ||
तुम्बीवृन्ताककूष्माण्डकारवेल्लपटोलकैः |
घोषकारुण्डदीर्घीशिमूलकैस्तेमने कृते ||
विद्यालाभो भवेद्देवि तक्रे वाक्पटुताऽपि च |
गोधूमचूर्णघटिते वस्तुनि प्रतिभा रणे ||
वेद्र्यां दृष्टौ भवेन्मोक्षो मण्डपेऽभ्युन्नतिर्भवेत् |
चामरच्छत्रयोस्तालवृन्तपर्यङ्कयोरपि ||
घण्टादर्पणयोश्चापि दृश्याने भूरिरुत्तमा |
आकण्ठपालङ्कारयोः स्वर्णजालवस्त्रेषु ||
नानाविधानि द्रव्याणि भवन्ति महितुः प्रिये |
एवंविधानि भूयांसि वर्धितान्यशुभानि च ||
शुभादेशानि जायन्ते विपरीतान्यतः शृणु |

Lesungshinweise: [Die Gemüsefolge, der Schmuckvers und vardhitānyaśubhāni sind beschädigt; der zuletzt genannte Ausdruck passt nicht eindeutig zum Übergang von günstigen Zeichen.] Eine Gemüsezubereitung aus Flaschenkürbis, Aubergine, Kürbis, Bittermelone, Paṭola und weiteren im Druck beschädigt benannten Gemüse- und Wurzelarten wird mit Wissenserwerb verbunden, Buttermilch mit Redegewandtheit und eine Weizenmehlzubereitung mit Geistesgegenwart im Kampf.

Band III, S. 1096, Historische Deutung von Stimmung und Verhalten
मुख्यभूता कुमारी चेद्धसति द्वित्रिवारकम् ||
दुर्भिक्षं जायतेऽवश्यं प्रजाः स्युः पीडिता अपि |
राजा विनाशमायाति कुमार्या रोदने कृते ||
उच्चारं तु महामारि पुरीषे पुरदाहनम् |
अभोजने शत्रुभयमापदो बहुभोजने ||
अभाषणे त्वाभयाः स्युः विपदो बहुभाषणे |
उपसर्गा बहुविश्वान्तेष्ठा करपादयोः ||
अतिलज्जा विनाशाय तथा निर्लज्जता शुभा |
नामोदभावस्तु मौने स्युः स्वल्पं वाचोर्विनाशनम् ||
सर्वनाशस्तु भीतायां क्रुद्धायां मृत्युर्व च |
आवेशो तत्क्षणाद्राज्ञो म्रियते नात्र संशयः ||
शङ्कितायां शत्रवृद्धा शान्तायामनित्यो भयम् |
चिन्तितायां तु विजयं तद्राष्ट्रस्य पातनम् ||
मोहे वित्तविनाशः स्याज्जाड्ये पूजा च निष्फला |
चाञ्चल्ये चञ्चला लक्ष्मीः पूजकस्यैव जायते ||
विषादवत्यथ यदि कुमारी तत्र जायते |
सरुजं सरुजं राष्ट्रं तदा स्यात्ति पार्वति ||
रोगेण म्रियते राजा यदि रुग्णा प्रजायते |

Lesungshinweise: [Historische Zuschreibungen, keine Aussagen über tatsächliche Folgen kindlichen Verhaltens. Die beschädigten Sätze, besonders upasargā…, nāmodabhāva…, śāntāyām… und cintitāyām…, werden nicht durch erfundene Einzeldeutungen geschlossen.] viel Sprechen werden unterschiedlich bewertet, der Schweigevers ist beschädigt. Reichsuntergang stehen in beschädigten Versen, deren Verknüpfung offenbleibt. Die beschädigten Sätze, besonders upasargā…, nāmodabhāva…, śāntāyām… und cintitāyām…, werden nicht durch erfundene Einzeldeutungen geschlossen.]

Band III, S. 1097, Weitere historische Verhaltensomen
दुर्भिक्षमरकातङ्का यद्यश्रूणि विमुञ्चति ||
सर्वनाशो भवेत् तर्हि धुनोति यदि मस्तकम् |
त्रस्तायां रिपुस्त्रासस्तस्य राज्ञः प्रदिश्यते ||
कम्पे सति स्याद्विमुखी कालिका परमेश्वरी |
नीचैः शिरश्चेत् कुरुते असन्तुष्टा तदेश्वरी ||
हीनायुः स्यात्तदा पृष्ठोपरि निवेद्य … |
पूजकस्य भवेद्दैन्यं व्याकुला यदि जायते ||
मोहेन व्याकुलायां तु सर्वं नगरमाकुलम् |
व्रीडितायां भवेद्रोगः स्तवे दारधनक्षयः ||
अधोवायुं पतति चेत् कुमारीदैवयोगतः |
पीडितं परचक्रेण तदा भवति पत्तनम् ||
गीतं गायति चेत्तत्र कुमारी रहितक्रिया |
संप्रजाराष्ट्रतनयदारस्य नृपतेर्मृतिः ||
सहागताभिः कदा चिदसत्या विवदते यदि |
तदा समायात्यकस्मात् परचक्रं सुदारुणम् ||
यया कया चित् सार्धं वा येन केन चिदेव वा |
कुमारी भाषते दीनभयमन्दासाहसा ||
प्रजायन्ते तदा तस्य विषयेषु षडीतयः |
व्यत्यासं यदि भक्तस्य कुरुते करचालनैः ||
तुरस्त समस्तं भवति मनसो वाञ्छितं प्रिये |
उपायनीकृतं यद्द्रव्यं देव्यै तु मण्डपे ||
तच्चेत् कराभ्यां स्पृशति कान्दिशीको भवेन्नृपः |
निरीक्ष्यति च दीपं कुमारी मुखमारुतैः |

Lesungshinweise: [Die besonders beschädigten Stellen bleiben im Sanskrit erkennbar; der Zusammenhang erlaubt dort keine gesicherte vollständige Einzeldeutung.] Der folgende Vers zur verkürzten Lebensdauer ist beschädigt. Das Bewegen oder Durcheinanderbringen der Speise wird auf die Wünsche des Verehrers bezogen, doch die Ergebnislesung ist beschädigt.

Band III, S. 1098, Trancevorstellungen und Drohzeichen
बुद्धिभ्रंशो भवेत् तर्हि ज्ञानलेशोऽपि नश्यति |
दैवयोगाच्च नृत्यन्ति कुमार्यश्चेत् सुराकुलाः ||
सराजकः सचिवयः श्मशानमिव जायते |
वासांस्युत्सृज्य नग्नाः स्युर्यदि तत्र कुमारिकाः ||
शत्रुभिर्हन्यते तर्हि राजा समरमूर्धनि |
यदि … कुर्दन्ते करौ धृत्वा भ्रमन्ति च ||
भूतावेशः क्षितीशस्य जायते नात्र संशयः |
उच्चरिष्यामि हास्ये वा वदन्तीत्थं कुमारिकाः ||
भोजनावसरे तर्हि महामारीभयं भवेत् |
वामे वा दक्षिणे वाऽपि चलत्तारकया दृशा ||
रक्तौष्ठ्या धूर्णते शिरः सव्य कुमारिका |
कुरुते वाऽट्टहासं सा येन त्रस्यन्ति मानवाः ||
भूतावेशो भवेत्तर्हि प्रेता नृत्यन्ति वा पुरे |
दन्तैर्दन्तान् पीडयित्वा कुर्याति कटकटारवम् ||
प्रयाति सदनं मृत्योः सदारसुतबान्धनः |
दृशावनिमिषे कृत्वा सन्दश्योष्ठं रवेण हि ||
सन्तर्जयति शीर्षं चेत् कम्पयन्ती कुमारिका |
तदेव फलमुद्दिष्टं यत् स्यात् कटकटारवे ||

Lesungshinweise: [Historische Trance- und Omenvorstellungen. Die Verse zum Springen und zur Kopf-/Augenbewegung sind beschädigt; surākulāḥ deutet auf Alkoholeinfluss. Das Verhalten der Kinder wird hier von der Quelle gedeutet, nicht von der Ausgabe bestätigt.] Die Verse zum Springen und zur Kopf-/Augenbewegung sind beschädigt; surākulāḥ deutet auf Alkoholeinfluss.

Band III, S. 1098, Beginn der Liste sonstiger ungünstiger Gebärden
अवाचितकं भजन्मौने करणात्रं स्वपूजने च |
शिरोऽस्य च नमयेद्दण्डुष्ठेन लिखेद्भूतलम् ||
विदध्याद्भूतले रेखां करजो निष्प्रयोजनम् |
पादाभ्यां कराभ्यां च कण्डूयेथ वा शिरः ||
तृणान्यकारणाल्लिख्यादङ्गुलीस्फोटमाचरेत् |

Lesungshinweise: [Der erste Halbvers und die Körperteilverbindung bleiben unsicher; die Liste wird auf der nächsten Seite fortgesetzt.] Genannt werden das Senken des Kopfes, Zeichnen auf den Boden mit dem großen Zeh, zweckloses Ziehen von Linien mit dem Fingernagel, das Kratzen des Kopfes – die Körperteilangabe davor ist beschädigt –, Spielen mit oder Bearbeiten von Grashalmen ohne Anlass und Fingerschnippen.

Band III, S. 1099, Abschluss der ungünstigen Gebärdenliste
पाणिभ्यां मुद्रयेन्नेत्रे द्वौ कर्णौ पिदधाति वा ||
करोति वा बाहुटिकां पाणिमुष्टिं करोति वा |
महान्तं ग्रासमादत्ते मुखं व्यादाय तिष्ठति ||
अन्नोपरि क्षुतं धत्ते जम्भणं वा मुहुर्मुहुः |
गृहीत्वा पाणिना चान्नं चतुर्दिक्षु क्षिपत्यपि ||
उत्थाय वा प्रचलति त्यक्त्वाऽत्रैव पूजनं तथा |
आयाति वमनं वाऽस्याः स्त्यानी रोमहर्षवेपथू ||
निर्गच्छतो वा तदन्नात् पयाश्रवे हेतुमन्तरा |
अकस्मादेव कुरुते काकुं चैत् कारणं विना ||
अश्लीलं वल्गति तथा स्वप्नार्थं प्ररोदिति |
आमुक्तकाङ्गुलीमुद्वहेदहं यास्यामि वा वदेत् ||
यस्य कस्यापि वा कुर्याद्वितर्जने तत्स्थले स्थिता |
उपालभते वा कांश्चित् सहैवास्या उपेयुषी ||
भिनत्ति वा निजाङ्गे वा स्वहस्तवलयानि वा |
कृते मृतस्य कस्यापि बन्धोः शोचति तत्र सा ||
यत्किञ्चिद्वा प्रलपति निर्निमित्तं कुमारिका |
सर्वमेतदमाङ्गल्यं विज्ञेयं त्रिदशार्चिते ||

Lesungshinweise: [Mehrere Wortverbindungen sind beschädigt, besonders payāśrave und āmuktakāṅgulīm; gewöhnliche kindliche Bedürfnisse oder Beschwerden werden hier historisch divinatorisch gedeutet.] Es folgen beschädigte Angaben zu Flüssigkeitsaustritt, unvermitteltem klagendem Ton, ungehörigem Reden, Weinen wegen eines Traums und einer Fingergebärde; auch „Ich will gehen“ wird genannt.

Band III, S. 1099–1100, Zusammenfassung der Omendeutung und Abhilfe
दुर्भिक्षं धननाशं च रोगो मारीभयं तथा |
पदे पदे च विपदः शोको व्याधी रिपुभीतिः ||
परचक्रागमोऽकस्मादग्निदाहः पुरे गृहे |
मृत्युत्रासश्च दारिद्र्यं विच्छेदो बन्धुभिः सह ||
भूतप्रेतपिशाचाभिनिवेशोऽपि गृहे गृहे |
अथाभिर्तु महारोगैः प्रजानां निधनं भवेत् ||
कुमारीचेष्टितद्वारा जायते हि शुभाशुभम् |
वार्षिकं च फलं राज्ञो जयो वाऽथ पराजयः ||
मृत्युदुःखं धनं सौख्यं शत्रुभीतिर्बलोन्नतिः |
राज्यवृद्धिः प्रजापीडा व्यङ्गताऽनीकसंक्षयः ||
कुमारीपूजनात् सर्वं ज्ञायते भोजनादपि |
परीक्ष्य यत्नतस्तस्माद्राज्ञा स्वस्य शुभाशुभम् ||
अर्चनैवापि विशेषेण भोजनेन सुरेश्वरि |
जाते शुभे समीचीनं वृत्ते तदितरत्र हि ||
काम्यार्चां बहुसम्भारैर्दोषं तज्जं निवारयेत् |
निवृत्य स्वगृहं रुग्णा याता यदि कुमारिका ||
तस्मिन्नेवाहनि भवेत्तथापि न शुभं फलम् |
इत्यादि फलवाहुल्यं शुभस्याप्यशुभस्य च ||
मया विविच्य कथितं प्रियस्व हृदि यत्नतः |
ततो निशीथसमये विधिवत् पूजनं ततः ||

Lesungshinweise: [Historische Divination und rituelle Abhilfe; keine medizinische oder prognostische Aussage der Ausgabe.]

Band III, S. 1100, Wiederholte Verehrung und Gleichsetzung mit Prakṛti
(वाडवानलीये) पूजिता शारदार्चायां या कुमार्युक्तलक्षणा |
सर्वपर्वसु सा पूज्या यावत् पुष्पं न दृश्यते ||
पुष्पमित्युपलक्षणम् |
महाकालः |
पीठमन्याः प्रकुर्वीत धूपदीपानुलेपनैः |
नैवेद्यैरुपहारैश्च गीतवाद्यादिभिस्तथा ||
(यामले) कुमारीपूजिता हन्ति कलुषं पूर्वसञ्चितम् |
कुमारिकां विजानीयात् साक्षात् प्रकृतिरूपिणीम् ||

Lesungshinweise: Der anschließende Mahākāla-Vers nennt die Verehrung des Pīṭha mit Räucherwerk, Lichtern, Salbung, Speisegaben, Geschenken, Gesang und Instrumenten; sein Satzanfang ist beschädigt.

Band III, S. 1101, Verdienst und regelmäßige Kumārī-Verehrung
पत्रं पुष्पं फलं तोयं यत्किञ्चिद्वस्तु शोभनम् |
अनन्तफलदं प्रोक्तं कुमार्यै चेत् समर्पयेत् ||
भोजिता चेत् कुमारी स्याद्भोजितं भुवनत्रयम् |
ब्राह्मणाय सुशीलाय कुमारीं यः समर्पयेत् ||
पृथिवीदानजं पुण्यं सोऽश्नुते नात्र संशयः |
स सर्वसिद्धिमाप्नोति यः कुमारीं समर्चयेत् ||
वसन्ति सततं देहे कुमार्या योगिनीगणाः |
अतः पूज्या नमस्या सा लालनीया तदिच्छया ||
अहरहः पूजयेदेकां कुमारीं साधकोत्तमः |
विना कुमारिकापूजां न पर्व परिहापयेत् ||
यो नित्यमर्चयेदेनां तस्य स्यात् सिद्धिरुत्तमा |
नवरात्रे समायाते नवम्यन्तं निशातधीः ||
नानोपहारैरभ्यर्च्य कुमारीं वृद्धिपूर्वकम् |
वृद्धिक्रमેણ प्रयजेद्वाञ्छितां सिद्धिमाप्नुयात् ||

Lesungshinweise: [Die Übergabe eines Mädchens gehört zur historischen Sozial- und Gabenvorstellung der Quelle und ist keine heutige Empfehlung.]

Band III, S. 1101–1102, Neun Namen und Abschluss der Kumārī-Pūjā
अथ वा पूजयेन्मन्त्री युवतीर्नव संख्यकाः |
हृल्लेखा गगना रक्ता महासूक्ष्मा करालिका ||
इच्छा ज्ञाना क्रिया दुर्गा नवनामभिरीरिताः |
पूर्ववत् पूजयेन्मन्त्री जपेत् साग्रं सहस्रकम् ||
यदि सा क्षोभमायाति स्वयमेव विलासिनी |
तया सह नयेद्रात्रिं वासरं वा निशातधीः ||
कुमारीं न स्पृशेदेव भावयुक्तेन चेतसा |
अन्यथा मृत्युमाप्नोति नो चेद्वी पराङ्मुखी ||
(महाकालसंहितायाम्) एवं दोषगुणौ ज्ञात्वा कुर्वीत विधिपूर्वकम् |
कुमारीपूजनं भक्त्या शारदपूजनकर्मणि ||
बलिहोमादयश्चास्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् |
इति कुमारीपूजाविधिः |

Lesungshinweise: [Der Übergang von yuvatī zu kumārī und die beschädigte Schlusswendung sind mehrdeutig; es wird keine sexuelle Handlung in den Wortlaut hineingelesen.]

Band III, S. 1102, Beginn des Śivā-Bali an die Schakalin
अथ शिवाबलिः |
(कुलचूडामणौ) बिल्वमूले प्रान्तरे वा श्मशाने वाऽपि साधकः |
मांसप्रधानं नैवेद्यं सन्ध्याकाले निवेदयेत् ||
(महाकालसंहितायाम्) परार्द्धे निशाकाले महारण्यसमीपतः |
गृहीत्वा भक्ष्यवस्तूनि पूजासम्भृतिमप्युत ||
आत्मैरनुगतो द्वित्रैः प्रदद्यात् फेरवीबलिम् |
आमानि पक्वान्यपि च मांसानि विधिनाऽर्चयेत् ||
तत्रोदीचीदिग्वदनो वीतभीः शुचिरूर्जितः |
प्राणायामं षडङ्गं च विधायार्घ्यं प्रपूज्य वै ||
उत्थाय मुक्तचिकुरः शिवा आकारयेच्छनैः |
(कुलचूडामणौ) कालि कालीति वक्तव्यं तत्र सा शिवरूपिणी |
पशुरूपा समायाति परिवारगणैः सह ||
भुक्त्वा रौति यदैशान्यां मुखमुन्नीय सुस्वरम् |
तदैव मङ्गलं तस्य नान्यथा कुलभूषण ||
अवश्यमन्नदानेन तोषयिष्येत शिवाम् |
नित्यश्राद्धं यथासन्ध्यावन्दनं पितृतर्पणम् ||
तथैव कुलदेवीनां नित्यता कुलपूजने |
पशुरूपां शिवां देवीं यो नार्चयति निर्जने ||
शिवारावेण तस्याशु सर्वं नश्यति निश्चितम् |

Lesungshinweise: [Historische Tierfütterung und Divination. Einzelne Übergänge des Drucks, besonders ātmair, sind beschädigt.] Einzelne Übergänge des Drucks, besonders ātmair, sind beschädigt.]

Band III, S. 1103, Bedeutung und Anrede der Śivā-Gabe
जपपूजाविधानानि यत्किञ्चित्सुकृतानि च ||
गृहीत्वा शापमादाय शिवा रोदिति निर्जने |
एकया तुष्यते यत्र शिवया देवभैरव ||
तत्रैव सर्वशक्तीनां प्रीतिः परमदुर्लभा |
पशुशक्तिर्नरे शक्तिः पक्षिशक्तिश्च भैरव ||
पूजिता विगुणं कर्म सगुणं कारयेद्यतः |
तेन सर्वप्रयत्नेन कर्तव्यं पूजनं महत् ||
राजादिभयमापन्नं देशान्तरभयादिकम् |
शुभाशुभानि कर्माणि विचिन्त्य बलिमाहरेत् ||
गृह्ण देवि महाभागे शिवे कालाग्निरूपिणि |
शुभाशुभफलं व्यक्तिं ब्रूहि गृह्ण बलिं तव ||
एवमुच्चार्य दातव्यो बलिः कुलजनप्रिये |

Lesungshinweise: [Der Eingang ist als Fortsetzung der Strafandrohung des vorigen Blatts zu lesen; diese bleibt eine Aussage der historischen Quelle.]

Band III, S. 1103–1104, Beobachtung der Schakalinnen und Begleitgaben
(महाकालसंहितायाम्) स्थानादस्मादपसरेत् किञ्चिद्दूरतः प्रिये |
शिवा यथा वीतभया आगच्छन्त्यत्र सन्निधौ ||
तत्र स्थित्वा निरीक्षेत किं किं ता भक्षयन्ति हि |
सर्वा आगत्य चेत् सर्वं प्रदत्तं भक्षयन्ति हि ||
विनिर्दिशेत् सर्वसिद्धिं राज्यलाभं धनागमम् |
यद्यत् ता भक्षयन्त्यन्नं तत्तत् फलमवाप्नुयात् ||
यद्यच्चत्र नैव खादन्ति तत्तन्नैव फलं लभेत् |
कुमारीपूजनादौ तु विशेषोऽस्योपवर्णितः ||
तेन नात्र ब्रुवे देवि ग्रन्थाधिक्यभयादपि |
कुमारीरूपमास्थाय यथाऽऽयाति महेश्वरी ||
शिवारूपं तथा कृत्वा स्वयमायाति कालिका |
ततो भक्तिः प्रकर्तव्या तासु यत्नेन साधकैः ||
शिवासु भक्षयन्तीषु सर्वेभ्यो बलिमाहरेत् |
संहारभैरवायादौ वटुकेभ्यस्ततः परम् ||
विनायकेभ्यो मातृभ्यः क्षेत्रपालेभ्य एव च |
योगिनीभ्यो डाकिनीभ्यः शिवदूतीभ्य एव च ||
पुरोक्तो मन्त्र आसिद्धिं तेन तेन बलिं हरेत् |
महदैश्वर्यमाप्नोति निःशेषं भक्षयन्ति चेत् ||
अर्धं तु मध्यमा सिद्धिरभक्षं तु विपद्भवेत् |
(कुलचूडामणौ) यदि नो गृह्णाते वत्स तदा नैव शुभं भवेत् |
शुभं यदि भवेत्तत्र भक्षते तदशेषतः ||

Lesungshinweise: [Die historischen Deutungen werden berichtet, nicht als Prognosen bestätigt.]

Band III, S. 1104, Beginn des Śivā-Stotra
(महाकालसंहितायाम्) खादितोत्थाय तिष्ठत्सु शिवावृन्देषु तत्र हि |
दण्डवत् प्रणमेत् सर्वाः स्वेष्टदेवीधिया स्वयम् ||
पुष्पाञ्जलिं समादाय गन्धचन्दनचर्चितम् |
उत्थाय मुक्तचिकुरो मीलिताक्षो दिगम्बरः ||
भक्तिशाली वीतभयः किञ्चित्प्रणतकन्धरः |
स्तुतिं कुर्यात् स्तवैरेतैः प्रार्थनापूर्वकम् ||
शिवारूपधरे देवि गुह्यकालि नमोऽस्तु ते |
उल्कामुखि ललज्जिह्वे घोररावे शृगालिनि ||
श्मशानवासिनि प्रेते शवमांसप्रियेऽनघे |
अरण्यचारिण्यम्बे शिवे जम्बुकरूपिणि ||
नमोऽस्तु ते महामाये जगत्तारिणि कालिके |

Band III, S. 1105, Abschluss des Śivā-Stotra
मातङ्गि कुक्कुटे रौद्रि महाकालि नमोऽस्तु ते ||
सर्वसिद्धिप्रदे भीमे भयङ्करि भयापहे |
प्रसन्ना भव देवेशि मम भक्तस्य चण्डिके ||
संसारसागरतरे जय सर्वशुभङ्करि |
विद्रस्तनिकरे चण्डि चामुण्डे मुण्डमालिनि ||
संहारकारिणि क्रुद्धे सर्वसिद्धिं प्रयच्छ मे |
दुर्गे किराति शबरि प्रेतासनगतेऽभये ||
अनुग्रहं कुरु सदा कृपया मां विलोकय |
राज्यं प्रयच्छ विकटे वित्तमायुः सुतान् स्त्रियम् ||
शिवाबलिप्रदानेन त्वं प्रसन्ना भवेश्वरि |
नमस्तेऽस्तु नमस्तेऽस्तु नमस्तेऽस्तु नमोऽस्तु ते ||
इत्येतैः षड्भिः श्लोकैः शिवास्तोत्रमुदीरयेत् |

Lesungshinweise: [Die Anrede kukkuṭe und das Kompositum vidrastanikare sind textlich auffällig; die Wiedergabe wahrt die Druckform.]

Band III, S. 1105, Reste der Śivā-Gabe und Rückkehr
ततस्तच्छेषमन्नं यद्भाजने वान्यदेव वा |
सर्वं हि निखनेद्भूमौ प्रयत्नेनैव पार्वति ||
यदि काकाः खराः श्वानो ये चान्ये पापजातयः |
भक्षयन्ति तदुच्छिष्टं तदा विघ्नः प्रजायते ||
रात्रावेव समागच्छेन्निर्भयो विपिनान्तरात् |
इति शिवाबलिविधिः |
अथ कृत्यशेषमाह |
आगत्य गन्धपुष्पाद्यैः पुनर्देवीं प्रपूजयेत् |
तथा |
ततः प्रदक्षिणीकृत्य पतित्वा दण्डवद्भुवि |
भक्तिनम्रः स्तुतिं जल्पेत् काकुगद्गदया गिरा ||

Band III, S. 1105–1106, Daṇḍa-Praṇāma und Durgā-Gebet
अलिका नासिका बाहू वक्षो जठरमेव च |
पादौ क्ष्मां स्पर्शतो दण्डप्रणामः स हि गद्यते ||
आयुर्देहि यशो देहि भगं भगवति देहि मे |
पुत्रान् देहि धनं देहि कामान् सर्वांश्च देहि मे ||
प्रचण्डे पुत्रदे नित्यं सुप्रीते सुरनायिके |
कुलोद्यौतकरे चोग्रे जयं देहि नमोऽस्तु ते ||
उग्रचण्डे प्रचण्डासि प्रचण्डबलनाशिनि |
नमस्ते सर्वदा देवि विश्वेश्वरि नमोऽस्तु ते ||
दुर्गोत्तारिणि दुर्गे त्वं सर्वाशुभनिषूदनि |
धर्मार्थमोक्षदे देवि नित्यं मे वरदा भव ||
दुर्गे देवि महाभागे त्राहि मां शरणागतम् |
महिषासृङ्मदोन्मत्ते प्रणतोऽस्मि प्रसीद मे ||
हर पापं हर क्लेशं हर शोकं हराशुभम् |
हर रोगं हर क्षोभं हर मारं हर प्रिये ||
कालि कालि महाकालि कालिके पापहारिणि |
धर्मकामप्रदे देवि नारायणि नमोऽस्तु ते ||
सङ्ग्रामे विजयं देहि धनं देहि सदा गृहे |
धर्मकामार्थसम्पत्तिं देहि देवि नमोऽस्तु ते ||
महिषघ्नि महामाये चामुण्डे मुण्डमालिनि |
आयुरारोग्यविजयं देहि देवि नमोऽस्तु ते ||

Band III, S. 1106–1107, Schutzgebet mit Göttinnennamen
आयुर्ददातु मे काली पुत्रानपि सदाशिवा |
अर्थकामौ महामाया विभवं सर्वमङ्गला ||
शिरो मे चण्डिका पातु कण्ठं पातु सुरेश्वरी |
हृदयं पातु चामुण्डा सर्वतः पातु कालिका ||
ब्रह्माणी चैव कौमारी वाराही वैष्णवी तथा |
माहेश्वरी नारसिंही इन्द्राणी शिवदूत्यपि ||
महाकाली च चामुण्डा भैरवी कौशिकी तथा |
उग्रचण्डा च प्रचण्डा च चण्डोग्रा चण्डनायिका ||
चण्डा चण्डवती चैव अतिचण्डा च चण्डिका |
एताश्चान्याश्च रुद्राणि यास्ते तिष्ठन्ति शक्तयः ||
ताभिः सहैव मां रक्ष सङ्ग्रामे सङ्कटे तथा |
नानापुराणवाक्येन नानादेवर्षिभाषितैः ||
सदाशिवाज्ञया चापि त्वमेव शरणं मम |
त्वां विहायेतरां नैव संश्रये देवतां शिवे ||
अतः परं यदुचितं तत् कर्तुं मातरर्हसि |
आध्याकुलं च दारिद्र्यं रोगं शोकं च दारुणम् ||
बन्धुस्वजनवैराग्यं दुर्गे त्वं हर दुर्गतिम् |
राज्यं तस्य प्रतिष्ठा च लक्ष्मीस्तस्य सदा स्थिरा ||
प्रभुत्वं तस्य सामर्थ्यं यस्य त्वं मस्तकोपरि |
धन्योऽहं कृतकृत्योऽहं सफलं जीवितं मम ||
आगताऽसि यतो दुर्गे माहेश्वरि ममालयम् |
अर्घ्यं पुष्पं च नैवेद्यं धूपं दीपं बलिं तथा ||
गृहाण वरदे देवि कल्याणं कुरु सर्वदा |

Band III, S. 1107–1108, Darbringung der gesamten Verehrung
कृत्वैवं विधिना दण्डप्रणामस्तुतिपूर्वकम् ||
पूजां समर्पयेद्देव्यै गृहीत्वा पाणिना जलम् |
मन्त्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं सुरेश्वरि ||
यदर्चितं मया देवि परिपूर्णं तदस्तु मे |
गृहाण शारदीं पूजां मर्त्यमण्डलमागताम् ||
चण्डिके त्वां नमाम्यद्य पूजेयं प्रतिगृह्यताम् |
कायेन मनसा वाचा त्वत्तो नान्या गतिर्मम ||
अन्तश्चरसि भूतानां ज्ञात्री त्वं सर्वसाक्षिणी |

Lesungshinweise: [Die gedruckte Akkusativverbindung martyamaṇḍalam āgatām ist syntaktisch auffällig; der Bezug auf die angerufene Göttin ist aus dem Gebetszusammenhang erschlossen.]

Band III, S. 1108, Abschluss der Navamī und vereinfachte Verehrung
एतावत् कृत्यमुदितं शारदीयार्चनक्रमे |
प्रातरारभ्य देवेशि रात्रेर्यामत्रयावधि ||
शिवाबलिं कुमार्यर्चां प्रशस्तं बलिमेव वा |
हित्वाऽष्टम्यामप्ययमेव विधिः प्रिये ||
ततः प्रसादं देव्याः यदवशिष्टं भवेद्वसु |
गन्धं पुष्पं च नैवेद्यं सिद्धं वाऽसिद्धमेव वा ||
बन्धुभिः सह भुञ्जीत हास्यकौतुकपूर्वकम् |
गीतनृत्यादिकं पश्चाद्ध्यस्य विनियोजयेत् ||
क्रीडां च ज्ञातिभिः सार्धं विदधीत विचक्षणः |
एतावदशक्तौ संहितपूजोक्ता |
(कालिकापुराणे) सम्यक्कल्पोदिता पूजा यदि कर्तुं न शक्यते |
गन्धं पुष्पं च धूपं दीपं नैवेद्यमेव च ||
अभावे तोयपुष्पाभ्यां तदभावे च भक्तितः |
संक्षेपपूजा कथिता … … इति ||
इति नवमीकृत्यम् |

Lesungshinweise: Gesang, Tanz, Unterhaltung und Spiele mit Verwandten schließen sich an; eine Wortverbindung vor „veranstalten“ ist beschädigt.

Band III, S. 1108–1109, Revanta-Verehrung vom zweiten bis neunten Tag
अथ द्वितीयादिनवमीपर्यन्तं रेवतादिपूजाविधिः |
तदुक्तं (स्कन्दपुराणे) शान्तये वृद्ध्येऽश्वानामात्मनो विजयाय च |
द्वितीयादिनवम्यन्तं रेवतं पूजयेन्नृपः ||
ग्रन्थान्तरे |
आश्विनस्य सिते पक्षे नवमी यावदेव हि |
द्वितीयां तिथिमारभ्य पूजयेद्विविधार्चनैः ||
रेवतमुच्चैःश्रवसं तुरङ्गानभिरक्षितान् |
वर्धन्ते वाजिनस्तेन सर्वोपद्रववर्जिताः ||
अभिरक्षितानिति रक्षणहेतुस्तद्विधिरुक्तः |

Lesungshinweise: [Im Druck erscheint überwiegend Revata ohne n; die Abschnittsbezeichnung Revanta folgt der erkennbaren Gottheit, die abweichende Quellenschreibung bleibt im Sanskrit erhalten.]

Band III, S. 1109, Śālihōtra über Svātī und den Pferdeschutz
(शालिहोत्रे) अश्वयुजि शुक्लपक्षे द्वितीयादि सप्तरात्रं तु |
वडवारूपेणैका स्वातिः सौरे रथं वहति ||
सा मोरणाक्रान्ता क्रुद्धाऽन्यान्यान्निरीक्षते वाहान् |
तेषां तेजः सत्त्वं बलं च क्रूरस्तु निगृह्णाति ||
सञ्जायन्ते रोगा महोपसर्गाः समन्विताः कष्टाः |
तस्मात् स्वात्युपतापे वाजिषु पीडा भवेन्महती ||
एवं च सप्तरात्रं स्वातेः समागम एव विनिर्दिष्टः |
तत्र दिवाकरकिरणैरस्पृष्टा वाजिनो रक्ष्याः ||
शालां ततोपलिप्तां मनोरमां वर्जितां च रविकिरणैः |
नानाकारैः पुष्पैरलङ्कृतां धूपितां कुर्यात् |
तस्यां स्नातास्तुरगाः सुधूपिताः अर्चिता द्वितीयायाम् ||
पुरुषैश्च शस्त्रहस्तैः सप्ताहं रक्षितव्यास्तु |
तथा |
शुभेऽहनि मुहूर्ते च क्षमापतिः सपुरोहितः |
कृतमङ्गलसंस्कारान् वाहान् शालां प्रपादयेत् ||

Lesungshinweise: [Mythologisch begründete historische Pferdehaltung; moraṇākrāntā und der Wechsel des grammatischen Subjekts sind beschädigt.] Ein beschädigter Satz beschreibt sie als bedrängt und zornig auf andere Pferde blickend; dabei würden Glanz, Lebenskraft und Stärke der Pferde geschwächt, Krankheiten und schwere Störungen entstünden.

Band III, S. 1109–1110, Svātī als Gemahlin der Sonne
ज्योतिःशास्त्रेऽपि |
स्वाती नाम रवेः पत्नी वडवारूपिणी रथम् |
वहन्ती साऽऽश्विने मासि सूर्यरश्मिसमाश्रिता ||
सप्ताहं पीडयेदश्वांस्ततः स्नानार्चितान् गृहे |
रेवतं पूजयित्वाऽथ बद्धा पोटलिकां गले ||

Lesungshinweise: [Der Satz geht unmittelbar in die folgende praktische Stallordnung über; die kosmische Erklärung ist als Quellenanschauung wiedergegeben.]

Band III, S. 1110, Stallordnung und Schutzbeutel
तथा |
शुक्लपक्षे द्वितीयायां शालां संवेक्ष्य रक्षयेत् |
आदित्यरश्मितो वाहान् कटैर्वस्त्रादिकैस्तथा ||
अस्तं गते दिनकरे कटादीनपकर्षयेत् |
प्रभातार्थं पुनर्देयान्यावत् सन्ध्या न जायते ||
शालाप्रवेशनिर्हितां रक्षां कण्ठे प्रदापयेत् |
लोहकं निम्बपत्राणि गुग्गुलं सर्षपान् घृतम् ||
नैलम्ब्रह्मां वचां हिङ्गु बध्नीयाद्वाजिनां गले |
घर्षणं भ्रमणं चैव तथा चैवोपवर्तनम् ||
निशाशेषे प्रकर्तव्यं यावद्दूरे दिवाकरः |
एतत्प्रतिदिनं कुर्यात् सप्तरात्रमतन्द्रितः ||
कारयेद्ब्राह्मणैश्चैव शान्तिस्वस्त्ययनानि च |
(ब्रह्मपुराणेऽपि) शान्तिस्वस्त्ययनं कार्यं तदा तेषां दिने दिने |
धान्यं भल्लातकं कुष्ठं वचां सिद्धार्थकांस्तथा ||
पञ्चरङ्गेण सूत्रेण कण्ठे तेषां तु बन्धयेत् |
वायव्यैर्वारुणैः सौरैः शान्तिमन्त्रैः सर्वेणैः ||
वैश्वदेवैस्तथाऽन्यैर्होमः कार्यो दिने दिने |
तुरगा रक्षणीयाश्च पुरुषैः शस्त्रपाणिभिः ||
न च ताड्याः क्वचित् तत्र न च वाह्याः कदा चन |
(शालिहोत्रे) शिरसि स्थापयेद्वी रेवतं पूजयेत् सदा |

Lesungshinweise: [Historische Tierhaltungs- und Pflanzenangaben, keine tiermedizinische Anwendungsempfehlung; besonders nailambrahmāṃ ist ungesichert.] Der anschließende Śālihōtra-Halbvers nennt eine Anordnung am Kopf und die regelmäßige Verehrung Revantas; das Objekt der Kopfanordnung ist beschädigt.

Band III, S. 1111, Revanta-Speisegaben und Agni-Mantra
तथा |
नानाखाद्यनैवेद्यानि रेवताय निवेदयेत् |
तथा |
वेदीं च कल्पयित्वा धुरि च विधानेन पावकं जुहुयात् |
धुरि शालाशिरोभागे |
सायं प्रातश्च शुचिः पुरोहितो ब्रह्मचारी स्यात् |
शालिहोत्रगदितेन मन्त्रेणानेन होमयेत् ||
रोहिताश्व महाभाग हव्यवाडमरोत्तम |
धूमध्वज क्रतुहार स्वर्गस्य प्रथितः पथि ||
उन्निष्ठ होमं युक्तं शान्तिरस्य हयेषु च |
स्वाहेति तत्र मन्त्रेण प्रापयेत् प्रथमाहुतिम् ||

Lesungshinweise: [Die letzten beiden Halbverse sind im Druck grammatisch gestört; die Übersetzung gibt den erkennbaren Gebetsinhalt wieder.]

Band III, S. 1111, Weitere Homa-Empfänger und Segensriten
ततः प्रजापतीन्द्राय सोमाय वरुणाय च |
विवस्वते कुबेराय सुषेणायाहिशान्तिने ||
आदित्येभ्यस्तथाऽश्विभ्यां रुद्रेभ्यो वसुभिः सह |
विष्णोश्च विश्वेदेवानां साध्यानां मरुद्भिः सह ||
वासुकिप्रमुखानां च नागानां गरुडस्य च |
सर्वासां पौर्णमासीनां तिथीनां चैव सर्वशः ||
देवीनां नदीनां सागराणां वनस्पतीनाम् |
स्वाहाकारेण जुहुयात् तृतीयं च हुताशने ||
देवानामेव सर्वेषां स्वाहाकारेण होमयेत् |
दुर्बलानीह रक्षांसि प्रयथ ब्रह्मतेजसा ||
भवन्ति तस्मात् प्रयथ स्वापयेत् पोषयेद्धयान् |
पुरोहितस्तु द्विः कालं तर्पयित्वा द्विजोत्तमम् ||
पुण्याहं कारयेन्नित्यं स्वस्त्याशीर्मङ्गलान्वितम् |

Lesungshinweise: [Die Verbformen im Brahman-Glanz-Vers und der Name ahiśānti sind unsicher; die im Druck ungewöhnliche Aufzählung wird nicht normalisiert.]

Band III, S. 1112, Musik und Pferdebad nach sieben Tagen
नटनर्तकगान्धर्वैः सूतचारणमागधैः ||
तुरगानुपतिष्ठेयुः सप्ताहं शान्तिकारणात् |
मनोज्ञान् मधुरान् शब्दान् श्रुत्वा गच्छन्ति वै ग्रहाः ||
वादित्रं वाहनागारे तस्मान्नित्यं प्रयोजयेत् |
अतिक्रम्य च सप्ताहमष्टम्यां स्नापयेद्धयान् ||
वरुणाय बलिं दत्त्वा पश्चात्तोयेऽवगाहयेत् |
अष्टम्यामिति द्वितीयामारभ्याष्टमतिथावित्यर्थः |

Lesungshinweise: [Die Zählweise ist ausdrücklich kommentiert und darf nicht ohne Erklärung mit der kalendarischen Aṣṭamī gleichgesetzt werden.]

Band III, S. 1112, Revanta-Anrufungen
ग्रन्थान्तरे |
तानश्वान् समलङ्कृत्य वाजिशालां प्रवेश्य च |
प्रतिमायां चित्रपटे स्थण्डिले मण्डलेऽथ वा ||
नानोपचारसम्भारै रेवतं देवमर्चयेत् |
नमो देवाधिदेवाय तुरङ्गबलचारिणे ||
सूर्यपुत्राय देवाय तुरङ्गानां हिताय च |
तुरङ्गपरिवदस्य तुरगोपरि धावति ||
साश्वमश्वाधिपं रक्ष शरणं त्वां व्रजाम्यहम् |
इति पुष्पाञ्जलिं दत्त्वा रेवताय बलिं हरेत् ||
तथा |
सूर्यपुत्र महाबाहो छायाहृदयनन्दन |
शान्तिं कुरु तुरङ्गानां रेवताय नमोऽस्तु ते ||
एवं स्तुत्वाऽथ विधिवदुच्चैःश्रवसमर्चयेत् |

Lesungshinweise: [der nächste Halbvers über die Pferdebegleitung und das Reiten ist beschädigt] Die Anrede lautet: „Verneigung dem Gott über den Göttern, der mit der Pferdeschar zieht, dem göttlichen Sohn der Sonne, der den Pferden Heil bringt … [der nächste Halbvers über die Pferdebegleitung und das Reiten ist beschädigt].

Band III, S. 1112–1113, Uccaiḥśravas und die Verehrung der Pferde
(ब्रह्मपुराणे) अश्वयुक्शुक्लपक्षे तु स्वातीयोगे सुशोभने |
पूर्वमुच्चैःश्रवा नाम प्रथमं सूर्यमावहत् ||
तस्मात् साश्वैर्नरैस्तत्र पूज्योऽसौ श्रद्धया सदा |
पूजनीयाश्च तुरगा नवमी यावदेव हि ||
ग्रन्थान्तरे |
उच्चैःश्रवो नमस्तुभ्यं नमः क्षीराब्धिनन्दन |
वाहान् वर्धय वाहेन्द्र सर्वोत्पातं विनाशय ||
एवं स्तुत्वोच्चैःश्रवसं तुरगान् पूजयेत् ततः |
नानोपचारैस्तेषां तु कर्णे जाप्यमिदं पठेत् ||

Band III, S. 1113, Historische Anrede an das Pferd
गन्धर्वकुलजातोऽसि मा भूयाः कुलदूषकः |
ब्रह्मणः सत्यवाक्येन सोमस्य वरुणस्य च ||
तेजसा चैव सूर्यस्य मुनीनां तपसा तथा |
रुद्रस्य ब्रह्मचर्येण पवनस्य बलेन च ||
प्रभावाच्च हुताशस्य वर्धस्व त्वं तुरङ्गम |
स्मर त्वं राजपुत्रोऽसि कौस्तुभं च मणिं स्मर ||
सुरासुरैर्मथ्यमानात् क्षीरोदादमृतादिभिः |
जात उच्चैःश्रवा पूर्वं तेन जातोऽसि तत् स्मर ||
यां गतिं ब्रह्महा गच्छेत् पितृहा मातृहा तथा |
भ्रूणहा नृतवादी च रणे यस्तु पराङ्मुखः ||
सूर्याचन्द्रमसौ वायुर्ये च पश्यन्ति दुष्कृतम् |
व्रज त्वं तां गतिं क्षिप्रं तच्च पापं भवेत् ततः ||
विकृतिं यदि गच्छेथा युद्धेऽध्वनि तुरङ्गम |
रिपून् विनिजित्य समरे भर्त्रा सह सुखी भव ||
तुरङ्गम चिरं जीव परशस्त्रैरलक्षितः |
सदा मां समरे रक्ष स्वामिकार्यं सदा कुरु ||

Lesungshinweise: [Historische militärische Pferdeanrede, einschließlich einer rituellen Drohung; die unsaubere Sandhiform nṛtavādī ist als anṛtavādī verstanden.]

Band III, S. 1113–1114, Abschluss der Pferdeverehrung
ज्योतिःशास्त्रे |
नार्चयेज्जलजैः पुष्पैर्वहितार्थविधिं प्रति |
सौगन्धिकं विशेषेण तेभ्यं दद्यात् सर्वदा ||
ग्रहहोमस्तु कर्तव्यो ग्रहाणामर्चनं तथा |
अनेन विधिना यस्तु करोति तुरगोत्सवम् ||
तस्य तुरङ्गनाथस्य न कदा चिद्भयं भवेत् |

Lesungshinweise: [Das Nebeneinander von Wasserblumenverbot und Saugandhika wird nicht stillschweigend harmonisiert.] Der erste Halbvers nach dem Blumenverbot ist beschädigt; die botanische oder rituelle Abgrenzung dieser Ausnahme ist daher nicht sicher.

Band III, S. 1114, Elefantenverehrung und die acht Weltelefanten
गजपूजाऽप्युक्ता |
(ब्रह्मपुराणे) ज्येष्ठायोगे पुरा तत्र गजाश्चाष्टौ महाबलाः |
पृथिवीमवहन् पूर्वं सशैलवनकाननाम् ||
कुमुदैरावतौ पद्मः पुष्पदन्तोऽथ वामनः |
सुप्रतीकोऽञ्जनो नीलस्तस्मात्तांस्तत्र पूजयेत् ||
शाक्राद्रक्षात् समारभ्य नवम्यन्तं च पूर्ववत् |

Lesungshinweise: [Der Anfangstermin lässt sich aus dem sichtbaren Halbvers nicht sicher bestimmen.] Deshalb werden sie verehrt, vom im Druck beschädigt als śākrādrakṣāt bezeichneten Beginn bis zur Navamī, in der zuvor beschriebenen Weise.

Band III, S. 1114, Schutzmantra der Elefanten
गजपूजामन्त्रस्तु |
पान्तु वो वसवो रुद्रा आदित्याः समरुद्गणाः |
भर्तारं रक्ष नागेन्द्र समयः प्रतिपाद्यताम् ||
अवाप्नुहि जयं युद्धे समये स्वस्ति नो व्रज |
श्रीस्तु सोमाद्बलं कृष्णात्तेजः सूर्याज्जवोऽनिलात् ||
स्थैर्यं मेरोर्जयो रुद्राद्यशो देवात्पुरन्दरात् |
युद्धे रक्षन्तु नागास्त्वां दिशश्च सह दैवतैः ||
अश्विनौ सह गन्धर्वैः पान्तु त्वां सर्वतः सदा |
इति ज्योतिःशास्त्रे प्रोक्तः |
इति रेवतादिपूजाविधिः |

Band III, S. 1114–1115, Regionale Navarātra-Ordnungen
अथ शक्तिसङ्गमोक्ताः काम्यविशेषा लिख्यन्ते |
नवरात्रव्रतासक्तो नवनाथो भवेद्ध्रुवम् |
गौडकाश्मीरद्विडमार्गेण त्रिविधो भवेत् ||
अष्टम्यन्तं जपः कार्यस्ततोऽष्टम्यां तु होमयेत् |
अर्धरात्रे समायाता पूर्वविद्धाऽपि पार्वति ||
साऽष्टमी सर्वकार्याणां कर्त्री भवति निश्चितम् |
होमपूजादिकं तत्र कुर्याद्वितेन पार्वति ||
द्वितीयदिवसे चेत् सा तदैवोपोषणं चरेत् |
तथा |
घटिकाः षोडश त्याज्या आद्याः प्रतिपदस्तु याः |
कलशस्थापनं कुर्यात् कल्याणं जायते तदा ||
नवम्यां पारणं कुर्याद्दशम्यां तु विसर्जनम् |
काश्मीराख्यं क्रमं देवि शृणु यत्नेन पार्वति ||
नवरात्रं निराहारो होमोऽष्टम्यां तथा भवेत् |
नवम्यां विप्रभोज्यं स्याद्दिवसे पारणं चरेत् ||
नवरात्रं निराहारो निर्विकल्पं जितेन्द्रियः |
अष्टमीनवमीसन्धौ होमकर्म समाचरेत् ||
नवम्यां विप्रभोज्यं स्याद्दशम्यां पारणं चरेत् |
केरलाख्यः क्रमः प्रोक्तो निर्णयं शृणु पार्वति ||

Lesungshinweise: [Die regionale Eingangsdreierliste ist beschädigt; die nachfolgenden ausdrücklichen Benennungen werden erhalten. Nirāhāra ist die historische Fastenvorschrift, keine gesundheitliche Empfehlung.] Der Text verheißt dem Gelübdehingegebenen den Stand eines Navanātha und kündigt drei regionale Wege an: Gauḍa, Kāśmīra und eine im Druck beschädigt als dviḍa erscheinende dritte Benennung.

Band III, S. 1115, Kalenderabweichungen und Wiederholungszahlen
तिथिक्षये तथा वृद्धौ यथोक्तेन तु वर्त्मना |
अष्टमीनवमीप्रातः पूर्ववेधो न दूष्यति ||
अष्टम्यामर्धरात्रे तु यत्किञ्चित् कुरुते नरः |
तदक्षयमवाप्नोति नवदुर्गाप्रयोगतः ||
एकोत्तरप्रवृद्ध्या वा स्तोत्रे जापादिके चरेत् |
प्रथमेऽह्नि जपो यावत् तावत् कुर्याच्च वा सुधीः ||
उदयास्तमयं जप्त्वा त्रैलोक्यविजयी भवेत् |
नवरात्रव्रते स्त्रीणां मृत्युयोगी भवेद्यदा ||
सैव देवी न सन्देहस्तां पूज्य विजयी कलौ |

Lesungshinweise: [Diese Stelle ist beschädigt und semantisch nicht sicher auflösbar; die Fußnote bietet statt mṛtyuyogī die Variante sa tu yogī. Keine weitergehende Ritualdeutung wird ergänzt.]

Band III, S. 1116, Ausdauernde Rezitation und Śāmbhavī-Gelübde
ताम्बूलागुरुकस्तूरीदिव्याम्बरविभूषणैः ||
सूर्योदयं समारभ्य पुनः सूर्योदयान्तरम् |
तावज्जप्त्वा निरातङ्कः सर्वसिद्धीश्वरो भवेत् ||
एकासनगतो भूत्वा नवरात्रं तु शाम्भवीम् |
मुद्रामालम्ब्य देवेशि नवनाथाधिपो भवेत् ||
गुहायां मठिकायां वा निर्जने पर्वतेऽपि वा |
अधोमुखो वा देवेशि नवरात्रं निरम्बुभुक् ||
स्वमात्राच्च मृदा देवि तत्र संस्थापयेद्घटम् |
यवाङ्कुरान् समारोप्य शाम्भवीं मुद्रिकां चरेत् ||
दृढासनो वाऽशयानो यथाभीष्टं समाचरेत् |
कापालिकावधूतानां व्रतमेतन्मयेरितम् ||

Lesungshinweise: [Historische Askese, keine Durchführungsempfehlung. Die Gefäßbestimmung svamātrāc ca mṛdā und nirambubhuk sind sprachlich unsicher.] Höhle, kleine Klosterhütte oder einsamer Berg werden als Orte genannt; es folgen eine nach unten gerichtete Haltung und die Lesung nirambubhuk, die eine Entbehrung von Wasser bzw. Die Gefäßbestimmung svamātrāc ca mṛdā und nirambubhuk sind sprachlich unsicher.]

Band III, S. 1116, Śāmbhavī-Mudrā im Tripurāsārasamuccaya
शाम्भवी मुद्रा तु |
(त्रिपुरासारसमुच्चये) अथ पार्ष्णिनिरुद्धकन्दमूलो ध्वजमूलस्थितसव्यपादपार्ष्णिः |
ऋजुकायशिरोधरो यतात्मा विषयेभ्यो विनिवर्तितेन्द्रियश्च ||
काकीचञ्चूयकृष्टे मुहुरुदरदरीं पूरयित्वा समीरैरङ्गुष्ठाभ्यामुभाभ्यां नररिपुविवरं तर्जनीभ्यां च नेत्रे |
नासारन्ध्रं निरुध्य स्थिरविमलमतिर्मध्यमाभ्यामथास्यं त्वन्याभिर्नातिगाढं कमलजनिलये स्थापयेन्मानसं स्वम् इति ||

Lesungshinweise: [Die Bezeichnung dieser Verschlussübung als Śāmbhavī folgt ausdrücklich der Quelle. Die gedruckte Ohrumschreibung nararipuvivaram und kākīcañcūyakṛṣṭe sind unsicher; keine moderne Atemanleitung oder Zeitvorgabe wird ergänzt.] Die gedruckte Ohrumschreibung nararipuvivaram und kākīcañcūyakṛṣṭe sind unsicher; keine moderne Atemanleitung oder Zeitvorgabe wird ergänzt.]

Band III, S. 1116, Einholung der rituellen Zustimmung
तथा |
(शक्तिसङ्गमे) आज्ञा भवति देवेशि तदैवोपोषणं चरेत् |
आज्ञा यदि न जायेत तदा ग्रामाधिपस्य च ||
देशाधिपस्य विप्रस्य पूजकस्य स्त्रियस्तथा |
आज्ञां गृहीत्वा देवेशि वरं प्रार्थ्य सुखी भवेत् ||
भक्तप्रीता च सा दुर्गा स्वयमाज्ञां प्रयच्छति |

Lesungshinweise: [Die Beziehung der aufgezählten Instanzen untereinander ist im knappen Wortlaut nicht genauer bestimmt.]

Band III, S. 1117, Historische Selbstopfererzählungen des Śaktisaṅgama
वीरशाक्तविधानेन चण्डदर्पव्रतं चरेत् |
जिह्वां सञ्छेद्य यत्नेन निवेद्य सुरसाङ्कुलाम् |
जिह्वा सा पुनरायाति तेन सिद्धीश्वरो भवेत् ||
नवरात्रं समासाद्य महाष्टम्यां निशामुखे |
देवीं यत्नेन सम्पूज्य सङ्कल्पं कामनान्वितम् ||
शिरःपुष्पं कर्तयित्वा पूर्णं मध्यकनिष्ठतः |
यन्त्रे देव्यै निवेद्याथ शिवतुल्यो भवेद्ध्रुवम् ||
पुनः शिरः समायाति महाचीनचरः स तु |
अथ वाऽन्यप्रकारेण प्रयोगः कथ्यते शृणु ||
नवरात्रं निराहारः श्रद्धाभक्तिसमन्वितः |
महाष्टम्यामर्धरात्रे अङ्गुष्ठान्मस्तकावधि ||
मांसं सङ्कर्त्य यत्नेन यथोक्तं कुण्डमाचरेत् |
होमयेत्तत्र देवेशि देवीप्रत्यक्षतामियात् ||
देवीदेहं भवेत्तर्हि नात्र कार्या विचारणा |
अथ वाऽन्यप्रकारेण प्रयोगः कथ्यते शृणु ||
नवरात्रं निराहारो गुरुभक्तो महाव्रती |
कुण्डं पुरुषमात्रं तु कृत्वा तत्र व्यवस्थितः ||
पञ्चपल्लवकाष्ठानां वह्निं तत्र समाचरेत् |
अङ्गुष्ठान्मस्तकं यावत् स्वदेहं होमयेद्यती ||
अग्निशय्यां च वा कृत्वा देवीं पश्यति निश्चितम् |
अन्यैरपि क्रमेणैव लतागृहप्रवेशनात् ||
भवेत् कल्पलतातुल्यः साधको नात्र संशयः |
अथ वाऽन्यप्रकारेण प्रयोगः कथ्यते शृणु |

Lesungshinweise: [Dies sind historische Selbstopfer- und Regenerationsbehauptungen, keine ausführbaren spirituellen Empfehlungen. Abgetrennte Körperteile wachsen dadurch nicht nach; die versprochenen Wirkungen sind Aussagen der Quelle. Beschädigte technische Wörter werden nicht zu ergänzten Handlungsanweisungen ausgebaut.] Eine weitere Passage beschreibt die Verehrung der Göttin zu Beginn der Mahāṣṭamī-Nacht und eine „Kopfblume“ als Opfer im Yantra; die technische Wendung madhyakaniṣṭhataḥ ist beschädigt. Beschädigte technische Wörter werden nicht zu ergänzten Handlungsanweisungen ausgebaut.]

Band III, S. 1118, Historische Vaśīkaraṇa-Prayogas
नवरात्रं निर्विकल्पो निराहारो दृढव्रतः |
यमुद्दिश्य क्रियां कुर्यात् तमेव वशमानयेत् ||
कामबीजं साध्यनाम वशीकुर्विति चोच्चरेत् |
स्वाहामुच्चार्य देवेशि प्रदीप्ते जठरानले ||
होमयेच्च ततो देवि तद्द्रव्यं वशमानयेत् |
अथ वाऽन्यप्रकारेण प्रयोगः कथ्यते शृणु ||
नवरात्रं निराहारः सत्यवादी जितेन्द्रियः |
सहदेवीरसं गृह्य नवम्यां परमेश्वरि ||
पूर्वोक्तमनुना देवि पञ्चान्यपि पिण्डमाहरेत् |
आजन्मान्तं वशीकुर्यात्तमेव सकुटुम्बकम् ||
अथ वाऽन्यप्रकारेण प्रयोगः कथ्यते शृणु |
नवरात्रं मौनयुक्तो वृक्षासनसमन्वितम् ||
पारणादिवसे प्राप्ते गोमुखं कारयेत् प्रिये |
पूर्वोक्तमनुना देवि होमयेज्जठरानले ||
स्वगृहे तत्सुरात्रेण तद्गृहे दिवसत्रयात् |
आजन्मान्तं वशं कुर्यान्महादेवाधिकं नरम् ||
अथ वाऽन्यप्रकारेण प्रयोगः कथ्यते शृणु |
नवरात्रं निराहारो गुरुभक्तो महाव्रती ||
वामाङ्गुष्ठोपरि स्थित्वा वेदरात्रं महेश्वरि |
दक्षाङ्गुष्ठोपरि तथा वेदरात्रं महेश्वरि ||
नवम्यां पारणं कुर्याद्बिल्वे पिण्डं प्रदापयेत् |
जगत्त्रयं वशीकुर्यात्रात्र कार्या विचारणा ||
अथ वाऽन्यप्रकारेण प्रयोगः कथ्यते शृणु |

Lesungshinweise: [Historische Zauberritualbehauptungen, keine nachgewiesenen Wirkungen. Die unklaren Ausdrücke werden nicht zu Rezepten ergänzt; besonders pañcāny api piṇḍam und tatsurātreṇa bleiben offen.] Ein zweiter nennt Wahrhaftigkeit, Sinnesbeherrschung, Sahadevī-Saft an Navamī und eine beschädigte Piṇḍa-Bestimmung; er verspricht lebenslange Beeinflussung der Person samt Familie. Ein dritter verbindet Schweigen und Vṛkṣāsana während Navarātra mit Gomukha am Tag des Fastenbrechens und wiederum dem inneren Feuer; der folgende Satz über das eigene und das fremde Haus ist beschädigt.

Band III, S. 1119, Letzte Sondergelübde vor Daśamī
नवरात्रं पर्यटन्वैरोचनासनसंयुतः ||
होमं कुर्यान्महाष्टम्यां नवम्यां पारणं चरेत् |
सर्वस्वदानं कृत्वा तु त्रैलोक्यविजयी भवेत् ||
अथ वाऽन्यप्रकारेण प्रयोगः कथ्यते शृणु |
गोमूत्राशी महेशानि नवरात्रं महेश्वरि ||
यं कं चिन्त्यं जपेन्मन्त्रं नवम्यां होममाचरेत् |
नवम्यां पारणं कुर्याद्गोमुखेन महेश्वरि ||
देवताकर्षणं भूयाद्रात्रौ स्वप्ने महेश्वरि |
अथ वाऽन्यप्रकारेण प्रयोगं शृणु पार्वति ||
नवरात्रं जितश्वासो मौनव्रतधरः शुचिः |
निर्द्वन्द्वो निरहङ्कारः सत्यवादी महामतिः ||
राजाकर्षणकामन्येन्द्राजः सदनदिङ्मुखः |
पारणामिच्छया कुर्याद्रात्रिजापी सदा भवेत् ||
त्रैलोक्यं वशमायाति नात्र कार्या विचारणा |

Lesungshinweise: [Historische Gelübde; die Übergänge zu Vairocana-Āsana, Gomukha und der beschädigte Königskompositumvers bleiben lokal ungesichert.]

Band III, S. 1119–1120, Daśamī und erstes Entlassungsgebet
अथ दशमीकृत्यम् |
तत्रैव |
ततो दशम्यां निवर्त्य स्नातो नित्यक्रियां निजाम् |
यावच्छक्युपचारैस्तु पूजयेन्न्यासमुज्झन् ||
कृताञ्जलिः पठेत् पश्चाद्विसर्जनमनूनिमान् |
विधिहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं यदर्चितम् ||
पूर्णं भवतु तत्सर्वं त्वत्प्रसादान्महेश्वरि |
शक्नुवन्ति न ते पूजां कर्तुं ब्रह्मादयः सुराः ||
अहं किं वा करिष्यामि मृत्युधर्मा नरोऽल्पधीः |
न जानेऽहं तेऽम्ब रूपं न शरीरं न वा गुणम् ||
एकामेव हि जानामि भक्तिं त्वच्चरणाम्बुजोः |
तां भक्तिं हृदि सम्भाव्य शारदर्चां प्रगृह्य च ||
गच्छ देवि निजस्थानं मह्यं दत्त्वा वरान् बहून् |

Band III, S. 1120, Bewegung des Bildes und Nirmālya-Gabe
एतान्मन्त्रान् समुच्चार्य चालने च वरानने ||
प्रतिमां पत्रिकां वाऽपि चालयेत् पूजकः शनैः |
निर्माल्येन ततो देव्याः पूजयेत् कलशोपरि ||
निर्माल्यवासिनीं देवीं डन्तां नमः पदेन हि |
प्रदर्श्य योनिमुद्रां च ऐशान्यां दिशि निःक्षिपेत् ||
निर्माल्यं भगवत्यास्तच्चण्डेश्वर्यै नमो वदन् |
मृन्मूर्तिं पत्रिकां वाऽपि जलेऽगाधे विनिःक्षिपेत् ||
स्रोतस्यथो मज्जयित्वा नदीवेगेन हारयेत् |
पीठमूर्तिं स्वके स्थाने चालयित्वा निवेशयेत् ||

Band III, S. 1120, Weitere Entlassungsformel
चालने यन्मनुद्वन्द्वं तदिदानीं निशामय |
उत्तिष्ठ देवि चामुण्डे शुभां पूजां प्रगृह्य मे ||
कुरुष्व मम कल्याणमष्टाभिः शक्तिभिः सह |
गच्छ गच्छ परं स्थानं स्वस्थानं देवि चण्डिके ||
यत् पूजितं मया देवि परिपूर्णं तदस्तु ते |
गम्यतामर्थलाभाय क्षेमाय विजयाय च ||
शत्रोर्दर्पविनाशाय पुनरागमनाय च |
व्रज त्वं स्रोतसि जले मद्गेहे तिष्ठ भूतये ||
आगामिवत्सरे च त्वं पुनरायास्यसि ध्रुवम् |
इति देवीं चालयित्वा मन्त्रा कथयिष्यतः ||
महावाद्यरवं कुर्यान्मूर्त्युपरि सर्वतः |

Lesungshinweise: [Der letzte Übergangssatz ist grammatisch beschädigt.]

Band III, S. 1121, Bewegungsmantra und festliche Prozession
तारत्रयास्त्रमन्त्रेण शाकिनी डाकिनी तथा ||
चामुण्डे चल युग्मं च चालय द्वितयं तथा |
कूर्चास्त्रानलकान्ताभिर्मन्त्रश्चालनकर्मणि ||
शङ्खतूर्यनिनादैश्च मृदङ्गैः पटहैस्तथा |
ढक्काभेरीझर्झरैश्च पणवानकगोमुखैः ||
तालवादित्रवीणाभिस्तोत्रैर्डिण्डिमैरपि |
मुरजैर्वेणुभिर्डिण्डैस्तालमाल्यान्वितैः ||
धूलीकर्दमविक्षेपैः क्रीडाकौतुकमङ्गलैः |
वेशावेशानियतैर्विविधैः शाबरोत्सवैः ||
भगलिङ्गाभिधानैश्च भगलिङ्गप्रगीतकैः |
भगलिङ्गक्रियाशब्दैर्वेशनृत्याभिरुक्तिभिः ||
विसर्जनस्यावसरे क्रीडितव्यं निजेच्छया |
कार्यं जरान्द्रियतेदेवीसन्तोषहेतवे ||
परैर्वा क्षिप्यते यस्तु यः परान् नाक्षिपत्यपि |
तस्य क्रुद्धा भगवती शापं दद्यात् सुदारुणम् ||

Lesungshinweise: [Historischer Festbrauch mit rituell obszöner Sprache. Die Lautchiffren des Mantras werden nicht ungesichert ausgeschrieben.] Es folgen Muschelhörner, Blasinstrumente, Mṛdaṅgas, Paṭahas, Ḍhakkās, Bherīs, Jharjharas, Paṇavas, Ānakas, Gomukhas, Becken, Vīṇās, Lobgesänge, Ḍiṇḍimas, Murajas und Flöten; einzelne Instrumentenwörter sind im Druck unsicher. Der Text droht demjenigen ihren Zorn an, der die gegenseitige Neckerei nicht mitvollzieht; der genaue Wortlaut zur Beteiligung ist beschädigt.

Band III, S. 1121, Theologische Begründung der Festfreude
एतत्साहसिकं देव्या उक्तिं समवधारय |
ममानन्दे सदानन्दः सदानन्दो भविष्यति ||
ममानन्दे निरानन्दो निरानन्दो भविष्यति |
यथा यथा ममानन्दे भवेयुर्मम सज्जनाः ||
तथा तथाऽहं तुष्यामि तत्कृतार्चासु वल्लभ |
ख्यातं मम भगं चिह्नं लिङ्गं चिह्नं तव प्रभो ||
लिङ्गाङ्कश्चाङ्कभगाङ्कश्चाद्यैः माहेश्वरी प्रजा |
तयोर्मां विहाय नैवान्यत् किञ्चित् त्रिभुवनोदरे ||

Lesungshinweise: [die anschließende Wortfolge ist beschädigt] [der genaue Schlussbezug ist ebenfalls gestört] [Die geschlechtliche Symbolik wird als Teil der historischen Kosmologie übersetzt; beschädigte Aussagen über das Verhältnis der beiden Zeichen werden nicht metaphysisch ergänzt.] Die Geschöpfe tragen diese Zeichen … [die anschließende Wortfolge ist beschädigt]. meiner … [der genaue Schlussbezug ist ebenfalls gestört].“ [Die geschlechtliche Symbolik wird als Teil der historischen Kosmologie übersetzt; beschädigte Aussagen über das Verhältnis der beiden Zeichen werden nicht metaphysisch ergänzt.]

Band III, S. 1122, Fortsetzung der historischen Festbegründung
तस्मान्मम पूजनस्यान्ते स्वनमलिङ्गोक्तिभिर्जनः |
यः क्रीडति महाभाग स मे मनसि तिष्ठति ||
अकुर्वाणोऽपि सुरतं भगं भगमिति ब्रुवन् |
लिङ्गं लिङ्गमिति प्रोच्य मां तोषयति तत्क्षणात् ||
रेतःसिक्ते भवेद्यादृक् तादृशत्र प्रजायते |
भगं त्रिजगतां स्रष्टृ को वा निन्दितुमर्हति ||
इत्यादिवचनैर्देव्या यथेष्टं विहरेज्जनः |
उपस्थयोनिभजनशब्दैस्तत्तत्क्रियान्वितैः ||

Lesungshinweise: [Der erste Halbvers ist beschädigt; die historische Begründung ritueller Obszönität wird vollständig im erkennbaren Sinn wiedergegeben.]

Band III, S. 1122, Immersion, Wasserspiel und Dakṣiṇā
ततो नित्योदकाभ्यासं स्वयमम्भः प्रविश्य च |
पत्रिकां मृन्मयीं मूर्तिं तदन्तः स्थापयेच्छनैः ||
निमज्जयाम्भसि सम्पूज्य पत्रिकां वर्जितां जले |
मया देवि वरान् दत्त्वा ततो गच्छेन्निजालयम् ||
इत्यनेन तु मन्त्रेण देवीं संस्थापयेज्जले |
पीठमूर्त्योरिदं कर्म न कार्यं त्रिदशेश्वरि ||
ततः सर्वैर्जनैः सार्धं जलक्रीडां समाचरेत् |
निमज्जनोन्मज्जनैश्च तथा पिचुलचाम्भुभिः ||
अन्यैर्जलविहारैश्च क्षणं कौतुकमाचरेत् |
प्रदद्याद्दक्षिणां पूजां कारयित्वा स्वभक्तितः ||
हिरण्यं रजतं धेनुं भूमिं वासांसि मन्दिरम् |
यावच्छक्यं च यच्छक्यं दातव्यं दक्षिणां ततः ||
यानि देव्यै प्रदत्तानि महोपकरणान्यपि |
विभज्य तानि सर्वेभ्यो दातव्यानीति निश्चयः ||

Lesungshinweise: [Die Einleitung zum Wasser und der erste Mantrahalbvers sind beschädigt; keine gesicherte Vollformel wird vorgetäuscht.] Ein beschädigter Entlassungsvers verbindet das Eintauchen mit der Bitte: „Göttin, nachdem du mir Gaben gewährt hast, gehe in deine eigene Wohnstatt.“ Für dauerhafte Pīṭha-Bilder gilt diese Immersion ausdrücklich nicht.

Band III, S. 1122–1123, Verheißene Frucht der Herbstverehrung
पूजाफलमप्याह |
एवमुक्तप्रकारेण कृत्वा शारदपूजनम् |
यदाप्नोति फलं देवि तदिदानीं निशामय ||
सप्तलोकोपरि स्थितं वैकुण्ठो लोक उच्यते |
तदूर्ध्वं शिवलोको हि गोलोकस्तदनन्तरम् ||
तस्योपरि प्रियतमो देवीलोको विराजते |
योजनानां कोटिशतं विस्तीर्णं तावदायतम् ||
विभूता वा गणा यस्य मम चान्नसमोन्नराः |
कल्पकोटिशतं साग्रं तत्रायं वसति प्रिये ||
अष्टवाहतनुर्भूत्वा षडानन इवापरः |
त्रिलोकीं विचरत्येष द्वितीयो द्विरदाननः ||
यदीहावतरत्येष कदा चित् कालपर्ययात् |
शतसंवत्सरायुः स्यात् समस्तपृथिवीपतिः ||
तेजसा सूर्यसदृशः कान्त्या चन्द्रमसा समः |
कुबेरसन्निभो वित्ते क्षमया क्षमया समः ||
स्थैर्ये सुमेरुणा तुल्यो गाम्भीर्ये सागरोपमः |
विद्यया वाक्पतिसमः सौन्दर्ये मन्मथोपमः ||
प्रियंवदो विनीतश्च दाताऽमितपराक्रमः |
किं बहूक्तेन देवेशि यावन्तो हि गुणाः स्मृताः ||
तमेकं संश्रयन्ते हि समुद्रं सरितो यथा |
प्रत्येकस्या बाहुल्यं वर्तते फलसम्भवे ||
न विस्तरभयाद्ब्रूमि डामरेषु तदीरितम् |
न तादृशं फलं किञ्चिद्यत् स्याच्छारदार्चनात् |

Lesungshinweise: [Traditioneller Phalaśruti-Lobpreis, keine Tatsachenzusage. Der Vers zu den Bewohnern der Göttinnenwelt bleibt lokal unübersetzbar.] Ein beschädigter Vers beschreibt ihre Bewohner und Gefolgschaften.

Band III, S. 1123–1124, Aparājitā und Auszug an Daśamī
ततोऽपराजितां सम्पूज्य यात्रां कुर्यात् |
तदुक्तं (निर्णयामृते) पुराणान्तरे |
दशम्यां पूजयित्वा तु मृन्मयीं वाऽपराजिताम् |
कलशं तोयसम्पूर्णं जयन्तीपल्लवाननम् ||
चतुर्वर्णैस्तदा यात्रा कर्तव्या साधनेन च |
दशम्यां च बली राजा पूजयित्वाऽपराजिताम् ||
दशादिक्षु मनोरथयात्रां कृत्वाऽथ वा नृपः |
नीराजनं स्वस्य कृत्वा ततो नीराजयेद्बलम् ||
नीराजनमन्त्रस्तत्रैव |
चतुरङ्गबलं मह्यं सुस्थितस्त्वं व्रजस्विह |
विजयो मम सर्वत्र अस्तु मे त्वत्प्रसादतः इति ||
सर्वत्र विजयो मेऽस्तु त्वत्प्रसादात् सुरेश्वरि इति कृत्यरत्ने |

Lesungshinweise: Die Formel bittet um ein fest gegründetes viergliedriges Heer und um Sieg überall durch die Gnade der Gottheit; ihr erster Halbvers ist beschädigt.

Band III, S. 1124, Kurzordnung der Aparājitā-Pūjā
अपराजितापूजने संक्षिप्तप्रकारस्तु अपराह्णे ईशानीं दिशमाश्रित्य सीमानमुल्लङ्घ्य अद्याश्विनशुक्लदशम्यां क्षेमसिद्ध्यर्थमपराजितापूजां करिष्ये इति सङ्कल्प्य कलशेऽष्टदलपद्मस्य मध्ये अपराजितायै नमः इत्यपराजिताम् |
तद्दक्षिणे क्रियाशक्त्यै नमः इति जयाम् |
वामे उमायै नमः इति विजयां चावाह्य |
ॐ अपराजितायै नमः |
ॐ जयायै नमः |
ॐ विजयायै नमः इति मन्त्रैः सम्पूज्य प्रणम्य |
इमां पूजां मया देवि यथाशक्ति निवेदितम् |
रक्षार्थं तु समादाय व्रज स्वस्थानमुत्तमम् इति विसर्जयेत् |

Band III, S. 1124–1125, Königlicher Schmuck beim Nīrājana
(महाकालसंहितायाम्) अथ नीराजनं राजा पराह्णे विदधीत वै |
विचित्रवेशवसनः सह स्वजनबान्धवैः ||
चूडामणिपरिस्फूर्यत्किरीटकुण्डलोज्ज्वलः |
लसत्प्रालम्बिको मुक्तामाली कटकमण्डितः ||
केयूरी शृङ्खली तदङ्गुलीयकभूषितः |
उष्णीषी बद्धनिस्त्रिंशश्चिन्तो मलयद्रवैः ||
चन्दनकुङ्कुमकस्तूरीविलेपेन सुवासितः |

Lesungshinweise: [Die Verbindung nach baddhanistriṃśa ist beschädigt; der Zusammenhang bezeichnet königlichen Schmuck und Parfümierung.]

Band III, S. 1125–1126, Heer und königlicher Auszug
नानाविषयजानश्वान् भूषाभिः परिबृंहयेत् ||
गान्धारजान् तुराजान् पारसीकोद्भवानपि |
काम्बोजजानायुभवान् बाह्लीकमणिपन्थजान् ||
युक्तांस्तद्देशभूषाभिः कुथाभिरुपशोभितान् |
एवमेव गजेन्द्रांश्च कुथघण्टाङ्कुशोज्ज्वलान् ||
कलिङ्गजङ्गलभवांश्चेदितेलङ्गसम्भवान् |
एवं रथानपि व्यूहे तदुपस्करसंयुतान् ||
पदातींश्च भटांश्चापि नानाप्रहरणान्वितान् |
कोदण्डशरनिस्त्रिंशशूलपट्टीशतोमरान् ||
गदापरिघचक्रिष्टिभुशुण्डीपरश्वकोरजान् |
भिन्दिपालशतशक्तिपशोकन्ताहिमुद्गरान् ||
खट्वाङ्गवज्रमुसलपाशायोगुडकर्तरीः |
शतघ्नीयन्त्रकुद्दालक्रकचच्छुरिकास्तथा ||
एतान्यन्यानि शस्त्राणि दधतः स्फुरितौजसः |
चतुरङ्गबलं चेथं कृत्वाऽग्रेसरमीश्वरि ||
नानाविधैर्वाहनैश्च पौरजानपदानपि |
वादित्राणि च सर्वाणि वादयित्वा विशेषतः ||
महाकोलाहलं कृत्वा समराभियानवत् |
जय जीवेति निनदैः स्तूयमानो महीपतिः ||
विनिर्गच्छेत् पुरात् स्वीपानुकूलां दिशं प्रति च |
ब्राह्मणानग्रतः कृत्वा ताम्बूलं चर्वयन्मुहुः ||
नटान् मल्लान् बन्दिनश्च शिल्पिनो गणिकास्तथा |
दैवज्ञान् वणिजो दूतानन्यान् वै देशिकानपि ||
विलोकयन् हृष्टमना एतेभ्यः पारितोषिकम् |
दद्यात् साहभयक्तो विजिगीषुरिव व्रजेत् ||
एतन्नीराजनं नाम यन्मया बलाख्योः |

Lesungshinweise: [Mehrere Verbindungen zwischen diesen Bezeichnungen sind im Druck beschädigt und bleiben im Original sichtbar.] [Die Schlussverbindung und ein Ausdruck vor vijigīṣu sind beschädigt.] Die Pferde verschiedener Länder werden mit den dort üblichen Zieraten und Decken ausgestattet: genannt sind Gandhāra, Persien, Kāmboja, Bāhlīka und weitere, beschädigt überlieferte Herkunftsnamen.

Band III, S. 1126, Khañjana und seine Zeichen
अथ खञ्जनादिदर्शनविधिस्तत्रैव |
एतत् कृत्वा महीपालो भूषितस्तेन चान्वितः |
खञ्जनं सारसं चाषं प्रयत्नेन विलोकयेत् ||
अनपक्वल्गोधानगोविडुत्वकुहादिषु |
स्थितो रुवन् विधुन्वानः पक्षौ खञ्जनः शुभः ||
मङ्गल्यं खञ्जनं कृत्वा मध्यस्थाने मनोहरे |
शुभं स्यादशुभं चैवं विपरीतेन संशयः ||
वृक्षेषु गोषु गजवाजिमहोरगेषु राज्यप्रदः कुशलदः शुचिशाड्वलेषु |
भस्मास्थिकाष्टतुषलोमतृणेषु दृष्टोऽरिष्टं ददाति बहुशः खलु खञ्जरीटः ||
तस्मिन् निधिर्भवति मैथुनमेति यस्मिन् यस्मिन् पुनर्वमति तत्र दिशन्ति काञ्चनम् |
अङ्गारमप्युपदिशन्ति पुरीषणेऽस्य तत् कौतुकाय च शुभाय च खञ्जरीटः ||
दृष्ट्वा तु खञ्जनं राजा प्रणमेद्विहिताञ्जलिः |
इमं मन्त्रं समुच्चार्य श्लोकरूपं वरानने ||

Lesungshinweise: [Die erste Aufzählung der Standorte ist beschädigt; unter den erkennbaren Bestandteilen stehen Getreide und Kuhdung.] [Historische Vogelorakel; keine Aussage über tatsächliche Vorhersagekraft.]

Band III, S. 1126–1127, Gebet an Khañjana
खञ्जनः खञ्जरीटश्च शङ्खमौलिः शुभप्रदः |
महापक्षो नीलगालश्चपलाङ्गो हरिद्विजः ||
यः खञ्जरीटं प्रणमेदभिधाभिरमूभिः |
जायते मङ्गलं तस्य सतो गेहे यतः पथि ||
नारायणशरीरोत्थ संवत्सरशुभप्रद |
शालग्रामशिलाकण्ठ खञ्जरीट नमोऽस्तु ते ||
वासुदेवस्वरूपेण सर्वकामफलप्रद |
पृथिव्यामवतीर्णोऽसि खञ्जरीट नमोऽस्तु ते ||
त्वं योगयुक्तो मुनिपुत्रकस्त्वमदृश्यतामेषि हिमोद्गमेन |
त्वं दृश्यसे प्रावृषि निर्गतायां त्वं खञ्जनाश्चर्यमयो नमस्ते ||
अशुभं खञ्जनं दृष्ट्वा देवब्राह्मणपूजनम् |
शान्तिं कुर्वीत कुर्याच्च स्नानं सर्वौषधीजलैः ||
अयं खगस्तु विज्ञेयो विष्णुरूपी सुरेश्वरि |
संसूचयति वर्षार्थं मङ्गलामङ्गलद्वयम् ||

Lesungshinweise: [Die jahreszeitliche Aussage wird so wiedergegeben, wie sie im Druck steht.]

Band III, S. 1127–1128, Sārasa und sein Gebet
देवीरूपस्तु विज्ञेयः सारसः पक्षिराडपि |
तं दृष्ट्वा तोयतटद्रुसद्वानचीतलेषु हि ||
प्रणमेच्छुभदं केशभस्मास्थिगमभद्रदम् |
तथा कुर्वाण आहारं चञ्च्वा कण्डूं तनावपि ||
तिष्ठन् कुलाये शावाय ददद्वा भोजनं शुभम् |
सारसः सरसीवासः पुष्करः पङ्कजालयः ||
विघ्नापहर्ता पक्षीन्द्रो देवीरूपो महाबलः |
विघ्नं नाशय पक्षीन्द्र शुभं देहि महाबल ||
पुष्कराङ्कफलं ब्रूहि जहि शत्रून् महाबल |
पठित्वेदं पद्ययुगं प्रणमेत् सारसं बुधः ||
विपरीते तथैतस्य पूर्ववच्छान्तिकं चरेत् |

Lesungshinweise: [puṣkarāṅkaphala ist textlich unsicher; keine freie Ersatzdeutung.] Man grüßt ihn als Glückspender, wenn er am Wasserufer, auf Bäumen oder an den weiteren hier beschädigt überlieferten Orten erscheint. Verkünde das puṣkarāṅka-Ergebnis und überwinde die Feinde, du Kraftvoller!“ [puṣkarāṅkaphala ist textlich unsicher; keine freie Ersatzdeutung.] Nach diesen beiden Versen verneigt sich der Kundige vor Sārasa.

Band III, S. 1128, Cāṣa als Gestalt Rudras
अथ चाषं निरीक्ष्यापि महारुद्रस्वरूपिणम् ||
पूर्वोक्तेषु स्थानेषु प्रणमेन्मङ्गलप्रदम् |
अन्यत्राशुभदातारं विहङ्गं शिवरूपिणम् ||
अशोकश्च विशोकश्च नन्दीशः पुष्टिवर्धनः |
ताम्रचूडो मणिग्रीवः स्वस्तिकश्चापराजितः ||
अष्टावेतानि नामानि चाषं दृष्ट्वा तु यः पठेत् |
अग्रतो धनलाभाय पार्श्वतो विजयाय च ||
पृष्ठतः क्षेमवित्तार्थं दिष्ट्य चाष नमोऽस्तु ते |
अशोकाय नमस्तुभ्यं सर्वाभीष्टप्रदाय च ||
नीलकण्ठाय भद्राय भद्ररूपाय ते नमः |
भद्रत्वं देहि मे भद्रभाजो परय पूरक ||
स्वस्तिकोऽसि कुरु स्वस्ति त्वं मां नन्दीश नन्दय |
अशोक कुर्वशोकं मां पुष्प त्वं पुष्टिवर्धन ||
एवं चाषं नमस्कृत्य |

Lesungshinweise: [Die folgende Anrede bhadrabhājo paraya pūraka ist beschädigt.] [Das gedruckte puṣpa am Schluss dürfte zur Bitte um Gedeihen gehören; die Originalform bleibt erhalten.]

Band III, S. 1128–1129, Śamī-Gebet und Rückkehr
प्रणमेच्च शमीं तरुम् |
अमङ्गलानां शमनीं शमनीं दुष्कृतस्य च ||
दुःस्वप्नशमनीं धन्यां प्रपद्येऽहं शमीं शुभाम् |
शमी शमयते पापं शमी लोहितकण्टका ||
धारिण्यर्जुनबाणानां रामस्य प्रियवादिनि |
करिष्यमाणयात्राया यथाकालं सुखं मया ||
तत्र निर्विघ्नकर्त्री त्वं भव श्रीरामपूजिते |
इति सम्प्रार्थ्य मूलस्थां गृहीत्वा पीतमृत्तिकाम् ||
प्रदक्षिणीकृत्य तथा शमीवृक्षं महीपतिः |
नियुद्धं प्रेक्ष्य मल्लानां भटानां शस्त्रलाघवम् ||
शराणां प्रेक्षणं च धावनं गजवाजिनाम् |
अस्तं गते दिनमणौ दीपिकाशतसंवृतः ||
प्रविशेन्नगरं राजा कोलाहलपुरःसरम् |

Lesungshinweise: [Die Druckfußnote erklärt, dass der durch Anführungszeichen gekennzeichnete Śamī-Einschub nur in Exemplar 4 vorkommt. Der Druck liest śarāṇāṃ prekṣaṇam; der Zusammenhang bezeichnet die Darbietung mit Pfeilen.]

Band III, S. 1129, Abschluss des Durgā-Festes
अनेन विधिना यस्तु कुरुते शारदं महम् ||
तस्य देवी सदा तुष्टा सदा नैव विमुञ्चति |
फलं यच्छारदानर्चाया वक्तुं तत् केन शक्यते ||
ईदृगेव च वासन्ती पूजा कार्या मधौ सिते |
इति दुर्गोत्सवविधिः |

Band III, S. 1129, Kolophon des elften Taraṅga
विभ्रत्यद्भुतभूतिभूतपवनोवैचित्र्यचित्रामृतस्रोतःशालिनि सच्चिबन्धसरित्सम्भेदमभ्यर्हितम् |
सन्मुक्तोपमयुक्तिशालिनि तरङ्गः प्रागेकादशो विज्ञश्रीवरदेवनिर्मितपुरश्चार्णवेऽस्मिन् नवे ||
इति श्रीमन्महाराजाधिराजप्रतापसिंहसाहविरचिते पुरश्चर्यार्णवे दुर्गामन्त्रपुरश्चरणदुर्गोत्सवविधिर्नामैकादशस्तरङ्गः |

Lesungshinweise: [Mehrere Zusammensetzungen sowie der Name im Schmuckvers sind beschädigt; vijñaśrīvaradeva wird nicht ohne Beleg angeglichen.]

12. Taraṅga: Mātṛkās, Yantras, Hymnen und besondere Verfahren

Diese Welle: Deutsch · IAST · Devanagari

Band III, S. 1130, Eingang des zwölften Taraṅga und Brahmāṇī
अथ ब्रह्माण्यादिमन्त्रास्तत्पुरश्चरणविशेषाश्च निरूप्यन्ते |
(मेरुतन्त्रे) मुनय ऊचुः |
देवदेव महादेव भक्तानुग्रहकारक |
ब्रह्माद्यष्टौ भास्करस्य रथं तिष्ठन्ति शक्तयः ||
रणे मृतानां योगेन मृतानां सहगामिताम् |
स्वर्गं याश्च प्रयच्छन्ति तन्मन्त्रान् ब्रूहि शङ्कर ||
शिव उवाच |
ब्रह्मशक्तिस्तु शक्तीनां नायिका परिकीर्तिता |
योगिनां मुक्तिदात्री सा भोगिनां भोगदा मता ||
ब्रामित्येकाक्षरं बीजं मुनिर्वाचस्पतिर्मतः |
गायत्री छन्द उद्दिष्टं बः शक्तिः कीलकं वचः ||
अथ ध्यानम् |
ध्यायेद्ब्राह्मीं पलाशस्थां हंसारूढां चतुर्भुजाम् |
अक्षमालावराभीतिकमण्डलुकरारुणाम् ||
बीजेनैव षडङ्गानि……………… इति |
अथ पुरश्चरणं तत्रैव |
लक्षमेकं जपेन्मन्त्रं पलाशसमिधैर्हुनेत् |
तत्पुष्पयुतसलिलैस्तर्पयेन्मार्जयेत् कुशैः ||

Lesungshinweise: [sahagāmitā ist hier knapp und historisch belastet; die genaue Bezugsgruppe bleibt offen.]

Band III, S. 1130–1131, Māheśvarī
अथ माहेश्वरीमन्त्रः |
अथातः संप्रवक्ष्यामि सम्यङ्माहेश्वरीविधिम् |
ॐ ह्रीं नमो भगवति माहेश्वर्यै हि संवदेत् ||
परमे पदमुच्चार्येश्वर्यै स्वाहान्तको मनुः |
तारादिरेकविंशार्णोऽश्वारूढा तत्परं मतम् ||
ध्यानम् |
वृषारूढां भालचन्द्रां त्रिनेत्रां शशिसन्निभाम् |
दधतीं शूलडमरुमहीहिवलयं भजे ||
अथ पुरश्चरणम् |
वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं बिल्वपत्रैर्घृतप्लुतैः |
जुहुयात् तद्दशांशेन महदैश्वर्यवान् भवेत् ||

Lesungshinweise: [Die gedruckte Zerlegung parame … śvaryai und die anschließende Aśvārūḍā-Angabe sind unsicher. Eine geglättete Vollform wird nicht als gesichert ausgegeben.] [Der Ausdruck mahīhivalaya ist beschädigt.] Eine geglättete Vollform wird nicht als gesichert ausgegeben.] Meditation: „Ich verehre die auf dem Stier Reitende, die Mondsichel an der Stirn, drei Augen, mondgleichen Glanz; sie trägt Dreizack, kleine Trommel und Schlangenreifen.“ [Der Ausdruck mahīhivalaya ist beschädigt.] Für jede Silbe sind 100.000 Wiederholungen vorgesehen; ein Zehntel davon wird als Homa mit in Ghee getauchten Bilva-Blättern dargebracht.

Band III, S. 1131, Kaumārī
अथ कौमारीमन्त्रः |
अथातः संप्रवक्ष्यामि कौमार्या विधिमुत्तमम् |
क्रौं कौमार्यै नम इति षडर्णो मन्त्र ईरितः ||
मुनिर्ब्रह्मा च गायत्री छन्दः कौमारिका भवेत् |
देवता कौमिदं बीजं कौमार्यै शक्तिरुच्यते ||
मन्त्रवर्णैः षडङ्गानि हृदि ध्यायेच्च देवताम् |
ध्यानं यथा |
शक्त्यक्षस्रग्वराभीतिकरां बन्धूकसन्निभाम् |
मयूरध्वजिनीं रक्तवस्त्रामौदुम्बरस्थिताम् ||
हरितकञ्चुकिकां रम्यां नानालङ्कारभूषिताम् |
अथ पुरश्चरणम् |
लक्षषट्कं जपः प्रोक्तः पञ्चखाद्यैस्तथा हुनेत् |
मधुरत्रयसंयुक्तैः सिद्धमन्त्रस्तदा भवेत् ||
तर्पणं मार्जनं कृत्वा कुमारीणां च भोजनम् |

Lesungshinweise: [Die Abweichung krauṃ/kauṃ bleibt sichtbar.]

Band III, S. 1131–1132, Vaiṣṇavī-Mantra und Nyāsa
अथ वैष्णवीमन्त्रः |
अथातः संप्रवक्ष्यामि वैष्णवीमन्त्रमद्भुतम् |
अकचटतपयशा वैष्णव्या मन्त्र ईरितः ||
अष्टाक्षरो मनुरस्य नारदोऽनुष्टुबुच्यते |
छन्दस्तु वैष्णवी देवी न्यासः प्रणवपूर्वकः ||
मूलमन्त्राक्षरैः कुर्यात् त्रिभिस्त्रिभिरनुक्रमात् |
एकैकं च जपेन् पश्चादङ्गानि षडनुक्रमात् ||

Lesungshinweise: [Die genaue Gruppierung wird im knappen Quellensatz nicht vollständig ausbuchstabiert.]

Band III, S. 1132, Meditation und Purashcharana Vaiṣṇavīs
अथ ध्यानम् |
शोणपद्मप्रतीकाशां मुक्तामूर्धजलसिवनीम् |
लसत्काञ्चनसम्भूतकुण्डलोज्ज्वलशालिनीम् ||
स्वर्णरत्नसमुद्भूतकिरीटस्रग्धारिणीम् |
कृष्णशुक्लारुणैर्नेत्रैस्त्रिभिरङ्घ्रिविभूषिताम् ||
बन्धूकदन्तवसनां किरीटप्रभतांसिकाम् |
कम्बुग्रीवां विशालाक्षीं सूर्यकोटिसमप्रभाम् ||
चतुर्भुजां सुवसनां पीनोन्नतपयोधराम् |
दक्षिणाभ्यां कराभ्यां तु खड्गं च जपमालिकाम् ||
बिभ्रतीं वामहस्ताभ्यामभयं च वरं तथा |
असलपनगानासोढं गुह्यगुल्फां सुपार्ष्णिकाम् ||
गात्रेण रवेरस्तम्भं च सम्यगालम्ब्य संस्थिताम् |
किमिच्छसीति वचनं व्याहरन्तीं मुहुर्मुहुः ||
पद्मासनं पुरः संस्थं निरीक्षन्तीं स्ववाहनम् |
ईदृशीं चण्डिकां ध्यायेदिति शेषः |
अथ पुरश्चरणम् |
लक्षद्वयं जपेदस्य पुरश्चरणकर्मसु |
दशांशं होममाज्येन कर्तव्यं तर्पणादिकम् ||

Lesungshinweise: [Die Verbindung vor guhyagulphā ist beschädigt und lässt sich nicht sicher übersetzen.]

Band III, S. 1132–1133, Zweiter Vaiṣṇavī-Mantra
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
ॐ नमोऽस्तु ते वैष्णव्यै मन्त्रः प्रोक्तः षडक्षरः |
मन्त्रवर्णैश्च चाङ्गानि शेषं पूर्ववदाचरेत् ||

Band III, S. 1133, Aparājitā-Vaiṣṇavī
अथापराजितावैष्णवीमन्त्रस्तत्रैव |
अथातः संप्रवक्ष्यामि वैष्णवीमपराजिताम् |
तारमाकर्षिणिपदमावेशिनि ततो वदेत् ||
ज्वालामालिनि रमणि रामणि धरणीति च |
धारिणि तपनीत्युक्त्वा तापिनि मदोन्मादिनि ||
शोषिणीति पदं प्रोच्य ततः संमोहिनीति च |
तथा नीलपताके च महानीले महाप्रिये ||
महाग्नीयि महाचण्डे महारौद्रि महेति च |
वज्रिणीति तथाऽऽदित्यरश्मिजाह्नवि संवदेत् ||
यमघण्टे किलिकिलिचिन्तामणिपदं वदेत् |
सुरभिसुरोत्पन्ने च सरस्वतिपदं ततः ||
सर्वकामदुघे प्रोच्य यथा मम मनीप्सितम् |
कार्यं तन्मे सिध्यत्विति स्वाहान्तोऽयं मनुर्मतः ||
षड्द्वादशार्णो मन्वादिः प्राग्वत् सौख्यप्रदो मनुः |
जपेऽयुतं तत् होमादिकं पूर्ववदाचरेत् ||

Lesungshinweise: [Mehrere Anreden und die Zahl ṣaḍdvādaśārṇa sind beschädigt; surabhisurot panne ist eine unsichere Worttrennung, keine gesicherte Mantraergänzung.] Die Schlussbitte bedeutet: „Möge mein beabsichtigtes Vorhaben so gelingen, wie ich es wünsche.“ [Mehrere Anreden und die Zahl ṣaḍdvādaśārṇa sind beschädigt; surabhisurot panne ist eine unsichere Worttrennung, keine gesicherte Mantraergänzung.] Die Zuordnungen gelten wie zuvor; der Mantra verheißt Wohlergehen.

Band III, S. 1133–1134, Kurzer Vārāhī-Mantra
अथ वाराहीमन्त्रः |
अथ वार्तालिकां वक्ष्ये वाराहीं शत्रुघातिनीम् |
ऐं ग्लौं ठंठंठमिति हुं स्वाहान्तोऽष्टाक्षरो मनुः ||
छन्दोऽनुष्टुप् च कपिलो मुनिर्वार्तालिका सुरी |
वाराहस्य षडङ्गानि क्रमाद् द्विभिरेन्दुभर्मभिः ||
द्वाभ्यां ध्यायेत् ततो देवीं विद्युद्भासां कराम्बुजैः |
दधानामङ्कुशं पाशं मुद्गरं शक्तिमेव च ||
विद्युद्भासां त्रिनेत्रां च नाशयन्तीं तथा रिपून् |
अथ पुरश्चरणम् |
वसुलक्षं जपित्वान्ते विश्वपत्रैर्हयारिजैः |
धात्रीफलैर्भृङ्गराजैः कुशैरपि दशांशतः ||
होमः कार्यस्तर्पणादि कुर्याद्ब्राह्मणभोजनम् |
एवं सिद्धमनुर्मन्त्री प्रयोगान् कर्तुमर्हति ||

Lesungshinweise: [viśvapatra/hayāri werden wegen der unsicheren Lesung nicht botanisch festgelegt.] [Historischer Textzusammenhang, keine Aufforderung zur Schädigung.] Ein Sechsgliedernyāsa folgt; dessen Silbengruppierung ist im Druck beschädigt.

Band III, S. 1134, Langer Vārtālī-Mantra und Nyāsa
अथ श्यामलामन्त्रः |
अथातः संप्रवक्ष्यामि मालामन्त्रं सुसिद्धिदम् |
ॐ ऐं ग्लौं ऐं नमः प्रोच्य ततो भगवतीति च ||
वार्तालिवारांहियुगं वाराहमुखिवाग्भवम् |
ग्लौं अन्धे अन्धिनीति नमो रुन्धे च रुन्धिनि ||
नमो भञ्जे भञ्जिनीति नमो मोहेति मोहिनि |
नमस्तम्भे स्तम्भिनीति नम ऐं ग्लौं च वाग्भवम् |
सर्वदुष्टप्रदुष्टानां सर्वेषां सर्ववाग्वदेत् |
चित्तचक्षुर्मुखगतिजिह्वास्तम्भं कुरुद्वयम् ||
शीघ्रं वश्यं कुरु कुरु ऐं ग्लौं ऐं ठचतुष्टयम् |
हुं फट् स्वाहेति मन्त्रोऽयं वेदरुद्राक्षरः स्मृतः ||
मुनिः शिवोऽस्य जागती छन्दो वार्तालिका सुरी |
वाराहस्य षडङ्गानि वार्ताली हृदयं स्मृतम् ||
वाराहस्य शिरः प्रोक्तं शिखा वाराहमुख्यपि |
अन्धे अन्धिनि वर्मोक्तं रुन्धे रुन्धिनि नेत्रकम् ||
भञ्जे भञ्जिनि चास्त्रं स्यात् ततो ध्यायेच्च चण्डिकाम् |

Lesungshinweise: [Die gedruckte Silbenzählung vedarudrākṣara und die Verknüpfung einiger Anreden bleiben unsicher; kein ungesichert rekonstruierter Vollmantra.]

Band III, S. 1134–1135, Meditation Vārtālīs und beschädigte Purashcharana
अथ ध्यानम् |
रक्ताम्बुजकर्णिकायां तु शवासनसमास्थिताम् |
मुण्डमालालसत्कण्ठां नीलाभां दधतीं करैः ||
अभयं मुसलं चापि हलं चापि वरं तथा |
वाराहास्यां तुङ्गकुचां त्रिनेत्रामरुणाम्बराम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
जपेन्मन्त्रं सहस्राणि बन्धूककुसुमैस्तिलैः |
जुहुयात्…………………… इति ||

Lesungshinweise: [Die konkrete Tausenderzahl fehlt; der Druck selbst bricht mit einer Punktlücke ab.]

Band III, S. 1135, Svapnavārāhī
अथ स्वप्नवाराहीमन्त्रः |
अथातः संप्रवक्ष्यामि वाराहीं स्वप्नसूचिकाम् |
ॐ ह्रीं नमश्च वाराहीघोरे स्वप्नं विसर्गयुक् ||
ठद्वयं वह्निजायान्तो मन्त्रः पञ्चदशाक्षरः |
ईश्वरोऽस्य मुनिः प्रोक्तो जागती छन्द ईरितम् ||
देवता स्वप्नवाराही बीजं तारः प्रकीर्तितः |
हृल्लेखा शक्तिरुद्दिष्टा ठद्वयं कीलकं मतम् ||
अथ ध्यानम् |
ततो ध्यायेद्घनश्यामां त्रिनेत्रामुन्नतस्तनीम् |
कोलास्यां चन्द्रभालां च दंष्ट्राद्धृतवसुन्धराम् ||
खड्गाङ्कुशौ दक्षिणयोर्वामयोश्चर्मपाशकौ |
अश्वारूढां च कोलास्यां नानालङ्कारभूषिताम् ||
अथ पुरश्चरणम् |
लक्षं जपेद्दशांशेन नीलपद्मैस्तिलैर्हुनेत् |

Lesungshinweise: [Die genaue Verbindung nach svapna ist beschädigt und wird nicht ergänzt.]

Band III, S. 1135–1136, Indrāṇī
अथेन्द्राणीमन्त्रः |
अथातः संप्रवक्ष्यामि इन्द्राणीं नष्टराज्यदाम् |
इन्द्राणीं नम इति मन्त्रः प्रोक्तः षडक्षरः ||
गुरुमुनिश्च गायत्री छन्दो देवीन्द्रवल्लभा |
ईं बीजं शक्तिरिन्द्राणी नमः कीलकमुच्यते ||
अथ ध्यानम् |
वज्रपाशवराभीतिहस्ता श्यामाम्बरावृता |
चतुर्दन्तगजारूढा पञ्चच्छायासंस्था हिरण्यभा ||
अथ पुरश्चरणम् |
लक्षषट्कं जपेन्मन्त्रं मालतीकुसुमैर्हुनेत् |
त्रिमध्वक्तैस्तावदेव राज्यार्थे राजवृक्षकैः ||

Lesungshinweise: [Die Kasusform wird nicht stillschweigend zu indrāṇyai verbessert.] Sie reitet auf einem Elefanten mit vier Stoßzähnen; die folgende Standortangabe pañcacchāyāsaṃsthā ist unsicher.

Band III, S. 1136, Cāmuṇḍā
अथ चामुण्डामन्त्रस्तन्त्रान्तरे |
मायाबीजं समुच्चार्य चामुण्डा ङेयुता पुनः |
नमोऽन्तो नगवर्णोऽयं मन्त्रः सर्वार्थसाधकः ||
शिवो मुनिश्च गायत्री छन्दोऽमुष्य च देवता |
चामुण्डा मन्त्रवर्णैश्च द्विरावृत्या षडङ्गकम् ||
अथ ध्यानम् |
नीलोत्पलदलश्यामलचतुर्बाहुसमन्विता |
खट्वाङ्गं चन्द्रहासं च बिभ्रती दक्षिणे करे ||
वामे चर्म च पाशं च ऊर्ध्वतो भावतः पुनः |
दधती मुण्डमालां च व्याघ्रचर्माम्बराधरा ||
कृशाङ्गी दीर्घदंष्ट्रा च अतिदीर्घाऽतिभीषणा |
लोलजिह्वा निम्नरक्तनयनाकारभीषणा |
कबन्धवाहनासीना विस्तारितश्रवणानना ||
अथ पुरश्चरणम् |
वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं दशांशं मधुरप्लुतैः |
पायसैर्जुहुयान्मन्त्री ततः सिद्धो भवेन्मनुः ||

Band III, S. 1136–1137, Mahālakṣmī und Abschluss der acht Mātṛkās
अथ महालक्ष्मीमन्त्रस्तत्रैव |
मायाबीजं समुद्धृत्य स्वबीजं च समुद्धरेत् |
ततो ङेन्ता महालक्ष्मीर्नमोऽन्तोऽष्टाक्षरो मनुः ||
मुनिरस्य शिवः प्रोक्तो गायत्री छन्द ईरितम् |
देवता तु महालक्ष्मीर्मन्त्रवर्णैः षडङ्गकम् ||
अथ ध्यानम् |
सुवर्णवर्णदीप्ताङ्गी त्रिनेत्रा सिंहवाहिनी |
ईषत्प्रहसिता देवी नीलोत्पलदलेक्षणा ||
भुजषोडशसम्पन्ना सर्वालङ्कारभूषिता |
खड्गं घण्टां शरं सत्रमङ्कुशं शूलपद्मकम् ||
दधाना दक्षिणैर्हस्तैरेनार्थेभ्यो वरप्रदा |
तथा वामैर्हस्तपद्मैः खेटकं डिण्डिमं धनुः ||
कमण्डलुं नागपाशं कपालं पुस्तकमभयम् |
जाज्वल्यमाना तेजोभिरतीवाह्लादकारिणी ||
अथ पुरश्चरणम् |
लक्षमेकं जपेन्मन्त्रं दशांशं मधुरप्लुतैः |
विदध्यात् पायसैर्होममेवं सिद्धो भवेन्मनुः ||
इत्यष्टमातृकाप्रकरणम् |

Lesungshinweise: [satra und die Verbindung vor varapradā sind beschädigt.]

Band III, S. 1137–1138, Gorakṣanātha: Einleitung und vier Mantras
अथ गोरक्षनाथमन्त्रः |
(कल्पद्रुमतन्त्रे) गर्ग उवाच |
अथ मन्त्रं प्रवक्ष्यामि शृणु त्वं यदुनन्दन |
जपन्ति साधका वीरास्तन्मन्त्रान् श्रद्धयान्विताः |
शीघ्रं भवति सिद्धिर्वै साधकानां शिवाज्ञया |
तथा |
गोरक्षस्य मनुं जप्त्वा योगीन्द्रो भविता नरः |
विना गोरक्षमन्त्रेण योगसिद्धिर्न जायते ||
गोरक्षस्य प्रसादेन सर्वकार्याणि साधयेत् |
मन्त्रा यथा |
ॐ ह्रीं श्रीं हुं फट् स्वाहा |
ॐ ह्रीं श्रीं गों गोरक्ष हुं फट् स्वाहा |
ॐ ह्रीं श्रीं गों गोरक्ष हुं हुं निरञ्जनात्मने हुं फट् स्वाहा |
ॐ श्रीं गों ह्रीं हुं हुं गोरक्षनाथाय निरञ्जनात्मने हुं सौं फट् हसः |
इति चत्वारो मन्त्राः |

Lesungshinweise: [Traditionelle Verheißung der Quelle.] [Die Schlussbījas des vierten Mantras sind im Druck schwer lesbar. Die Fußnote bietet für die Exemplare 2 und 5 die Variante „huṃ sauṃ phaṭ huṃ“. Die unsichere Hauptlesung wird nicht als gesichert harmonisiert.] Die Fußnote bietet für die Exemplare 2 und 5 die Variante „huṃ sauṃ phaṭ huṃ“. Die unsichere Hauptlesung wird nicht als gesichert harmonisiert.]

Band III, S. 1138, Gorakṣa-Gāyatrī und Nyāsa
अथ गायत्री |
ॐ ह्रीं श्रीं गों गोवोजाय विद्महे गोरक्षाय धीमहि तन्नो निरञ्जनः प्रचोदयात् |
अथ ऋष्यादिन्यासः |
गोरक्षनाथमन्त्रस्य बृहदारण्यको मुनिः |
छन्दोऽनुष्टुब् देवता च नाथो गोरक्षसंज्ञकः ||
कराङ्गन्यासस्तु |
ॐ ह्रीं श्रीं गों गोरक्षनाथाय अङ्गुष्ठाभ्यां नमः इत्यादि |

Lesungshinweise: [unsichere erste Anrede] [govojāya ist beschädigt und wird nicht durch eine vermutete bekannte Formel ersetzt.] Die Gāyatrī lautet im Druck: „oṃ hrīṃ śrīṃ goṃ govo jāya vidmahe gorakṣāya dhīmahi tan no nirañjanaḥ pracodayāt.“ Ihre Bedeutung, soweit sicher lesbar: „Wir erkennen [unsichere erste Anrede]; über Gorakṣa meditieren wir. Möge der Makellose uns inspirieren.“ [govojāya ist beschädigt und wird nicht durch eine vermutete bekannte Formel ersetzt.] Als Seher des Gorakṣanātha-Mantras gilt Bṛhadāraṇyaka, als Versmaß Anuṣṭubh und als Gottheit der Nātha namens Gorakṣa.

Band III, S. 1138, Gorakṣas Meditation und Purashcharana
अथ ध्यानम् |
शुद्धस्फटिकसङ्काशो जटाजूटी त्रिलोचनः |
निरञ्जनो निराकारो निर्विकल्पो निरामयः ||
अथ पुरश्चर्या |
लक्षं शताधिकं जप्त्वा साधकः शुद्धमानसः |
साधयेत् सर्वकार्याणि नात्र कार्या विचारणा ||
धारयेच्च नरो नित्यं मन्त्रमेनं विशेषतः |
स योगसिद्धिमाप्नोति गोरक्षस्य प्रसादतः ||

Band III, S. 1138–1139, Śītalā-Mantras und Meditation
अथ शीतलामन्त्रो (मेरुतन्त्रे) |
अथ वक्ष्ये महेशस्य वस्त्रप्रक्षालिका तु या |
शीतलेति च विख्याता मसर्यै निपिटेश्वरी ||
तारो माया रमा शीतलायै हच्च नवाक्षरः |
(यामले तु) माया श्रीशीतला ङेन्ता हृदन्तोऽष्टाक्षरो मनुः इत्युक्तम् |
(मेरौ) उपमन्युर्मुनिश्छन्दो बृहती शीतला सुरी |
षड्दीर्घयुक्रपालक्ष्मीबीजाभ्यां स्यात् षडङ्गकम् ||
अथ ध्यानं (यामलादौ) नमामि शीतलां देवीं रासभस्थां दिगम्बराम् |
मार्जनीकलशोपेतां सूर्पालङ्कृतमस्तकाम् ||
(मेरौ) ध्यायेच्च शीतलां देवीं रासभस्थां दिगम्बराम् |
मार्जनीशूर्पहस्तां च रक्तपुष्पहिमार्चिताम् ||
तैलादिमलसंयुक्तवस्त्रपोटलशीर्षिकाम् |
त्रिकोणान्तर्यजेद्देवीं कोद्रवां च मसूरिकाम् ||
शराविकां च कोणेषु भूपुरे तद्द्भैरवान् |

Lesungshinweise: [Die gedruckte Verbindung vor lakṣmī ist beschädigt.] [Die Yāmala-Ergänzung ist laut Druckfußnote nur in Exemplar 4 enthalten.] Das Merutantra nennt Śītalā die Wäscherin Maheśas; der folgende Titel ist beschädigt.

Band III, S. 1139, Śītalā-Purashcharana und historische Heilverheißung
अथ पुरश्चरणम् |
अयुतं प्रजपेन्मन्त्रं पायसेन दशांशतः |
हुत्वा कृत्वा तर्पणादि मन्त्रसिद्धिः प्रजायते ||
नाभिमात्रे जले स्थित्वा यः सहस्रं जपेन्मनुम् |
तेन संमार्जितास्तीव्राः स्फोटा नश्यन्ति तत्क्षणात् ||
साधितो येन मन्त्रोऽयं तस्य वंशे न शीतला |
तेनाभिमन्त्रितं भस्म यद्देहे तत्र सा न हि ||

Lesungshinweise: [Historische Heilverheißungen des Textes; keine medizinischen Wirksamkeitsnachweise oder Behandlungsempfehlung.]

Band III, S. 1139–1140, Mantra von Śītalās Gemahl
एतत्पुरुषस्यापि मन्त्रस्तत्रैवोक्तः |
अथातः संप्रवक्ष्यामि भर्तुरस्याः परं मनुम् |
तारः प्रासादबीजं यं वं व्योमव्यापिने द्विठः ||
एकादशार्णमन्त्रोऽयं न्यासध्यानार्चनादिकम् |
प्रासादमन्त्रवज्ज्ञेयमर्धलक्षं पुरस्कृतिः ||
दशांशं जुहुयादाज्यैस्तर्पणादि ततश्चरेत् |
इति शीतलाप्रकरणम् |

Lesungshinweise: [Die Formel wird nach ihrer quellenseitigen Bīja-Beschreibung dokumentiert.]

Band III, S. 1140, Yantras von Gaṇeśa
अथोक्तदेवतानां पूजायन्त्राणि प्रदर्श्यन्ते |
तत्रादौ विघ्नराजयन्त्रं (मेरुतन्त्रे) श्रीपर्ण्यादिकृते पीठे रचयेत् कुङ्कुमादिना |
चतुर्द्वारयुतं कुर्याच्चतुरस्रत्रयं शुभम् ||
तन्मध्येऽष्टदलं कार्यं पूजापीठं गणेशितुः |
अथ लक्ष्मीगणेशयन्त्रं तत्रैव |
अष्टपत्राम्बुजद्वन्द्वं कर्णिकाकेशरोज्ज्वलम् |
चतुर्द्वारसमायुक्तं चतुरस्रत्रयावृतम् ||
शक्तिगणेशक्षिप्रप्रसादहेरम्बहरिद्रागणेशयन्त्रं विघ्नराजयन्त्रवत् |
अथ महागणपतियन्त्रं तत्रैव |
धर्मादिकॢप्ते पूर्वोक्ते तीव्रादिनवशक्तिके |
पूजायन्त्रं गणेशस्य मातृकापद्ममुच्यते ||
चतुर्द्वारसमायुक्तं चतुरस्रत्रयावृतम् |
तत्कर्णिकायां षट्कोणं तदन्तश्च त्रिकोणकम् ||
विरिञ्चिगणनायकयन्त्रं विघ्नराजयन्त्रवत् |
वक्रतुण्डयन्त्रं लक्ष्मीगणेशयन्त्रवत् |
एवमग्रिमयोश्चापि विघ्नराजसमानम् |

Lesungshinweise: [Der Druck nennt die letzten beiden hier nicht nochmals beim Namen. Die markierten Ergänzungen stehen laut Fußnote zusätzlich in Exemplaren 4 und 5.] Die markierten Ergänzungen stehen laut Fußnote zusätzlich in Exemplaren 4 und 5.]

Band III, S. 1140–1141, Sūrya-Yantra mit Varianten
अथ सूर्ययन्त्रं (सौ॰रपद्धतौ) लिखेदष्टदलं पद्मं तद्बाह्येऽष्टदलं लिखेत् |
चतुरस्रं ततो बाह्ये सूर्ययन्त्रमिदं स्मृतम् ||
(महाक्रमाचनपद्धतौ तु) मध्येऽष्टदलपद्मं च अष्टशृङ्गं ततः परम् |
द्वादशारं च कमलं वेदास्रद्वारमेव हि इत्युक्तम् ||
क्वचित्तु चतुरस्रावृतमष्टदलमात्रमुक्तम् |
अन्यत्र तु द्वादशदलपद्ममुक्तम् |

Lesungshinweise: [Die verschiedenen geometrischen Fassungen werden nicht zu einer einzigen vereinheitlicht.]

Band III, S. 1141, Viṣṇu, Matsya und Kūrma: Yantras
अथ विष्णुयन्त्रं तत्रैव |
अष्टपत्रं लिखेत् पद्मं कर्णिकाकेसरोज्ज्वलम् |
चतुरस्रावृतं बाह्ये पूजापीठं मधुद्विषः ||
अथ मत्स्ययन्त्रम् |
षट्पत्रं विलिखेत् पद्मं तद्बाह्ये च चतुर्दलम् |
सप्तपत्रं तु तद्बाह्ये तद्बाह्येऽष्टदलं लिखेत् ||
ततश्चतुर्दशदलं तद्बहिः षोडशच्छदम् |
वसुच्छदं तु तद्बाह्ये चतुरस्रं ततो बहिः ||
कूर्मयन्त्रं तु भूपुरावृतमष्टदलपद्ममेव |

Band III, S. 1141, Varāha und Nṛsiṃha: Yantras
अथ वराहयन्त्रं (प्रपञ्चसारे) अष्टपत्रमथ पद्ममुल्लसत्कर्णिकं विधिवदास्य च |
मण्डलं रविसहस्रसन्निभं शौकरं यजतु तत्र सिद्धये ||
अथ नृसिंहयन्त्रम् (विश्वक्सेनसंहितायाम्) अष्टपत्रं लिखेत् पद्मं कर्णिकाकेसरान्वितम् |
तद्बाह्येऽष्टदलं लेख्यं तद्बाह्येऽपि वसुच्छदम् ||
चतुरस्रं ततो बाह्ये यन्त्रं श्रीनारसिंहकम् |
अन्यत्र तु पूर्वोक्तविष्णुयन्त्रमेव श्रीनृसिंहयन्त्रमुक्तम् |

Lesungshinweise: [Die Verbindung vidhivadāsya ist unsicher.]

Band III, S. 1141, Vāmana-Yantra
अथ वामनयन्त्रम् |
षड्दलं पद्ममालिख्य तद्बाह्ये षोडशच्छदम् |
तद्बहिर्वसुपत्रं च तद्बाह्ये द्वादशच्छदम् ||
अष्टपत्रं ततो बाह्ये तद्बहिर्भूपुरत्रयम् |

Band III, S. 1142, Paraśurāma-Yantra
अथ परशुरामयन्त्रम् |
आदौ चतुर्दलं पद्मं तद्बाह्येऽष्टदलं लिखेत् |
अष्टपत्रं ततो बाह्ये तद्बहिर्दशपत्रकम् ||
तद्बहिर्द्वादशारं च षोडशारं च तद्बहिः |
तद्बहिर्भूपुरद्वन्द्वं चतुर्द्वारोपशोभितम् ||

Band III, S. 1142, Raghunātha-Yantra und Einheit von Mantra und Gottheit
अथ रघुनाथयन्त्रम् |
अष्टपत्रं लिखेत् पद्मं षट्कोणोज्ज्वलकर्णिकम् |
पुनरष्टदलं बाह्ये लिखेद्वृत्तत्रयाद्बहिः ||
तद्बहिर्द्वादशदलं तद्बाह्ये षोडशच्छदम् |
दन्तपत्रं च तद्बाह्ये भूपुरत्रितयावृतम् ||
अत्र केचित् |
देहात्मनोर्यथा भेदो मन्त्रदेवतयोस्तथा |
तस्मात् पीठे महामन्त्रं लिखित्वा तत्र पूजयेत् इति ||
वशिष्ठवचनादस्मिन् सपर्यायन्त्रेऽपि साधारणयन्त्रोक्तमन्त्रवर्णान् यथास्थानं लिखित्वा श्रीरामः पूज्य इति वदन्ति |

Band III, S. 1142, Rāma-Yantra zum Tragen: Mittelpunkt und Sechseck
धारणयन्त्रे मन्त्रलिखितप्रकारस्तु (रामरत्निकायां) उक्तः |
यथा |
त्रिरेखापुटमालिख्य मध्ये तारद्वयं लिखेत् |
तन्मध्ये बीजमालिख्य तदधः साध्यमालिखेत् ||
द्वितीयान्तं च तस्योर्ध्वं षष्ठ्यन्तं साधकं तथा |
कुरुद्वयं च तत्पार्श्वे लिखेद्बीजान्तरे रमाम् ||
तत्सर्वं प्रणवाभ्यां च वेष्टयेद्बहिरङ्कुमान् |
दीर्घभाजि षट्केषु लिखेद्बीजं हृदादिभिः ||
कोणपार्श्वे रमामाये तदग्रेऽनङ्गमालिखेत् |
क्रोधं कोणान्तरेषु लिखेन्मन्त्र्यमितो गिरम् ||

Lesungshinweise: [Mehrere Bindungen des Drucks sind beschädigt; besonders der letzte Ausdruck und bahiraṅkumān lassen sich nicht vollständig auflösen. Die Chiffrennamen der Bījas werden quellengetreu belassen.]

Band III, S. 1143, Rāma-Yantra: Lotuskränze und Mantraeinträge
वृत्तत्रयं साष्टपत्रं सरोजे विलिखेत् स्वरान् |
केसरे चाष्टपत्रे च वर्गत्रिकमथो लिखेत् ||
तेषु मालामनोर्वर्णान् विलिखेद्वर्गं (३५) संख्यया |
अन्ते पञ्चाक्षरानेवं पुनरष्टदलं लिखेत् ||
तेषु नारायणाष्टार्णं लिखेत् तत्केसरे रमाम् |
तद्बहिर्द्वादशदलं विलिखेद्द्वादशाक्षरम् ||
तथोन्नमो भगवते वासुदेवायेत्ययम् |
आदिक्षान्तान् केसरेषु वृत्ताकारेण संलिखेत् ||
तद्बहिः षोडशदलं लिखेत् तत्केसरे ह्रियम् |
वर्मास्त्रं रतिसंयुक्तं दलेषु द्वादशाक्षरम् ||
तत्सन्धिष्वीरजादीनां मन्त्रान् मन्त्री समालिखेत् |
हं सं भृं वृं लं षुं जुं च लिखेत् सम्यगतो बहिः ||
द्वादशारं महापत्रं नादबिन्दुसमायुतम् |
विलिखेन्मन्त्रराजार्णं तेषु पत्रेषु यत्नतः ||

Lesungshinweise: [Die Gruppierungsanweisung vargatrika/vargaṃ saṃkhyayā ist beschädigt und erlaubt keine sichere vollständige Rekonstruktion.] [Eine Fußnote liest nati statt rati.] [Einzelne Bīja-Zeichen dieser Reihe sind unsicher; keine als gesichert ausgegebene Ritualvorlage.]

Band III, S. 1143–1144, Rāma-Yantra: Umkreis und verschlüsselte Mantras
ध्यायेदष्टवसूनेकादश रुद्रांस्तथैव च |
द्वादशादित्यांश्च धातारं वषट्कारं ततो बहिः ||
भूगृहं वज्रजालाढ्यं रेखात्रयसमन्वितम् |
द्वारोपेतं च राज्यादिभूषितं कपिसंयुतम् ||
एवं मण्डलमालिख्य तस्य दिक्षु विदिक्षु च |
नारसिंहं च वाराहं लिखेन्मन्त्रद्वयं तथा ||
कटरेकानुग्रहैन्दवनादशक्त्यादिभिर्युतः |
यो नृसिंहः समाख्यातो ग्रहमारणकर्मणि ||
अन्त्याद्यशिवाग्निबिन्दुनादैर्बीजं च शौकरम् |
हुंकारं चात्र रामस्य मालामन्त्रोऽधुनेरितः ||

Lesungshinweise: [Die Chiffrenverbindungen am Seitenübergang sind beschädigt; ihre Originalzeichen bleiben erhalten, eine vollständige Entschlüsselung wird nicht vorgetäuscht.]

Band III, S. 1144, Verschlüsselte Gestalt des Rāma-Mālā-Mantras
तारो नतिश्च निद्रायाः स्मृतिर्बिन्दुश्च कामिका |
रुद्रेण सहिता वह्निमेधामरविभूषिताः ||
दीर्घा क्रूरयुताह्लादिन्यथो दीर्घा समानदा |
क्षुधा क्रोधिन्मेधा च विश्वमयथ मेधया ||
युक्ता दीर्घा ज्वालिनी च ससूक्ष्मा मृत्युरूपिणी |
सप्रतिष्ठाऽऽह्लादिनी त्वक् क्ष्वेडं प्रीतिश्च सामरा ||
ज्योतिस्तीक्ष्णाग्निसंयुक्ता श्वेताजनुस्वारसंयुता |
कामिका पञ्चमीला ता स्तान्तान्तो धान्त इत्थय ||
सशान्तो दीर्घयुक्तो वायुः सूक्ष्मयुतो विषा |
कामिका कामिका रुद्रयुक्ताऽथोपिस्थिरासनम् ||
तापिनी दीर्घयुक्ता भरनिलोऽनन्तगोऽनलः |
नारायणात्मकः कालः प्राणोऽम्भो विद्यया युतम् ||
पीता रतिस्तथा लान्तो यन्तो योन्या तथा नतिः |
सप्तचत्वारिंशदर्णो गुणान्तस्त्वगुणः स्वयम् ||
अयं राज्याभिषिक्तस्य रामस्योक्तक्रमालिखेत् |

Lesungshinweise: [Dies ist eine Wiedergabe der Chiffrenbeschreibung, keine gesichert entschlüsselte Mantraform. Mehrere Druckstellen sind lokal unlesbar oder sprachlich beschädigt.] Danach nennt sie Jyotis mit Tīkṣṇa und Agni, Śvetā mit Anusvāra, Kāmikā und eine beschädigte Folge zu pañcamīlā, stānta und dhānta; ferner Śānta, Längung, Vāyu, Sūkṣmā, Viṣā, zweimal Kāmikā, Rudra und Sthirāsana. Es folgen Tāpinī mit Längung, eine beschädigte Verbindung mit Anila, Ananta und Anala, Nārāyaṇa, Kāla, Prāṇa, Wasser und Vidyā sowie Pītā, Rati, lānta, yanta, Yoni und Verneigung. Der Text bezeichnet den Mantra als 47-lautig; die Schlussbestimmung guṇānta/aguṇa ist unsicher. Mehrere Druckstellen sind lokal unlesbar oder sprachlich beschädigt.]

Band III, S. 1144, Verheißung des Rāma-Yantras
इदं सार्वत्रिकं यन्त्रं प्रागुक्तमृषिसेवितम् |
सेवकानां मोक्षकरमायुरारोग्यवर्धनम् ||
अपुत्राणां पुत्रदं च बहुना किमनेन वै |
प्राप्नुवन्ति क्षणात् सम्यगत्र धर्मादिकानपि ||
इदं रहस्यं परममीश्वरैणापि दुर्गमम् |
इदं यन्त्रं समाख्यातं न देयं प्राकृते जने |

Lesungshinweise: [Überlieferte Fruchtverheißung und Geheimhaltungsgebot der Quelle.]

Band III, S. 1145, Weitere Vaiṣṇava-Yantras
श्रीकृष्णबलभद्रयोर्यन्त्रं तु पूर्वोक्तविष्णुयन्त्रमेव |
बुद्धयन्त्रं तु भूपुरावृतद्वात्रिंशद्दलं पद्मम् |
एवं ध्यात्वा यजेत् पद्मे द्वात्रिंशत्पत्रसंमिते |
इति (मेरुतन्त्र) वचनात् |
विष्णुयन्त्रमेव कल्कियन्त्रम् |
हयग्रीवादियन्त्रमपि विष्णुयन्त्रमेव |
गोपालसुन्दरीयन्त्रं श्रीचक्रं तच्चाग्रे वक्ष्यते |

Band III, S. 1145, Śiva- und Dakṣiṇāmūrti-Yantras
अथ शिवयन्त्रं (प्रपञ्चसारे) अष्टपत्रगुणवृत्तराजिभिर्वीथिकल्पतरुभिः समावृतम् |
मण्डलं प्रतिविधाय शूलिनः पीठमन्त्रनवशक्तिभिर्यजेत् ||
क्वचित्तु भूपुरत्रयावृताष्टदलपद्मत्रयात्मकं शैवयन्त्रमुक्तम् |
कर्णिकाकेसरभ्राजदम्भुजपत्रत्रयं लिखेत् |
चतुर्द्वारसमायुक्तं चतुरस्रत्रयावृतम् इति ||
(सिद्धान्तसंग्रहे) भूपुरत्रयमध्ये तु लिखेदष्टदलत्रयम् |
केसरानाढ्यपत्रेषु मध्ये बिन्दुं प्रकल्पयेत् ||
अथ दक्षिणामूर्तियन्त्रं (मेरुतन्त्रे) पद्मत्रयसमोपेते भूगृहत्रितयान्विते |
चतुर्द्वारयुते……………… इति ||

Lesungshinweise: [Danach steht bereits im Druck eine Punktlücke. Die markierten Śiva-Ergänzungen sind laut Fußnote nur in Exemplar 4 enthalten.] Eine andere Fassung nennt drei achtblättrige Lotusse innerhalb dreier Bhūpuras: „Drei Lotuskränze mit strahlendem Fruchtboden und Staubfäden, vier Tore und drei umgebende Quadrate.“ Der Siddhāntasaṃgraha nennt ebenfalls drei achtblättrige Lotusse innerhalb dreier Bhūpuras sowie einen Bindu in der Mitte; die Verbindung keśarānāḍhyapatreṣu bleibt sprachlich unsicher. Die markierten Śiva-Ergänzungen sind laut Fußnote nur in Exemplar 4 enthalten.]

Band III, S. 1145–1146, Pāśupatāstra, Baṭuka und Kṣetrapāla
अथ पाशुपतास्त्रमन्त्रयन्त्रं तत्रैव |
पद्ममष्टदलं कृत्वा कर्णिकाकेसरान्वितम् |
चतुर्द्वारसमायुक्तं चतुरस्रत्रयावृतम् ||
अथ बटुकयन्त्रं तत्रैव |
शैवे पीठे यजेद्देवमन्तर्योमिश्रपङ्क्रमम् |
ऊर्ध्वत्रिकोणषट्कोणमष्टपत्रं गृहावृतम् ||
अथ क्षेत्रपालयन्त्रं तत्रैव |
शैवे पीठे यजेदष्टपत्रे दिक्स्वरभूषिते |

Lesungshinweise: [Der vorangehende Ausdruck antaryomiśrapaṅkrama ist beschädigt.]

Band III, S. 1146, Bhavānī, Garuḍa und Kārtavīrya
अथ भवानीयन्त्रं तन्त्रान्तरे |
आदौ त्रिकोणमालिख्य तद्बाह्येऽष्टदलाम्बुजम् |
भूपुरं चापि तद्बाह्ये भवानीमत्र पूजयेत् ||
एतदेव त्रिकोणशून्यं यन्त्रान्तरम् |
गरुडयन्त्रं तु वक्ष्यमाणमातृकायन्त्रमेव |
पूजयेन्मातृकापद्मे गरुडं वेदविग्रहम् इति (मेरुतन्त्र) वचनात् |
कार्तवीर्ययन्त्रं तु पूर्वोक्तविष्णुयन्त्रमेव |

Lesungshinweise: [Die markierte Ergänzung zu Bhavānī ist laut Druckfußnote zusätzlich in Exemplaren 4 und 5 enthalten.]

Band III, S. 1146–1147, Kārtavīrya-Yantra des rechten Weges
काम्यपूजायां तु विशेष उक्तो (मेरुतन्त्रे) अथातो दक्षिणे मार्गे वक्ष्यते काम्यपूजनम् |
शुद्धभूमावष्टगन्धैर्लिखेद्यन्त्रं तदुच्यते ||
लिखेद्दशदलं पद्मं कर्णिकायां समालिखेत् |
प्रौं क्लीमोमिश्च पत्रेषु प्रणवाद्यानि संलिखेत् ||
मन्त्रस्य नवबीजानि ततो यन्त्रान्तरेषु च |
फडादिदशार्णांश्च मन्त्रस्यैव समालिखेत् ||
शषसहान् स्वरांश्चापि केसरेषु द्विशो लिखेत् |
वेष्टयेत् कादिभिर्वर्णैः शषसहविवर्जितैः ||
तद्बाह्ये चतुरस्रं तु वेष्टयेद्भूतवर्णकैः |
कामनाभेदतस्तानि वाय्वग्निक्षमा जलं नभः ||
पञ्च ह्रस्वाः पञ्च दीर्घा एकाराद्याश्च पञ्च च |
पञ्चवर्णा पञ्च याद्याः षक्षराश्च सहौ क्रमात् |
स्तम्भने पार्थिवैः शान्त्यै शान्तौ वश्ये च तैजसैः |
उच्चाटने वायवीयैर्द्वेषे चापि नामसैः ||
मारणे तैजसैः शान्तौ लास्यैः पुष्टौ च पार्थिवैः |
अस्मिन् यन्त्रे तोयपूर्णे घटे भूपं प्रपूजयेत् ||
कुम्भं स्पृष्ट्वा जपेन्मन्त्रं सहस्रं तेन सेचयेत् |
सम्यक् साध्यं तदा स स्यात् पुत्रवान् रोगवर्जितः ||
यशस्वी दीर्घजीवी च सकलत्रोऽतुरक्षः |
वाक्सिद्ध्यापि तेजस्वी प्रतापी विजितेन्द्रियः ||
शत्रूपद्रवमापन्नो ग्रामे वा मण्डपे पुरे |
संस्थापयेदिदं यन्त्रमरिभीतिनिवृत्तये ||

Lesungshinweise: [Historische Ritualklassifikation und Verheißungen; beschädigte Element- und Bīja-Reihen werden nicht zu einer vermeintlich sicheren Anleitung ergänzt.] Die folgenden Gruppen – fünf kurze, fünf lange, fünf von e an, weitere Fünfergruppen und die Endlaute – sind beschädigt überliefert und nicht eindeutig auf die Elemente zu verteilen. Die Quelle verbindet Erdzeichen mit Hemmung und Gedeihen, Feuerzeichen mit Beherrschung und Tötungsriten, Luftzeichen mit Vertreibung und Raumzeichen mit Entzweiung; die Zuordnungen zur Befriedung sind teilweise widersprüchlich oder beschädigt.

Band III, S. 1147, Kārtavīrya-Yantra des linken Weges
अथ वक्ष्ये वामगानां यन्त्रभेदं शृणुष्व तत् |
लिखेदष्टदलं पद्मं ससाध्यं क्रों च मध्यतः ||
यों येमाद्यन्तयोस्तस्य लिखेत् पत्रेषु च क्रमात् |
मन्त्रबीजाष्टकं चान्ते दले दृद्वयं पुनश्च फट् ||
पत्रान्तरे शेषवर्णानन्ते वर्णद्वयं लिखेत् |
द्विशः स्वरान् केसरेषु द्विधोष्मार्णसमन्वितान् ||
वृत्तद्वयं च तद्बाह्ये तयोर्वीथ्यां च कादिकान् |
उष्मोनांश्चतुरस्रं तु वज्राष्टकसमन्वितम् ||
तद्बाह्ये विलिखेत् तत्र पूर्ववद्भूतवर्णिकान् |
स्नानार्थं घटमानीयान्यत् पूर्ववदीरितम् |

Lesungshinweise: [Einzelne Bīja-Zeichen und ihre Stellung sind unsicher; die Originalfolge bleibt erhalten.] In der Mitte stehen der Name der Zielperson und kroṃ, davor und danach zwei weitere, im Druck unsichere Bījas „yoṃ/yem“.

Band III, S. 1147, Hanumat- und Smara-Yantras
अथ हनुमद्यन्त्रं तन्त्रान्तरे |
अष्टपत्रं लिखेत् पद्मं कर्णिकाकेसरोज्ज्वलम् |
भूपुरं च ततो बाह्ये लिखित्वा तत्र पूजयेत् ||
अथ स्मरयन्त्रं तत्रैव |
यन्त्रं लिखेत् ततो विद्वान् वसुपत्राम्बुजं शुभम् |
तद्बहिः षोडशदलं चतुरस्रेण संयुतम् ||

Band III, S. 1148, Mātṛkā- und Bhūtalipi-Yantras
अथ मातृकायन्त्रं (शारदायाम्) व्योमेन्दौ रसनार्णकर्णिकमचां द्वन्द्वैः स्फुरत्केसरं पत्रान्तर्गतपञ्चवर्गयशलाणादित्रिवर्णं क्रमात् |
आशास्वब्जिषु लान्तलाङ्गलियुजा क्षोणीपुरेणावृतं पद्मं कल्पितमत्र पूजयत तां वर्णात्मिकां देवताम् ||
व्योम हकारः |
इन्दुः सकारः |
औं इति स्वरूपम् |
रसनार्णो विसर्गः |
तेन ह्सौं इति |
आशास्वब्जिष्वादि |
आशासु दिक्षु |
अब्जिषु कोणेषु |
लान्तो वकारः |
लाङ्गली ठकारः |
तथा चतुर्दिक्षु वकारैर्युतेषु कोणेषु ठकारैर्युक्तमित्यर्थः |
शेषं स्पष्टम् |
भूतलिपियन्त्रं तु अष्टदलोपरि षोडशदलं तदुपरि चतुर्द्वारयुक्तं चतुरस्रमिति (शारदा) टीकायामुक्तम् |

Lesungshinweise: [Der zusammenfassende Druck erscheint als hsauṃ, obwohl zuvor Visarga erläutert wird; der Schlusslaut bleibt unsicher.]

Band III, S. 1148–1149, Śyāmā-Yantras und Dreiecksrichtungen
अथ श्यामासपर्यायन्त्रं (कालीतन्त्रे) आदौ त्रिकोणं विन्यस्य त्रिकोणं च बहिर्न्यसेत् |
ततो वै विलिखेन्मन्त्री त्रिकोणत्रयमुत्तमम् ||
ततो वृत्तं समालिख्य लिखेदष्टदलं ततः |
वृत्तं विलिख्य विधिवल्लिखेद्भूपुरमेककम् ||
यन्त्रान्तरमुक्तं (कुमारीकल्पे) आदौ त्रिकोणं विन्यस्य त्रिकोणं तद्बहिर्न्यसेत् |
बहिस्त्रिकोणमालिख्य षट्कोणं च बहिर्न्यसेत् ||
मध्ये तु बैन्दवं चक्रं बीजमपि विभूषितम् |
षट्कोणात्तु बहिः पद्मं भूपुरेकेण संयुतम् ||
ज्ञात्वैवं मुक्तिमाप्नोति यन्त्रे नैवात्र संशयः |
पद्ममष्टदलम् |
भूपुरं च चतुर्द्वारयुक्तम् |
तदुक्तं (भैरवतन्त्रे) शक्त्यग्निभ्यां च षट्कोणं तत्र शक्तित्रयं लिखेत् |
पद्ममष्टदलं भूपिश्चतुर्द्वारसंयुतम् ||
शक्त्यग्निभ्यामिति |
शक्तिरधोमुखत्रिकोणम् |
अग्निरूर्ध्वमुखं त्रिकोणम् |
ताभ्यां षट्कोणे सिद्धे तन्मध्ये वाऽधोमुखत्रिकोणत्रयं लिखेदित्यर्थः |

Lesungshinweise: [Die knappe Formulierung lässt das Verhältnis der zuerst genannten Dreiecke zur folgenden Dreiergruppe offen.]

Band III, S. 1149, Historische Materialien der Śyāmā-Yantras
तथा |
स्वर्णादिरचिते पात्रे रक्तचन्दनचर्चिते |
स्वयम्भुकुसुमाक्ते वा रक्ताक्ते वान्यथा शुचि ||
रक्तचन्दनलेखन्या वा स्वर्णशलाकया |
रक्तचन्दनचर्चिते पशूना स्वयम्भुकुसुमाक्ते वीरेण यन्त्रं लेखनीयमित्यर्थः |
(कुमारीकल्पे) एतत्तु विलिखेत् ताम्रे कुण्डगोलविलेपिते |
स्वयम्भुकुसुमैर्युक्ते कुङ्कुमारुणशोभिते ||
(स्वतन्त्रतन्त्रे) स्वयम्भुकुसुमं कुण्डगोलोद्भवं रोचनाऽगुरुः |
काश्मीरमृगनाभी च मद्यं मलयजोद्भवम् ||
एष गन्धः समाख्यातः सर्वदा चण्डिकाप्रियः |
एतेन गन्धयोगेन योनिचक्रक्रमं लिखेत् ||
(मुण्डमालायाम्) ताम्रपात्रे कपाले वा श्मशाने काष्ठनिर्मिते |
शनिभौमदिने वाऽपि वीरसम्भूतकुसुम्भवे ||
स्वर्णे रौप्ये तथा लोहे चक्रमर्च्यं विधानतः |
अत्रापि कपालादिविधिर्वीरपरत्वं वेदितव्यम् |

Lesungshinweise: [Historische, teilweise sexual- und blutrituelle Materialsprache; svayambhukusuma und kuṇḍa-gola bleiben als Quellenausdrücke stehen, ohne ungesicherte Detailauflösung.] Die Muṇḍamālā nennt Kupfer, Schädelgefäß, Holz vom Verbrennungsplatz, Samstag oder Dienstag sowie Gold, Silber und Eisen als weitere Träger; eine Verbindung zu vīra und kusuma ist beschädigt.

Band III, S. 1149–1150, Guhyakālī-Yantras
अथ गुह्यकालीयन्त्रं (महाकालसंहितायाम्) सबिन्द्वध्यारपञ्चारविभिन्ननवकोणयुक् |
वृत्तयोरन्तरेऽष्टारयुतं तदनु भाविनि ||
वस्वर्कभूपच्छदम्भोजवृत्तान्वितं ततः |
अष्टाशनिसंमायुक्तमन्तर्बहिरथापि च ||
अष्टशूलाष्टमुण्डाढ्यं वह्निज्वालायुतेन हि |
श्मशानेनावृतं शेषे शोणितोदेन वेष्टितम् ||
यन्त्रराजमिदं देवि पूजनाय प्रकल्पितम् |
भरतश्च्यवनश्चापि हारीतश्च जवालकः ||
इक्षुरेते जनाः पञ्च पूजयन्त्यमुनाऽम्बिकाम् |
बिन्दुः पञ्चारषट्कोणत्रिकोणनवकोणगः ||
अष्टारवृत्तसहितषोडशच्छदपद्मयुक् |
पुनर्वृत्तान्वितः शेषे पूर्ववत् सकलं प्रिये ||
पूज्योऽयं रामयक्षेत्रनाहुषाणां वरानने |

Lesungshinweise: [Die genaue Geometrie der ersten Zeile und die letzte Namensgruppe rāmayakṣetranāhuṣāṇām sind unsicher; keine frei ergänzte Zeichnung.] Die Mahākālasaṃhitā beschreibt ein Guhyakālī-Yantra mit Bindu, fünfteiliger und neuneckiger Struktur; eine Verbindung im ersten Halbvers ist beschädigt. Diese Variante wird mit Rāma und weiteren, beschädigt überlieferten Namen verbunden.

Band III, S. 1150, Kāmakalā-Yantra
अथ कामकलायन्त्रं तत्रैव |
यन्त्रमस्याः प्रवक्ष्यामि तत्र धेहि मनः प्रिये |
भूपुरे वसुपत्राढ्ये पद्ममष्टदलान्वितम् ||
केशराणि प्रकल्प्यानि तदन्तश्चापि कर्णिकाम् |
कर्णिकान्तस्त्रिकोणस्य त्रितयं पृथगेव हि ||
बहिस्त्रिकोणकोणेषु लिखेद्बीजत्रयं शुभम् |
मायाबीजं तु वामे स्यात् क्रोधबीजं तु दक्षिणे ||
अधः पाशं विनिर्दिश्य कन्दर्पार्णं तु मध्यतः |
तदन्तःस्थायिनी देवी तत्र सर्वं प्रतिष्ठितम् ||
एतच्चक्रं महादेवि सर्वकामफलप्रदम् |
एतस्य सर्वयन्त्राणि कलां नार्हन्ति षोडशीम् ||

Lesungshinweise: [Die Bījas sind hier durch ihre Quellennamen bezeichnet.]

Band III, S. 1150, Śmaśānakālī-Yantra
अथ श्मशानकालीयन्त्रं (स्वतन्त्रतन्त्रे) पद्मं चाष्टदलं वृत्तं तद्बाह्येऽष्टकवर्गिकम् |
धरण्यां विलिखेद्वाह्यं चतुष्कं च चतुष्ककम् ||
पद्मादि उभयान्तं च मध्ये देवीं प्रपूजयेत् |

Lesungshinweise: [Die Ausdrücke aṣṭakavargika, catuṣkaṃ catuṣkakam und padmādi ubhayāntam sind knapp beziehungsweise beschädigt; die Einzelgestalt der äußeren Umfassung ist nicht sicher rekonstruierbar.]

Band III, S. 1151, Siddhilakṣmī-Yantra
अथ सिद्धिलक्ष्मीयन्त्रं कालानलतन्त्रे |
यन्त्रोद्धारमहं वक्ष्ये सिद्धिलक्ष्म्या द्विज शृणु |
चतुरस्रं चतुर्द्वारं वृत्तत्रयेण वेष्टितम् ||
अष्टारं च रविदलं पुनरष्टदलं लिखेत् |
षट्कोणमध्ये कोणं च तत्र बिन्दुं विचिन्तयेत् ||

Lesungshinweise: [Die räumliche Verschachtelung des Quadrats und der Kreise ist im knappen Wortlaut nicht vollständig präzisiert.]

Band III, S. 1151–1152, Tārā-, Ekajaṭā- und Nīlasarasvatī-Yantras
अथ तारायन्त्रं (फेत्कारिणी) अष्टपत्रं लिखेत् पद्मं त्रिकोणोज्ज्वलकर्णिकम् |
मायां पूर्वदले न्यस्य याम्ये बीजं द्वितीयकम् ||
तथोत्तरे पश्चिमे च फट्कारं विलिखेत् ततः |
मध्ये बीजं लिखित्वा……………… इति ||
(फेत्कारिणीतन्त्रे) सयोनिं गोमयेनाष्टपत्रमब्जं सुशोभनम् |
भूपुरं वसुवज्राढ्यं यन्त्रमेकजटात्मकम् ||
(मेरुतन्त्रे) ततस्तां पूजयेत् पीठे पद्मे षट्कोणकर्णिके |
धरागृहावृते पीठमादावर्च्य सशक्तिकम् ||
एतयोर्भूपुरमधिकमुक्तम् |
तथा त्रिकोणषट्कोणयोर्विकल्पः |
(नीलतन्त्रे) व्योमेन्दो रसनार्णकर्णमचां द्वन्द्वैः स्फुरत्केसरं वर्गैर्भासितपत्रच्छदं वसुमतीगेहेन संवेष्टितम् |
ताराधीश्वरवाग्बिर्विलसद्दिक्कोणसंशोभितं यन्त्रं नीलतनोः परं निगदितं सर्वार्थसिद्धिप्रदम् ||
इदं च नीलसरस्वतीयन्त्रं नीलतनोः इत्यभिधानात् |
(फेत्कारिणीतन्त्रोक्तं) यन्त्रमेकजटायाः |
(फेत्कारिणीमेरुतन्त्रोक्तं) च ताराया इति सम्प्रदायसिद्धः |
केचित्तु व्योमेन्द्वादिश्लोकादिना धारणयन्त्रमुक्तम् |
पूर्वोक्तानि यन्त्राणि तारैकजटानीलसरस्वतीसाधारणानीति वदन्ति |
(मत्स्यसूक्ते) अनुक्तकल्पे यन्त्रं तु लिखेत् पद्मं दलाष्टकम् |
षट्कोणकर्णिकं वृत्तं वेदद्वारोपशोभितञ्च ||

Lesungshinweise: [Hier bricht der Druck mit einer Punktlücke ab; auch die Zuordnung im zweiten Halbvers ist knapp.]

Band III, S. 1152, Śrīcakra: Aufbau und Verbot der Staubfäden
अथ श्रीयन्त्रं (यामले) बिन्दुत्रिकोणवसुकोणदशारयुग्मं मन्वस्रनागदलसंयुतषोडशारम् |
वृत्तत्रयं च धरणीसदनत्रयं च श्रीचक्रराजमुदितं परदेवतायाः ||
अस्मिन् यन्त्रे केशरा न कर्तव्याः |
योऽस्मिन् यन्त्रे महेशानि केसराणि प्रकल्पयेत् |
योगिनीसहितास्तस्य हिंसां कुर्वन्ति भैरवाः ||
इति (भूतभैरवोक्तेः) |

Lesungshinweise: [Rituelles Verbot und Drohformel der Überlieferung.]

Band III, S. 1152–1153, Verheißungen des Śrīcakra
एतद्दर्शनफलमुक्तं (यामले) सम्यक् शतक्रतून् कृत्वा यत् फलं समवाप्नुयात् |
तत् फलं लभते भक्त्या कृत्वा श्रीचक्रदर्शनम् ||
महाषोडशदानानि कृत्वा यल्लभते फलम् |
तत् फलं समवाप्नोति कृत्वा श्रीचक्रदर्शनम् ||
सार्धत्रिकोटितीर्थेषु स्नात्वा यत् फलमश्नुते |
लभते तत् फलं भक्त्या कृत्वा श्रीचक्रदर्शनम् ||
अथ पूजाफलम् |
कोटिलिङ्गप्रतिष्ठायां यत् फलं समुदाहृतम् |
तत्फलं लभते नूनं श्रीचक्रस्य च पूजनात् ||
अथ दानफलम् |
श्रीचक्रं कारयित्वा तु यो दद्यात् साधकाय च |
भूचक्रं तेन दत्तं हि सशैलवनसागरम् ||
अथैतत्पादोदकमाहात्म्यम् |
गङ्गापुष्करनर्मदायमुनागोदावरीगोमतीगङ्गाद्वारगयाप्रयागवदरीवाराणसीसिन्धुषु |
रेवासेतुसरस्वतीप्रभृतिषु ब्रह्माण्डभाण्डोदरे तीर्थे स्नानसहस्रकोटिगुणितं श्रीचक्रपादोदकम् ||

Lesungshinweise: [Religiöse Fruchtverheißungen; Narmadā und Revā erscheinen beide in der Quellliste.]

Band III, S. 1153, Śrīcakra-Konstruktion: Einteilung und Hilfslinien
अथैतच्चक्रोद्धारप्रकारस्तन्त्रान्तरोक्तः प्रदर्श्यते |
वृत्तं कृत्वेष्टमानं मध्ये सूत्रं तु पातयेत् |
पूर्वपश्चिमलम्बाग्रं द्विनवांशांश्च कल्पयेत् ||
पूर्वदिग्भागतः कार्या रेखा दोषपनुत्तये |
त्यक्त्वा षड्भागमाद्या स्याद्रेखा याम्योत्तराश्रिता ||
पञ्चभागांस्ततस्त्यक्त्वा द्वितीयापि तथा भवेत् |
ततो भागचतुष्केण दूरता त्रितया भवेत् ||
ततो भागत्रयं त्यक्त्वा रेखा स्यात्तु चतुर्थिका |
भागद्वयं ततस्त्यक्त्वा रेखा कार्याऽथ पञ्चमी ||
ततो भागचतुष्केण षष्ठी रेखा तथा भवेत् |
सप्तमी स्यात् त्रिभिर्भागैश्चतुर्भागैस्तथाऽष्टमी ||
नवमी पञ्चभिर्भागैरेवं रेखा विधाय तु |
अन्तरं वृत्ततः षड्विंशत्यायामन्तरेखयोः ||
सूर्यादिग्रहनामानि नवानां धारयेत् क्रमात् |
पार्श्वद्वयेऽपि कर्तव्यं रेखाग्राणां विमार्जनम् ||
अग्रयोरुमयोर्लुप्येत् सूर्ये भागत्रयं त्रयम् |
पञ्चभागान् प्रलुप्येत द्वितीयायां पार्श्वयोर्द्वयोः ||
मार्जनं च भवेदेवमुभयोः शनिभौमयोः |

Lesungshinweise: [Das Verhältnis dieser Abstände zur vorausgehenden Achtzehnerteilung ist im Druck nicht hinreichend erklärt; die folgende Zeile mit ṣaḍviṃśati ist beschädigt. Daher keine ungesicherte maßstäbliche Rekonstruktion.]

Band III, S. 1154, Śrīcakra-Konstruktion: Kürzungen und Verbindungen
बुधरेखाग्रयोर्लुप्याद्भागान् षोडश यत्नतः ||
अष्टादश विलुप्यन्त भागान् गुर्वग्रयोर्द्वयोः |
षोडशोभयतो लुप्येद्भागान् भृग्वग्रयोस्तथा ||
राहुकेत्वोः क्रमेण स्यादष्टषट्पदभागमार्जनम् |
सूर्याग्रे चुम्बतः शुक्रं मध्यं सोमाग्रके पुनः ||
चुम्बतः केतुमध्यं तु भौमाग्रे वृत्तचुम्बके |
बुधाग्रे राहुमध्यं तु चुम्बतस्तद्वदेव हि ||
चुम्बतः शनिमध्यं तु अग्रभागो बृहस्पतेः |
पूर्वस्यां वृत्तमध्यं चुम्बतोऽग्रे शनेरपि ||
राह्वग्रे सूर्यमध्यं तु चुम्बतस्तद्वदेव हि |
केत्वग्रे चुम्बतो भौमं भृग्वग्रे सोमचुम्बके ||
एवं चक्रं लिखित्वा तु भवेदतिमनोहरम् इति |

Lesungshinweise: [Die Maßbasis und mehrere Endpunktangaben bleiben in Verbindung mit S.1153 unklar; dies ist die Übersetzung der überlieferten Konstruktionsbeschreibung, keine geometrisch verifizierte Bauzeichnung.]

Band III, S. 1154, Bālā- und Bhuvaneśvarī-Yantras
बालायन्त्रं तु वक्ष्यमाणत्रिपुरभैरवीयन्त्रवत् |
(त्रिपुरसारसमुच्चये) यन्त्रान्तरमुक्तम् |
त्रिकोणं विलिख्याद्यं वृत्तं दलानां ततः पञ्चकं तद्बहिश्चापि वृत्तम् |
पुनः षड्दलं बाह्यतश्चापि वृत्तं लिखेदष्टपत्राणि तद्बाह्यतोऽपि ||
अथ भुवनेश्वरीयन्त्रम् (शारदायाम्) पद्ममष्टदलं बाह्यं वृत्तं षोडशभिर्दलैः |
विलिखेत् कर्णिकामध्ये षट्कोणमतिसुन्दरम् ||
चतुरस्रं चतुर्द्वारमेवं मण्डलमालिखेत् |

Band III, S. 1154–1155, Tripurabhairavī und verwandte Yantras
अथ त्रिपुरभैरवीयन्त्रं (शारदायाम्) पद्ममष्टदलोपेतं नवयोन्याढ्यकर्णिकम् |
चतुर्द्वारसमायुक्तं भूगृहं विलिखेत् ततः ||
अथ चैतन्यभैरवीयन्त्रं (ज्ञानार्णवे) त्रिकोणं चैव षट्कोणं वसुपत्रं वरानने |
चतुरस्रं चतुर्द्वारमेवं मण्डलमालिखेत् ||
भुवनेश्वरीभैरवीकौलेश्वरभैरव्योरपि तदेव यन्त्रम् |
सम्पत्प्रदाभैरवीयन्त्रं त्रिपुरभैरवीयन्त्रवत् |
कामेश्वरभैरवीयन्त्रं चैतन्यभैरवीयन्त्रवत् |
अथ षट्कूटाभैरवीयन्त्रं (ज्ञानार्णवे) यन्त्रमस्या वरारोहे त्रिकोणं संपुटं लिखेत् |
बहिरष्टदलं पद्मं रविपत्रं ततो लिखेत् ||
चतुरस्रं चतुर्द्वारमेवं मण्डलमालिखेत् |
अथ रुद्रभैरवीयन्त्रं तत्रैव |
त्रिकोणं चैव वृत्तं च वृत्ताष्टदलपङ्कजम् |
वृत्तं भूमण्डलं च……………… इति ||

Lesungshinweise: [Danach enthält der Druck eine Punktlücke; saṃpuṭa und die doppelte Kreisverbindung werden nicht über den Quellwortlaut hinaus präzisiert.]

Band III, S. 1155, Chinnamastā-Yantra nach dem Yāmala
अथ छिन्नमस्तायन्त्रं (यामले) त्रिकोणं विन्यसेदादौ तन्मध्ये मण्डलत्रयम् |
तन्मध्ये विलिखेद्योनिं द्वारत्रयसमन्वितम् ||
बहिरष्टदलं पद्मं भविचक्रत्रितयं पुनः |
कूर्मबीजं लिखेन्मध्ये त्रिकोणे हुं समन्वितम् ||

Lesungshinweise: Außen folgen ein achtblättriger Lotus und wiederum drei Kreise; die Bezeichnung bhavicakra ist beschädigt.

Band III, S. 1155–1156, Weitere Chinnamastā-Yantras
(तन्त्रान्तरे) अथोच्यते यन्त्रराजं वैरोचनया महेश्वरि |
षट्कोणं प्रथमं लेख्यं मध्यदेशे त्रिकोणकम् ||
सूर्यबिम्बं ततो दद्याच्चतुरस्रं ततः परम् |
भूगोलं च ततो दद्याच्चतुरस्रं ततः परम् ||
अष्टपत्रं ततो दद्याद्यथास्थाने च देशिकः |
चन्द्रबिम्बं ततो दद्याद्वह्निबिम्बं ततः परम् ||
भूगोलं च ततो दद्याद्भूपुरत्रितयं ततः |
वज्रजालसमायुक्तं कोणे टद्वयं नियोजयेत् ||
किञ्जल्के केसरे द्यान्मन्त्रवर्णांस्त्रिकोणके |
इति कामोपरि ध्यायेद्देवीं वैरोचनीं शुभाम् ||
(तन्त्रान्तरे) भैरवोक्तमहं वक्ष्ये यन्त्रं सर्वसमृद्धिदम् |
त्रिकोणं प्रथमं लेख्यं षट्कोणवेष्टितञ्च तत् ||
त्रिबिम्बं च ततो द्याद्गुणानां परिणामकम् |
भूपुरत्रितयं कुर्याद्वज्रजालसमन्वितम् ||
कोणदेशे ततो दद्याट्टङ्कास्त्रं सुमनोहरम् |
यथास्थानं लिखेद्धीमान् कर्तृखर्परकं शुभम् ||
रतिकामोपरि ध्यायेद्देवीं वैरोचनीं शुभाम् |
(मेरुतन्त्रे) त्रिकोणं रसकोणं वाऽष्टदलं भूपुरं ततः |

Lesungshinweise: [Die Einzelverbindung zu ṭa/ṭha und den Staubfäden der ersten Fassung ist beschädigt; die Varianten bleiben getrennt.]

Band III, S. 1156, Dhūmāvatī- und Bagalāmukhī-Yantras
अथ धूमावतीयन्त्रं तन्त्रान्तरे |
लिखेदष्टदलं पद्मं भूपुरेण च वेष्टितम् |
अथ बगलामुखीयन्त्रं (मेरुतन्त्रे) सौवर्णे वाऽथ वा रौप्ये पैत्तले वाऽथ भूर्जके |
कर्पूरागुरुकस्तूरीश्रीखण्डकुङ्कुमैरपि ||
लिखेद्यन्त्रं प्रयत्नेन लेखन्या हेमताम्रयोः |
मध्ये योनिं समालिख्य तद्बाह्ये तु षडस्रकम् ||
तद्बाह्येऽष्टदलं पद्मं तद्बाह्ये षोडशच्छदम् |
चतुरस्रत्रयं बाह्ये चतुर्द्वारोपशोभितम् ||

Band III, S. 1156–1157, Mātaṅgī- und Sumukhī-Yantras
अथ मातङ्गीयन्त्रं तन्त्रान्तरे |
षट्कोणाष्टदलं पद्मं लिखेद्यन्त्रं मनोरमम् |
एतस्मिन् पूजयेत् पीठे नवशक्तीः क्रमादिमाः ||
अथ यन्त्रान्तरं (मेरुतन्त्रे) त्रिकोणं पञ्चकोणं च बहिरष्टदलद्वयम् |
षोडशारं चाष्टदलं भूपुरत्रितयं लिखेत् ||
एतद्द्वयमुच्छिष्टचाण्डालिन्याः |
राजमातङ्गीयन्त्रं तु तन्त्रात् प्रागेवोक्तम् |
लघुमातङ्ग्यादिभेदानामपि तदेव यन्त्रमाकलनीयम् |
अथ सुमुखीयन्त्रम् |
त्रिकोणं पञ्चकोणं च वृत्तमष्टदलावृतम् |
चतुरस्रं च तद्बाह्ये सुमुखीयन्त्रमीरितम् ||

Band III, S. 1157, Lakṣmī, Sarasvatī, Tvaritā und Nityaklinnā
अथ लक्ष्मीयन्त्रं (मेरुतन्त्रे) धर्मादिकल्पिते पीठे भूपुरद्वारशोभिते |
दलाष्टके केसराढ्यकर्णिकायां यजेदिमाम् ||
भूपुरवेष्टितमष्टदलपद्मत्रयात्मकं यन्त्रमन्यत्रोक्तम् |
अथ सरस्वतीयन्त्रं तन्त्रान्तरे |
पद्ममष्टदलं लेख्यं चतुरस्रावृतं शुभम् |
यन्त्रमेतद्वरारोहे वाग्देव्याः परिकीर्तितम् ||
त्वरिताया नित्यक्लिन्नायाश्च यन्त्रं पूर्वोक्तभुवनेश्वरीयन्त्रवत् |

Band III, S. 1157, Annapūrṇā, Pratyaṅgirā und Kubjikā
अथान्नपूर्णायन्त्रं (मेरुतन्त्रे) त्रिकोणं च चतुःपत्रं वसुपत्रं ततः परम् |
कलापत्रं च भूविम्बं चतुरस्रत्रयावृतम् ||
प्रत्यङ्गिरायन्त्र मन्नपूर्णायन्त्रवत् |
अथ कुब्जिकायन्त्रम् |
बिन्दुत्रिकोणषट्कोणमष्टपत्रं सकेसरम् |
श्रीमत्कुब्जेश्वरीयन्त्रं सद्वारं भूपुरत्रयम् ||
तन्त्रान्तरे |
बिन्दुत्रिकोणषट्कोणमष्टपत्राम्बुजं तथा |
समातृबीजमष्टदलमष्टशृङ्गं सभूपुरम् ||

Band III, S. 1158, Gaṅgā, Bāgamatī und Candra
गङ्गायन्त्रं तु सरस्वतीयन्त्रवत् |
भूपुरावृतषड्दलं बागमतीयन्त्रम् |
अष्टदलकमलद्वयात्मकं चन्द्रयन्त्रम् |

Lesungshinweise: [Die erste Zeile ist im Scan blass; sarasvatī wird nach dem erkennbaren Schriftbild gelesen.]

Band III, S. 1158, Bhauma-Yantra
अथ भौमयन्त्रं (मेरुतन्त्रे) त्रिकोणं पूर्वमुद्दिश्य पञ्चधा विभजेत् ततः |
तृतीयरेखां बिन्दुभ्यां लाञ्छयेत् समभागतः ||
आद्यरेखाग्रयुगलं तृतीयाबिन्दुयोज्यन्त्व |
द्वितीयश्च समाकृष्य तृतीयाबिन्दुयोज्यन्त्व ||
युता रेखा तृतीयां तु समा भाज्या समं ततः |
तुर्यां बिन्दुद्वयं चाथ त्रिभिर्बिन्दुभिश्च पञ्चमी ||
तृतीयाग्रे प्रकुर्वीत पञ्चम्या मध्यबिन्दुजे |
तुर्याग्रे योजयेत् सम्यक् पञ्चम्या बिन्दुयोर्द्वयोः ||
अथ भूमिगृहं दद्यात् सोत्रायुधं विचक्षणः |
एवमेकाधिका सम्यक् कोणानां विंशतिर्भवेत् ||

Lesungshinweise: [Mehrere Verben und die Waffenbezeichnung sotrāyudha sind beschädigt; die Abfolge ist als Quellbeschreibung erhalten, nicht als geometrisch geprüfte Konstruktionsanleitung.]

Band III, S. 1158, Yantras der Grahas, Richtungswächter und Mātṛkās
बुधादीनां यन्त्रं तु भूपुरावृताष्टदलकमलम् |
तेषां यन्त्रान्तराणि विस्तरभयान्न लिख्यन्ते |
पिङ्गलादिग्रहमातृयन्त्रं तु त्रिकोणपञ्चकोणाष्टदलभूपुररूपम् |
षड्दलाद्बहिरष्टदलमिन्द्रयन्त्रम् |
अग्नियन्त्रमपि तदेव |
अष्टदलमात्रमन्यत्रोक्तम् |
यमयन्त्रमिन्द्रयन्त्रवत् |
नैर्ऋतियन्त्रं तु पञ्चकोणगर्भाष्टदलरूपम् |
षड्दलाद्बहिरष्टदलं वरुणयन्त्रम् |
षड्दलाद्बहिरष्टदलद्वयं वायुयन्त्रम् |
कुबेरयन्त्रमष्टदलमात्रम् |
ईशानयन्त्रं शिवयन्त्रवत् |
ब्रह्मयन्त्रं तु दशदलपद्मम् |
विष्णुयन्त्रमेवानन्तयन्त्रम् |
षट्कोणकर्णिकषोडशदलपद्मं ब्राह्मीयन्त्रम् |
पञ्चकोणगर्भाष्टदलकमलं कौमारीयन्त्रम् |
वैष्णवीयन्त्रमष्टदलपद्मम् |
तदेव वाराहीयन्त्रमपि |

Band III, S. 1158, Vārāhī-Mālā-Mantra und weitere Mātṛkā-Yantras
मालामन्त्रे तु यन्त्रान्तरमुक्तं (मेरुतन्त्रे) योनिपञ्चास्रषट्कोणाष्टपत्रशतपत्रकम् |
सहस्रदलभूविम्बशोभितं द्वारशोभितम् ||
कैलासाचलमध्यस्थं पीठमेतद्विचिन्तयेत् |
त्रिकोणषोडशदलाष्टदलषड्दलद्वयात्मकं स्वप्नवाराहीयन्त्रं तत्रैवोक्तम् |
षट्कोणगर्भाष्टदलपद्ममैन्द्रचामुण्डामहालक्ष्मीयन्त्रम् |

Band III, S. 1159, Navadurgā-Cāmuṇḍā und Durgā
नवदुर्गात्मकचामुण्डामन्त्रयन्त्रं तु तन्त्रान्तरे |
एतन्मन्त्रावृतत्रयस्य षट्कोणाष्टदलं लिखेत् |
पञ्चविंशदलं बाह्ये चतुरस्रावृतं शुभम् ||
अथ दुर्गायन्त्रं (मेरुतन्त्रे) अष्टपत्राम्बुजद्वन्द्वं चतुरस्रत्रयावृतम् |
चतुर्द्वारसमायुक्तं कुङ्कुमादिभिरुद्धरेत् ||

Lesungshinweise: Die vorausgehende Wendung etanmantrāvṛtatrayasya bezieht sich auf eine dreifache Mantraumfassung, bleibt aber syntaktisch unsicher.

Band III, S. 1159, Purashcharana eines Yantras
अथ यन्त्रपुरश्चरणं तन्त्रान्तरे |
आदौ यन्त्रस्य सिद्ध्यर्थं तन्मन्त्रस्य पुरस्क्रियाम् |
कृत्वाऽयुतप्रमाणेन पश्चाद्यन्त्रस्य वाऽऽचरेत् ||
यथाऽऽधारैः यथाद्रव्यैर्यन्त्रं संलिख्य यत्नतः |
तत्रावाह्यैव तद्देवं सम्पूज्य विधिपूर्वकम् ||
ध्यात्वा बलिं जपं होमं कृत्वा देवं विसर्जयेत् |
एकैकवारमावर्त्य तन्मन्त्रं संस्मरन् बुधः ||
इत्थं जपादिभिः सिद्धे यन्त्रे नासाध्यता क्वचित् |
द्विसहस्रप्रमाणेन यन्त्रे कार्या पुरस्क्रिया ||

Lesungshinweise: [Der Bezugsumfang dieser letzten Zählung wird im knappen Wortlaut nicht weiter aufgelöst.]

Band III, S. 1159–1160, Tragbares Yantra: Vorbereitung und Traumbefragung
अथ धारणयन्त्रसाधनमुक्तं (मेरुतन्त्रे) अथ यन्त्रविधिं वक्ष्ये सर्वतन्त्रेषु गोपितम् |
सिद्धस्य लिखनादेव यन्त्रसिद्धिः प्रजायते ||
न भावि यत्र कार्यं तु सिद्धस्यापि तदा भवेत् |
दुःस्वप्नदर्शनं पूर्वं तदा यन्त्रं न कारयेत् ||
साधकस्य शुभे गृहे समाराध्येष्टदेवताम् |
स्वप्यात् त्रिदिवसं भूमौ हविष्याशी जपे रतः ||
एतद्यन्त्रं करिष्यामि मम तत् कीदृशं प्रभो |
स्वप्ने वदेति देवेशं तदुक्तेन पूजनम् ||
प्रदोषसमये कृत्वा लिखेत् त्रिदिनं शुचिः |
तृतीयदिवसे रात्रौ यथा स्वप्नः प्रजायते ||
तथैवाज्ञां गृहीत्वा तु सुस्वप्ने चालिखेद्ध्रुवि |
अस्वप्ने वाऽथ दुःस्वप्ने नैव कुर्याद्विचक्षणः |

Lesungshinweise: [Die Verbindung likhet tridinaṃ ist im Zusammenhang unsicher; die Quelle stellt die Traumbefragung vor die endgültige Herstellung.]

Band III, S. 1160, Belebung und Beschriftung des tragbaren Yantras
जीवसंस्थापनं यन्त्रं कुर्यादेतत् फलं लभेत् |
षष्ठ्यन्तं साधकपदं मध्यबीजोर्ध्वतो लिखेत् ||
द्वितीयान्तं साध्यमधः कुरुद्वन्द्वं च पार्श्वयोः |
हसौं यन्त्रस्य जीवः स्यान्मध्यभागादधो लिखेत् ||
हंसः सोऽहं मनोरस्य लिखेदेकैकमक्षरम् |
ईशानादिषु कोणेषु दक्षपार्श्वे च इद्वयम् ||
उद्वयं वामपार्श्वे च पूर्वाद्यादौ लिखेत् क्रमात् |
लं रं मं क्षं तथा वं यं सं हं पूर्वादिके लिखेत् ||
ईशानपूर्वयोर्मध्ये आं ह्रीं वायव्यसौम्ययोः |
एवं दिक्पालबीजानि दशदिक्षु यजेत् क्रमात् ||
यन्त्रराजाय विद्महे वरप्रदाय धीमहि तन्नो यन्त्रः प्रचोदयात् |
एतस्याः प्रतिकाष्ठायां लिखेद्वर्णत्रयं त्रयम् |
बहिः प्राणप्रतिष्ठाया मन्त्रं तन्त्रेण वेष्टयेत् ||
एवं तु लिखितं यन्त्रं भवेत् सिद्धिप्रदायकम् |

Lesungshinweise: [Die genaue Verteilung der i/u-Laute und die Lesung hasauṃ bleiben im Druck unsicher.]

Band III, S. 1160–1161, Träger, Weihe und Tragen des Yantras
स्थलानुक्तौ भूर्जपत्रे क्षौमे वा ताम्रपत्रके ||
यन्त्रं विलिख्य गुटिकां बद्ध्वा सूत्रेण वेष्टयेत् |
लाक्षयाऽऽच्छादितं स्वर्णे रूप्ये ताम्रेऽथ वा क्षिपेत् ||
यद्देवताकं यन्त्रं स्यात् तद्बीजेन च पूजयेत् |
तदभावे मातृकार्णैर्यन्त्रपूजां समाचरेत् ||
अष्टोत्तरसहस्रं तु मूलं जप्त्वा हुनेद्घृतम् |
तत्संपातेन संसिक्तं कृत्वा यन्त्रं नियोजयेत् ||
मूर्ध्नि बाहौ गले वाऽपि तत्तदिष्टार्थसिद्धये |
(मेरुतन्त्रे) उपास्या वा भूतलिपिर्यन्त्रसिद्धिविधायिनी |
अह्नैव सर्वेषां यन्त्राणां सिद्धिमाप्नुयात् ||

Lesungshinweise: [Religiöse Wirksamkeitsverheißung der Quelle.]

Band III, S. 1161, Bhūtalipi: Alphabet und Chiffren
अथ भूतलिपिनिर्णयः (शारदायाम्) अथ भूतलिपिं वक्ष्ये मुनीनामपि दुर्लभाम् |
यां प्राप्य शम्भोर्मुनयः सर्वान् कामान् प्रपेदिरे ||
पञ्च ह्रस्वाः सन्धिवर्णा व्योमेराग्निजलै धरा |
अन्तमाद्यं द्वितीयं च चतुर्थं मध्यमं क्रमात् ||
पञ्चवर्गाक्षराणि स्युर्वान्तः श्वेतेन्दुभिः सह |
एषा भूतलिपिः प्रोक्ता बिन्द्वन्तार्द्धेन्दुधरैः ||
पञ्च ह्रस्वा इति अकारादयः |
सन्धिवर्णा एकारादयश्चत्वारः |
व्योम हकारः |
ईरो यकारः |
अग्नी रेफः |
जलं वकारः |
धरा पृथ्वी तद्बीजं लकारः |
अन्तमित्यादि वर्गस्थेति शेषः |
वान्तः शकारः |
श्वेतः षकारः |
इन्दुः सकारः |

Lesungshinweise: [Die genaue Verbindung bindvantārdhendudhara im letzten Halbvers ist beschädigt; die Angaben zu Bindu und Halbmond werden nicht vereinheitlicht.]

Band III, S. 1161, Neun Bhūtalipi-Gruppen und Elemente
तथा |
आयंवराणां वर्णाणां पञ्चमाः शार्णसंयुताः |
वर्गाद्या इति विज्ञेया नव वर्गाः स्मृता अमी ||
आयंवराणामिति |
अत्र ए च अवर्णाश्च ते |
आयंवराणां अकारैकारहकारा इत्यर्थः |
वर्णानां पञ्चमाः ङञणनमाः |
शार्णः शकारः |
एते वर्णा नवाणां वर्गाणामाद्या इत्यर्थः |
भूतलिपित्वं दर्शयति |
व्योमेराग्निजलक्षोणीवर्णवर्णिनः पृथग्विदुः |
द्वितीयवर्गो भूतं स्यादग्रमे सजलं धरा ||
भूतं स्यादिति |
द्वितीयवर्गस्य वर्णचतुष्टयात्मकत्वादिति भावः |
एवमग्रेऽपि बोध्यम् |

Lesungshinweise: [Der Vers zu den Elementgruppen, insbesondere dvitīyavargo bhūtaṃ syād agrame sajalaṃ dharā, ist beschädigt. Die erkennbaren Gruppierungsangaben werden erhalten, die unklare vollständige Zuordnung wird nicht erfunden.]

Band III, S. 1162, Bhūtalipi-Gottheiten und Nyāsa
तथा |
विरिञ्चिविष्णुरुद्राग्निश्रप्रजापतिदिगीश्वराः |
क्रियादिशक्तिसहिता नववर्गेश्वराः स्मृताः ||
ऋषिः स्याद्दक्षिणामूर्तिर्गायत्री छन्द ईरितम् |
देवता कथिता सद्भिः साक्षाद्वागीश्वरी परा ||
हार्दिषड्वर्गकैः कुर्यात् षडङ्गानि सजातिभिः |
(मेरुतन्त्रे) स्वरैर्हीनैर्यथाद्यश्च मन्त्रार्णैः पञ्चपञ्चभिः |

Lesungshinweise: [Die vollständige Neunerzuordnung der Gottheiten und der genaue Zusatz sajātibhiḥ sind nicht sicher lesbar.] Als Herren der neun Gruppen nennt der Text Viriñci, Viṣṇu, Rudra, Agni und weitere, im Druck beschädigt verbundene Gottheiten, darunter Prajāpati und die Herren der Richtungen.

Band III, S. 1162, Die Schriftgöttin als kosmischer Baum
अथ ध्यानं (शारदायाम्) ध्यायेल्लिपितरोर्मूलं देवीं तन्मयपङ्कजम् |
वदन्ति सुधियो वृक्षं नित्यं वर्णमयं शुभम् ||
परसंविन्महाबीजं बिन्दुनादमहाङ्कुरम् |
पृथिव्यक्षरशाखाभिः सर्वदिक्षु विजृम्भितम् ||
सलिलाक्षरपत्रैः स्वैः संज्ञादितयुगपथम् |
वह्निवर्णोल्लसद्दीप्तिं रवेरिव सुद्रुमम् ||
मरुद्वर्णोल्लसत्पुष्पैश्चित्रयन्तं वपुःश्रियम् |
आकाशार्णफलेन्द्रं सर्वभूताश्रयं परम् ||
परामृतास्वादयद्भिः सिञ्चन्तं परमेश्वरीम् |
वेदागमादिभिश्च्छत्रसमुच्चितमनोहरम् ||
शिवशक्तिमयं साक्षाच्छायाश्रितजगत्त्रयम् |
एतमाश्रित्य सुधियः सर्वान् कामान् प्रपेदिरे ||

Lesungshinweise: [Die beschädigten Bildverbindungen werden nicht durch zusätzliche Metaphern ergänzt.] Die Wasserbuchstaben bilden seine Blätter; die anschließende Verbindung saṃjñāditayugapatha ist beschädigt. Er ist die erhabene Zuflucht aller Wesen und spendet den Geschmack des höchsten Nektars; dabei wird Parameśvarī genannt, doch die Verbverbindung ist unsicher.

Band III, S. 1162–1163, Gestalt Vāgīśvarīs und Bhūtalipi-Purashcharana
अच्छोन्मुक्तशशाङ्ककोटिसदृशीमापीनतुङ्गस्तनीं चन्द्रार्धान्वितमस्तकां मधुमदालोलनेत्रत्रयाम् |
बिभ्राणामनिशं वरं जपवटीं विद्यां कपालं करैः रम्यां यौवनगर्वितां लिपितनुं वागीश्वरीमाश्रये ||
अथ पुरश्चरणम् |
लक्षं न्यसेज्जपेत् तावज्जुहुयादयुतं तिलैः |
पूजयेदन्वहं देवीं पीठे प्रागीरिते सुधीः ||
(मेरुतन्त्रेऽपि) लक्षं प्रजप्यायुतं तिलैर्हुत्वा च तर्पयेत् |
एवं भूतलिपिः सेध्या यन्त्रसिद्धिः प्रजायते ||
श्रीविद्याराधने वाऽपि समर्थो जायते नरः |
इति भूतलिपिपुरश्चरणम् |

Lesungshinweise: [vidyā wird im Bild als Wissen, möglicherweise als Buch, genannt; diese Konkretisierung bleibt offen.]

Band III, S. 1163, Purashcharana des Mātṛkā-Nyāsa
अथ मातृकान्यासपुरश्चरणं (शारदायाम्) दीक्षितः प्रोक्तमार्गेण न्यसेल्लक्षं समाहितः |
जपेत् तत्संख्यया विद्वानयुतं मधुराप्लुतैः ||
विदधीत तिलैर्होमं मातृकामन्वहं जपेत् |
इति मातृकान्यासपुरश्चरणम् |

Band III, S. 1163, Trilohī-Mudrā: Ring aus drei Metallen
अथ त्रिलोहिमुद्रा तत्रैव |
सोमसूर्याग्निरूपाः स्युर्वर्णा लोहत्रयं तथा |
रौप्यमिन्दुः स्मृतो हेम सूर्यस्ताम्रं हुताशनः ||
लोहभागाः समुद्दिष्टाः स्वराद्यक्षरसंख्यया |
तैर्लोहैः कारयेन्मुद्रामसङ्घटितसङ्गताम् ||
साग्रं सहस्रं संजप्य स्पृष्ट्वा तां जुहुयात् ततः |
तस्यां संपातयेन्मन्त्री सर्पिषा पूर्वसंख्यया ||
निःक्षिप्य कुम्भे तां मुद्रामभिषेकोक्तवर्त्मना |
आवाह्य पूजयेद्देवीमुपचारैः समाहितः ||
अभिषिच्य विनीताय दद्यात् तां मुद्रिकां गुरुः |

Lesungshinweise: [sāgraṃ sahasram nennt hier keine ausdrücklich ausbuchstabierte Zusatzanzahl; das Metallverhältnis wird im Vers nur durch Buchstabenklassen chiffriert.]

Band III, S. 1164, Dreimetallring: Verheißung und Kommentar
इयं रक्षा क्षुद्ररोगविषज्वरविनाशिनी ||
व्यालचौरमृगादिभ्यो रक्षां कुर्यादिहोद्यता |
युद्धे विजयमाप्नोति धारयेन्मनुजेश्वरः ||
सोमसूर्याग्निरूपा इति |
अकारादयः स्वराः सोमरूपाः |
कादयो भान्ताः स्पर्शवर्णाः सूर्यरूपाः |
यकारादयो व्यापकवर्णा अग्निरूपा इत्यर्थः |
तथेति |
तथैव लोहत्रयमपि सोमसूर्याग्निरूपमित्यर्थः |
एतदेव स्फुटयति रौप्यमित्यादिना |
भागा अंशाः |
स्वराद्यक्षरसंख्येति |
रौप्यस्य षोडश |
हेम्नः पञ्चविंशतिः |
ताम्रस्य दशभागा इत्यर्थः |
असङ्घटितसङ्गतामिति |
असङ्घटितामेकरूपतामनापन्नाम् |
सङ्गतां परस्परसम्बद्धाम् |
संजप्येति |
जपश्चात्र मातृकावर्णैरेव |
तस्यां संपातयेदिति |
स्वाहेति हुत्वा तस्यां मुद्रायां संपाताज्यं निःक्षिपेदित्यर्थः |
अभिषेकोक्तवर्त्मनेति |
काम्याभिषेकोक्तरीत्येत्यर्थः |

Lesungshinweise: [Der gedruckte Endpunkt der Verschlusslaute erscheint als bhānta; die Zahl 25 verweist auf die fünf vollständigen Klassen.] [Historische Schutz- und Heilverheißungen, keine empirischen Wirkungsnachweise.]

Band III, S. 1164–1165, Wunscherfüllende Abhiṣeka
काम्याभिषेकस्तु तत्रैव |
पूर्वोक्तं पङ्कजं कृत्वा कुम्भं संस्थाप्य पूर्ववत् |
क्षीरेण पूरयेन्मन्त्री यथावत् क्षीरशाखिनाम् ||
अष्टगन्धं विलोड्यास्मिन् नवरत्नसमन्विते |
आवाह्य पूजयेद्देवीं मातृकामुक्तमार्गतः ||
सहस्रं साधितैस्तोयैरभिषिञ्चेत् प्रियं नरम् |
भानुवारे शुभे लग्ने ब्राह्मणानपि भोजयेत् ||
गुरवे दक्षिणां दद्याद्भक्तियुक्तः स्वशक्तितः |
रक्षाकरं विशेषेण कृत्याद्रोहोपशान्तिदम् ||
ऐश्वर्यजननं पुंसां सर्वसौभाग्यसिद्धिदम् |
अभिषेकमिमं प्राहुर्विश्वसंमोहनं परम् इति ||
देवीं मातृकासरस्वतीम् |
अभिषिञ्चेदिति |
अभिषेकस्तु विलोममातृकावर्णैः कार्यः |
अभिषिञ्चेद्विलोमेन साध्यान्तं दत्तदक्षिणम् |
इत्यभिषेकान्तरे तत्रैवोक्तत्वात् |

Lesungshinweise: [Die Formulierung kṣīreṇa … kṣīraśākhinām ist nicht botanisch eindeutig aufgelöst; die Wirkungen sind Quellenverheißungen.]

Band III, S. 1165, Navaratna-Mudrā
अथ नवरत्नमुद्रा तत्रैव |
विभजेन्मातृकां मन्त्री नववर्णान् यथाक्रमात् |
अष्टाष्टौ स्वराः स्पर्शाः पञ्चशो व्यापका अपि ||
नववर्गाः समुद्दिष्टा नवरत्नेश्वरग्रहाः |
अर्केन्दुरक्तजगुरुभृगुमन्दाहिकेतवः ||
माणिक्यं मौक्तिकं चारु विद्रुमं गारुडं पुनः |
पुष्परागं लसद्वज्रं नीलं गोमेदकं शुभम् ||
वैदूर्यं नवरत्नानि मुद्रां तैः कल्पयेच्छुभाम् |
जपहोमादिकं सर्वं कुर्यात् पूर्वोक्तवर्त्मना ||
यो मुद्रां धारयेदेनां तस्य स्युर्वशगा ग्रहाः |
वर्धते तस्य सौभाग्यं लक्ष्मीरच्युता भवेत् ||
कृत्याद्रोहा विनश्यन्ति नश्यन्ति सकलापदः |
रक्षोभूतपिशाचाद्या नेक्षन्ते तं भयाकुलाः ||
उपर्युपरि वर्धन्ते धनरत्नादिसम्पदः |
इति नवरत्नमुद्रा |

Lesungshinweise: [Historische Bezeichnungen der Edelsteine; keine ungesichert modernisierte mineralogische Gleichsetzung. Die Wirkungen sind religiöse Verheißungen.]

Band III, S. 1165, Ṣoḍhā-Nyāsa: Einleitung
अथ षोढान्यासपुरश्चरणं तन्त्रान्तरे |
देवीभावसमायुक्तः षोढान्यासपरो भवेत् |
दशविद्याधियो सा च दशधा भिन्नभिन्नतः ||
प्रत्येकं षडृषिं तं तं तद्ध्यानं च समाचरेत् |
ऋषिच्छन्दादिकं यत्र कीर्तितं परमेश्वरि ||
तदेव तत्र गदितमनुक्ते मूलदेववत् |
ध्यानं छन्दादिकं स्तोत्रं देवीवद् सर्वमेव तु ||

Lesungshinweise: [Die Verbindung daśavidyādhiyo ist im Druck beschädigt; der Bezug auf die zehn Vidyās ist erkennbar.]

Band III, S. 1166, Abschluss der Ṣoḍhā-Nyāsa-Purashcharana
अयुतं च पुरश्चर्या न्यासस्तत्क्रमयोगतः |
इति षोढान्यासपुरश्चरणम् |

Band III, S. 1166, Purashcharana von Sahasranāma, Stotra und Kavaca
अथ सहस्रनामस्तवकवचानां पुरश्चरणं तत्रैव |
ईश्वर उवाच |
सहस्रनामस्तोत्रेषु कवचेष्वपि पार्वति |
कवचादौ तु या प्रोक्ता सा वै कार्या पुरस्क्रिया ||
यत्रानुक्ता पुरश्चर्या तत्र किं वा विधीयते |
अयुतं तु पुरश्चर्या स्तोत्रमात्रे प्रकीर्तिता ||
सहस्रनामकवचे पुरश्चर्या त्रियं मता |
एवं पुरस्क्रियां कृत्वा दशांशं हवनादिकम् ||
तर्पणं मार्जनं देवि क्वचित् परिकीर्तितम् |
महाकालमते प्रोक्तं तत्रस्थं चैव समाचरेत् ||
विप्रसंतोषणेनैव सर्वं सिद्ध्यति पार्वति |
हवनं तु तथा कार्यं पुरश्चर्यादिकं भवेत् ||

Lesungshinweise: [Diese Zahl ist beschädigt und wird nicht zu einer bestimmten Wiederholungszahl ergänzt.]

Band III, S. 1166–1167, Die Glieder eines Stotras
सहस्रनामरूपं वै कीदृशं परमेश्वरि |
तथा च कवचं देवि किंरूपं परिकीर्तितम् ||
शिवदेव्योस्तु संवादो ब्रह्मरन्ध्रे प्रकीर्तितम् |
अन्ये श्लोकाः केशतुल्या ऋषिः शिर उदीरितम् ||
छन्दो मुखं भवेद्देवि देवता हृदयं भवेत् |
बीजं गुह्यमिति प्रोक्तं शक्तिं तु पदगां विदुः ||
सर्वाङ्गं कीलकं देवि ह्यर्थवादः प्रकीर्तितः |
स्तोत्रमध्ये स्थितं यद्यत् तत् सर्वं स्तोत्ररूपकम् ||
एवं च देवदेवेशि स्तोत्ररूपं प्रकीर्तितम् |
तथैव कवचं देवि ज्ञात्वा पाठं पठेत् प्रिये ||
अङ्गहीने भवेच्छापः सर्वथा परमेश्वरि |
फलस्तुत्यादिकं देवि अङ्गमित्यभिधीयते ||
आद्योपान्तं विना देवि फलमर्धं प्रकीर्तितम् |
अत्रार्थे प्रत्ययो देवि षडङ्गाद्या यथा स्मृताः ||

Band III, S. 1167, Vollständige Rezitation und Homa
हवनं कवचादीनां श्लोकान्ते विहितं च वा |
आद्योपान्तं पठित्वा तु पश्चात् तु हवनं मतम् ||
आदौ पूर्णं तु संपठ्य तथैवान्ते महेश्वरि |
मध्ये नामानि पाठ्यानि पुरश्चर्या प्रकीर्तिता ||
श्लोकान्ते हवनं प्रोक्तं श्लोकान्ते मार्जनादिकम् |
तत्र स्तोत्रोक्तविधिना पुरश्चर्यादिकं चरेत् ||
स्तोत्रमावर्त्य संपूर्णं तदन्ते गणनां चरेत् |
संपूर्णहोमयोगोऽस्य कथितस्ते प्रियंवदे ||
सारूप्यं कवचस्य च सायुज्यं स्तोत्रमीरितम् |
सान्निध्यं नामसाहस्रं त्रितयं परिकीर्तितम् ||

Band III, S. 1167–1168, Die Ritualordnung als Königreich
कवचं कवचरूपं स्यात् स्तोत्रं सहचरो भवेत् |
सहस्रनामस्तोत्रं तु पूजास्थाने प्रकीर्तितम् ||
पूजा दुर्गस्वरूपा स्याद्बलिदानं तु मारणम् |
मन्त्रो राजा पुरश्चर्या राज्यसम्पत्तिरीरिता ||
सम्पत्या तु विना राजा न शोभति महेश्वरि |
सम्पत्तिमूलमेतद्धि सर्वमेव प्रकीर्तितम् ||
होमो मन्त्रः इति प्रोक्तः पर्जन्यस्तु तर्पणम् |
जलं दुर्गस्वरूपं वै त्वभिषेकः प्रकीर्तितः ||
ब्राह्मणानां भोजनं तु दुष्टसैन्यप्रभक्षणम् |
देवतागुरुविद्यैक्यं त्वात्मैक्यं परिभाव्य च ||
सर्वसिद्धीश्वरो भूत्वा त्रैलोक्याधिपतिर्भवेत् |
यथा च राजराज्यादौ शत्रुसैन्यभयं भवेत् ||
सिद्धिराज्ये महादेवि तथैव परिकीर्तितम् |
दुर्गयन्त्रादिकं देवि देशराज्ये यथा मतम् ||
तथैव सिद्धिराज्यस्य पुरश्चर्यादिकं मतम् |
मन्त्रो राजा गुरुर्मन्त्री गणेशो द्वारपालकः ||
साधनं शत्रुमुण्डस्य सिंहासनमितीरितम् |
साधकेन तथा कार्यं येन सर्वं तु सिद्ध्यति ||
नैमित्तिकं च काम्यं च हयाहिरदको मतौ |
होमधूपः पताका स्याज्जपस्तु सिद्धभूमिका ||
सिद्धिराजाधिपे देवि किं न सिद्ध्यति भूतले |
षोढान्यासादिकं सेना देवता राज्यदायिका ||
यन्त्रं तु वज्रदुर्गं तु जीवनचक्रं त्वमेदकम् |
कवचादिपुरश्चर्या प्रोक्ता किं श्रोतुमिच्छसि ||
इति स्तवकवचसहस्रनामपुरश्चरणम् |
अनुक्तपुरश्चरणानां स्तवकवचादीनां पुरश्चरणमेतत् |
उक्तपुरश्चरणानां तु तेषां कल्पोक्तमेव तत् कार्यम् |

Lesungshinweise: [Einzelne Gleichsetzungen sind im Druck beschädigt.] Anlassbezogene und wunscherfüllende Riten entsprechen königlichen Transport- oder Kriegsmitteln; die genaue Wortgruppe ist beschädigt.

Band III, S. 1168–1169, Karpūrastava-Purashcharana
अथ कर्पूरस्तवपुरश्चरणं (वीरतन्त्रे) देव्युवाच |
कर्पूराख्यमिदं स्तोत्रं यदुक्तं भवता पुरा |
षट्कर्मसाधनं तस्य प्रयोगान् वद शङ्कर ||
श्रीशिव उवाच |
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कर्पूरस्तवसाधनम् |
सकृत् कृतेऽपि देवेशि काली तुष्टा भवेत् सदा ||
शनिभौमदिने देवि स्नात्वा प्रयतमानसः |
संपूज्य कालिकां देवीं सङ्कल्पं सम्यगाचरेत् ||
कृत्वा षोढादिकं देवि पठेत् स्तोत्रमनुत्तमम् |
अयुतैकप्रमाणेन तद्दशांशं हुनेत् सुधीः ||
तर्पणं चाभिषेकं च ब्राह्मणान् भोजयेत्ततः |
पश्चात् स्वकार्यसिद्ध्यर्थं प्रयोगानाचरेत् तथा ||
राज्ञो भये समुत्पन्ने दुर्भिक्षे शत्रुसंकटे |
त्रासोत्पन्ने महेशानि रोगशोकभये तथा ||
पठेत् स्तोत्रं महाकाल्याः सर्वशान्तिं प्रयच्छति |
कुमारीपूजनं चान्ते कर्तव्यं सुसमाहितः ||
एवं कृते महेशानि सम्यक् सिद्धिर्भवेद्ध्रुवम् |
इति कर्पूरस्तवपुरश्चरणम् |

Lesungshinweise: [Die Wirkungen sind Verheißungen der Quelle; der vollständige Karpūrastava selbst wird hier nicht zitiert.]

Band III, S. 1169, Saptashatī: Einleitung und Umfang ihres Geheimnisses
अथ सप्तशतीस्तवविधानम् |
(मुक्तावल्याम्) सप्तशत्या विधानं तु शृणु वक्ष्यामि यत्नतः |
यज्ज्ञात्वा साधकश्रेष्ठः सर्वसिद्धिमवाप्नुयात् ||
(मेरुतन्त्रे) सप्तशत्यास्तु सकलं तत्त्वं वेद्म्यहमेव हि |
पादोनं श्रीहरिर्वेत्ति वेत्यर्धं तु प्रजापतिः ||
व्यासस्तुर्यांशकं वेत्ति कोट्यंशमितरे जनाः |
(वाराहीतन्त्रे) ऋषिच्छन्दादिकं न्यस्य पठेत् स्तोत्रं विचक्षणः |

Band III, S. 1169–1170, Saptashatī: Zuordnungen der drei Caritas
ऋष्यादिन्यास उक्तो (मेरुतन्त्रे) सप्तशत्याश्चरित्रे तु प्रथमे पद्मभूर्मुनिः |
छन्दो गायत्रमुदितं महाकाली तु देवता ||
वाग्बीजं पावकस्तत्त्वं धर्मार्थे विनियोजनम् |
मध्यमस्य चरित्रस्य मुनिर्विष्णुरुदाहृतः ||
उष्णिक् छन्दो महालक्ष्मीर्देवता बीजमद्रिजा |
वायुतत्त्वं धनप्राप्त्यै विनियोग उदाहृतः ||
उत्तरस्य चरित्रस्य मुनिः शङ्कर उच्यते |
महासरस्वती देवी त्रिष्टुप् छन्द उदाहृतम् ||
कामो बीजं रविस्तत्त्वं कामाप्त्यै विनियोजनम् |
तन्त्रान्तरे |
नवार्णमन्त्रवर्णैस्तु षडङ्गन्यासमाचरेत् |
देवतात्रयध्यानानि (दुर्गाप्रकरणे) प्रोक्तानि |

Lesungshinweise: [Die Bīja-Chiffren und ravi werden quellengetreu belassen.]

Band III, S. 1170, Saptashatī: Buch und ununterbrochene Kapitelrezitation
अथ पाठक्रमो (वाराहीतन्त्रे) आधारे स्थापयित्वा तु पुस्तकं वाचयेत् ततः |
हस्तसंस्थापनादेव भवेदर्धफलं यतः ||
यावच्च पर्यन्तेऽध्यायस्तावच्च विरमेत् पठन् |
यदि प्रमादादध्याये विरामो भवति प्रिये ||
पुनरध्यायमारभ्य पठेत् सर्वं मुहुर्मुहुः |
अनुक्रमात् पठेद्देवि शिरःकम्पादिकं त्यजेत् ||

Lesungshinweise: [Im Druck fehlt im ersten Unterbrechungssatz offenbar eine Negation; die folgende ausdrückliche Neustartregel sichert den Sinn.]

Band III, S. 1170–1171, Saptashatī-Rezitation nach der Mahākālasaṃhitā
(महाकालसंहितायाम्) ब्राह्मणान् वरयित्वैवं वस्त्रालङ्करणासनैः |
विदध्यात् कामनोल्लेखं पूजां शक्या च पुस्तके ||
शनैः पठेत् पाठकोऽपि वर्णोच्चारणपूर्वकम् |
सक्त्यक्तं नापि विश्लिष्टं न शिरश्चापि चालयेत् ||
तनुमान्दोलयन्नापि न हसन् रुदन् व्रजन् |
नाभ्यन्यान्यालपंश्च न मध्ये छिद्रवत् तथा ||
आचान्तः कृतशौचश्च पठेत्तद्गतमनीषान् |
एतेन विधिनाऽधीते तुष्यते जगदम्बिका ||
यथोक्तफलदात्री च भवति प्राणवल्लभे |

Lesungshinweise: [Einzelne Druckverbindungen zur Artikulation sind beschädigt; die Gegenüberstellung verbunden/auseinandergezogen ist erkennbar.] Eine solche Lesung erfreue Jagadambikā, die dann die genannten Früchte gewähre.

Band III, S. 1171, Praṇava und historische Vorschriften zur Handschrift
(वाराहीतन्त्रे) प्रणवं चादितो दत्त्वा स्तोत्रं वा संहितां पठेत् |
अन्ते च प्रणवं दद्यादित्युवाचादिपूरुषः ||
तथा |
स्वयं च लिखितं यच्च शूद्रेण लिखितं भवेत् |
अब्राह्मणेन लिखितं तच्चापि विफलं भवेत् ||
स्तोत्रे न दृश्यते यत्र प्रणवं तत्र विन्यसेत् |
सर्वत्र पाठे विन्यस्यस्त्वन्यथा विफलं भवेत् ||

Lesungshinweise: [Dies dokumentiert die soziale Ausschlussregel der Quelle; es ist keine redaktionelle Bewertung von Schreibenden oder heutigen Ausgaben.]

Band III, S. 1171, Verehrung des Vorlesers und Rahmensūktas
(देवीपुराणे) वाचकं पूजयित्वा तु यथाविभवविस्तरैः |
वाचयीत ततो राजन् देवीमाहात्म्यमुत्तमम् ||
तदन्ते शान्तिकं दद्यात् जनस्य सतृपस्य च |
अनेन विधिना राजन् यः पठेच्छृणुयादपि ||
चिन्तयेद्वाचयेद्वापि तस्य पुण्यफलं शृणु |
वाजपेयसहस्रस्य अश्वमेधशतस्य च ||
यत् फलं लभते तावत्तत्फलं शतधा भवेत् इत्यादि |
(मरीचिकल्पे) रात्रिसूक्तं जपेदादौ मध्ये सप्तशतीस्तवम् |
प्रान्ते तु जपनीयं वै देवीसूक्तमिति क्रमः ||
एवं संपुटितं स्तोत्रं सर्वकामार्थसिद्धये |

Lesungshinweise: Am Ende wird Frieden für das Volk und den König erbeten; die gedruckte Verbindung satṛpa ist unsicher.

Band III, S. 1172, Welche Sūktas und welcher Grundmantra gemeint sind
अत्र रात्रिसूक्तं च |
त्वं स्वाहा त्वं स्वधा इत्यादि प्रथमचरित्रस्थस्तुतिरूपं देवीसूक्तम् |
नमो देव्यै इत्यादि तृतीयचरित्रस्थस्तुतिरूपमिति नागोजिभट्टादयः |
अन्ये तु सूक्तद्वयं वैदिकमेवाहुः |
(मेरुतन्त्रे) मार्कण्डेयपुराणोक्तं नित्यं चण्डीस्तवं पठेत् |
पुटितं मूलमन्त्रेण उपप्राप्नोति वाञ्छितम् ||
मूलमन्त्रस्तु दुर्गाप्रकरणोक्तो नवार्णः |

Lesungshinweise: [Alle Sūkta-Zitate sind hier ausdrücklich nur Incipits, keine vollständigen Hymnen.] Die Druckfußnote nennt deren Anfänge „rātrī vyakhya…“ und „ahaṃ rudre…“.

Band III, S. 1172, Saptashatī-Purashcharana und Navarātra-Variante
अथ पुरश्चरणं (मरीचिकल्पे) कृष्णाष्टमीं समारभ्य यावत् कृष्णचतुर्दशीम् |
वृद्ध्यैकोत्तरया जाप्यं पूर्वसंपुटितं तु तत् ||
एवं देवि मया प्रोक्तः पौरश्चरणिकः क्रमः |
तदन्ते हवनं कुर्यात् प्रतिश्लोकेन पायसैः ||
रात्रिसूक्तं प्रति ऋचं तथा देव्यास्तु सूक्तकम् |
प्रतिश्लोकेनेति |
तस्य (कात्यायनीतन्त्रे) क्वचिन्मन्त्रविभागेन |
तदज्ञाने तु श्लोकेनैव होमः कार्य इति साम्प्रदायिकाः |
नवरात्रे प्रकारान्तरेण पुरश्चरणमुक्तं तत्रैव |
अथातः संप्रवक्ष्यामि नवरात्रविधानकम् |
जपेदेकोत्तरां वृद्धिं दिनानि नवसंख्यया ||
नवाक्षरीविधानेन संपूज्याथ विचक्षणः |
सहस्रं प्रजपेन्मन्त्रं प्रत्येकं च यथाविधि ||
हुत्वा दशांशतो होमं तन्त्रे सिद्धिमवाप्नुयात् |
इति पुरश्चरणम् |

Band III, S. 1172–1173, Śatacaṇḍī: Anlass und Vorbereitung
अथ प्रसङ्गाच्छतचण्डीविधिर्लिख्यते |
तथा च (मेरुतन्त्रे) शतचण्डीविधानं तु प्रवक्ष्ये प्रीतये नृणाम् |
नृपोपद्रवमापन्ने दुर्भिक्षे भूमिकम्पने ||
अतिवृष्ट्यामनावृष्टौ परचक्रभये क्षये |
सर्वे विघ्ना विनश्यन्ति शतचण्डीविधौ कृते ||
रोगाणां वैरिणां नाशो धनपुत्रसमृद्धयः |
शङ्करस्य भवान्या वा प्रासादनिकटे शुभम् ||
मण्डपं द्वारवेद्याढ्यं कुर्यात् सध्वजतोरणम् |
तत्र कुण्डं प्रकुर्वीत प्रतीच्यां मध्यतोऽपि वा ||
स्नात्वा नित्यकृतिं कृत्वा योजयेद्दशवाडवान् |
जितेन्द्रियान् सदाचारान् कुलीनान् सत्यवादिनः ||
ठयुपत्त्राश्चण्डिकापाठे रतान् लज्जादयावतः |
मधुपर्कविधानेन वस्त्रस्वर्णादिदानतः ||
जपार्थमासनं मालां दद्यात् तेभ्योऽपि भोजनम् |
ते हविष्यान्नमश्नन्तो मन्त्रार्थगतमानसाः ||
भूमौ शयानाः प्रत्येकं जपेयुश्चण्डिकास्तवम् |
मार्कण्डेयपुराणोक्तं दशकृत्वः सचेतसः ||
नवार्णं चण्डिकामन्त्रं जपेयुश्चायुतं क्वचित् |
वाडवा विप्राः |

Lesungshinweise: [Eine weitere Eigenschaft ist beschädigt. Die Fußnote liest statt kulīna in Exemplar 2 kṛtajña, „dankbar“.] [Die Fußnote bietet für kvacit die Variante pṛthak, „jeweils“. Der Kommentar erklärt vāḍava als Brahmane.] Die Fußnote liest statt kulīna in Exemplar 2 kṛtajña, „dankbar“.] Sie werden mit Madhuparka, Gewändern, Gold, Sitzen, Gebetsketten und Nahrung geehrt.

Band III, S. 1173–1174, Teilnehmerzahl und Dauer der Śatacaṇḍī
अन्यच्च |
पञ्चभिः सप्तभिर्वापि नवैकादशभिस्तथा |
अदीर्घदिवसे क्षिप्रं विदध्याच्चण्डिकामखम् ||
अयुग्मब्राह्मणैः कार्यं शतावृत्तं सुसिद्धये |
त्रिपञ्चसप्तनवभिर्दिनैः पक्षेण वा पुनः ||
देवीमाहात्म्यपाठं तु युग्मैर्विप्रैः कृतं च यत् |
निष्फलं च भवेत्तत्सर्वं भूतिनाशं च प्राप्नुयात् ||
इति यद्वचनद्वयं कोदण्डभट्टाद्या लिख्यते तत्तु निर्मूलम् |
तद्ग्रन्थानुपलम्भादनेकतन्त्रविरोधाच्च |

Lesungshinweise: [Diese Zurückweisung gehört zum Quelltext und verhindert, die gerade Teilnehmerzahl pauschal als unzulässig darzustellen.] Eine daran anschließende Aussage erklärt die Lesung durch eine gerade Anzahl für fruchtlos und unheilbringend.

Band III, S. 1174, Kumārīs im Śatacaṇḍī-Ritus
तथा |
यजमानः पूजयेच्च कन्यानां दशकं शुभम् |
द्विवर्षाद्या दशाब्दान्ताः कुमारीः परिपूजयेत् ||
तथा |
विप्रां सर्वेष्टसंसिद्ध्यै यशसे क्षत्रियोद्भवाम् |
वैश्यजां धनलाभाय पुत्राप्त्यै शूद्रजां यजेत् ||
द्विवर्षादीनां प्रत्येकं नामानि |
द्विवर्षा सा कुमार्युक्ता त्रिमूर्तिस्त्रिहायनिका |
चतुर्वर्षा तु कल्याणी पञ्चवर्षा तु रोहिणी ||
षड्वर्षा कालिका प्रोक्ता चण्डिका सप्तहायना |
अष्टवर्षा शाम्भवी स्याद्दुर्गा तु नवहायना ||
सुभद्रा दशवर्षोक्ता ता मन्त्रैः परिपूजयेत् |
एकाब्दया प्रीत्यभावो ह्यद्धाब्दा तु विवर्जिता ||
मन्त्राक्षरमयीं लक्ष्मीं मातृणां रूपधारिणीम् |
नवदुर्गात्मिकां साक्षात् कन्यामावाहयाम्यहम् ||

Lesungshinweise: [Die Varṇa-Zuordnungen sind historischer Quellinhalt, keine Bewertung von Kindern.] Ein einjähriges Mädchen werde nicht erfreut; die folgende ausgeschlossene Altersangabe ist beschädigt.

Band III, S. 1174–1175, Gebete für Kumārī, Trimūrti, Kalyāṇī und Rohiṇī
कुमारिकादिकन्यानां पूजामन्त्रान् वदेऽधुना |
जगत्पूज्ये जगद्वन्द्ये सर्वशक्तिस्वरूपिणि ||
पूजां गृहाण कौमारि जगन्मात्रे नमोऽस्तु ते |
त्रिपुरां त्रिपुराधारां त्रिवर्गज्ञानरूपिणीम् ||
त्रैलोक्यवन्दितां देवीं त्रिमूर्तिं पूजयाम्यहम् |
कलात्मिकां कलातीतां कारुण्यहृदयां शिवाम् ||
कल्याणजननीं नित्यां कल्याणीं पूजयाम्यहम् |
अणिमादिगुणाधारामकाराद्यक्षरात्मिकाम् ||
अनन्तशक्तिकां लक्ष्मीं रोहिणीं पूजयाम्यहम् |

Band III, S. 1175, Gebete für Kālikā, Caṇḍikā, Śāmbhavī, Durgā und Subhadrā
कामचारिं शुभां कान्तां कालचक्रस्वरूपिणीम् ||
कामदां करुणोदारां कालिकां पूजयाम्यहम् |
चण्डवीजां चण्डमयीं चण्डमुण्डप्रभञ्जनीम् ||
पूजयामि सदा देवीं चण्डिकां चण्डविक्रमाम् |
सदानन्दकरीं शान्तां सर्वदेवनमस्कृताम् ||
सर्वभूतात्मिकां लक्ष्मीं शाम्भवीं पूजयाम्यहम् |
दुर्गमे दुस्तरे कार्ये भवदुःखविनाशिनीम् ||
पूजयामि सदा भक्त्या दुर्गां दुर्गतिनाशिनीम् |
सुन्दरीं स्वर्णवर्णाभां सुखसौभाग्यदायिनीम् ||
सुभद्रजननीं देवीं सुभद्रां पूजयाम्यहम् |

Band III, S. 1175, Verehrung und viertägige Zählordnung
एतैर्मन्त्रैर्लक्षणाढ्यां तां तां कन्यां समर्चयेत् ||
गन्धैः पुष्पैर्भक्ष्यभोज्यैर्वस्त्रैराभरणैरपि |
वेद्यां विरचिते रम्ये सर्वतोभद्रमण्डले ||
घटं संस्थाप्य विधिवत् तत्रावाह्यार्चयेच्चिकाम् |
ततश्च कन्यकाश्चापि भोजयेद्ब्राह्मणानपि ||
उपचारैश्च विविधैः पूर्वोक्तावरणान्यपि |
एवं चतुर्दिनं कृत्वा पञ्चमे होममाचरेत् ||
एतेन प्रथमेऽह्नि प्रत्येकमेकैकावृत्तिः |
द्वितीये द्वे द्वे |
तृतीये तिस्रस्तिस्रः |
चतुर्थे चतस्रश्चतस्र इत्युक्तं भवति |

Lesungshinweise: Auf dem Altar wird ein anmutiges Sarvatobhadra-Maṇḍala angelegt, darin ein Krug aufgestellt und die Göttin angerufen und verehrt; die gedruckte Endverbindung arcayeccikām ist beschädigt.

Band III, S. 1175–1176, Śatacaṇḍī – fünfter Tag und Feueropfer
तदुक्तं (रुद्रयामले) एकं द्वे त्रीणि चत्वारि जपेच्च दिनचतुष्टये |
पञ्चमे दिवसे प्रातर्होमं कुर्याद्विधानतः—इति ||
अथ ब्राह्मणहोमद्रव्याण्युक्तानि (मेरुतन्त्रे) पायसाद्यैस्तु मध्वक्तैर्द्राक्षारम्भाफलैरपि |
मातुलुङ्गेक्षुखण्डैर्नारिकेलैः पुरैस्तिलैः ||
जातीफलैराम्रफलैः रम्यैर्मधुरवस्तुभिः |
सप्तशत्या दशावृत्त्या प्रतिश्लोकं हुतं चरेत् ||
अयुतं च नवार्णेन स्थापितेऽग्नौ विधानतः |
होमविधौ यो विशेषः स चाग्रे वक्ष्यते मया ||
कृत्वाऽऽवरणदेवानां होमं तत्तन्मन्त्रतः |
कृत्वा पूर्णाहुतिं सम्यग्देवीमग्निं विसृज्य च ||
अभिषिञ्चेच्च यष्टारं विप्रौघः कलशोदकैः |

Band III, S. 1176, Śatacaṇḍī – Besprengungsformeln und Gaben
अभिषेकमन्त्रास्तु |
विश्वेश्वरीं जगद्धात्रीम्—इत्यादि |
देव्या यया ततमिदम्—इत्यादि |
नमो देव्यै महादेव्यै—इत्यादि |
देवि प्रपन्नार्तिहरे प्रसीद—इति चत्वारः श्लोकाः |
निष्कं सुवर्णमथ वा प्रत्येकं दक्षिणां दिशेत् |
(मारीचकल्पे तु) पञ्चस्वर्णाः शतावृत्ते पक्षावृत्ते तु तत्त्रयम् |
पञ्चावृत्ते स्वर्णमेकं त्रिरावृत्ते तदर्धकम् ||
एकावृत्ते पादमेकं दद्याद्वा शक्तितो बुधः—इत्युक्तम् |
(कात्यायनीतन्त्रे) एकैकं दशविप्रेभ्यो दद्याद्धेमयुगं समम् |
निष्कत्रयसमायुक्तं वस्त्रालङ्कारभूषितम् ||

Lesungshinweise: [All]

Band III, S. 1177, Śatacaṇḍī – Bewirtung und Abschluss
(मेरुतन्त्रे) भोजयेच्च पृथग्विप्रान् भक्ष्यभोज्यैः पृथग्विधैः |
तेभ्योऽपि दक्षिणां दत्त्वा याचेताशीषस्तथा ||
एवं कृते जगद्धात्र्याः सर्वे नश्यन्त्युपद्रवाः |
राज्यं धनं यशः पुत्रानिष्टमन्त्रं लभेत च ||
(कात्यायनीतन्त्रे) यद्यत्तु कार्यं समुद्दिश्य क्रियते शतचण्डिका |
तत् तत् तस्य महालक्ष्मीः सत्यमाशु प्रयच्छति ||

Band III, S. 1177–1178, Sahasracaṇḍī – tausendfache Rezitation
अथ सहस्रचण्डीविधानमुक्तं (मेरौ) एतद्दशगुणं कुर्याच्चण्डीसाहस्रजं विधिम् |
विद्यावतः सदाचारान् ब्राह्मणान् वृणुयाच्छतम् ||
प्रत्यहं चण्डिकापाठान् विदध्युस्ते दशामितान् |
अयुतं प्रजपेयुस्ते प्रत्येकं नववर्णकम् ||
पूर्वोक्ताः कन्यकाः पूज्याः पूर्वमन्त्रैः शतं शुभाः |
एवं दशाहं संपाद्य होमं कुर्युः प्रयत्नतः ||
सप्तशत्याः शतावृत्त्या प्रतिश्लोकं विधानतः |
लक्षसंख्यं नवार्णं च पूर्वोक्तैर्द्रव्यसञ्चयैः ||
होतृभ्यो दक्षिणां दत्त्वा पूर्वोक्तान् भोजयेद्द्विजान् |
सहस्रसंमितान् साधून् देव्यराधनतत्परान् ||
एवं सहस्रसंख्याते कृते चण्डीविधौ नृणाम् |
सिद्ध्यत्यभीप्सितं सर्वं दुःखौघश्च विनश्यति ||
मारीदुर्भिक्षरोगाद्या नश्यन्ति व्यसन[अस्पष्टम्] |
(रुद्रयामले) राज्यभ्रंशे महोत्पाते जनमारे महाभये |
गजमारेऽश्वमारे च परचक्रभये तथा ||
इत्यादिविविधे दुःखे क्षयरोगाग्निजे भये |
सहस्रचण्डिकापाठं कुर्याद्वा कारयेत तथा ||

Lesungshinweise: Sie sollen täglich zehn Caṇḍikā-Lesungen ausführen; jeder rezitiere zehntausendmal den neunsilbigen Mantra. Der Schluss des folgenden Wortes vyasana ist im Druck beschädigt. Die Zahlenangaben werden hier unverändert nebeneinandergestellt; hundert Mitwirkende mit je zehn täglichen Lesungen über zehn Tage ergeben rechnerisch mehr als tausend Lesungen. Das Rudrayāmala nennt als Anlässe den Verlust der Herrschaft, große Unheilszeichen, Massensterben, große Gefahr, Elefanten- oder Pferdesterben, drohende feindliche Heere und andere Leiden sowie Gefahr durch Schwindsucht oder Feuer: Dann solle man die tausendfache Caṇḍikā-Lesung selbst ausführen oder ausführen lassen.

Band III, S. 1178, Sahasracaṇḍī – Weitergabe und Beginn des Homa
(मेरुतन्त्रे) नेमं विधिं वदेद्दुष्टे खले चौरे गुरुद्रुहि |
साधौ जितेन्द्रिये दान्ते वदेद्विधिमिमं परम् ||
एवं सा चण्डिका तुष्टा वक्तॄन् श्रोतॄन् प्ररक्षति |
अथ होमविधिः |
चतुरस्रे समे कुण्डे समन्ताद्धस्तमात्रके |
एकावरणसंयुक्ते योनिमण्डलमण्डिते ||
दशांशविधिना होममुक्तहव्येन साधयेत् |
नित्यचण्ड्यां नवचण्ड्यां कुण्डमेवंविधं स्मृतम् ||
एतद्द्विगुणितं कुण्डं शतचण्ड्यां प्रकीर्तितम् |
संस्कारैरष्टभिः कुण्डं संस्कृत्याग्निं निधापयेत् ||

Band III, S. 1178, Homa – acht Weihehandlungen der Feuergrube
कुण्डमध्यं मृदं दर्भैः परिमार्ज्य प्रलेपयेत् |
प्रागग्राः स्रुवमूलेन रेखास्तिस्रः समुल्लिखेत् ||
पांशुमुद्धृत्य रेखाणामभ्युक्षणमतः परम् |
कुण्डस्य पूजनं षष्ठः सप्तमः सप्तमुद्रया ||
अस्त्रावगुण्ठितं कुण्डं संस्कारश्चाष्टमः स्मृतः |
अष्टमङ्गलमानं कुण्डेऽग्निं सन्निधापयेत् ||
अत्र सर्वत्र मायाबीजमन्त्रः |
चण्डिकापाठसंपूर्णे ब्राह्मणं दक्षिणे द्विजम् |
ततस्तद्दक्षिणतः कुण्डं नववस्त्रेण भूषयेत् ||
कुण्डस्योत्तरतः स्थाप्या प्रणीता वारिपूरिता |

Lesungshinweise: In die Grube setze man das Feuer ein; die vorangestellte Maßangabe aṣṭamaṅgalamāna ist in dieser Lesung nicht eindeutig. Der anschließende Satz über den Brahmanen rechts nach Abschluss der Caṇḍikā-Lesung ist syntaktisch beschädigt: Er nennt einen Brahmanen zur Rechten und danach eine Feuergrube zu dessen Rechten, die mit neuem Tuch geschmückt werden soll.

Band III, S. 1179, Homa – Gefäße und Zubereitung
प्रणीतापात्रतः सर्वे स्थाप्याः पात्रगणाः क्रमात् ||
आज्यस्थाली चरुस्थाली गव्यक्षीरसमन्विता |
स्रुक्स्रुवौ च घृतं गव्यं तण्डुलाः कुशमूलकाः ||
पालाशाः समिधस्तिस्रः पूर्णपात्रमतः परम् |
सप्तद्वीपेश्वरीं ध्यात्वा गृहीत्वा कुशमूलकम् ||
निःक्षिपेत् प्रोक्षणीपात्रे वारुणं बीजमुच्चरेत् |
तेन दर्भसमूहेन शतसंख्येन चेश्वरि ||
क्रमात् पात्राणि संप्रोक्ष्य प्रोक्षणीपात्रवारिणा |
आज्यपात्रे चरुस्थाल्यां निःक्षिपेद्घृततण्डुलम् ||
यथाक्रमेण कर्तव्यं ततोऽधिश्रयणं तयोः |
आदौ वै पायसं कार्यं पर्यग्निकरणं तयोः ||
सव्यं पालाशकाष्ठेन त्रिभिर्दर्भैश्च सोज्ज्वलम् |
स्रुवयोः स्थापनं कृत्वा दक्षिणे स्थापनं कृतम् ||
उद्वास्य प्रथमं पूर्वं सन्नियोऽग्नेः प्रदक्षिणम् |
कुण्डाचार्यान्तरे स्थाप्यं स्वबीजजपगौरवात् ||
स्वबीजं वह्निबीजम् |
अभिचार्य स्वबीजेन वायव्ये स्थापयेच्चरुम् |

Lesungshinweise: Die beschädigte Bewegungsanweisung wird nicht zu einer vermeintlich vollständigen praktischen Vorschrift ergänzt.

Band III, S. 1179–1180, Homa – erste Darbringungen
तिष्ठन् पालाशसमिधो मौनी वैश्वानरे क्षिपेत् ||
कुशमूलकयुक्ताभिः प्रोक्षणीभिः प्रदक्षिणम् |
पर्युक्ष्याग्निं प्रणीतायां निःक्षिपेत् कुशमूलकम् ||
निधाय दक्षिणं जानु भूमावग्निमुखं हुनेत् |
अन्वारब्धस्रुवेणाज्यं निर्धूमे हव्यवाहने ||
प्रजापतिं महाकालीं महालक्ष्मीं सरस्वतीम् |
एतदग्निमुखं प्रोक्तं मायाबीजपुरस्सरम् ||
संस्रवान् प्रोक्षणीपात्रे निःक्षिपेद्यज्ञसाधनान् |
विदध्यात् कल्पितं होममुक्तेन हविषा शुची ||
कल्पितं सङ्कल्पितमित्यर्थः |
ततः स्विष्टकृतं दद्याद्धविषा सोज्ज्वलेऽनले |

Band III, S. 1180, Homa – Sviṣṭakṛt und neun Buttergaben
मायाबीजं ब्रह्माणीमाहेश्वरीकौमारीवैष्णवीनारसिंही—ऐन्द्री—चामुण्डायै विच्चे विष्टेते स्वाहा |
एष प्रोक्तो महादेवीमन्त्रः स्विष्टकृदाहुतौ |
आज्येन नवाहुतिकं मायाबीजादिनामभिः ||
नन्दारक्तदन्तिकाशाकम्भरीदुर्गाभीमाभ्रामरीकालीशिवदूतीचामुण्डायै प्रजापतिभ्यः |

Lesungshinweise: Die Silbenfolge viṣṭete bleibt in der auffälligen Druckform stehen; sie wird nicht stillschweigend berichtigt.

Band III, S. 1180, Homa – vollständige Schlussgabe und Opferrest
गन्धपुष्पफलोपेतां कृत्वा यज्ञात्मिकां स्रुचम् |
ततः पूर्णाहुतिं दद्याद्घृतेनाच्छिन्नधारया ||
नवाक्षरेण मन्त्रेण महालक्ष्मीपरायणः |
ध्यात्वा यज्ञपुरोडाशममृतं देवदुर्लभम् ||
प्रोक्षणीपात्रमध्यस्थान्मन्त्रेणाश्नाति संस्रवान् |
यस्मात् प्राशास्ते संस्रवपुरोडाशं प्राशामि सुखपुण्यदम्—इति मन्त्रः |

Lesungshinweise: Sein Anfang yasmāt prāśāste ist sprachlich beschädigt; der verständliche Kern lautet: „Ich koste den Opferrest und Opferkuchen, der Glück und Verdienst schenkt.“

Band III, S. 1180–1181, Homa – Reinigung mit Wasser
सलिलेन प्रणीतायास्तीर्थध्यानपरायणः |
करोति मार्जनं दर्भैः शतेन श्लोकपाठतः ||
याः शिवाः शक्तयो याश्च ताभिश्च सविता सह |
याश्च याः सन्निधानस्थास्तास्तान्तु कृण्वन्तु भेषजम्—इति ||
संरक्षेन्निखिलं विश्वं मुहुः शुक्रं प्रजापतेः |
मातरः सर्वभूतानामापो देव्यः पुनन्तु माम् ||
अलक्ष्मीं मलरूपां याः सर्वभूतेषु संस्थिताम् |
क्षालयन्ति जलस्पर्शादापो देव्यः पुनन्तु माम्—इति मन्त्रः ||

Lesungshinweise: Auf die heiligen Wasserstätten gesammelt, vollziehe man mit Wasser aus dem Praṇītā-Gefäß und hundert Darbha-Halmen die Reinigung, indem man die Verse spricht: „Welche segensreichen Kräfte es gibt, mit ihnen gemeinsam Savitṛ; und welche hier gegenwärtig sind, sie mögen Heilung wirken.“ Die Wiederholung tās tāntu wird entsprechend der Druckform bewahrt.

Band III, S. 1181, Homa – Besprengung, Verehrung und Entlassung
अभिषिञ्चेदथात्मानं चतुर्भिश्चण्डिकास्तवैः |
शूलेन पाहि नो देवीत्यादिश्लोकचतुष्टयम् ||
ऋत्विक्कर्तृयजमानाभिषेके तु पूर्वोक्तश्लोकचतुष्टयमेव |
दानं दद्याद्विधानेन हेमधेन्वम्बरादिकम् |
सजपं होममावेद्य महालक्ष्मीं प्रणम्य च ||
शूलेन पाहि नो देवीत्येतैः श्लोकैः प्रदक्षिणम् |
विदध्यात् सुस्थिरो भूत्वा चण्डिकाध्यानतत्परः ||
इत्येतैः—शूलेन—इत्यादिभिः तैरस्मान्रक्ष सर्वतः—इत्यन्तैरित्यर्थः |
नमो देव्या इति श्लोकैः पञ्चभिश्चानितरः |
कृत्वा पञ्चनमस्कारानुपविश्यासने शुभे ||
सर्वस्वरूपे इत्यादिषड्भिः श्लोकैः कृताञ्जलिः |
प्रार्थ्य जगतां धात्रीं प्रणतः सन् हृदीप्सितम् ||
स्वशरीरे समारोप्य देवाद्यस्य विसर्जनम्—इति |
अनेन विधिना यस्तु प्रकुर्याच्चण्डिकार्चनम् ||
तस्य तुष्टा महालक्ष्मीः सर्वान् कामान् प्रयच्छति |
इति होमविधिः |

Band III, S. 1181–1182, Saptashatī – Früchte der Wiederholungszahlen
(प्रयोगसारे) चण्डीपाठफलं राजन् शृणुष्व गदतो मम |
एकावृत्त्यादिपाठानां प्रत्यहं पठतां नृणाम् ||
सङ्कल्पपूर्वं सम्पूज्य न्यासाङ्गेषु मनून् सकृत् |
पश्चाद्बलिप्रदानेन फलमाप्नोति मानवः ||
उपसर्गोपशान्त्यर्थं त्रिरावृत्तं पठेन्नरः |
ग्रहदोषोपशान्त्यर्थं पञ्चावृत्तं वरानने ||
महाभये समुत्पन्ने सप्तावृत्तमुदीरयेत् |
नवावृत्त्या भवेच्छान्तिर्मुच्येत प्राणान्तिकाज्ज्वरात् ||
राजवश्याय भूत्यै च रुद्रावृत्तमुदीरयेत् |
अर्कावृत्त्या काम्यसिद्धिर्वैरिनाशश्च जायते ||
मन्वावृत्त्या रिपुर्वश्यस्तथा स्त्रीवश्यतामियात् |
सौख्यं पञ्चदशावृत्त्या श्रियं प्राप्नोति मानवः ||
कलावृत्त्या पुत्रपौत्रधनधान्यागमं विदुः |
राजभीतिविनाशाय वैरस्योच्चटनाय च ||
कुर्यात् सप्तदशावृत्तं तथाऽष्टादशं प्रिये |
महाव्रणविमोक्षाय विंशावृत्तं पठेन्नरः ||
पञ्चविंशावर्तनाच्च भवेद्बन्धविमोक्षणम् |

Lesungshinweise: [die Gottheit] Im Prayogasāra heißt es: O König, höre von mir die Früchte der Caṇḍī-Lesung, die Menschen durch tägliche einmalige und weitere Wiederholungen erlangen. Zur Stillung von Bedrängnissen werden drei Lesungen genannt, zur Besänftigung planetarischer Störungen fünf, bei großer Gefahr sieben. Zwanzig Lesungen gelten der Befreiung von schweren Wunden, fünfundzwanzig der Lösung aus Fesseln.

Band III, S. 1182–1183, Saptashatī – große Wiederholungen und Lob
सङ्कटे समनुप्राप्ते दुश्चिकित्सामये तदा ||
जातिध्वंसे कुलच्छेदे आयुषो नाश आगते |
वैरिवृद्धौ व्याधिवृद्धौ धननाशे तथा क्षये ||
तथैव त्रिविधोत्पाते तथा चैवातिपातके |
कुर्याद्यत्नाच्छतावृत्तं ततः सम्पद्यते शुभम् ||
विपदस्तस्य नश्यन्ति अन्ते याति परां गतिम् |
श्रियो वृद्धिः शतावृत्त्या राज्यवृद्धिस्तथा परा ||
मनसा चिन्तितं देवि सिद्ध्येदष्टोत्तराच्छतात् |
शताश्वमेधयज्ञानां फलं प्राप्नोति सुव्रते ||
सहस्रावर्तनाल्लक्ष्मीरावृणोति स्वयं स्थिरा |
भुक्त्वा मनोरथान् कामान् नरो मोक्षमवाप्नुयात् ||
यथाऽश्वमेधः क्रतुषु देवानां च यथा हरिः |
स्तवानामपि सर्वेषां तथा सप्तशतीस्तवः ||
नातः परतरं स्तोत्रं किञ्चिदस्ति वरानने |
भुक्तिमुक्तिप्रदं पुण्यं पावनानां च पावनम् ||
अथ वा बहुनोक्तेन किमेतेन वरानने |
चण्डिकायाः शतावृत्त्या सर्वाः सिद्ध्यन्ति सिद्धयः ||

Band III, S. 1183–1184, Saptashatī – Anwendung der drei Caritas
(मेरुतन्त्रे) कलौ न चण्डीसदृशी सिद्धिदा भुवनत्रये |
वामदक्षिणमार्गाभ्यामधिकारिफलप्रदा ||
तत्रादिमं चरित्रं तु रोगनाशाय योजयेत् |
उपसर्गविनाशाय मध्यमं योजयेद्बुधः ||
अन्त्यं विषमकामस्तु चरित्रं परिशीलयेत् |
चरित्रत्रयशीलस्य न वंशश्छिद्यते क्वचित् ||
पठेदाद्यन्तचरितं विपत्तिस्तस्य नश्यति |
अनाद्यं पठते यस्तु मारयेदचिराद्रिपुम् ||
स्वार्थानुसारपद्यं च सप्तशत्यास्तु योजयेत् |
यत्तन्मन्त्रेण पुटितं तद्व्रतादङ्गसंख्यया ||
पठेच्चण्डीं तथाऽऽद्यन्ते स कामस्तस्य सिद्ध्यति |
स्वशत्रून् दैत्यभावेन स्वमित्रान् देवताधिया ||
भावयन् योजयेच्चण्डीं त्रिसन्ध्यं मासमात्रकम् |
मृता वा मृतकल्पा वा शत्रवः स्युर्न संशयः ||
सितपक्षं समारभ्य चाष्टम्यन्तमिमस्य यः |
जपेल्लक्षं मनुं होमं खाद्यैस्त्रिमधुराप्लुतैः ||
प्रत्यहं पूजयेद्देवीं चण्डीमाद्यन्तयोः पठेत् |
विप्रान् गुरुं समाराध्य वाञ्छितं लभते द्रुतम् ||

Lesungshinweise: Aus der Saptashatī wähle man ferner einen dem eigenen Ziel entsprechenden Vers und rahme damit die Caṇḍī-Lesung ein. Die folgende Wendung tadvratād aṅgasaṃkhyayā ist in dieser Druckform unklar; sie wird nicht in eine gesicherte Wiederholungszahl umgedeutet.

Band III, S. 1184, Saptashatī – Rahmungen und eingeschobene Verse
अथ (कात्यायनीतन्त्रो-)क्ताः कति चित् प्रयोगा लिख्यन्ते |
प्रतिमन्त्रमाद्यन्तयोः प्रणवं—जपेन्मन्त्रसिद्धिः |
सप्रणवव्याहृतित्रयमाद्यन्ते तु विलोमं तदित्येवं प्रतिश्लोकं कृत्वा शतावृत्तपाठेऽतिशीघ्रं सिद्धिः |
प्रतिश्लोकमादौ जातवेदसे इति ऋचं पठेत् सर्वकामसिद्धिः |
अपमृत्युवारणायादावन्ते च शतं त्र्यम्बकं जपेत् |
प्रतिश्लोकं शरणागतदीनार्त—इति श्लोकं पठेत् सर्वकार्यसिद्धिः |
प्रतिश्लोकं करोतु सा नः शुभ—इत्यर्धं पठेत् सर्वकामाप्तिः |
स्वाभीष्टराज्याप्त्यै एवं देव्या वरं लब्ध्वा—इति श्लोकं पठेत् |
सर्वापन्निवारणाय प्रतिश्लोकं—दुर्गे स्मृता—इति पठेत् |
अस्य केवलस्यापि श्लोकस्यापि कामानुसारेण लक्षमयुतं सहस्रं शतं वा जपः |

Lesungshinweise: Mit Om und den drei Vyāhṛtis am Anfang, am Ende in umgekehrter Folge, soll bei entsprechender Rahmung jedes Verses und hundert Gesamtlesungen sehr rasch Vollendung eintreten; die gedrängte Angabe tad ity evam lässt die genaue zusätzliche Formel offen.

Band III, S. 1184, Saptashatī – weitere Einzelverse und Reihenfolgen
सर्वाबाधा—इत्यस्य लक्षजपे श्लोकोक्तं फलम् |
इत्थं यदा यदा—इति श्लोकस्य लक्षजपे महामारीशान्तिः |
ततो वव्रे नृपो राज्य—इति मन्त्रस्य लक्षजपे पुनः स्वराज्यलाभः |
हिनस्ति दैत्यतेजांसि—इत्यनेन सदीपबलिदाने घण्टावन्दने च बालग्रहशान्तिः |
आद्यावृत्तिमनुलोमेन पठित्वा ततो विपरीतक्रमेण पुनरनुलोमेन वामावृत्तित्रय उक्तप्रकारेण शीघ्रं सिद्धिर्भवति |
सर्वापन्निवारणाय—दुर्गे स्मृता—इत्यर्थम् |
ततो यदान्तिकं यच्च दूरे—इत्युचं तन्त्रो—दारिद्र्यदुःख—इत्यर्धमिव कार्यानुसारेण लक्षमयुतं सहस्रं शतं वा जपः |
मारणार्थम् एवमुक्त्वा समुत्पत्य—इति प्रतिश्लोकं पठेत् |
मारणोक्तावृत्तिभिः फलसिद्धिः |

Lesungshinweise: Eine weitere Stelle nennt zunächst die gewöhnliche Leserichtung, dann die umgekehrte und erneut die gewöhnliche; die anschließende Form vāmāvṛttitraya ist sprachlich unsicher. Anschließend nennt der beschädigte Druck die Ṛc mit dem Anfang yad antikaṃ yac ca dūre (im Druck zusammengeschrieben yadāntikaṃ) und den Halbvers dāridryaduḥkha; je nach Vorhaben folgen hunderttausend, zehntausend, tausend oder hundert Wiederholungen. Die genaue Verbindung beider Textstücke bleibt unsicher.

Band III, S. 1185, Saptashatī – weitere Versanwendungen
ज्ञानिनामपि चेतांसि—इति श्लोकत्रयमात्रेण सद्यो मोहनमित्यनुभवसिद्धम् |
प्रतिमन्त्रं तच्छ्लोकपाठे वश्यम् |
रोगानशेषा—इति श्लोकस्य प्रतिश्लोकपाठे सकलरोगनाशः तन्मात्रजपेऽपि समं फलम् |
इत्युक्त्वा सा तदा देवी गम्भीरा—इति श्लोकस्य प्रतिश्लोकपाठे यथा जपे वा विद्याप्राप्तिः वाग्वैभवेनाश्रयः |
भगवत्या कृतं सर्वम्—इत्यादिद्वादशोत्तरशताक्षरो मन्त्रः सर्वकामदः सर्वापन्निवारणश्च |
देवि प्रपन्नार्तिहरे—इति श्लोकस्य यथाकार्यं लक्षायुतसहस्रशतात्मने जपे प्रतिश्लोकपाठे वा सर्वापन्निवृत्तिः सर्वकामाप्तिश्च |
एषु प्रयोगेषु प्रतिश्लोकं दीपार्चा केवलमेव वा नमस्कारकरणेऽतिशीघ्रं सिद्धिः |
अत्र सर्वत्र प्रयोगे त्रयोदशपात्रेषु एकस्मिन्नेव पात्रे वा त्रयोदशदीपाः प्रदेयाः |

Lesungshinweise: Die Einfügung oder gesonderte Rezitation des Verses ab ity uktvā sā tadā devī gambhīrā wird mit Wissenserwerb und sprachlicher Fülle verbunden; der Schlussteil vāgvaibhavenāśrayaḥ bleibt syntaktisch unsicher.

Band III, S. 1185, Saptashatī – Bīja-Rahmungen
प्रतिश्लोकं कामबीज—संपुटितस्यैकत्वारिंशदिनं त्रिरावृत्तौ सर्वकामसिद्धिः |
एकविंशतिदिनपर्यन्तमुक्तरीत्या प्रत्यहं दशावृत्तौ वशीकरणम् |
मायाबीज—पुटितस्य फट्पल्लव—सहितस्य सप्तदिनपर्यन्तं त्रयोदशावृत्तजपदाने उच्चाटनसिद्धिः |
तादृशस्यैव दिनचतुष्टयमेकादशावृत्तौ सर्वोपद्रवनाशः |
एकोनपञ्चाशद्दिनपर्यन्तं प्रतिश्लोकं श्रीबीज—संपुटितस्य पञ्चदशावृत्तौ लक्ष्मीप्राप्तिः |
प्रतिश्लोकं वाग्भवबीज—संपुटितस्य शतावृत्त्या विद्याप्राप्तिः |

Lesungshinweise: Bei Rahmung jedes Verses mit dem Kāma-Bīja und dreimaliger Gesamtlesung über einundvierzig Tage wird Erfüllung aller Wünsche verheißen.

Band III, S. 1185, Saptashatī – Formel für einen Auftraggeber
अथ परार्थे प्रयोगे— ॐ पुनस्त्वादित्या रुद्रा वसवः समिन्धतां पुनर्ब्रह्माणो वसुनीथ यज्ञैः |
घृतेन त्वं तन्वंवर्धयस्व सत्याः सन्तु यजमानस्य कामाः |
इति वैदिकमन्त्रं प्रत्यध्यायं प्रत्याहुति वा पठेत् |
नवार्णमन्त्रपुटितप्रयोगस्तु कामाभावे कर्तव्यः |

Band III, S. 1185–1186, Saptashatī – Navārṇa-Rahmung und zweite Mantraform
तदुक्तं (वाराहीतन्त्रादौ) शतमादौ शतं चान्ते जपेन्मन्त्रं नवाक्षरम् |
चण्डीसप्तशतीमध्ये संपुटोऽयमुदाहृतः ||
सकामैः संपुटो जाप्यो निष्कामैः संपुटं विना |
सर्वकामप्रसिद्ध्यर्थं नवार्णपुटितं जपेत्—इति ||
अत्र नवार्णमन्त्रः प्रसिद्धः |
तत्रैको दुर्गाप्रकरणे उक्तः |
अन्यस्तु (वाराहीतन्त्रे) वेदादिर्वाग्भवं चैव माया कामस्तथैव च |
पृथ्वी रेको वामनेत्रं नादबिन्दुविभूषितम् ||
माया कामो नमः पश्चान्मूलमन्त्र उदाहृतः |
अस्य पुरश्चरणमपि तत्रैवोक्तम् |
लक्षं जपेन्मूलमन्त्रं सर्वकामार्थसिद्धये—इति |

Lesungshinweise: Das gedruckte reko ist als Silbenbezeichnung unsicher und wird nicht ungesichert entschlüsselt.

Band III, S. 1186, Saptashatī – Schöpfungs-, Erhaltungs- und Auflösungsfolge
(कात्यायनीतन्त्रे) स्थितिक्रमो भुक्तिकामे मुक्तिकामे च संहृतिः |
श्रीकामे पुष्टिकामे च सृष्टिक्रम उदाहृतः ||
सृष्टिक्रमादयश्च तत्रैवोक्ताः |
आदिमारभ्य प्रजपेत् सृष्टिक्रम इहोच्यते |
जपेच्छक्रादिमारभ्य शुम्भदैत्यवधावधि ||
आद्याच्छक्रादिपर्यन्तं स्थितिक्रम उदाहृतः |
शेषमारभ्य आद्यन्तं संहारोऽयं क्रमो भवेत् ||
(मेरुतन्त्रे) चरित्रत्रयप्रयोगसंख्यां यथाक्रममुक्त्वा— एवं सप्तशतं चात्र प्रयोगाः परिकीर्तिताः |
तस्मात् सप्तशतीत्येतत् प्रोक्तं व्यासेन धीमता ||
(कात्यायनीतन्त्रे) तु सप्तशतहोममन्त्रा एवास्य सप्तशतीत्वव्यवहारप्रयोजका इत्युक्तम् |
ते च मन्त्रास्तत्रैव |

Band III, S. 1186–1187, Saptashatī-Mantras – erster Carita, Silbenrahmungen
मार्कण्डेय—ऋषिप्रोक्तप्रथमश्लोकतः प्रिये |
व्योमादिवर्णसम्भूतो द्वितीयस्वरसंयुतः ||
व्योम हकारस्तस्यादिः सकारः |
द्वितीयस्वर आकारः |
तेन सा इति लभ्यम् |
नृपान्तं प्रवदेन्मन्त्राः सर्वे चाष्टादश प्रिये |
वैश्योवाच ततः श्लोका व्योमाद्याः पञ्च मन्त्रकाः ||
व्योमाद्य अधो येषामिति मृगनयनावत् समासः |
नृपस्योक्तिमान्तवर्णो द्वादशस्वरसंयुतः |
मान्तवर्णो यकारः |
स च द्वादशवर्णेन ऐकारेण युक्तः |
सकारो बिन्दुसंयुक्तश्चान्ते स मनुरीदृशः |
वैश्योवाच पुनर्देवि स्वरैकादश आहितः ||
स्वरैकादश एकारः |
वह्निबीजं बिन्दुयुक्तमन्ते स्यान्मनुपञ्चकम् |
वह्निबीजं रमिति |
मार्कण्डेय—ऋषिप्रोक्तं मन्त्रत्रयमुदाहृतम् |
तादिवर्णं च भुवनस्वरयुग्वाह्नं परम् ||
भुवनस्वर औः |
तद्युक्तं वादलं वौ इति |

Lesungshinweise: Die Fußnote vermerkt, dass im Text vaiśyovāca als Lesart für vaiśya uvāca steht. Die genaue Gesamtanordnung der letzten Chiffre ist beschädigt; sā, ya/ai, e, ra und vau sind deshalb als ausdrücklich erklärte Bestandteile, nicht als frei rekonstruierter Gesamtmantra wiedergegeben.

Band III, S. 1187–1188, Saptashatī-Mantras – erster Carita, Abgrenzung
राजोवाचेति षण्मन्त्रा भादितान्ताः शुभानने |
अथोवाच ऋषिर्जीवमस्तीव्यादि सुरेश्वरि ||
सर्वेश्वरेश्वरी चान्तं मन्त्रा वै द्वादश स्मृताः |
राजोवाचेति भगवन्नादिरन्ते विदां वरम् ||
मन्त्रत्रयमिदं ख्यातं तत ऋषिरुवाच ह |
नित्यैव सा पदं चादौ प्रभुरन्तेऽमन्त्रकाः ||
ब्रह्मोवाच ततश्च त्वं स्वाहादिश्च महासुरी |
अन्तेन पञ्चदशैते स्युर्मन्त्राः स्युः परमेश्वरि ||
एवं स्तुतादि—ऋष्युक्तिश्चान्तमन्त्राश्च सप्त वै |
ततो भगवदुक्तिश्च भवेत्तादिमनुद्वयम् ||
वञ्चितेति च ऋष्युक्तिमन्त्रौ द्वौ परमेश्वरि |
ऋष्युक्तिश्च तथेत्यादि मन्त्रद्वयमुदाहृतम् ||
सर्वे श्लोका इहाध्याये अष्टयुक्तसप्ततिः क्रमात् |
मध्ये चतुर्विंशतिका अर्धमन्त्राः प्रकीर्तिताः ||
सर्वाश्चाहुतयो ज्ञेयाश्चतुरुत्तरकं शतम् |
उवाचान्तास्तत्र बोध्या मन्त्रा भुवनसंख्यकाः ||
इति प्रथमचरित्रमन्त्रनिर्णयः |

Lesungshinweise: Danach folgt die Seherrede mit dem beschädigten Anfang athovāca ṛṣir jīvam astīvyādi; bis sarveśvareśvarī werden zwölf Mantras gezählt. Die widersprüchlichen oder beschädigten Grenzwörter und Zählungen bleiben als lokale Überlieferungsprobleme sichtbar.

Band III, S. 1188, Saptashatī-Mantras – zweites und drittes Kapitel
ईश्वर उवाच |
द्वितीये ऋषिरुवाचेति नवषष्ट्याहुतिः क्रमात् |
ततस्तृतीयेऽध्याये तु ऋषिरुवाचेति देशिकैः ||
षट्त्रिंशच्च तथा मन्त्राः श्लोका ज्ञेया वरानने |
देव्युवाचेति मन्त्रान्ते मनुः श्लोको मतः प्रिये ||
ऋषेरुक्तिः पुनः श्लोकाः पञ्च मन्त्राः सनातनाः |
एवमाहुतयस्तत्र चत्वारिंशच्चतुर्युतम् ||

Band III, S. 1188–1189, Saptashatī-Mantras – viertes Kapitel und mittlerer Carita
चतुर्थे क्रमतो देवि ऋष्युक्तिः षट् च विंशतिः |
पुनस्तथैव ऋष्युक्तिः श्लोकौ द्वौ मन्त्ररूपिणौ ||
एवं स्तुतेति मन्त्रोऽयमतिगूढः शुभानने |
देव्युवाचेति क्रियतां मन्त्रोऽयं षोडशाक्षरः ||
देवा ऊचुरतश्चोक्त्वा भगवत्या कृतं वदेत् |
मन्त्रोऽयं शतवर्णोऽष्टौ द्वादशोत्तरयुक् पुनः ||
ततो ऋषिरुवाचेति इति प्रसादितेति च |
चतुःसंख्यास्तु ते श्लोका मन्त्रास्त्वन्त एव हि ||
श्लोकाश्चतुर्थेऽध्याये तु षट्त्रिंशत् परमेश्वरि |
अर्धमन्त्रद्वयेनैव चत्वारिंशाद्वियुक् पुनः ||
एवं मध्यचरित्रस्य पञ्चाशच्च शतोत्तरम् |
तथा पञ्चशतं मन्त्रा महालक्ष्म्या विभेदतः ||
इति मध्यमचरित्रमन्त्रनिर्णयः |

Lesungshinweise: Die folgende Silbenangabe verbindet „hundert“, „acht“ und „zwölf darüber“ in beschädigter Fügung; zuvor, auf Seite 1185, wurde diese Formel ausdrücklich als 112-silbig bezeichnet. Diese Angabe widerspricht der vorherigen Summe und bleibt als lokale Quellenunsicherheit stehen.

Band III, S. 1189–1190, Saptashatī-Mantras – fünftes Kapitel
ऋषिरुवाच विप्रा विष्णुमायां प्रतुष्टुवुः |
षण्मन्त्राः श्लोकरूपास्ते देवा ऊचुस्ततः परम् ||
नमो देव्यादितः श्लोकास्त्रिराहिनयमन्त्रिभिः |
विष्णुमायादितो भ्रान्तिरूपान्ते त्रीणि षष्टियुक् ||
अवतारपृथङ्मन्त्रास्तेषां त्रिषष्टिराहुतीः |
चितिरूपेण मन्त्रेण आहुतित्रयमाचरेत् ||
एवं मन्त्रा अशीतिस्ते ऋषिरुवाच इत्यथ |
एवं स्तवादियुक्तानां तथा कस्मात्र यहाते ||
मन्त्राः सप्तदशैते तु ऋष्युक्तिर्निशम्येति वै |
इत्यादित्रितयैर्मन्त्रैः शुद्धमेधाः प्रकीर्तिताः ||
अथ दूत उवाचेति देवि दैत्येश्वरः परम् |
इत्यादिनवमन्त्राश्च पुन ऋषिरुवाच ह ||
इत्युक्त्यादिमन्त्रेण एकेन च सरस्वती |
देव्युवाचेति श्लोकास्तु चत्वारो मन्त्रभेदतः ||
दूत उवाचेति पुनरवलीमाऽसि इत्यथ |
मन्त्राश्चत्वारो विज्ञेया देव्युवाच ततः परम् ||
एवमेतद्बली शुम्भो—स च युक्तं करोति यत् |
इति मन्त्रद्वयं श्लोका अर्धमन्त्राश्च ते नव ||
एकोनत्रिंशच्च शताधिका मन्त्ररूपकाः |
इति पञ्चमोऽध्यायः |

Lesungshinweise: Der nächste Satz zu den Versen ab namo devyai enthält das beschädigte Zahl- beziehungsweise Verfahrenswort trirāhinayamantribhiḥ und lässt sich nicht sicher auflösen. Danach werden ṛṣir uvāca, evaṃ stava und weitere, im Grenzwort kasmātra yahāte beschädigte Passagen mit siebzehn Mantras verbunden; die Seherrede und niśamya ergeben eine weitere Dreiergruppe, bei der der Ausdruck śuddhamedhā unklar bleibt. Devy uvāca leitet vier Mantras ein; erneut dūta uvāca mit dem im Druck beschädigten Anfang avalīmāsi wird mit vier verbunden. Die unsicheren Versanfänge und der beschädigte Zwischensatz bleiben ausdrücklich offen.

Band III, S. 1190, Saptashatī-Mantras – sechstes bis neuntes Kapitel
ऋषिरुवाचेत्याकर्ण्येति श्लोकाश्चत्वार ईरिताः |
पुन ऋषिरुवाचेति तेनाज्ञातस्ततः परम् ||
मन्त्रत्रयमिदं प्रोक्तं देव्युवाचेति वै तथा |
दैत्येश्वरेण प्रहितो—एको मन्त्रः प्रकीर्तितः ||
ततश्च ऋषिरुवाच इत्युक्तः सोऽभ्यधावत |
इत्यादिद्वादशश्लोकाः षष्ठेऽध्याये प्रकीर्तिताः ||
चतुर्विंशतिभेदास्तु देवताहुतयः क्रमात् |
इति षष्ठोऽध्यायः |
ऋष्युक्तिराज—इत्यादित्रयोविंशतिमान्तरः |
ऋषिरुवाच तावानीतो मातृभेदद्वयं क्रमात् ||
सप्तविंशस्तत्र देवि भवन्त्याहुतयः क्रमात् |
अत्राध्यायद्वये देवि धूम्राक्षी तु प्रकीर्तिता ||
इति सप्तमोऽध्यायः |
ऋषिश्चण्डे च निहते इत्यध्यायावसानकम् |
त्रिषष्ट्याहुतयः प्रोक्ता एका त्वर्धाहुतिर्मता ||
रक्ताक्षी देवता अष्टौ महारौद्र्यः प्रकीर्तिताः |
इत्यष्टमोऽध्यायः |
राजा विचित्रमित्यादि श्लोकद्वयमुदाहृतम् |
ऋषिश्चकार कोपं हि इत्यादिश्लोकरूपतः ||
एकचत्वारिंशदिह आहुतिर्नवमे शुभे |
देवता भैरवी तावच्छृणु गोप्यं वरानने ||
इति नवमोऽध्यायः |

Lesungshinweise: Für Kapitel sieben wird eine Gruppe von dreiundzwanzig ab ṛṣyukti/rāja genannt; die weitere Fügung ṛṣir uvāca tāvānīto mātṛbhedadvayam ist beschädigt.

Band III, S. 1191, Saptashatī-Mantras – zehntes bis zwölftes Kapitel
ऋषिर्निशुम्भनिहतमित्यादिद्वयमन्त्रकम् |
ततो देवीति मन्त्रौ द्वौ एकैवाहं मनुश्चमौ ||
पुनर्देव्येकमन्त्रेण व्यक्तमन्त्रा उदीरिताः |
ऋषिस्ततः प्रववृते सार्धद्वाविंशतिस्त्वयम् ||
द्वात्रिंशन्मनवस्तत्र एको ह्यर्धमनुर्मतः |
प्रथमं सिंहमासीना शूलपाशविधारिणी ||
मुख्या चतुर्भुजा बाणचापहस्ता शुभेक्षणा |
इति दशमोऽध्यायः |
ऋषिः सुमेधा विख्यातः प्रोक्तो देव्या हते शुभे |
चतुस्त्रिंशत् तथा श्लोका मन्त्रास्तत्संख्यकाश्च ते ||
ततो देव्येकमन्त्रेण वरदाऽहं सुरेश्वरि |
देवा ऊचुस्तथा सर्वबाधाप्रशमनं तथा ||
श्लोकेनैकेन देवेशि देव्युवाच ततः परम् |
वैवस्वतेऽन्तरे प्राप्तेऽयादिश्लोकाश्चतुर्दश ||
सार्धसर्वाहुतिर्देवि पञ्चाशत् पञ्चसंयुता |
वैष्णवी देवता ह्यत्र महागरुडवाहिनी ||
इत्येकादशोऽध्यायः |
देव्युवाचेति च तत एभिः स्तवैश्च मां सदा |
द्वात्र्यर्धेन सहिता अष्टाविंशतिरूपकाः ||
ततश्च ऋषिरुवाच इत्युक्त्वा श्लोकमाहितः |
ऊर्ध्वयुग्दशभिः श्लोकैर्मन्त्रास्तत्संख्यका मताः ||
एवं तु द्वादशाध्याये एकचत्वारिंशदाहुतीः |
इति द्वादशोऽध्यायः |

Lesungshinweise: Für Kapitel zehn nennt die Zählung zwei Mantras ab der Seherrede niśumbhanihata, dann zwei ab tato devī und eine in der Endung beschädigte Angabe bei ekaivāham. Danach folgen ṛṣir uvāca und ity uktvā, sodann eine in der Lesung ūrdhvayugdaśabhiḥ beschädigte Anzahl weiterer Verse. Die Fußnote nennt aus den Exemplaren 2 und 5 eine abweichende, ebenfalls schwer lesbare Form mit navabhiḥ.

Band III, S. 1192, Saptashatī-Mantras – dreizehntes Kapitel und Gesamtsumme
ततस्त्रयोदशेऽध्याये ऋषिरुवाच इत्यथ |
एतत्तु ते कथितं भूपेत्यादिसार्धत्रयं मनुः ||
मनुचतुष्टयमित्यर्थः |
मार्कण्डेय उवाचेति ततो वव्रे मनुद्वयम् |
देव्युवाच पुनश्चैव स्वल्पकालोक्त्रयेण वै ||
अर्धानामेव मन्त्रत्वाद्वश्चत्र षडाहुतिः |
षट्संख्याहुतिरित्यर्थः |
ततो मार्कण्डेय उवाचेति दत्त्वा तयोरिति |
द्वौ मन्त्रौ पुनरुच्चार्य सावर्णिर्भविता मनुः ||
एकोनत्रिंशत्संख्याका आहुतिस्तत्र विधीयते |
एवं त्रयोदशाध्याये होमे तर्पणकर्मणि ||
शतानि सप्तसंख्यानि तव प्रोक्तानि शैलजे |
सकारादिनकारान्तो मनुः परमदुर्लभः ||
स संप्रदायविधिना ज्ञातव्यो मम वल्लभे |
अन्यथा विफलो मन्त्रः सत्यं सत्यं मयोदितः ||

Band III, S. 1192, Saptashatī-Mantras – Abschlussformeln und vereinfachte Verfahren
विधिनेति |
अष्टम्यां वा चतुर्दश्यामिति कीलकेनैत्यर्थः |
तत्र होमे स्वाहान्ता एते मन्त्राः पूजायां नमोऽन्ताः तर्पणे तर्पयाम्यन्ताः |
के चित् तन्मन्त्रं पठित्वा तत्तदध्यायदेवतायै स्वाहा—इत्येवम् |
तत्तदध्यायहोमे तत्तदध्यायदेवतां तर्पयामि—इति तर्पणे |
तत्तदध्यायदेवतायै नमः—इति पूजने इत्याहुः |
एवं होमाशक्तौ |
जयन्ती—मन्त्रेण नमो देव्या इति मन्त्रेण सर्वमङ्गल—इति मन्त्रेण वा होमपूजातर्पणानि |
जुहुयात् स्तोत्रमन्त्रैर्वा चण्डिकायै शुभं हविः—इत्यपि (रहस्ये) |
आदौ तु कवचं कृत्वा पश्चात् सप्तशतीं जपेत्—इत्यादिवचनात् |

Band III, S. 1193, Saptashatī – Kavaca und abweichende Mantra-Einteilung
कवचपाठे क्रियमाणे तच्छ्लोकैराहुतयो न देयाः |
अन्धकश्च पुरा दैत्यो दुर्गाहोमपरायणः |
कवचाहुतिमन्त्रेण महेशेन निपातितः—इति तन्त्रोक्तवचनात् |
कवचं चात्र शूलेन पाहि नो देवि—इत्यादिश्लोकचतुष्टयरूपमिति के चित् |
तच्च (कात्यायनीतन्त्र-) विरुद्धं (कात्यायनीतन्त्रो-)क्तमन्त्रविभाग एवाभियुक्तैः स्पष्टीकृत्याभिदर्शितः |
तथा हि |
अष्टसप्तत्युत्तरं तु श्लोकानां शतपञ्चकम् |
प्रोक्तं सप्तशतीस्तोत्रे तत्सप्तशतसंख्यया ||
विभज्य जुहुयान्मन्त्रानिति कात्यायनीमतम् |

Band III, S. 1193–1194, Alternative Mantrazählung – erstes Kapitel bis 71
मार्कण्डेय उवाचैकः सावर्ण्याद्यास्ततः परम् ||
श्लोकमन्त्राः सप्तदश अर्धश्लोकात्मकस्ततः |
एकोनविंशस्त्वेवं स्युवैश्योक्तिर्विंशतिस्तथा ||
पुनरर्धं पुनः श्लोकं त्रयमर्धं पुनर्भवेत् |
पञ्चविंशतिसंख्या स्याद्राजा षड्विंशतिस्तथा ||
अर्धश्लोकात्मकं मन्त्रद्वयमर्धं पुनर्भवेत् |
एकोनत्रिंशदेवं तु मन्त्रसंख्याः प्रकीर्तिताः ||
पुनरर्धं पुनः श्लोकत्रयमर्धं पुनर्भवेत् |
मार्कण्डेयः पुनश्चार्धश्लोकः श्लोकात्मकः पुनः ||
अर्धश्लोकात्मको मन्त्रो राजार्धश्लोकमन्त्रकः |
मन्त्राश्चत्वारिंशदेव श्लोकमन्त्रचतुष्टयम् ||
पुनरर्धमृषिश्चार्धश्लोकमन्त्राः पुनर्दश |
पुनरर्धं पुना राज्ञ एकोना षष्टिरुच्यते ||
पुनरर्धं पुनः श्लोकः पुनरर्धं पुना ऋषिः |
पुनरर्धं पुनः श्लोकाः षण्मन्त्राः पुनरर्धकाः ||
निद्रां भगवतीं विष्णोरतुलां तेजसः प्रभुः |
इत्येव पाठो मन्त्राणामेकसप्ततिरुच्यते ||

Band III, S. 1194, Alternative Mantrazählung – erstes bis drittes Kapitel
ब्रह्मार्धश्लोकमन्त्रोऽथ श्लोकमन्त्रास्त्रयोदश |
अर्धश्लोकः पुनः श्लोक ऋषिः श्लोकास्तु पञ्च वै ||
पुनरर्धं तु मन्त्राणां सप्तनवतिः स्मृताः |
भगवानर्धमन्त्रौ द्वौ ऋषिः श्लोकार्धकं पुनः ||
श्लोकः पुना ऋषिः श्लोकद्वय मन्त्रद्वयं भवेत् |
श्लोकानामष्टसप्तत्या चतुर्भिरधिकं शतम् ||
अध्यायादाविव ऋषिरुवाचेति सकृन्मनुः |
अष्टषष्टिमिताः श्लोकास्तावन्तो मनवो मताः ||
एकोनसप्ततिः सर्वेऽध्याये मन्त्रा द्वितीयके |
आदावृषिरुवाचैकं पञ्चत्रिंशत्ततः परम् ||
निहन्यमानाद्याः श्लोका मुखरागाकुलाक्षरः |
इत्यन्ता देव्युवाचैको गर्ज गर्जेति चापरः ||
श्लोको—ऋषिरुवाचेति पुनश्च श्लोकपञ्चकम् |
चतुश्चत्वारिंशदेवं सर्वे मन्त्रास्तृतीयके ||

Band III, S. 1194–1195, Alternative Mantrazählung – viertes Kapitel und Beginn des fünften
आदावृषिरुवाचेति शक्राद्या श्लोकमन्त्रकाः |
षड्विंशास्तु ऋषिः श्लोकद्वयं देवी ततः परम् ||
क्रियतां त्रिदशाः सर्वे यदस्मत्तोऽभिवाञ्छितम् |
इत्यर्धश्लोकमन्त्रोऽथ देवा ऊचुस्ततः परम् ||
भगवत्या कृतं सर्वमित्यर्धश्लोकमन्त्रकः |
यदयं निहतश्च च श्लोकमन्त्रत्रयं भवेत् ||
ऋषिश्लोकास्तु चत्वारो मनवः परिकीर्तिताः |
षट्त्रिंशच्छ्लोककेऽध्याये चत्वारिंशद्द्वयाधिकम् ||
षट्सप्ततिश्लोकयुक्तेऽध्याये मन्त्रास्तु पञ्चमे |
एकोनत्रिंशदधिकं शतं कात्यायनीमते ||
आदौ ऋषिरुवाचेति पुरा शुम्भाद्यश्च षट् |
श्लोकमन्त्रास्ततो देवा ऊचुश्चैवाष्टमो मनुः ||
नमो देव्यादिकाः श्लोकाः पञ्च मन्त्राः प्रकीर्तिताः |
त्रयोदशैव मन्त्रास्तु या देवीत्यादयोऽपि च ||

Band III, S. 1195, Alternative Mantrazählung – Dreiteilung der Yā-devī-Verse
एकविंशतिकाः श्लोका भ्रान्त्यन्तास्तेषु मन्त्रकाः |
प्रतिश्लोके त्रयो मन्त्रा ज्ञेयास्ते च त्रिषष्टिकाः ||
या देवी सर्वभूतेषु विष्णुमायेति शब्दिता |
नमस्तस्यै इति प्रोक्तो विंशत्यक्षरको मनुः ||
नमस्तस्यै इति प्रोक्तो द्वितीयश्चतुरक्षरः |
अष्टाक्षरस्तृतीयोऽपि नमस्तस्यै नमो नमः ||
एवं द्वाविंशतिश्लोके ज्ञेयं मन्त्रत्रयं बुधैः |
पुनः श्लोकात्मको मन्त्रस्त्रिमन्त्रः श्लोककः पुनः |
त्रयोविंशच्छ्लोकेषु मन्त्रा वै सप्तषष्टिकाः |
पूर्वैस्त्रयोदशैर्मन्त्रैः सहाशीतिरुदाहृता ||
स्तुता सुरैरिति श्लोकद्वय वैव पुना ऋषिः |
पुनः सप्तदशश्लोका ऋषिः श्लोकत्रयं ततः ||
दूतश्चैव नव श्लोका ऋषिरेकोऽम्बिका ततः |
एक इत्यस्यैकैकैक इत्यर्थः |
चतुःश्लोकी पुनर्दूतश्चतुःश्लोकी पुनः शिवा |

Band III, S. 1196, Alternative Mantrazählung – fünftes bis zehntes Kapitel
श्लोकद्वयं मिलित्वा तु चत्वारिंशन्नवाधिकम् ||
अशीत्याऽपि च संयोग एकोनत्रिंशताऽधिकम् |
शतमेव तु विज्ञेयमाहुतीनां च पञ्चमे ||
विंशतिश्लोकसंयुक्ते षष्ठेऽध्याये प्रकीर्तिता |
सर्वे श्लोका मन्त्ररूपा देव्येका च ऋषित्रयम् ||
चतुर्विंशतिमन्त्राणामित्येवं परिकीर्तितम् |
पञ्चविंशच्छ्लोकयुक्तेऽध्याये मन्त्रास्तु सप्तमे ||
सर्वे मन्त्राः श्लोकरूपा ऋष्युवाचद्वयं ततः |
सप्तविंशतिरेवं तु मन्त्रसंख्या प्रकीर्तिता ||
सार्धैकषष्टिश्लोकाश्चाष्टमेऽध्याये प्रकीर्तिताः |
एकषष्टिश्लोकमन्त्रा अन्तेऽर्धश्लोकमन्त्रकः ||
आदावेक ऋषिश्चैव त्रिषष्टिमन्त्रसंततिः |
एकोनचत्वारिंशद्भिः श्लोकैर्युक्ते समीरिताः ||
अध्याये नवमे मन्त्रास्तावन्तोऽथ मनुद्वयम् |
राजा ऋषिश्चेति चैकचत्वारिंशन्मनुः स्वयम् ||
सार्धसप्तान्वितो विंशच्छ्लोकैस्तु दशमेऽन्विते |
सप्तविंशतिमन्त्रास्तु श्लोकरूपास्ततोऽन्तिमः ||
अर्धश्लोकात्मको मन्त्र ऋष्युवाचद्वयं तथा |
देव्युवाचद्वयं चैव द्वात्रिंशन्मन्त्रसंग्रहः ||

Band III, S. 1196–1197, Alternative Mantrazählung – elftes und zwölftes Kapitel
श्लोकानां सार्धपञ्चाशाज्जेयमेकादशे स्फुटम् |
पञ्चाशच्छ्लोकमन्त्रास्तदन्तेऽर्धश्लोकमन्त्रकः ||
शाकम्भरीति विख्यातिं तदा यास्याम्यहं भुवि |
एषोऽर्धमन्त्र इत्याहुः केचित्तत्र विचक्षणाः ||
देवीद्वयमृषिश्चैको देवा एकमितीरितम् |
पञ्चाधिकं तु पञ्चाशन्मन्त्रा ज्ञेयाः परिस्फुटम् ||
अष्टत्रिंशच्छ्लोकयुक्तेऽध्याये द्वादशात्मके |
चत्वारिंशच्च एकश्च मन्त्रास्तत्राहुतिद्वयम् ||
अर्धश्लोकात्मकं श्लोकाः सप्तत्रिंशन्मिता ऋषिः |
देव्युवाचेति चैवैकमेवं संख्या स्फुटोदिता ||

Band III, S. 1197, Alternative Mantrazählung – dreizehntes Kapitel abgeschlossen
त्रयोदशे सार्धसप्तदशश्लोकाः प्रकीर्तिताः |
ऋषिरुवाचेत्यारभ्य भोगस्वर्गापवर्गदाः ||
इत्यन्ताः पञ्चमन्त्रास्ते मार्कण्डेयस्ततः परम् |
इति तस्य वचः श्रुत्वेत्यर्धमन्त्रः प्रकीर्तितः ||
श्लोकमन्त्रास्ततो ज्ञेयाः पञ्चैवाथार्धमन्त्रकम् |
देव्युवाचेति मन्त्रोऽयं ततः श्लोकस्तु मन्त्रकः ||
मार्कण्डेयस्ततो मन्त्रः श्लोकौ मन्त्रद्वयं ततः |
ततो देवीषडर्धानि सप्त मन्त्राः प्रकीर्तिताः ||
मार्कण्डेयस्ततः पश्चाद्द्वयं मन्त्रद्वयं स्मृतम् |
आवृत्त्या त्वधिको मन्त्रः सावर्णिर्भविता मनुः ||
एकोनत्रिंशत्संख्याका मन्त्रा अत्र स्मृता बुधैः—इति |

Band III, S. 1197–1198, Praśna-Verfahren – Buchorakel und Gebet
अथ प्रसङ्गात् प्रश्नविधिरुच्यते (तन्त्रविधानमुक्तावली-)धृतवचनानि |
त्रयोदशदलं पद्मं लिखित्वा सुमनोहरम् |
एकाङ्कादिक्रमेणाङ्कैर्दलानि परिपूरयेत् ||
प्रत्यध्याये श्लोकसंख्या पृथग्दलेष्वथाङ्किता |
पूजयेत् पुस्तके दुर्गां नवार्णेन विधानवित् ||
देवि दुर्गे नमस्तुभ्यं सर्वज्ञे सर्वदर्शिनि |
सिद्धिकार्यस्य वा सिद्धिं सत्यं मह्यं प्रदर्शय ||
एवं संप्रार्थ्य पुष्पं वा फलं वाऽक्षतमेव वा |
कुमार्या वा शिशोर्हस्तादध्यायाङ्कं निधापयेत् ||
विदित्वा चैवमध्यायं तत्पद्याङ्कं निधापयेत् |
श्लोकं ज्ञात्वा ततो मन्त्री वाचयेत् स्फुटाक्षरम् ||
श्लोकस्यार्थानुसारेण ज्ञेयं विज्ञैः शुभाशुभम् |

Lesungshinweise: Zeige mir wahrheitsgemäß das Gelingen des Vorhabens.“ Die Druckform siddhikāryasya vā siddhim ist tautologisch beziehungsweise beschädigt; ein nicht gedrucktes Gegenteil „Misslingen“ wird nicht stillschweigend eingesetzt.

Band III, S. 1198, Praśna-Verfahren – Deutung der gefundenen Verse
वरदानार्थकाः श्लोका देवीतुष्ट्यर्थकाश्च ये ||
त्राणाभ्युपगमार्थाश्च आविर्भावार्थकाश्च ये |
देवोत्सवार्थकेष्वेते ये श्लोकास्ते सिद्धिसूचकाः ||
दैत्यानां संक्षयो यत्र देवीविक्रमवर्णनम् |
अमर्षवर्णनं देव्या असुरेषु रणाजिरे ||
एवंविधाश्च ये श्लोकाः संग्रामविजयप्रदाः |
प्रार्थनार्थाश्च ये श्लोकाः स्तोत्ररूपास्तथैव च ||
सूचयन्ति च ते सिद्धिं दीर्घकालविलम्बिनीम् |
यदि स्यादन्तरश्लोको वरदानार्थकस्तथा ||
सिद्धिमाहुः श्लोकरूपं विमृश्यन्ति |
आपदो वर्णनं तस्या वेदनं च सुवर्णनम् |
भृगुद्विजोश्च संवादो वर्णनं विपदस्तयोः ||
दूतवाक्यं च दैत्यानां विक्रमस्य च वर्णनम् |
प्रयाणवर्णनं तेषां कार्यनाशस्य सूचकम् |
आपद इति सुवर्णनमापदो वर्णनमित्यन्वयः |
तस्या आपदो वेदनं ज्ञापनं कथनमिति यावत् |
स्वर्गान्निराकृताः सर्वे तेन देवगणा भुवि |
विचरन्ति—इत्यादि[अस्पष्टम्] |

Lesungshinweise: Die folgende Satzfügung ist im Druck beschädigt; ihr erkennbarer Sinn ist, den konkreten Versinhalt zur Beurteilung heranzuziehen. Beschreibungen von Not und ihrem Bekanntwerden, der Dialog zweier Personen in der unsicheren Drucklesung bhṛgudvijoś ca, ihre Bedrängnisse, Worte der Boten, Heldentaten der Dämonen und deren Aufbruch gelten als Zeichen des Scheiterns. Als Beispiel wird angeführt: „Alle Götterscharen, von ihm aus dem Himmel vertrieben, wandern auf Erden umher …“ Der anschließende Verweis ist beschädigt. Die unsichere Personenbezeichnung wird nicht ohne Beleg ersetzt.

Band III, S. 1199, Saptashatī-Abschnitt – Schluss
के चिदिष्टमनिष्टं वा श्लोका नावेदयन्ति च |
तादृशश्लोकलाभे तु पुनः प्रश्नं समाचरेत् ||
इति सप्तशतीप्रकरणम् |

Band III, S. 1199, Prāṇāyāma-Puraścaraṇa – Sammlung und Meditation
अथ प्राणायामपुरश्चरणं तदुक्तं (सिद्धान्तसंग्रहे) अथातः संप्रवक्ष्यामि प्राणायामपुरस्क्रियाम् |
बद्धपद्मासनो मन्त्री समकायशिरोधरः ||
वशीकृतेन्द्रियग्रामो नाकुलः कम्पवर्जितः |
मूलाधारेऽनाहते वा भ्रूमध्ये वा स्वपङ्कजे ||
मन्त्रं ज्योतिर्मयं ध्यायेद्यथाध्येनासौ प्राणसंयमः |
प्राणसंयमः प्राणायामो येन मन्त्रेण कर्तव्य इत्यर्थः |
तथा |
तत्स्वरूपं शिवं ध्यायेत् पूर्वोक्तेनैव वर्त्मना |
प्राणायामं चरेद्धीमान् पूरकादिकलक्षणम् ||
शिवमिति प्रकृतदेवताभिप्रायेण |

Lesungshinweise: Der letzte Ausdruck des Verses ist beschädigt; der Kommentar erläutert ausdrücklich, gemeint sei derjenige Mantra, mit dem die Atemlenkung ausgeführt werden soll.

Band III, S. 1199–1200, Prāṇāyāma-Puraścaraṇa – Gelübde und Abschluss
तथा |
प्रातःकालं समारभ्य यावद्यामद्वयं भवेत् |
हविष्यान्नैस्तथा नक्तं प्रकुर्याद्भोजनं मितम् ||
न कुर्याद्योषितां स्पर्शं न पश्येत् पामरं जनम् |
शुद्धभूमौ कुशास्तीर्णे शयीत विजितेन्द्रियः ||
एवं लक्षमितं कुर्यात् प्राणायामं विचक्षणः |
ततो होमादिकं कुर्यात् पुरश्चर्योक्तवर्त्मना ||
भोजनं कारयेद्विप्रान् गुरुं संतोषयेत् तथा |
एवं कृत्वा सर्वपापैर्मुक्तः शुद्धविग्रहः ||
मन्त्रसिद्धिमवाप्नोति योगसिद्धिं विशेषतः |
अणिमाद्यष्टसिद्धीनामपि स्यादाश्रयस्तु सः ||
यन्मन्त्रं साधयेन्मन्त्री स मन्त्रस्तस्य सिद्ध्यति |
इति प्राणायामपुरश्चरणम् |

Band III, S. 1200, Mantra-Vollendung ohne Puraścaraṇa – Einleitung und Chiffre
अथ पुरश्चरणव्यतिरिक्तेन मन्त्रसिद्धिप्रकारो (वीरतन्त्रे) अथ सम्यक् प्रवक्ष्यामि गुप्तसिद्धिपरम्पराम् |
एवं ज्ञात्वा विशेषज्ञो गोपयेत् श्रीखये मम ||
एतत्प्रकाशनाल्लोके महाहानिः पदे पदे |
शिवशिखिशीतभानुं पञ्चमान्त्यस्वराढ्यं द्वितयमिदमपूर्वं बीजमग्रप्रभायाः |
क्षणमपि रमणीनां मण्डलान्तर्विभाव्य क्षपयति दुरदृष्टं वादिराजायते सः ||
शिवो हकारः |
शिखी वह्निस्तद्बीजं रेफः |
शीतभानुस्त्वकारः |
पञ्चमान्त्यस्वर उकारस्तेन ह्रूमिति प्रणवादिवह्निजायान्तस्योप्रभामन्त्रस्य द्वितीयं बीजमित्यर्थः |

Lesungshinweise: Wer sie erkannt hat, bewahre sie als Sachkundiger geheim; die Wendung śrīkhaye mama ist beschädigt. Der Kommentar entschlüsselt Śiva als ha und Feuer als ra; die Erläuterungen zum Mond und Vokal sind in der Druckform widersprüchlich. Die abweichende Namensform und die unsichere Chiffre bleiben dokumentiert; daraus wird kein vollständiger Mantra erfunden.

Band III, S. 1200, Mantra-Vollendung – Verheißung und rituelle Schrift
तथा |
स जयति रिपुवर्गान् वादिराजान् विवादे रमयति रमणीनां नित्यमर्चिश्रिरायुः |
कथयति कविराजैरप्यदृष्टं सुकाव्यं मधुमतिरपि देव्याः किं पुनः सिद्धिमंत्राः ||
कुलयुवतिसुयोनौ मन्त्रवर्णान्विलिख्य निखिलनिगमवर्णान् सुप्तदोषादिदुष्टान् |
विदितगुरुकुलान्तर्बाह्यवर्त्मा विधिज्ञो मधुपुटितपटीयान् भावयेच्छान्तचित्तः ||

Lesungshinweise: Die dazwischenstehende Wortgruppe nityam arciśrirāyuḥ ist beschädigt; eine sichere Aussage zu Ansehen oder Lebensdauer lässt sich daraus nicht gewinnen. Auch madhumati steht in unsicherer Fügung; der Satz steigert seine Verheißung durch den Hinweis auf vollendete Mantras.

Band III, S. 1200–1201, Vīratantra – Kula-Verehrung
कुलपथमनुसंध्यातर्पणासक्तचित्तः स्तव जननि जनो यस्त्वर्चयेत् तीर्थतोयैः |
स किल सुरतपुष्पैर्मन्मथामोद्यानुरक्तै रवितयविविधास्त्वामिद्या ध्यायते सः ||
परिचरति समस्तैर्न्यासपूर्वैः प्रसिद्धैः स्तवपरिकरजालैर्योनिचक्रे प्रपूज्य |
सुविमलकुलजातां ह्रीघृणावर्जितां यः स्वयमपि रविताङ्गः क्षोभकृद्योगिनीनाम् ||

Lesungshinweise: Die Wortfolge ravitayavividhāstvāmidyā am Versende ist beschädigt und wird nicht zu einer gesicherten weiteren Anweisung ausgelegt. Auch die Selbstbezeichnung ravitāṅga ist unsicher.

Band III, S. 1201, Vīratantra – Vereinigung und Buchstabenchiffre
परारिवकुलचक्रे संस्फुरन्मध्यशाखं सुरतरसरनाथः पापत्रस्तवेशः |
कुलपतिकुलनाथस्तद्द्वयं योजयित्वा मनुपुटितविशुद्ध्यं योजयेत् तद्विद्यः ||
जननि तव कलानां को विदां कामरूपः कुमतिरहितचित्तः संलिखेत् तान्त्रधारैः |
विगतसमयवादध्वान्तजालः सुधांशुस्तव चरणतलान्तर्दृश्यजालैर्विधेयः ||
परिकलितवपुस्तच्छर्मभिर्व्यपज्यैः परिचरति स विज्ञो मोक्षचर्याधिया सः |

Lesungshinweise: Die Wortgruppen parārivakula, suratarasaranātha und pāpatrastaveśa sind beschädigt; deshalb lässt sich die konkrete Zuordnung der beiden Elemente nicht sicher bestimmen.

Band III, S. 1201–1202, Vīratantra – verschlüsselte Bīja-Folgen
मदनमदवगुना बीजमुद्धृत्य शक्तिं तदनु कठबीजं लोकधात्रीं तदन्तः ||
यदि जपति मदन्तभीमासाच सद्यः सुरनरगतिस्तः सिद्धवर्गैः स पूज्यः |
शिवभृगुमदपृथ्वीशक्तियुक्तं सुसिद्धं हरिहरचतुरास्यस्वस्वभूतिप्रभूतम् ||
परमचरदसंज्ञः क्षोभकृत् कामिनीमामधिपतिरपि वाचां श्रीपतिः सार्वभौमः |
भृगुमदकथितायाः कामबीजं तदध्ये भुवनभयविनाशः क्षोभिणीं योजयित्वा ||
जपति यदि सकृद्वा चिन्त्यते वीरसिद्धः कुलयुवतिकुलान्तः क्षोभकृत् कामभावात् |
मदनमदलतायाः शक्तिबीजं नियोज्य स्मरहरहरिरूपी कामरूपः कुबेरः ||

Lesungshinweise: Die anschließende Rezitationsangabe madantabhīmāsā ist beschädigt; als Frucht wird die Verehrung durch Siddhas und eine Stellung unter Göttern und Menschen verheißen. Diese Bezeichnungen sind Quellencipher; wegen mehrerer beschädigter Schlüsselwörter werden keine vermeintlich entschlüsselten Silbenketten hinzugefügt.

Band III, S. 1202, Vīratantra – weitere Mantracipher und Befreiungsverheißung
रिपुकुलहरिणाक्षीलोचनाम्भोजनिर्यद्द्विपुलजननिषेकात् खण्डितान्तःप्रतापः |
शिवभृगुमदमूलं लोभमूलं भजन्ति यदि विविधगुरूणां वर्त्ममलं विमृश्य ||
निधिपतिरपि नाथो गीष्पतिर्भेद्रचेता यदि भजति तदेतन्मुख्यमनुर्पीतितलम् |
वरुणदलविवर्जं प्राणमेकं विवर्जं तदुपरि मृगाङ्कं द्वन्द्वमेतद्विधान्या ||
निखिलमतविचाराणां मोक्षदानेकदक्षः सदसतसमधर्मा क्षेमकृन्मन्त्रराजः |
शिवशामनयुग्मं बीजमेतद्विधान्या अनलशिवसधर्माथादिराजं स्वतन्त्रम् ||
तव समरयुग्मं बीजमेतद्वान्या द्वितयमपि विसर्गं यत्कुमारी महेशः |
किमिह कमलजन्मा जन्मधारासहस्रैरिति भजति नराणां मन्त्रराजं सभाग्यैः ||

Lesungshinweise: Die folgende Strophe verbindet die Bildsprache der tränengefüllten Lotusaugen von Frauen aus dem feindlichen Lager mit einer Minderung feindlicher Macht; die Fügung dvipulajananiṣeka ist beschädigt. Die Syntax ist mehrfach beschädigt; daher bleiben die vollständigen Silbenhinweise im Sanskrit erhalten, während die deutsche Fassung nur die erkennbaren Bestandteile und Verheißungen wiedergibt.

Band III, S. 1202–1203, Vīratantra – Hingabe, Kālī-Chiffre und Schluss
भवति जननि युष्मत्पादपद्मैकभक्तस्त्यजसि परुषमास नेदृशं क्वापि काले |
न खलु वपुरर्थं तस्य कान्ति कदा चिन्निहितगुरुमुखाब्जा प्राप्य कस्मादकस्मात् ||
स्मररिपुपुरारे मोक्षचर्योपारे परमपदविलीनः सर्वसौभाग्यभोगः |
अतलपुरविभागे कालिकान्तस्थबीजं तदपि यदि विदध्याद्दीक्षितं दण्डवर्णम् ||
नयनयुतलकारं मस्तके नामयुक्तं तदनु विकटदंष्ट्रासौकटं बीजयुक्तम् |
यदि जपति समस्तं गुह्यगुह्यातिगुह्यं त्रिजगति किमिहास्ते दुर्लभ्यं कथं चित् ||
क्रमपचितमपूर्वं सर्वमेवानुबद्ध्यं मनुपरविभाव्यस्तस्य मध्यस्थरूपम् |
भजति यदि चिदानन्दात्मधृक् केवलोऽसौ विविधभुवनमुख्यः कौतुकी मानमुख्यः ||
इति ते कथितं सर्वं रहस्यं परमाद्भुतम् |
यथानुक्रमतो लोके किं न साध्यति योगिराट् ||

Lesungshinweise: O Mutter, wer allein deinen Lotusfüßen hingegeben ist, den verlässt du niemals – so lautet der erkennbare Sinn des Beginns; die Wortgruppe tyajasi paruṣam āsa ist beschädigt. Die folgenden Zeilen erwähnen den vom Lotusmund des Gurus empfangenen Unterricht, den Weg zur Befreiung, das Aufgehen im höchsten Zustand und die Fülle allen Glücks; die grammatische Verbindung von Körper, Ziel und Glanz bleibt unsicher. Auch saukaṭa ist als Lesung unsicher. Wer sie als Träger des Selbst von Bewusstsein und Wonne verehrt, wird als herausragend in den vielfältigen Welten gepriesen; mehrere Verbindungswörter sind beschädigt.

Band III, S. 1203–1204, Bhairava-Sādhana – örtliche Schutzgottheit
अथ भैरवसाधनं (मेरुतन्त्रे) अथातः संप्रवक्ष्यामि नानाभैरवसाधनम् |
श्मशाने ते तु तिष्ठन्ति काले काले पुरे पुरे ||
नियमं कं चिदेकं यो न त्यजेच्छर्ममिश्रितम् |
वाममार्गादिनिरतोऽप्यङ्घ्र्यन्तरवर्त्मनाम् ||
हीने गुरावपूर्णे वा साधने लोकभीतितः |
स भवेद्भैरवो देवस्तस्य देशस्य शासकः ||
तत्रत्या भूतवेतालाः सदा संनिषेवन्ति तम् |
स्वमार्गाच्च्युतानां स शासनं कुरुते सदा ||
क्षीणकर्मणि तस्मिंश्च गते ग्रामो विलीयते |
अन्यस्मिन् भैरवे जाते ग्रामो वसति निश्चितम् ||
यदाम्नायो भैरवोऽसौ तच्चार्चनं तु तद्दिशि |
तेन मार्गेण वशयेत् कार्यार्थं भैरवं तु तम् ||

Lesungshinweise: Mehrere Wörter, insbesondere śarmamiśrita und aṅghryantaravartmanām, sind beschädigt; die genaue Verbindung der Bedingungen bleibt offen.

Band III, S. 1204, Bhairava-Sādhana – Mantrabausteine und Vorbereitung
वामाकामायाख्यास्तारो बीजं क्रमाद्भवेत् |
पूर्वाद्यूर्ध्वान्तकानां तदाम्नायानां क्रमेण च ||
आम्नायबीजं ग्रामस्य बीजं भ्राँ भैरवस्य च |
ग्रामनाम ततः प्रोच्य पितृगेहे निवासिने ||
ततस्तेषां मनुमिमं जपेद्दशसहस्रकम् |
निशि श्मशाने च बलिं तदाम्नायोक्तवर्त्मना ||
जपादौ च जपान्ते च नित्यं दद्यादनन्यधीः |
बटुकोक्तैर्हुनेद्द्रव्यं तर्पणादि ततश्चरेत् ||
एवं सिद्धमनुर्मन्त्री भूतानां निग्रहक्षमः |
तस्मिन् देशे भवेत्तस्य प्रत्यक्षीकरणं शृणु ||
कृतनित्यक्रियः प्रातः सोपवासो जितेन्द्रियः |
सायं सन्ध्यादिकं कृत्वा शान्तिपाठं विधाय च ||
प्रगृहित्वा च सामग्रीं सायं सोत्तरसाधकः |
व्रजेच्छ्मशानसामग्रीं शृणु सुस्थिरमासनम् ||

Lesungshinweise: Die erste Zeile nennt eine gedrängte, beschädigte Bīja-Reihe vāmākāmāyākhyās tāra für die Āmnāyas vom Osten bis zur oberen Richtung; eine sichere Einzelzuordnung ist nicht möglich.

Band III, S. 1204–1205, Bhairava-Sādhana – Ritualmittel und Eingangsgebet
अतण्डुलान् जलतिलान् मुद्गांस्तद्वन्मसूरिकान् |
तथैव चणकान् भक्तं पायसान् पूपशष्कुलीः ||
कन्यकाकर्तितं सूत्रं कुङ्कुमेन सुरञ्जितम् |
अष्टौ वितस्तिदीर्घांश्च मध्यस्थूलाश्च खादिराः ||
कीला एको हस्तमात्रं गन्धपुष्पादिकं तथा |
बलिद्रव्यं च पूर्वोक्तं पूर्वाम्नाये समस्त्यकम् ||
समांसं पश्चिमाम्नाये समयं चोत्तरं भवेत् |
ग्राममध्ये श्मशाने च ऊर्ध्वाम्नाये सुरक्तकम् ||
यथायोग्यं च नैवेद्यं गच्छेच्च भयवर्जितः |
पादप्रक्षालनं कृत्वा ततः स्मृत्वास्य देवताम् ||
बद्धाञ्जलिरिदं वाक्यं प्रवदेत् साधकोत्तमः |
अत्र श्मशाने याः काश्चिद्देवता निवसन्ति हि ||
ताः प्रयच्छन्तु मे सिद्धिं प्रसन्नाः सन्तु पान्तु माम् |

Lesungshinweise: Die Materialliste nennt Reis beziehungsweise die unsichere Druckform ataṇḍula, Wasser und Sesam, Mungbohnen, Linsen, Kichererbsen, gekochten Reis, Milchspeise und die Gebäcke Pūpa und Śaṣkulī. Für die östliche Überlieferung steht im Druck samastyaka, vermutlich eine beschädigte Stoffangabe; für die westliche ausdrücklich Fleisch.

Band III, S. 1205, Bhairava-Kavaca – Richtungen und Gesicht
पूर्वे मां शङ्करः पातु तथाऽऽग्नेय्यां च शूलधृक् ||
कपाली दक्षिणे पातु नैर्ऋत्ये जटिलोऽवतु |
पश्चिमे पार्वतीभर्ता वायव्यां प्रमथाधिपः ||
उत्तरे मुण्डमालाढ्य ऐशाने वृषभध्वजः |
ऊर्ध्वं पातु तथा शम्भुरधस्ताद्वलिध्वंसः ||
अग्रतो भैरवः पातु पृष्ठतः पातु खेचरः |
दक्षिणे भूधरः पातु वामे तु पिशिताशनः ||
केशान् पातु विशालाक्षो मूर्धानं च महाप्रियः |
मस्तकं पातु भृग्वीशो नेत्रे पातु महामनाः ||
कपोलौ पातु वीरेशो गण्डौ गण्डाभिमर्दनः |
उत्तरोष्ठे विरूपाक्षस्त्वधरे योगिनीप्रियः ||
दन्तेषु दक्षविध्वंसी चिबुके मुण्डमालधृक् |
कण्ठं रक्षतु मां देवो नीलकण्ठो जगद्गुरुः ||

Lesungshinweise: Oben schütze Śambhu, unten der in der Druckform validhvaṃsa Genannte. Den Hals schütze mir der blaukehlige Gott, der Lehrer der Welt.“ Die beiden unsicheren Beinamen validhvaṃsa und bhṛgvīśa werden als Drucklesungen erhalten.

Band III, S. 1206, Bhairava-Kavaca – Schultern bis Füße
दक्षस्कन्धे गिरीन्द्रेशो वामस्कन्धे च सुन्दरः |
भुजं च दक्षिणं सर्वमन्त्रनाथः सदाऽवतु ||
वामे भुजे सार्वभौमो हृदये पातु पाण्डुरः |
दक्षस्तनं पशुपतिर्वामं पातु महेश्वरः ||
उदरं सर्वकल्याणकारकोऽवतु मां सदा |
नाभौ कामप्रविध्वंसी जङ्घे पातु दयामयः ||
जानुनी पात्वजामित्रो गुल्फौ गौरीपतिः सदा |
पादपृष्ठं ज्ञाननिधिस्तथा पादाङ्गुलीर्हरः ||
पादाधः पातु सततं व्योमकेशो जगत्प्रियः |
इति रक्षां समाश्राय मन्त्ररक्षां ततश्चरेत् ||

Lesungshinweise: Unter den Füßen schütze stets der Himmelsbehaarte, der der Welt Liebe.“ Der Beiname ajāmitra bleibt in der Druckform stehen.

Band III, S. 1206, Bhairava – Bīja-Schutz der Richtungen
ॐ हाँ हुँ हुँ हुँ च पूर्वे ॐ ह्रीं हुँ ह्रौं हुताशने |
ॐ ह्रीं श्रीं दक्षिणे न्यस्य ॐ फ्लुं स्लुं चापि नैर्ऋते ||
ॐ फ्लुं स्लुं ख्लुं प्रतीच्यां च तारः प्रों प्रुं समीरणे |
ॐ श्रां भैरवः सौम्यायां ॐ क्लुं फ्लुं भ्रुं च फट् शिवे ||
ॐ ग्लौं क्लुं मूर्ध्नि कं अधो स्रां स्रुं स्रं स्रः स्वयः स्मृतम् |
एवं रक्षां समास्थाय कील्याः कीला दिशाष्टके ||
मध्ये महाकीलमथो दिक्पालार्चनमारभेत् |
ततो मन्त्रमिमं ब्रूयात् प्रार्थयेत् प्रेमसंयुतः ||
भ्रां भैरव द्विरुच्चार्य भयङ्करहरे वदेत् |
मां रक्ष रक्ष हुँ फट् च स्वाहा द्वाविंशवर्णकः ||

Lesungshinweise: Insbesondere die l/u-Verbindungen und die letzte Zeile sind im Druck undeutlich; die Wiedergabe ist eine markierte lokale Lesung, keine gesicherte Ritualformel.

Band III, S. 1206–1207, Bhairava – Indra-Anrufung
पलाशभाजने माषान् कृत्वा प्राङ्मुखो व्रजेत् ततः |
कीलस्य निकटे चेन्द्रमावाह्य परिपूजयेत् ||
ध्यानं प्रागुक्तवत् कृत्वा तत्पुरश्चतुरस्रके |
मन्त्रेणानेन चेन्द्राय मण्डले बलिमर्पयेत् ||
ॐ हाँ हीं हूँ समुच्चार्य भो इन्द्र सुरनायक |
प्रसन्नो भव मे शीघ्रं देहि सिद्धिं सनातनीम् ||
इमं बलिं गृह्ण गृह्ण हूँ फट् नागाग्निवर्णकः |
जलं दत्त्वा बलिं त्यक्त्वा नत्वेयहाग्निकीलकम् |

Lesungshinweise: „O Indra, Führer der Götter, sei mir rasch gewogen, schenke die beständige Vollendung; nimm, nimm diese Bali-Gabe an.“ Die Silbenzahl wird mit dem Zahlwort nāgāgni bezeichnet, hier in der üblichen Rückwärtslesung der Zahlbilder als 38 zu verstehen. Nach Wassergabe, Niederlegung der Bali-Gabe und Verneigung folgt der Gang zum Feuer-Pflock; die Schlussfügung natveyahāgni ist im Druck beschädigt.

Band III, S. 1207, Bhairava – Agni und Yama
अग्निं तत्र समावाह्य प्राग्वद्ध्यात्वा प्रपूजयेत् |
तदग्रे मण्डलं कृत्वा दद्यान्मन्त्रेण वै बलिम् ||
ॐ रं रां रूं रूं च रिं रीं तदग्रेऽग्निपदं वदेत् |
तेजोनायक मे शीघ्रं सिद्धिं देहि इमं वदेत् ||
मुद्गबलिं गृह्ण गृह्ण हूँ फट् देवर्णको मनुः |
ततो दक्षिणकीलस्य निकटे यममर्चयेत् ||
मं बीजेन समावाह्य मन्त्रेण निवेद्बलिम् |
ॐ प्रां प्रीं प्रुं ततः प्रों प्रौं प्रं भो यमपदं वदेत् ||
प्रेताधिपतये शीघ्रं प्रसन्नो भव संवदेत् |
इमं मे मसुरं पात्रे बलिं गृह्णयुगं वदेत् ||
हूँ फडन्तः समाख्यातो मन्त्रो गोप्यमवर्णकः |

Lesungshinweise: „Agni, Führer des Lichtglanzes, schenke mir rasch Vollendung; nimm, nimm diese Mungbohnen-Gabe an.“ Die doppelte rūṃ-Lesung und das Silbenzahlwort devarṇaka sind unsicher und bleiben vermerkt. „O Yama, Herr der Toten, sei mir rasch gewogen; nimm, nimm diese Linsengabe im Gefäß an.“ Die Bīja-Reihe wird nach der lokalen Drucklesung bewahrt; das abschließende Silbenzahlwort gopyamavarṇaka ist beschädigt.

Band III, S. 1207–1208, Bhairava – Nirṛti und Varuṇa
ततो नैर्ऋत्यकीलस्य निकटे नैर्ऋतं यजेत् ||
क्षं बीजेन समावाह्य बलिमन्त्रोऽथ कथ्यते |
ॐ प्रें प्रैं प्रें ततो हूँ हूँ त्रिः स्वं हिहीं च भोयुगम् ||
रक्षोनाथ पदाच्छीघ्रं प्रसन्नो भव संवदेत् |
इमं मे चणकबलिं गृह्ण हूँ फडमनुर्मतः ||
षट्त्रिंशद्वर्णोऽथ ततो व्रजेत् पश्चिमकीलकम् |
वं बीजेन समावाह्य वरुणं तत्र पूजयेत् ||
बलिमन्त्रो ध्रुवो बां बीं भो भो वरुण संवदेत् |
जलनाथपदस्यान्ते प्रसन्नो भव संवदेत् ||
इमं ते चोदनबलिं गृह्ण गृह्ण च हूँ च फट् |
त्रिंशद्वर्णो मनुः प्रोक्तो वरुणस्य बलेरयम् ||

Lesungshinweise: Die auffällige bāṃ/bīṃ-Lesung wird nicht stillschweigend zu vāṃ/vīṃ geändert.

Band III, S. 1208, Bhairava – Vāyu, Kubera und Īśāna
ततो व्रजेद्वायुकोणं कीलस्य निकटेऽर्चयेत् |
यं बीजेन समावाह्य वायुं शृणु बलेर्मनुम् ||
वां वीं वं ततः क्रां क्रौं भो भो वायो पुनः पुनः |
क्षिप्रं प्रसन्नो भवेति ममेदं पायसंति च ||
बलिं गृह्णयुगं हूँ फट् पञ्चत्रिंशाक्षरो मनुः |
उदक्कीलं ततो गत्वा कुं बीजेन धनेश्वरम् ||
आवाहयेत् पूजयित्वा मन्त्रेण निवेद्बलिम् |
ॐ क्रां क्रीं ततः क्रां क्रौं भो भो यक्षपदं वदेत् ||
नाथ शीघ्रं प्रसन्नो मे भवेति च पदं वदेत् |
ममापूपबलिं गृह्ण गृह्ण हूँ फड्द्विरदवर्णकः ||
ईशानकीलनिकटे गत्वेशानं समाह्वयेत् |
हं बीजेन ततः पूज्यबलिः स्यान्मनुनाऽमुना ||
ॐ श्रां श्रीं श्रुं ततः श्रां श्रीं श्रीं श्रीं स्याच्छष्कुलीपदम् |
बलिं गृह्णयुगं हूँ फड्द्वाविंशतिवर्णकः ||

Lesungshinweise: Nach seiner Verehrung folgt oṃ krāṃ krīṃ krāṃ krauṃ bho bho yakṣanātha śīghraṃ prasanno me bhava mamāpūpabaliṃ gṛhṇa gṛhṇa hūṃ phaṭ: „O Herr der Yakṣas, sei mir rasch gewogen; nimm, nimm meine Pūpa-Gebäckgabe an.“ Das Zahlwort dvirada ist hier unsicher. Wiederholungen und ungewöhnliche Vokale werden als lokale Drucklesung bewahrt, nicht normalisiert.

Band III, S. 1208–1209, Bhairava – mittlerer Pfosten und Mahākavaca
पुष्पाक्षतान् समादाय मध्यस्तम्भादधः स्थितः |
अभूतस्तम्भाय नमो मन्त्रोऽयं तु नवाक्षरः ||
अनेन मनुना स्तम्भं निर्भयः परिपूजयेत् |
महाकवचमन्त्रेण कुर्याद्देहस्य रक्षणम् ||
ॐ ह्रां ह्रीं हूँ ततो ह्रं क्षां क्षीं क्षुं क्षः समुच्चरेत् |
स्त्रां स्त्रीं स्त्रुं स्त्रं स्त्रः था प्रां प्रीं प्रों प्रौं प्रां प्रीं ततो वदेत् ||
प्रें प्रैं प्रें प्रं ततो प्रों प्रौं त्रिधोक्तेन त्रिधा त्रिधा |
हूँ सप्तकं समुच्चार्य फडन्तं सर्वतो वदेत् ||
रक्ष रक्ष पदं प्रोच्य रक्ष रक्षेति भैरव |
नाथ नाथ फडन्तोऽयमेकपञ्चाशदक्षरः ||

Lesungshinweise: Der als neunsilbig bezeichnete Mantra lautet in der Drucklesung abhūtastambhāya namaḥ: „Verehrung dem Abhūta-Pfosten.“ Das auffällige abhūta bleibt unverbessert. Die Vokale und Wiederholungsanweisungen dieser Gruppen sind im Druck nicht sicher zu trennen; sie bleiben im Sanskrit in lokaler Lesung erhalten. Eindeutig folgen siebenmal hūṃ, ein phaṭ-Abschluss und die Schutzworte sarvato rakṣa rakṣa … rakṣa rakṣa bhairava nātha nātha phaṭ: „Beschütze, beschütze von allen Seiten … Bhairava, Herr, Herr.“ Die Quelle nennt 51 Silben, ohne dass sich die beschädigte Bīja-Reihe damit sicher rekonstruieren ließe.

Band III, S. 1209, Bhairava – Lotus und Gottheitenkreise
इत्यात्मरक्षां कृत्वाऽथ स्तम्भस्य च समीपतः |
आसनं सम्यगास्तीर्य तत्र प्राङ्मुख आस्थितः ||
साधे समे तु भूभागे गोमयाचुपलेपिते |
पद्ममष्टदलं कृत्वा तद्बहिः षोडशच्छदम् ||
तद्बाह्येऽष्टदलं चापि भूपुरं च ततो लिखेत् |
चतुरस्रत्रयोपेतं चतुर्द्वारसमन्वितम् ||
तन्मध्ये देवमावाह्य सम्यग्जलेन पूजयेत् |
कर्णिकायां बटुकादि ह्यसिताङ्गादिभैरवान् ||
पत्राष्टके पूजयित्वा पूजयेत् षोडशच्छदे |
कुलेशं सकुलेशं च जामित्रं रामठं रिमम् ||
प्रचण्डं चण्डकेशं च चण्डात्मानं च चामरम् |
चारित्रं च चमत्कारं चञ्चलं चारुभषणम् ||
चामीकरं चारुचन्द्रं चकितं चेति षोडश |
नत्यन्तनामभिः पूज्याः षोडशानन्दपूरिताः ||
ब्राह्म्याद्याश्चाष्टपत्रेषु बहिर्वीथ्यां दिगीश्वरान् |
तद्बाह्यां तदस्त्राणि तद्बाह्यां विमान् यजेत् ||
प्रचण्डंचण्डोर्ध्वकेशाभीषणाभीषणाभिधाः |
व्योमकेशो व्योमबाहो व्योमव्यापक एव च ||

Lesungshinweise: Einige dieser Namen sind ungewöhnlich und bleiben als lokale Drucklesung stehen. Die genaue Trennung bei den beiden Bhīṣaṇa-Formen bleibt unsicher.

Band III, S. 1210, Bhairava-Sādhana – Erscheinung und Schluss
एतान् वीरान् समाहूय चायाहीति समुच्चरेत् |
अभ्यर्च्य निर्भयः सन् बलिं न्यासान् समाचरेत् ||
पश्चिमाभिमुखो भूत्वा मालां संपूज्य संजपेत् |
उच्चैः स्वरं तदाऽऽयाति प्रत्यक्षं भैरवः स्वयम् ||
वामहस्तेन दद्याच्च यथाम्नायोक्तितं बलिम् |
सम्भोजयन् जपं कुर्यान्निर्भयः प्रीतमानसः ||
तृप्तो देवो यदा ब्रूयाद्वरं वरय वाञ्छितम् |
दक्षिणे पायसेनैव तस्य तृप्तिः प्रजायते ||
वामादीनां मांसमद्यरक्तैश्चरणापि वा |
प्रणम्य दण्डवद्भूमौ वाञ्छितं वरमुच्चरेत् ||
आगत्य च गृहं पश्चात् त्र्यहं कुर्यान्महोत्सवम् |
एवं कलियुगे सिद्धिः श्मशानस्य प्रकीर्तिता ||
जपेदेनं समारब्धो देवो प्रत्यक्षतां भवेत् |
समस्तभैरवाणां तु मन्त्राद्येवं मयोदितम् ||
इति भैरवसाधनम् |

Lesungshinweise: Das folgende caraṇāpi vā ist beschädigt und wird nicht als zusätzliche Opferart ausgelegt.

Band III, S. 1210–1211, Yoginī-Sādhana – Surasundarī, Einleitung und Nyāsa
अथ योगिनीसाधनं (भूतडामरे) अथातः संप्रवक्ष्यामि योगिनीसाधनोत्तमम् |
सर्वार्थसाधनं नाम देहिनां सर्वसिद्धिदम् ||
अतिगुह्या महाविद्या देवानामपि दुर्लभा |
यासामभ्यर्चनं कृत्वा यक्षेशोऽभूत् कुलाधिपः ||
तासामाद्यां प्रवक्ष्यामि सुराणां सुन्दरीं प्रिये |
अस्या अभ्यर्चनैनेव राजत्वं लभते नरः ||
अथ प्रातः समुत्थाय कृत्वा स्नानादिकं शुभम् |
प्रासादं च समासाद्य कुर्यादाचमनं ततः ||
प्रणवान्ते सहस्रारे हूँ फड्दिग्बन्धनं चरेत् |
प्राणायामं ततः कुर्यान्मूलमन्त्रेण मन्त्रवित् ||
षडङ्गं मायया कुर्यात् पद्ममष्टदलं लिखेत् |
तस्मिन् पत्रे महामन्त्रबीजन्यासं समाचरेत् ||
पीठे देवीं समभ्यर्च्य ध्यायेद्देवीं जगत्प्रियाम् |

Band III, S. 1211, Surasundarī – Meditation, Mantra und Monatsübung
ध्यानं यथा |
पूर्णचन्द्रमुखीं गौरीं विचित्राम्बरधारिणीम् |
पीनोत्तुङ्गकुचां वामां सर्वेषामभयप्रदाम् ||
इति ध्यात्वा च मूलान्ते दद्यात् पाद्यादिकं शुभम् |
पुनर्घ्यं निवेद्यैव नैवेद्यं मूलमन्त्रतः ||
गन्धचन्दनताम्बूलं सकर्पूरं सुशोभनम् |
प्रणवान्ते भुवनेशीमागच्छ सुरसुन्दरी ||
वह्निभार्यां जपेन्मन्त्रं त्रिसन्ध्यं च दिने दिने |
सहस्रैकप्रमाणेन ध्यात्वा देवीं सदा बुधः ||
मासान्ते ह्याप्य दिवसं बलिपूजां सुशोभनाम् |
कृत्वा च प्रजपेन्मन्त्रं निशीथे याति सुन्दरी ||
सुदृढं साधकं मत्वा महिष्या साधकालये |
सुप्रसन्ना साधकाय सदा स्मेरमुखी ततः ||
दृष्ट्वा देवीं साधकेन्द्रो दद्यात् पाद्यादिकं शुभम् |
सुचन्दनं सुमनसां ज्ञात्वाऽभिलषितं वदेत् ||
मातरं भगिनीं वापि भार्यां वा भक्तिभावतः |
यदि माता तदा वित्तं दिव्यं च सुमनोहरम् ||

Band III, S. 1212, Surasundarī – drei Beziehungsformen und Abschluss
भूपतित्वं प्रार्थितं यत् तद्ददाति दिने दिने |
पुत्रवत् पालितं लोके सत्यं सत्यं सुनिश्चितम् ||
स्वसा ददाति दिव्यं च दिव्यवस्त्रं तथैव च |
दिव्यकन्यां समानीय नागकन्यां दिने दिने ||
यद्यद्भवति भूतं च भविष्यति च यत् पुनः |
तत्सर्वं साधकेन्द्राय निवेदयति निश्चितम् ||
यद्यत् प्रार्थयते सर्वं ददाति सा दिने दिने |
भ्रातृवत् पालितं लोके कामनाभिर्मनोरथैः ||
भार्या स्याद्यदि सा देवी साधकस्य मनोहरा |
राजेन्द्रः सर्वराजानां संसारे साधकोत्तमः ||
स्वर्गे मर्त्ये च पाताले गतिः सर्वत्र निश्चितम् |
यद्यद्ददाति सा देवी वर्णितुं नैव शक्यते ||
तया सार्थं च सम्भोगं करोति साधकोत्तमः |
अन्यस्त्रीगमनं त्यक्त्वा अन्यथा नश्यति ध्रुवम् ||
इति सुन्दरीसाधनम् |

Band III, S. 1212–1213, Manoharā – Meditation und Mantra
अथ मनोहरासाधनं तत्रैव |
ततोऽन्यसाधनं वक्ष्ये निर्मितं ब्रह्मणा पुरा |
नदीतीरं समासाद्य कुर्यात् स्नानादिकं ततः ||
पूर्ववत् सकलं कार्यं चन्दनैर्मण्डलं लिखेत् |
स्वमन्त्रं तत्र संलिख्यावाह्य ध्यायेन्मनोहराम् ||
ध्यानं यथा |
कुरङ्गनेत्रां शरदिन्दुवक्त्रां बिम्बाधरां चन्दनगन्धलिप्ताम् |
चेलांशुकां पीनकुचां मनोज्ञां श्यामां सदा कामदुघां विचित्राम् ||
एवं ध्यात्वा जपेद्देवीमागच्छपदादिकैः |
गन्धं पुष्पं रसं चैव ताम्बूलादौ च मूलतः ||
तारं माया तथाऽऽगच्छ मनोहरे पावकवल्लभा |

Band III, S. 1213, Manoharā – Monatsübung und Zwangsformel
स्वाहाऽयुतं प्रतिदिनं जपेन्मन्त्रं प्रसन्नधीः ||
मासान्ते दिवसं प्राप्य कुर्याच्च जपमुत्तमम् |
आनिशीथं जपेन्मन्त्रं ज्ञात्वा च साधकं दृढम् ||
गत्वा च साधकाभ्यासे सुप्रसन्ना मनोहरा |
वरं वरय शीघ्रं त्वं यत्तन्मनसि वर्तते ||
साधकेन्द्रोऽपि तां भक्त्या पाद्याद्यैरर्चयेन्मुदा |
प्राणायामं षडङ्गं च मायया च समाचरेत् ||
मत्स्यमांसबलिं दत्त्वा पूजयेच्च समाहितः |
चन्दनोदकपुष्पेण फलेन च मनोहराम् ||
ततोऽर्चिता प्रसन्ना सा पुनाति प्रार्थितं वरेत् |
सुवर्णस्य शतं भारं सा ददादि दिने दिने ||
सविशेषं व्ययं कुर्यात् स्थिते तत्तु न दास्यति |
अन्यस्त्रीगमनं तस्य न भवेदिदमीरितम् ||
अव्याहतगतिस्तस्य भवतीति न संशयः |
साधिताऽपि विधानेन यदि नायाति यक्षिणी ||
विषं क्रोधात्मकं प्रोच्यानुकथ्याक्षियतः परम् |
भूतेशाम्मादनं वायुद्वयं क्रोधास्त्रसंयुतम् ||
क्रोधेनानेन चाकृष्य जपेदष्टसहस्रकम् |
एवं कृते समायाति वाञ्छितार्थं प्रयच्छति ||

Lesungshinweise: Die anschließende Wendung punāti prārthitaṃ varet ist beschädigt; erkennbar ist die Gewährung des erbetenen Segens. Ihre Chiffre nennt viṣa, krodhātmaka, einen beschädigten Zwischenbestandteil anukathyākṣiyataḥ, Bhūteśa, āmmādana, zweimal Vāyu und Krodhāstra.

Band III, S. 1213–1214, Manoharā – Krodhāṅkuśī-Mudrā und Schluss
मुद्रामाह |
मुष्टिमन्योन्यमासाद्य कनिष्ठे वेष्टयेदुभे |
प्रसार्याकुञ्च्य तर्जन्यौ कार्या चैषाऽङ्कुशाकृतिः ||
इयं क्रोधाङ्कुशी मुद्रा यक्षिण्याकर्षणक्षमा |
इयं ते कथिता विद्या सुगोप्या या सुरेश्वरि ||
तव स्नेहेन भक्त्या च वशोऽहं परमेश्वरि |
इति मनोहरासाधनम् |

Band III, S. 1214, Dhanadā – zwei Mantraformen und Nyāsa
अथ धनदामन्त्रस्तत्रैव |
ततूर्यं बिन्दुना युक्तं लज्जाबीजं सबिन्दुकम् |
लक्ष्मीबीजं ततो देवि सम्बोध्य च रतिप्रिया ||
स्वाहान्तो मनुराख्यातो मन्त्रराजोत्तमोत्तमः |
मन्त्रान्तरम् |
ततूर्यं बिन्दुसंयुक्तं लक्ष्मीः प्रणव एव च |
मायाबीजं समुद्धृत्य सम्बोध्य च रतिप्रियाम् ||
वह्निजायेति प्रोक्तो मन्त्रराजोत्तमोत्तमः |
कुबेरोऽस्य मुनिः प्रोक्तः पङ्क्तिश्छन्दोऽथ देवता ||
धनदाप्रीतये तस्या विनियोगः प्रकीर्तितः |
षड्दीर्घमायया चैव कराङ्गन्यास इष्यते ||

Band III, S. 1214–1215, Dhanadā – Meditation und Verehrungsdiagramm
ततो ध्यानम् |
कुङ्कुमोदरगर्भाभां किञ्चिद्यौवनशालिनीम् |
मृणालकोमलभुजां केयूराङ्गदभूषिताम् ||
तुलाकोटिपरिभ्रान्तपादपद्मद्वयान्विताम् |
माणिक्यहारमुकुटकुण्डलादिविभूषिताम् ||
नीलोत्पलदृशं किञ्चिदुदयत्कुचविराजिताम् |
कराब्जभ्राम्यत्कमलां रक्तवस्त्राङ्गरागिणीम् ||
हेमप्राकारमध्यस्थां रत्नसिंहासनोपरि |
ध्यायेत् कल्पतरोर्मूले देवीं तां धनदायिकाम् ||
ध्यात्वा च साधकश्रेष्ठः पूजयेद्भक्तितत्परः |
नवयोन्यात्मकं चक्रं विलिखेत् कर्णिकोपरि ||
दिग्दलं पद्ममालिख्य चतुरस्रं ततो बहिः |
कोणेषु वज्रान् संलिख्य मध्ये बीजं समुल्लिखेत् ||
अङ्गानि केशरेऽभ्यर्च्य दले शक्तीः प्रपूजयेत् |
लक्ष्मीः पद्मा तथा पद्मालया श्रीश्च हरिप्रिया ||
हरा चैवाथ कमलालया अब्जलोला चञ्चला |
एताः शक्तीः प्रपूज्याथ मध्ये देवीं प्रपूजयेत् ||

Band III, S. 1215, Dhanadā – Japa und Verheißungen
प्रजपेदक्षसूत्रेण रत्नालिकृतेन च |
लक्षं जपेत् मन्त्रसिद्धिः प्रयोगानाचरेद्बुधः ||
रात्रौ च जपते चाष्टसहस्रं सप्त वासरान् |
एतेनैव सुसिद्धः स्यात् पुरश्चर्योदितो विधिः ||
किमत्र दुर्लभं देवि साधयेद्यदि मानवः |
भुक्त्वा वाऽप्यथ वाऽभुक्त्वा पायसान्नं प्रदाय च ||
दशाकृत्वोऽथ वा शोचमकृत्वा वा कुलं च ताम् |
यः स्मरेद्देवि विद्यां तां दारिद्र्येणाभिभूयते ||
कामदेवं जपेत् पार्श्वे देव्याः प्रत्यहमादरात् |
तेन देव्या महाप्रीतिर्वाञ्छितार्थं ददाति च ||
पूजान्ते च समायाति रात्रौ देवी धनेश्वरी |
सर्वालङ्कारमुत्सृज्य दत्त्वा याति निजालयम् ||
धनं च विपुलं दत्त्वा साधकस्य मनोरथान् |
पूरयित्वा महेशानि वराङ्गा जायते शुभा ||

Lesungshinweise: Die Zeile über zehn Wiederholungen, Reinigung und Kula ist beschädigt.

Band III, S. 1216, Dhanadā – zweiter Mantra und Abschluss
स्वयमाहेति यक्षेशो यो मां स्मरति मानवः |
तस्य दारिद्र्यसन्न्यासं दासीवत् करवाण्यहम् ||
द्वितीयमन्त्रस्य पुरश्चरणमाह |
सहस्रसप्तनियतं पुरश्चरणमुच्यते |
होमो घृतेन खण्डेन मधुना च दशांशतः ||
ताम्रपात्रे मण्डलं च कृत्वा चन्दनलेपिते |
पूजा कार्या महादेव्याः क्षणाद्दारिद्र्यशान्तये ||
अङ्गन्यासकरन्यासौ चाङ्गे चैवास्य देवता |
कुबेरस्य मतेनास्याः पूजाऽपि क्रियते तथा ||
इति धनदासाधनम् |

Band III, S. 1216, Apsaras-Sādhana – Mantracipher und erste Übung
अथाप्सरःसाधनं (भूतडामरे) प्रालेयं श्रीः शशी देव्याः अनादिः श्रीतिलोत्तमा |
तारादिमन्त्रमुद्धृत्य प्रोक्ता काञ्चनमालिका ||
तारं श्रीर्वर्मणा युक्ता भाख्या कुण्डलहारिणी |
तारं वर्मसमायुक्तं रम्भाख्येति पञ्चमी ||
तारं ब्रह्मेति रम्भाख्या विषं श्रीरुर्वशी परा |
अनादिबीजमादौ च भूतिनीयप्सराः क्रमात् ||
क्रोधं नत्वा प्रवक्ष्येऽहमथासां सिद्धिसाधनम् |
शैलशृङ्गं समारुह्य जपेल्लक्षं समाहितः ||
पौर्णमास्यां समभ्यर्च्य घृतदीपं निवेदयेत् |
प्रजपेत् सकलां रात्रिमायाति बन्धनक्षये ||
चन्दनार्घेण सन्तुष्टा वरं वरय भाषिते |
कामिता सा भवेद्भार्या प्रयच्छति रसायनम् ||

Lesungshinweise: Die Apsaras erscheint nach der Druckform bandhanakṣaye, wörtlich „beim Schwinden der Bindung“; der konkrete Zeitpunkt bleibt unklar.

Band III, S. 1217, Apsaras – Tilottamā
सहस्रं वत्सरं याति वरं दद्यादथेप्सितम् |
जपेदयुतमात्रं तु क्षीराशी सप्तवासरान् ||
चन्दनेन विधायाथ मण्डलं सप्तमे दिने |
संपूज्य भक्तितः शुक्लाष्टम्यां पर्वतमूर्धनि ||
प्रजपेत् सकलां रात्रिं समायाति निशात्यये |
आगत्य पुरतस्तिष्ठेत् स्मितवक्त्रोन्नतस्तनी ||
चुम्बयाऽऽलिङ्ग्यत्याशु भार्या भवति कामिका |
राज्यं यच्छति संतुष्टा त्रिदिनं दर्शयत्यपि ||
पञ्चवर्षसहस्रं तु भुक्त्वा भोगमनुत्तमम् |
मृते राजकुले जन्म प्रयच्छति तिलोत्तमा ||
अन्यथा म्रियते शीघ्रं विपरीते कृते सति |

Lesungshinweise: Zufrieden gewährt sie Herrschaft; die weitere Druckform tridinaṃ darśayati („zeigt drei Tage“) ist unklar und wird nicht stillschweigend zu „zeigt den Himmel“ verbessert.

Band III, S. 1217–1218, Apsaras – Kāñcanamālikā und Kuṇḍalahāriṇī
नीचगासङ्गमं कृत्वा मण्डलं चन्दनेन च ||
धूपं चैवागुरुं दत्त्वा बलिं च प्रतिपादयेत् |
जपेदष्टसहस्रं तु नित्यं सप्तदिनावधि ||
सप्तमे दिवसे पूजां कृत्वा धूपं प्रदापयेत् |
प्रजपेत् सकलां रात्रिं समायाति निशात्यये ||
चन्दनार्घेण संतुष्टा वरं वरय भाषिते |
साधकेनापि वक्तव्यं मातृवत् परिपालय ||
वस्त्रालङ्करणं भक्ष्यं सेवकेभ्यः प्रयच्छति |
मृते राजकुले जन्म दद्यात् काञ्चनमालिका ||
न तिथिर्न च नक्षत्रं नोपवासो विधीयते |
शैलमूर्ध्नि समास्थायायुतं मासं जपेन्मनुम् ||
धूपं दत्त्वा समभ्यर्च्य पुना रात्रौ जपेत् ततः |
अर्धरात्रे समायाति प्राग्वदर्घ्यं प्रदापयेत् ||
कामिता सा भवेद्भार्या प्रत्यहं संप्रयच्छति |
लक्षमेकं हिरण्यं च सिद्धद्रव्यं रसायनम् ||
दर्शयेत् पृष्ठमारोप्य स्वर्गं कुण्डलहारिणी |

Lesungshinweise: Die nächste Übung beginnt mit dem beschädigten Ortswort nīcagāsaṅgama; ein Zusammenfluss ist erkennbar, der erste Bestandteil bleibt unsicher.

Band III, S. 1218, Apsaras – Tempelverfahren und Rambhā
देवतायतनं गत्वा जपेदष्टसहस्रकम् ||
मासमेकं तु मासान्ते पौर्णमास्यां पुनर्जपेत् |
समभ्यर्च्यार्धरात्रौ च श्रूयते नूपुरध्वनिम् ||
समायात्यन्तिकं दद्यात् पुष्पासनमनुत्तमम् |
किमिच्छसि वद त्वं मे भव भार्येति साधकः ||
भार्याकर्म करोत्येवं राज्यं यच्छति कामिकम् |
याति वर्षसहस्राणि प्रत्यहं परितोषिता ||
प्रतिपत्तिथिमारभ्य कृत्वा चन्दनमण्डलम् |
धूपं च गुग्गुलुं दत्त्वा जपेदष्टसहस्रकम् ||
त्रिसन्ध्यं पौर्णमास्यां च पूजां कृत्वा सुशोभनाम् |
प्रजपेत् सकलां रात्रिं समायाति निशात्यये ||
कामिता सा भवेद्भार्या चान्यथा म्रियते ध्रुवम् |
ददाति कामिकं भोज्यं सिद्धद्रव्यं रसायनम् ||
दशवर्षसहस्राणि जीवेदन्ते मृते पुनः |
जन्म राजकुले कुर्याद्ध्यात् क्रोधप्रसादतः ||

Lesungshinweise: Zehntausend Jahre Leben und anschließend eine Geburt in einer Königsfamilie werden durch Krodhas Gunst verheißen; die Schlussform kuryād dhyāt ist beschädigt.

Band III, S. 1218–1219, Apsaras – Urvaśī und Bhūṣiṇī
रात्रौ देवगृहं गत्वा चन्दनेन च मण्डलम् |
कृत्वा धूपं ततो दत्त्वाऽयुतं मासयुतं मनुम् ||
मासान्ते महतीं पूजां कृत्वा रात्रौ जपं चरेत् |
निशात्यये समायाति प्रदद्यात् कुसुमासनम् ||
कृते च स्वागतं पृच्छेत् किमिच्छसि च भाषते |
साधकः प्राह भार्या त्वं भव यच्छ रसायनम् ||
याति वर्षसहस्राणि अप्सराः स्वयमुर्वशी |
परस्त्रीं वर्जयेत् सर्वां चान्यथा म्रियते ध्रुवम् ||
एकाकी शयने स्थित्वा शुची रात्रौ च कुङ्कुमैः |
लिखित्वा भूषिणीं भूर्जे चन्दनेन तु धूपयेत् ||
जपेदष्टसहस्रं तु मासं यावत् प्रयत्नतः |
मासान्ते तु समभ्यर्च्य जपेदष्टसहस्रकम् ||
रात्र्यर्धान्तिकमायाति भार्या भवति कामिता |
सिद्धद्रव्यं हिरण्यं च तुष्टा यच्छति भूषिणी ||

Lesungshinweise: Der Name Bhūṣiṇī steht in diesem Abschnitt zweimal; er weicht von der einleitenden Lesung Bhūtinī ab und wird nicht vereinheitlicht.

Band III, S. 1219, Apsaras – Krodha- und Bindungsformeln, Schluss
क्रोधराजः पुनः प्राह यदि नायाति साधकः |
अनेन क्रोधयोगेन जपेदप्सरसां चयम् ||
विषं प्राथमिकं बीजमुद्धरेच्च कटुद्वयम् |
अमुकीं क्रोधबीजं च वातमादरसंयुतम् ||
जपेत् सकृत् समुद्धृत्य मन्त्रमष्टसहस्रकम् |
म्रियते शीर्यते मूर्ध्नि प्रस्फुटत्यप्सरति च ||
बन्धयेदप्सरोवृन्दं मन्त्रेणानेन साधकः |
विषबन्धद्वयं प्रोच्य हनद्वयमुदीरयेत् ||
अमुकीं क्रोधमन्त्रोऽयमप्सरोवश्यकारकः |
अथ वक्ष्येऽप्सरोवश्यकारकं मनुमुत्तमम् ||
विषं चलद्वयं प्रोच्य अमुकीं वशमानय |
सकृन्मन्त्रजपादेवाप्सरोवश्यमियाद्ध्रुवम् ||
इत्यप्सरस्साधनम् |

Lesungshinweise: [Apsaras] Eine Krodha-Formel verbindet das erste Viṣa-Bīja, zweimal kaṭu, den Platzhalter amukī („die betreffende [Apsaras]“), Krodha-Bīja und eine beschädigte Vāta-Zuordnung.

Band III, S. 1220, Jvālāmukhī – erster Mantra und Nyāsa
अथ ज्वालामुखीसाधनं (फेत्कारिणीतन्त्रे) नमो भगवतीत्युक्त्वा ज्वालामालिन्यतः परम् |
गृध्रगणपरिवृते द्विठान्तो मनुरीरितः ||
ॐ नमो हृदयं प्रोक्तं भगवति शिरः स्मृतम् |
ज्वालामालिनि च शिखा गृध्रगणपरिवृते ||
वर्मस्वाहास्त्रमित्येतज्जातियुक्तं न्यसेत्तनौ |
अक्षुद्रत्वा नियतं चैतज्जयमन्त्रं जपेच्च धीः ||

Band III, S. 1220, Jvālāmukhī – zweite Formel und Überlieferung
अथ मन्त्रान्तरं तत्रैव |
रुद्राङ्गनाग्निजायाभ्यां रुद्रज्वालामुखीत्यपि |
मन्त्रान्तरं समाख्यातं ज्वालामुख्या अनन्तरम् ||
दीपतेलाक्तपादोऽर्धरात्रे गुरुदिनादितः |
जपेदष्टसहस्रं तु त्रयोविंशतिवासरान् ||
प्रत्यहं पलषट्कं च ददातीति न संशयः |
पूर्वमन्त्रमाहात्म्यमाह |
नारायणेन कथितमगस्त्येः कथितं पुनः ||
सुसिद्धिमिच्छता गोप्यो नामापि न समीरयेत् |
पुत्रस्य नृपतेश्चापि धार्मिकस्य विशेषतः ||
नवदुर्गाविधानेन दर्शयेत् कार्यगौरवात् |
नृपोऽपि सम्यगाचारो मन्त्रज्ञो विविधं धनम् ||
निवेद्य विधिवत् पश्चान्मन्त्रग्रहणमाचरेत् |
स्मृतिमात्रेण वैवर्णान् रिपून् सर्वान् विनाशयेत् ||
प्रदद्याद्दक्षिणां तस्य सहस्रं शतमेव वा |
गवां सुवर्णं निष्काणां भूमिं वा शस्यशालिनीम् ||
सर्वैशान्तिमवाप्नोति सर्वरक्षाकृतिर्भवेत् ||
निष्कमलङ्कारः |
इति ज्वालामुखीसाधनम् |

Band III, S. 1221, Karṇapiśācī – Mantra und Meditation
अथ कर्णपिशाचीमन्त्रस्तत्रैव |
कहयुग्मं कालिके च गृह्ण युग्मं तथैव च |
पिण्डं पिशाचि स्वाहेति द्वीपार्णः कथितो मनुः ||
ध्यानम् |
ध्यायेत् पिशाचीं चलशूलहस्तां श्यामां सुदीर्घां युवतीं त्रिनेत्राम् |
क्रुद्धां विवर्णां तनुवृत्तमध्यां गुञ्जाफलैः कल्पितहारयष्टिम् ||

Band III, S. 1221, Karṇapiśācī – Verfahren und Abschluss
साधनप्रकारमाह |
एकविंशदिनं यावदुदयास्तमयं जपेत् |
नित्यं सायं स्वमाहारं पिण्डं हर्म्योपरी क्षिपेत् ||
त्रिसप्ताहाच्च तथा सा शाश्वा गत्वा पिशाचिनी |
पञ्चविंशतिदेशानां कथां च कथयेदपि ||
त्रिंशद्भिश्च देवेशि जम्बूद्वीपकथां नयेत् |
द्वात्रिंशता तथा गौरि त्रैलोक्यं श्रावयेद्ध्रुवम् ||
त्रिस्वादुबलिदानेन सर्वं वदति तत्क्षणात् |
सभायां यदि संघाते धूते च रिपुसंसदि ||
सर्वं कथयति क्षिप्रं नूनं तथा पिशाचिनी |
केनापि नैव वेद्या सा सा साधकस्तां प्रपश्यति ||
इति कर्णपिशाचीसाधनम् |

Lesungshinweise: Nach drei Wochen, so der Text, kommt die Piśācinī und berichtet von fünfundzwanzig Ländern; das dazwischenstehende śāśvā ist beschädigt. Dhūta könnte eine beschädigte Lesung sein; eine bestimmte Tätigkeit wird nicht ungesichert ergänzt.

Band III, S. 1221–1222, Vibhūṣiṇī – Gruppe, Mantra und Meditation
अथ विभूषिण्यादिसाधनानि (फेत्कारिणीतन्त्रे) आद्या विभूषिणी देवी परा कुण्डलधारिणी |
हारिणी सिंहिनी चैव हंसिनी तु ततो नटी ||
देवी कामेश्वरी चैव प्रोक्ता देवी रतिप्रिया |
विभूषिणीमन्त्रमाह |
क्रोधास्त्रद्वयमायान्ते भूतिनी च त्रिकूर्चतः ||
तारलज्जाद्वयास्त्रद्वयान्ते च विभीषिका |
क्रोधद्वयान्तो मन्त्रोऽयं विभूषिण्या उदीरितः ||
ध्यानम् |
कर्त्रीं चैव करे परे नरशिरस्तुङ्गाकृतिभीषणा दन्तान्तर्गतमांसशोणितवसासंयुक्तवक्त्रा भूतव्रता |
कालव्यालकराललसच्चिकटव्यालम्बिदंष्ट्राङ्कुरा यस्याः केशकुलाकुलाविलसमहीलोला अस्तु सा रक्षतु ||

Lesungshinweise: Die Beziehung der ersten und zweiten Verszeile ist nicht eindeutig; eine vollständige Silbenfolge wird deshalb nicht vorgetäuscht. Die zusammengedrängte Schlusszeile ist beschädigt, doch die Bitte ist klar: „Sie möge beschützen.“ Das gewaltsame Bild wird als ikonographischer Quelleninhalt wiedergegeben.

Band III, S. 1222, Vibhūṣiṇī – drei Beziehungsformen
साधनप्रकारमाह |
एकवृक्षतरं गत्वा यामिन्यां प्रवसेत् त्र्यहम् |
जपेदष्टसहस्रं तु ध्यायन्नव्यग्रमनसः ||
जपान्ते पूजनं नाम्नाऽगुरुधूपं निवेदयेत् |
प्रजपेदर्धरात्रे तु समायाति विभूषिणी ||
चन्दनोदकमिश्रेण दत्त्वार्घं तुष्यति ध्रुवम् |
माता वा भगिनी भार्या हृष्टा भवति कामिता ||
करमेलतकं कृत्वा माता भूत्वा जगत्त्रये |
शताष्टपरिवारस्य सदाऽभ्यङ्गभूषणम् ||
भगिनी चेन्महायोगिन् सहस्रयोजनादपि |
ददाति दिव्यमानीय दिव्यं रसरसायनम् ||
भार्या चेत् पृष्ठमारोप्य स्वर्गं नयति तत्क्षणात् |
दिने रत्नसहस्रं तु रसं चैव रसायनम् ||
दद्यादिति शेषः |
सर्वेच्छाः पूरयत्येव सदा देवी विभूषिणी |

Lesungshinweise: Die Wendung karamelataka ist beschädigt; erkennbar wird eine Handverbindung genannt.

Band III, S. 1222–1223, Kuṇḍaladhāriṇī
अथ कुण्डलधारिणीमन्त्रस्तत्रैव |
ध्रुवमायास्त्रयुगली प्रोक्ता कुण्डलधारिणी |
जपेदष्टसहस्रं तु मासमात्रं दिने दिने ||
कर्णे कुण्डलधारिणी शान्तकुण्डलधारिणी |
आयाति रुधिरार्घ्यैर्देया तुष्टा वदत्यपि ||
किं कर्तव्यं मया वत्स मातेति भव साधकः |
पञ्चाशता दिनेनापि त्रैलोक्यमपि दास्यति ||

Lesungshinweise: Die folgende Zeile nennt sie als die Ohrringe Tragende und enthält die unsichere Form śāntakuṇḍaladhāriṇī.

Band III, S. 1223, Sindūrahāriṇī
अथ सिन्दूरहारिणीमन्त्रस्तत्रैव |
क्रोधद्वयास्त्रयुगतः सिन्दूरहारिणीपदम् |
कूर्चत्रयान्तः संप्रोक्तः सिन्दूरहारिणीमनुः ||
ध्यानम् |
स्वर्णालङ्कृतिहारिणी चलदलव्यालोलदंशाम्बरा सोत्कण्ठीकृतगात्रवाकमसुभगा शुभ्रांशुचन्द्रप्रभाम् |
अन्तः संततकान्तिदन्तमलिना त्रैलोक्यशोभास्पदा पायादर्धनवांशुललितिका सिन्दूरहारिण्यसौ ||
शून्यदेवालयं गत्वा जपेदष्टसहस्रकम् |
शीघ्रमायात्यागता सा भार्या भवति कामिता ||
पञ्चविंशति दिनानि वस्त्रालङ्कारभूषणम् |
ददाति साधकेन्द्राय देवी सिन्दूरहारिणी ||

Lesungshinweise: Die Wortgruppen caladalavyāloladaṃśāmbara, gātravākamasubhagā, dantamalinā und ardhanavāṃśulalitikā sind in dieser Überlieferung beschädigt; die vollständige Gestaltbeschreibung lässt sich nicht sicher verbinden. Erkennbar sind der Ruhm ihrer Schönheit in den drei Welten und die Bitte: „Diese Sindūrahāriṇī möge beschützen.“ Zur Mondglanz-Zeile gibt die Fußnote für die Exemplare 2, 3 und 5 die Variante śubhrāṃśucandrasmitā, „mit einem mondhellen Lächeln“, an.

Band III, S. 1223–1224, Siṃhinī
अथ सिंहिनीमन्त्रस्तत्रैव |
लज्जाद्वयास्त्रयुगलं सिंहिनीति पदं ततः |
क्रोधबीजत्रयाद्यन्तः कीर्तितः सिंहिनीमनुः ||
ध्यानम् |
शैलाग्रद्रुमस्वर्गदन्तवदने दुर्गाङ्गवेद्यस्थिता केशा अस्थिरमस्तविष्णुचरणाग्रध्वंसचञ्चालिनी |
या दन्तान्तरलम्बिवधाररणे प्रक्षुब्धसिद्धाङ्गना सेयं पातु समस्तकण्टककुलव्याकर्म्पमालाकुला ||
गत्वैकलिङ्गं यामिन्यां प्रजपेदयुतं मनुम् |
ततो हृष्टाऽचिरदा सिंहिन्यायाति पूजिता ||
किं करोमि वदस्वैवं भार्या भवति कामिता |
दीनाय वस्त्रयुगलं दद्यात् रसरसायनम् ||

Lesungshinweise: Der Siṃhinī-Mantra nennt zweimal Lajjā, zweimal Astra, siṃhinī und eine dreifache Krodha-Bīja-Angabe am Anfang beziehungsweise Ende; ādyanta ist in der knappen Form nicht eindeutig verteilt. Die Meditation ist stark beschädigt. Die Komposita ergeben in der Drucklesung keinen sicheren zusammenhängenden Bildsatz. Die Druckform dīnāya lautet „dem Bedürftigen“; sie wird nicht zu „täglich“ verbessert.

Band III, S. 1224, Haṃsinī
अथ हंसिनीमन्त्रस्तत्रैव |
तारत्रिकूर्चास्त्रयुगाग्रे हंसिनी भूतिनी ततः |
कूर्चत्रयान्तः कथितो हंसिनीमनुरुत्तमः ||
ध्यानाद्य |
शुभ्रा शुभ्रसरोजतुल्यनयना दुग्धासवे नाचिता प्रारब्धध्वनिमध्यमानववधूसंसेविता सादरम् |
किञ्चिच्चञ्चद्विलोलापाङ्गवलितव्यामुग्धमोलंमुखो मुक्तायुतविलोलहारललिता श्रीहंसिनी पातु नः ||
वज्रपाणिगृहं गत्वा प्रतिमां शोभनां लिखेत् |
हयमारेण संपूज्य जपेदयुतसंख्यकम् ||
यावदर्धनिशां देवी हंसिन्यायाति निश्चितम् |
चन्दनार्घप्रदानेन हृष्टा वदति साधकम् ||
किं मया ते प्रकर्तव्यं किङ्करी भव साधकः |
वस्त्रालङ्कारमोल्याद्यं व्ययार्थं संप्रयच्छति ||
तद्दशोक्यथाभावेऽल्लं ददाति प्रकुर्याति |

Lesungshinweise: Mehrere Verbindungswörter, darunter nācitā, prārabdhadhvanimadhya und vyāmugdhamolamukha, sind beschädigt. Die letzte Zeile taddaśokyathābhāve ’llaṃ dadāti prakuryāti ist beschädigt; ein zusätzlicher klarer Anspruch lässt sich daraus nicht gewinnen.

Band III, S. 1224–1225, Ceṭī – Formel, Meditation und Verfahren
अथ चेटीसाधनं तत्रैव |
ततः कूर्चयुगं चास्त्रयुगं चेटी ततः परम् |
ङेऽन्तं क्रोधयुगं चोक्त्वा चेटीयुग्मं त्रपां ततः ||
ध्यानम् |
गच्छन्ती मितभाषिणी शशिमुखी अथोत्तरीयाधरा बिभ्रन्ती कलशं सरोजयुगलं स्वर्णान्तदीमन्तिनी |
श्रीखण्डादिविलेपनामलवपुःसौरभ्यसंभाविता किञ्चिद्धर्मसंचर्जितार्पितकरा पायादियं चेटिका ||
कुत्रापि भीषणस्थाने नामोच्चारणमात्रतः |
ध्रुवं चेटी समागत्य चेटीकर्म करोत्यपि ||
अथ वास्य गृहद्वारे त्र्यहं रात्रौ जपं चरेत् |
आगत्य नियतं देवी चेटीकर्म करोति च ||

Lesungshinweise: Die Wendungen svarṇāntadīmantinī und kiñciddharmasaṃcarjitārpitakarā sind beschädigt; die genaue Handhaltung bleibt offen.

Band III, S. 1225, Kāmeśvarī
अथ कामेश्वरीमन्त्रस्तत्रैव |
तारकूर्चास्त्रयुग्कामेश्वरि भूतिन्यतः परम् |
ङेऽन्तं क्रोधत्रयं कामेश्वरीमन्त्र उदाहृतः ||
ध्यानाद्य |
कामस्कन्धसमागता मधुलताशासन्तवुष्पान्विता गायन्ती मधुराधरस्मितमुखी वीणावती चञ्चला |
रक्ताम्भोजविलोचना मधुमदैर्मत्ता समन्तादियं पायात् पुष्पधनुर्धरा मधुमती कामेश्वरी भूतिनी ||
मातृस्थानं समागत्य कृत्वा मांसस्य भक्षणम् |
मांसादिना बलिं दत्त्वा सहस्रं सप्त वासरान् ||
जपादियतसमायाति रुधिरार्घं निवेदयेत् |
कामेश्वरी भवेत्तुष्टा भार्या भवति कामिता ||
सर्वेच्छाः पूरयत्येव राज्यं यच्छति निश्चितम् |

Lesungshinweise: Die Meditation zeigt sie mit Kāma verbunden, mit einer honig- oder rauschbezogenen Blütenranke; der genaue Ausdruck madhulatāśāsantavuṣpa ist beschädigt. Die Erscheinungsformel japādiyata ist beschädigt; ein genauer zusätzlicher Zeitpunkt wird nicht ergänzt.

Band III, S. 1225–1226, Ratipriyā – Mantra und Meditation
अथ रतिप्रियामन्त्रस्तत्रैव |
तारं लज्जा च कूर्चास्त्रद्वययुता रतिप्रिया |
क्रोधत्रयास्त्रयुक्कामेश्वरीमन्त्रोक्तवत् क्रिया ||
ध्यानम् |
हेमप्राकारमध्ये सुरविटपितटे हेमपीठाधिरूढा यक्षोमालाविसर्पत्परिमलकुसुमोद्भासिसधम्मिल्लभारा |
पीनोत्तुङ्गस्तनाढ्या कुवलयनयना रक्तवर्णा कराभ्यां श्राम्यद्रक्तोत्पलाभा सकलसुरयुता दिव्यभूषाङ्गरागा ||

Lesungshinweise: Duftende Blüten schmücken ihr dichtes Haar; die einleitende Wortverbindung yakṣomālā ist unsicher. Die Wendung karābhyāṃ śrāmyadraktotpalābhā verbindet ihre Hände mit roten Lotussen, ist grammatisch jedoch beschädigt.

Band III, S. 1226, Ratipriyā – Verfahren und Abschluss der Gruppe
रात्रौ देवगृहं गत्वा तत्र शय्यां प्रकल्पयेत् |
सितवस्त्रं चन्दनं च जातीपुष्पं प्रदापयेत् ||
धूपं तु गुग्गुलुं दत्त्वाष्टसहस्रं जपेन्मनुम् |
जपान्ते नियतमायाति चुम्बनालिङ्गनादिभिः ||
कामिता जायते भार्या सत्यं देवी कुमारिका |
दद्यादर्धदिनेनैव दिव्यं वस्त्रयुगं ततः ||
कामिकं भोजनं दिव्यं परिवारस्य दास्यति |
अन्यगेहे धनाढ्यगृहाद्द्रव्यमानीय यच्छति ||
सहस्रमेतानि जपेज्जपान्ते सिद्ध्यति ध्रुवम् |
मुहुर्मुहुर्जपेन्मन्त्रानित्याह क्रोधभूपतिः ||
इति विभूषिण्यादिसाधनानि |

Band III, S. 1226–1227, Dharitrī – Einführung, Ort und Mantra
अथ धरित्रीसाधनम् |
तदुक्तं वैष्णवे कल्पे |
अथातः संप्रवक्ष्यामि धरित्रीसाधनं परम् |
रहस्यातिरहस्यं च सर्वतन्त्रेषु गोपितम् ||
सर्वैश्वर्यकरं नॄणां दुर्लभं परमान्दुतम् |
यज्ज्ञात्वा साधकश्रेष्ठो धनदेन समो भवेत् ||
शरत्काले च केदारमध्ये कमलसंकुले |
विनिर्माय कुटीं रम्यां स्थापयेत् कलशं शुभम् ||
भौमाष्टम्यामाहृतया मृदा नक्तं विनिर्मितम् |
गन्धपङ्कैर्लिप्तं वेष्टितं शुक्लवाससा ||
वक्ष्यमाणेन मन्त्रेण तत्रावाह्य वसुन्धराम् |
नानोपचारसम्भारैस्त्रिसन्ध्यं पूजयेत् सुधीः ||
भूबीजं तारमायान्तं ङेऽन्ता चैव वसुन्धरा |
हृदयं वह्निजायान्तो द्वादशार्णो मनुः स्मृतः ||
महावराहोऽस्य मुनिर्गायत्री छन्द ईरितम् |
वसुन्धरा देवता च भूबीजं बीजमुच्यते ||
मायाबीजं धरित्र्याश्च विनियोगः प्रसादने |
मन्त्रवर्णैः षडङ्गानि कृत्वा ध्यायेद्वसुन्धराम् ||

Lesungshinweise: Die beschädigte Druckform paramāndutam ist im Sinn von „höchst wunderbar“ wiedergegeben.

Band III, S. 1227, Vasundharā – Meditation und Erscheinung
ध्यानम् |
फुल्लाम्भोरुहमध्यस्थामिन्दीवरदलप्रभाम् |
पीतकौशेयवसनां नानालङ्कारभूषिताम् ||
नीलोत्पलद्वयं शालिमञ्जरीं चेक्षुकं करैः |
बिभ्राणां सर्वलोकस्य धात्रीं वसुमतीं भजे ||
एवं ध्यात्वा जपेन्मन्त्रं वेदलक्षं समाहितः |
जपान्ते वसुधादेवी भाषते कलशोदरात् ||
वरं ब्रूहि प्रदास्यामि यत् ते मनसि वर्तते |
इति ब्रुवाणां तां देवीं प्रसूनाञ्जलिभिस्त्रिभिः ||
संपूज्य प्रणमेद्भूमौ दण्डवत् साधकोत्तमः |

Band III, S. 1227–1228, Gebet an Vasundharā
श्लोकार्धपञ्चकितमन्त्रः |
नमस्तुभ्यं भगवति जगद्धात्रि वसुन्धरे |
विष्णुपत्नि वराहस्य दंष्ट्राकोटिकृतालये ||
विश्वम्भरे नमस्तुभ्यं सर्वभूताश्रये धरे |
रत्नानां च निधीनां च त्वदभ्यन्तरवासिनाम् ||
लब्धुकामोऽस्मि कल्याणि प्रसादात् तव मेदिनी |

Band III, S. 1228, Dharitrī – Frucht und vorausgehendes Puraścaraṇa
इति संप्रार्थ्य देवीं सा ददाति वरं ततः |
द्रक्ष्यसि प्राप्स्यसीत्येव ततः पश्यति साधकः ||
पदे पदे च रत्नानि विधानं योजनत्रये |
ततस्तानि समादाय यथेष्टं विहरेद्भुवि ||
आदौ पुरस्क्रियां कुर्याद्द्विलक्षं जपेन्मनुम् |
तद्दशांशं च जुहुयात् संस्कृते हव्यवाहने ||
ससर्पिषा पायसेन तद्दशांशं च तर्पयेत् |
मार्जयेत् तद्दशांशेन तद्दशांशेन वैष्णवान् ||
विप्रान् संभोजयेन्मन्त्री ततः साधनमाचरेत् |
पुरश्चर्यामकृत्वा तु न मन्त्रः कोऽपि सिद्ध्यति ||
इति धरित्रीसाधनम् |
एवं किन्नर्यादिसाधनानि विस्तरभयादुपेक्षितानि |

Lesungshinweise: Nach diesem Gebet gewährt die Göttin den Wunsch: „Du wirst sehen und erlangen.“ Darauf sieht der Übende nach der Verheißung überall Edelsteine und Schätze im Umkreis von drei Yojanas; die Druckform vidhānam an dieser Stelle ist unsicher.

Band III, S. 1228–1229, Verzeichnis der herangezogenen Tantras
मेरुतन्त्रं महाकालसंहितां शक्तिसङ्गमम् |
वाडवानलतन्त्रं च तन्त्रं कालानलाभिधम् ||
कालीतन्त्रं परातन्त्रं तन्त्रराजं तथैव च |
मुण्डमालाख्यतन्त्रं च योगिनीहृदयं तथा ||
कुमारीतन्त्रमाम्नायरहस्यं श्रीमतोत्तमम् |
कुलिकाभ्रायतन्त्रं च कुलचूडामणिं तथा ||
तन्त्रचूडामणिं तद्वद्रुद्रचूडामणिं तथा |
समयाचारतन्त्रं च विश्वसारं तथैव च ||
भैरव्या भुवनेश्वर्याश्चामुण्डायास्तथैव च |
योगिन्याश्चापि वाराह्याः पञ्च तन्त्राणि च क्रमात् ||
नीलतन्त्रं गौतमीयतन्त्रं फेत्कारिणीमपि |
वामकेश्वरतन्त्रं च वीरतन्त्रं तथैव च ||
संमोहनाख्यतन्त्रं च तन्त्रं गान्धर्वसंज्ञकम् |
माहेश्वरीयतन्त्रं च तन्त्रं प्रथमसंज्ञकम् ||
तद्वत् कात्यायनीतन्त्रं बालातन्त्रं तथैव च |
उड्डीशं मालिनीतन्त्रं गुह्यतन्त्रं तथैव च ||
कौलेशं कुब्जिकातन्त्रं कुलरत्नावलीमपि |
विशुद्धेश्वरतन्त्रं च गणेश्वरविमर्शिनीम् ||
सिद्धसारस्वतं शम्भुविद्यातन्त्रं तथैव च |
तद्रुद्रयामलतन्त्रं च ज्ञानार्णवकुलार्णवौ ||

Lesungshinweise: Das abschließende Quellenverzeichnis nennt: Merutantra, Mahākālasaṃhitā, Śaktisaṅgama, Vāḍavānalatantra, Kālānalatantra, Kālītantra, Parātantra, Tantrarāja, Muṇḍamālātantra und Yoginīhṛdaya; Kumārītantra, Āmnāyarahasya, das vorzügliche Śrīmata, ein in der Drucklesung unsicheres Kulikābhrāyatantra, Kulacūḍāmaṇi, Tantracūḍāmaṇi, Rudracūḍāmaṇi, Samayācāratantra und Viśvasāra; sodann fünf Tantras der Bhairavī, Bhuvaneśvarī, Cāmuṇḍā, Yoginī und Vārāhī. Die Verbindung vor Jñānārṇava ist im Druck beschädigt; die Titelgestalt Rudrayāmala bleibt an dieser Stelle eine gekennzeichnete Lesung.

Band III, S. 1229–1230, Kalpas, Āgamas und Saṃhitās
तथैव वैष्णवीकल्पं कालीकल्पं कुलामृतम् |
श्रीमत्प्रत्यङ्गिराकल्पं ताराकल्पं तथैव च ||
निरुत्तराख्यतन्त्रं च तन्त्रमुत्तरसंज्ञकम् |
तन्त्रं तद्वत् स्वतन्त्राख्यं मन्त्रदेवप्रकाशिकाम् ||
श्रीक्रमं ब्रह्मरुद्रादियामलानि कुलागमम् |
शैवागमं सोमशम्भुमतं देव्यागमं तथा ||
डामरं भूतपूर्वं च यक्षपूर्वं च डामरम् |
वैनायकीसंहितां च वैशम्पायनसंहिताम् ||
अगस्त्यसंहितां तद्वद्बृहच्छ्रीक्रमसंहिताम् |
सुरेन्द्रसंहितां चैव नन्दिकेश्वरसंहिताम् ||
वशिष्ठसंहितां तद्वद्धायग्रीवीं च संहिताम् |
गोरक्षसंहितां तद्वत्सिद्धनाथस्य संहिताम् ||
संहितां चैव वाराहीं महाथर्वणसंहिताम् |
संहितां तत्त्वसाराख्यां दक्षिणामूर्तिसंहिताम् ||
विष्वक्सेनीसंहितां च तथैव ब्रह्मसंहिताम् |

Band III, S. 1230, Handbücher und weitere Wissensgebiete
निबन्धेषु क्रियासारं त्रिपुरासारसंग्रहम् ||
प्रपञ्चसारं सिद्धान्तसारं मन्त्रमहोदधिम् |
शारदातिलकं चापि पुरश्चरणचन्द्रिकाम् ||
मन्त्ररत्नावलीं तद्वदाचारकुसुमावलीम् |
संग्रहेषु प्रसिद्धेषु ताराभक्तिसुधार्णवम् ||
आगमाख्यां कल्पलतां मन्त्ररत्नाकरं तथा |
क्रियासंग्रहनामानं ग्रन्थं सिद्धान्तसंग्रहम् ||
कालीतत्त्वं तथा श्यामारहस्यं मन्त्रचण्डिकाम् |
तारारहस्यवृत्तिं च दुर्गाभक्तितरङ्गिणीम् ||
तन्त्रसारं स्मृतिं तन्त्रचिन्तामणिं तथा |
तत्त्वसारं योगसारं श्रीरामार्चनचन्द्रिकाम् ||
ग्रन्थं विधानमालाख्यं विधिमुक्तावलीमपि |
नानाविधाः पद्धतीश्च तथोपनिषदोऽपि च ||
ज्योतिःशास्त्रं शालिहोत्रं पुराणानि स्मृतीरपि |
सम्यगालोच्य लोकानामुपकारविधित्सया ||

Lesungshinweise: Unter den bekannten Sammlungen folgen Tārābhaktisudhārṇava, Āgamakalpalatā, Mantraratnākara, Kriyāsaṃgraha, Siddhāntasaṃgraha, Kālītattva, Śyāmārahasya, Mantracaṇḍikā, Tārārahasyavṛtti, Durgābhaktitaraṅgiṇī, Tantrasāra, Smṛti beziehungsweise ein beschädigter Titel an dieser Stelle, Tantracintāmaṇi, Tattvasāra, Yogasāra, Śrīrāmārcanacandrikā, Vidhānamālā und Vidhimuktāvalī. Die Lesung smṛti unmittelbar nach Tantrasāra bleibt unsicher.

Band III, S. 1230, Verfasser, Entstehungsdatum und erster Lobvers
महाराजाधिराजेन सुरराजानुकारिणा |
श्रीमत्प्रतापसिंहेन विद्याब्धेः पारदृश्वना ||
संवत्सरे निशानाथवह्निनागधरा-१८३१मिते |
तपस्यशुक्लपक्षे हि तिथौ भास्करवासरे ||
पुरश्चर्यार्णवो नाम ग्रन्थ एष विनिर्मितः |
महीमहीपालगणोत्तमाङ्गस्वधूलिभिर्धूसरपादपद्मः |
वीरो महादानमहाध्वेषु प्रतापसिंहो नृपतिश्चकास्ति ||

Lesungshinweise: Der Druck mahādhveṣu in der zweiten Vershälfte ist beschädigt; die Wiedergabe „Opferfeiern“ bleibt kontextuell.

Band III, S. 1231, Königslob und Wunsch nach dauerhaftem Ruhm
उन्मीलयन् स्वजनमानसमानसानि संकोचयन् प्रतिनृपाननकैरवाणि |
संमोदयन् सकलकोविदलोककोकान् यस्य प्रतापसवितोदयते धरायाम् ||
यस्य क्षोणिपतेः प्रतापतपने विभ्राजमाने परे राजन्ते न महीक्षितः क्षितितले खद्योतपोतच्युतः |
यत्कीर्तीन्दुमरीचिभिस्त्रिभुवने शुभ्रीकृते सर्वतः श्यामत्वं द्विषतामकीर्तितिमिरस्तोमेषु विश्राम्यति ||
यावल्लोकोपकारी रचयति दिनकृद्वासरानस्ततन्द्रश्चन्द्रो यावत् त्रियामाः कुमुदविकचया ज्योत्स्नयालङ्करोति |
यावद्ब्रह्माणि विष्णोः प्रजपति जनता सन्ति भूतानि यावद्भूमभर्त्तुस्तस्य कीर्तिः स्फुरतु वसुमतीमण्डले तावदेषा ||

Lesungshinweise: Die genaue Schlussform khadyotapotacyutaḥ ist beschädigt.

Band III, S. 1231, Einheit der Gottesverehrung und Schlussbild der zwölften Welle
यद्विष्णुं प्रवदन्ति वैष्णवगणाः शैवाः शिवं मन्वते गाणेशा निगदन्ति दन्तिवदनं सौरा दिनेशं विदुः |
चिच्छक्तिं कलयन्ति शाक्तनिवहाः सांख्याः परं पूरुषं ब्रह्म ब्रह्मविदो वदन्त्यवतु वस्तदैव्यसिंहं वपुः ||
विश्रुत्यद्भुतभातिमुक्ताफलोघैर्नित्याचिन्त्यामृतस्रोतःशालिनि सक्तिबन्धनसरित्सम्भेदमध्यस्थितम् |
नद्येऽस्मिन् नरदेवनिर्मितपुरश्चर्यार्णवे द्वादशः सद्युक्ति स्फुटमौक्तिकोत्करत्वोच्चुङ्गस्तरङ्गो गतः ||

Lesungshinweise: Das Kompositum tadaivyasiṃhaṃ im Druck ist unsicher und wird nicht stillschweigend zu einem bestimmten Gottesnamen umgebildet. Mehrere Komposita des Schlussverses sind beschädigt; die Bildmotive Meer, Nektar, Perlen, Darlegung und zwölfte Welle sind erkennbar.

Band III, S. 1231, Kolophon des zwölften Taraṅga und des Werkes
इति श्रीगिरिराजचक्रचूडामणिनरनारायणेत्यादिविविधबिरुदावलीविराजमानमानोन्नत श्रीमन्महाराजाधिराजश्रीप्रतापसिंहसाहदेवविरचिते पुरश्चर्यार्णवे ब्राह्म्यादिमन्त्रपुरश्चरणपूर्वकयन्त्रस्तवकवचादिपुरश्चरणभेदनिरूपणं नाम द्वादशस्तरङ्गः समाप्तः |
शुभमस्तु |

Lesungshinweise: Die ornamentale Titelfolge des Kolophons ist stellenweise druckbedingt unsicher.

Shiva und Parvati stehen für die Verbundenheit von Bewusstsein und Kraft.

Video laden

YouTube

YouTube sammelt möglicherweise persönliche Daten. Datenschutzrichtlinie

Fortfahren Ausblenden

Das Gelernte in Ruhe vertiefen

Leserbegleitung und heutige Praxisanregung:

Mit dem Werk-Kolophon endet auch diese Devanagari-Fassung. Nimm dir Zeit, eine vertraute Passage noch einmal zu lesen und ihre Bedeutung in der Übersetzung nachzuvollziehen. Eine kleine, sorgfältig verstandene Stelle kann das weitere Studium tragen.

Als heutige Anregung: Lass die Aufmerksamkeit vom Schriftbild zur Bedeutung und von der Bedeutung in die Stille gehen. Für die nächste Lektüre kannst du zur Einführung, zur 108-Auswahl oder zu einer offenen Frage in der Mantrasammlung zurückkehren.

Wegweiser durch die zwölf Wellen

Die Seiten sind unterschiedlich aufgeteilt. Über diese Übersicht erreichst du jede Welle direkt in allen drei Fassungen.

Taraṅga	Schwerpunkt	Deutsch	IAST	Devanagari
1	Mit Vertrauen und Unterscheidungsvermögen beginnen	Lesen	Lesen	Lesen
2	Der Praxis einen guten Rahmen geben	Lesen	Lesen	Lesen
3	Verehrung mit Aufmerksamkeit erfüllen	Lesen	Lesen	Lesen
4	Die Einweihung zum Abschluss führen	Lesen	Lesen	Lesen
5	Verschiedene Wege der Einweihung verstehen	Lesen	Lesen	Lesen
6	Beständigkeit in der Mantrapraxis entdecken	Lesen	Lesen	Lesen
7	Über die Reifung der Praxis nachdenken	Lesen	Lesen	Lesen
8	Die Vielfalt der Gottheitsverehrung kennenlernen	Lesen	Lesen	Lesen
9	Die Überlieferungen der Göttin aufmerksam lesen	Lesen	Lesen	Lesen
10	Mantra, Hymne und Verehrung zusammen betrachten	Lesen	Lesen	Lesen
11	Der Verehrung der Göttin Zeit und Raum geben	Lesen	Lesen	Lesen
12	Die letzte Welle mit Sammlung lesen	Lesen	Lesen	Lesen

Siehe auch

• Purashcharana
• Mantra
• Japa
• Diksha
• Guru
• Meru Tantra – im vorliegenden Werk mehrfach zitiert
• Kularnava Tantra
• Rudrayamala Tantra – im Abschnitt über Göttin und Bhairava zitiert
• Mantramahodadhi – ebenfalls eine umfangreiche Schrift zur Mantrapraxis
• Dakshinamurti Samhita
• Mahanirvana Tantra
• Vijnana Bhairava Tantra
• Shiva Samhita

Textumfang und Quellenhinweise

Umfang und dokumentierte Auslassungen: Alle zwölf Taraṅgas sind bis zum Werk-Kolophon auf Band III, S. 1231 bearbeitet. Die frühere Überlieferungslücke dieser Arbeitsausgabe auf S. 748–756 wurde anhand des vorliegenden PDF neu bearbeitet und geschlossen. Gesondert verbleiben neun ausdrücklich markierte Inhaltsauslassungen: Taraṅga 7, Verse 344–349, 394–399, 405–418; Taraṅga 9, S. 815, 816–817, 818, 829–830, 831 und 854–855. Sie betreffen sexualisierte Darstellungen minderjährig oder nicht eindeutig erwachsen bezeichneter Personen. Daher wird keine ausnahmslos lückenlose Vollübersetzung beansprucht. Lokale beschädigte oder unsichere Quellenlesungen bleiben gekennzeichnet.

Literatur und Quellen

• Pratapasimha Shah: Puraścaryārṇava. Herausgegeben von Muralidhara Sharma, ältere Ausgabe in drei Bänden, Varanasi. Verwendeter Textumfang: Band I, S. 1–318. Die beiden Digitalisate von Band I ergänzen sich; die Seiten 8–9 wurden nach dem vollständigeren Exemplar wiedergegeben. Für Band II dient die von Rajanatha Tripathi herausgegebene Ausgabe von 2013 als Grundlage; deren S. 1 entspricht S. 319 der älteren Ausgabe. Die abweichende Seitenzählung wird in den Fundstellen mit der Bandangabe kenntlich gemacht.
• Puraścaryārṇava, Band II, herausgegeben von Rajanatha Tripathi, Sampurnanand Sanskrit University; Hauptgrundlage der Taraṅgas 5–8, S. 1–330; gezielt mit der älteren Ausgabe, S. 319–412, verglichen.
• Purashcharana im Yoga-Vidya-Wiki – ergänzende heutige Erläuterung, nicht Ersatz für den Sanskrittext.

• Band III der älteren Ausgabe: gedruckte S.723–1231, Digitalisat 2015.487364.Purascharyarnava-Part-III_text.pdf, PDF48–556; einschließlich der neu bearbeiteten S.748–756.
• IAST wurde aus dem bearbeiteten Devanagari transliteriert und ist kein unabhängiger Textzeuge. Unnummerierte Prosa und Verse werden durch die gedruckte Seite nachgewiesen. Die deutschen Lesungshinweise kennzeichnen örtliche Unsicherheiten. Eine kollationierte kritische Edition wird nicht beansprucht.

Ausgewählte Lesarten

• Vers 1.49: Zur Lesung „Verrichtungen zu Navaratri“ verzeichnet der Druck die Variante „Verrichtungen“ im Plural; die sachliche Aussage bleibt gleich.
• Vers 1.51: Die Hauptlesung bhūtalipi („Elementeschrift“) steht neben der verzeichneten Variante bhūtabali („Darbringung an die Wesen“). Hier wird der Hauptlesung gefolgt.
• Band I, S. 12: Zur Hauptlesung Svarṇakoṭīśvarī ist Koṭeśvarī als Variante genannt.
• Band I, S. 14: Zu śuṣke („kraftlos/trocken“) bei Shiva ohne Shakti verzeichnet der Druck sūkṣme („fein/subtil“). Die Übersetzung folgt der Hauptlesung.
• Band I, S. 19: Statt „ein verständiger Verehrer der Göttin“ steht als Variante „ein Verehrer der Göttin, voller Hingabe“.
• Band I, S. 21: Der Druck nennt neben „beides vermischt“ die Lesung „beides aufsuchend/auf beidem beruhend“; bei der Mittagsrezitation steht neben „Japa, o Herrin“ auch „Japa, o Göttin“.
• Band I, S. 79–82: Mehrere Zitate werden innerhalb des gedruckten Werkes erneut angeführt. Diese Wiederholungen bleiben erhalten; das auf S. 80 abgebrochene Vishnuyamala-Zitat wird auf S. 82 vollständig gegeben.
• Band I, S. 26: Neben padaṃ śivam (Shivas Stätte) steht die Variante pathaṃ śivam (Shivas Weg).
• Band I, S. 33: Neben tadveṣeṇa (unter diesem Vorwand/in dieser Verkleidung) steht taddveṣeṇa (aus Hass darauf).
• Band I, S. 34: Zur Reihe Guru, Gottheit, Selbst und Kala wird eine abweichende Lesung ohne Guru genannt; die Hauptlesung wird beibehalten.
• Band I, S. 24: Neben vāmapathe („auf dem linken Weg“) ist vāmapade („im linken Bereich/Weg“) verzeichnet.

Zur Wiedergabe: Die Nummern 1–54 sind die Nummern des gedruckten Eingangsteils. Danach stehen genaue Seiten- und Abschnittsangaben für unnummerierte Zitate und Prosa. Unsichere Lesungen sind unmittelbar an der betreffenden Stelle bezeichnet. Zuordnungen, Wirkungsaussagen und Wertungen innerhalb der Übersetzung geben die jeweilige traditionelle Quelle wieder.

Weiterführende Angebote

• Yoga bei Yoga Vidya
• Meditation bei Yoga Vidya

Seminare

Kundalini Yoga

06.11.2026 - 08.11.2026 Kundalini Yoga Einführung

Gründliche Einführung in die Theorie und Praxis des Kundalini Yoga, Yoga der Energie. Die praktischen Übungen des Kundalini Yoga umfassen Pranayama (…

Arjuna Wingen

13.11.2026 - 15.11.2026 Kundalini Yoga Mittelstufe

Intensives Kundalini Yoga Seminar zur Erweckung der inneren Kundalini Energie, Erweiterung des Bewusstseins und Entfaltung des vollen Potentials. Yoga A…

Manuel Hirning

Indische Schriften

26.12.2026 - 02.01.2027 Indische Rituale Ausbildung

Du interessierst dich für indische Rituale? Du hast die einzigartige Gelegenheit, in dieser Rituale Ausbildung bei Yoga Vidya die kleine Puja, große P…

Sukadev Bretz, Shankari Winkelbauer

01.01.2027 - 10.01.2027 Yogalehrer Weiterbildung Intensiv A1 - Jnana Yoga und Vedanta

Kompakte, vielseitige Weiterbildung für Yogalehrer rund um Jnana Yoga und Vedanta.
Tauche tief ein ins Jnana Yoga und Vedanta, studiere die indischen S…

Vedamurti Dr Olaf Schönert

Chakras

20.11.2026 - 22.11.2026 Heilreise durch die Chakren

Tauche ein in eine transformative Reise durch die sieben Hauptchakren und erfahre, wie du deine Energiezentren aktivieren, ausbalancieren und für dein …

Nese Niekrens, Gajendra Sebastian Niekrens

26.12.2026 - 01.01.2027 Kundalini Yoga Intensiv Praxis - Live Online

Intensives Praktizieren der im Mittelstufen-Seminar gelernten Übungen für noch tiefere Erfahrung und Erweiterung des Bewusstseins ohne viel Theorie. L…

Sukadev Bretz, Shaktipriya Vogt, Radharani Birkner

Energiearbeit

04.11.2026 - 04.11.2026 Einführung in die Chakratherapie - Online Workshop

Uhrzeit: 18 - 21 Uhr
Ein Chakra ist ein feinstoffliches Kraftzentrum des Körpers, welches wichtige Körperfunktionen steuert und bestimmten Organen zug…

Beate Menkarski

06.11.2026 - 08.11.2026 Kundalini Yoga Einführung

Gründliche Einführung in die Theorie und Praxis des Kundalini Yoga, Yoga der Energie. Die praktischen Übungen des Kundalini Yoga umfassen Pranayama (…

Arjuna Wingen

← Vorheriger Teil · Teil 1 · Teil 2 · Teil 3

Zur Ausgabe: Deutsch · Sanskrit in IAST · Devanagari · 108 Passagen zur Besinnung · Mantrasammlung