Shiva Puja mit dem Prasada-Bija nach dem Brihat Tantrasara

Aus Yogawiki

Shiva Puja mit dem Prasada-Bija nach dem Brihat Tantrasara beschreibt eine Ritualpraxis des Brihat Tantrasara, um die fünfgesichtige Gestalt Shivas zu verehren.

Voraussetzungen

Vorausgesetzt sind die Kenntnis von Puja und Sanskritrezitation sowie der zu dieser Gottheitsform gehörenden Reinigung, Nyasas und Mudras. Wo die Quelle auf die allgemeine Paddhati verweist, gehört diese Vorbereitung zur Durchführung. Die Besonderheiten und die konkret belegten Formeln folgen unten.

Vorbereitung und Ritualmittel

Shaivischer Kultsitz, Wasser und Arghya-Gefäß, Blumen, Duftstoff, Räucherwerk, Lampe und Speise.

Umfang und Überlieferung

Die Shri-Kantha-Paare, die fünf Brahma-Mantras und ihre Kalas gehören zu dieser Ordnung. Die Purascharana-Zahl ist widersprüchlich: Prosa 100.000, Vers 500.000.

Hauptmantra

hauṃ

Bedeutung und Funktion: Haum, das Prasada-Bija Shivas.

Durchführung

  1. Vollziehe die vorausgesetzten Morgenhandlungen bis zur Atemregelung. Setze die neun shaivischen Sitzkräfte nach P2-0586 ein und verehre den Sitz mit der dort ausgeschriebenen Formel.
  2. Berühre für den Rishi Nyasa Kopf, Mund und Herz: Ordne der Reihe nach Vamadeva, Pankti und Sadashiva zu (P2-0586). Sprich die jeweiligen Verehrungsformeln des Belegs.
  3. Vollziehe den Hand- und Gliedernyasa mit den unten ausgeschriebenen Formeln (P2-0587–0589). Schließe die fünf Gestalten, Kalas und weiteren Nyasas in der Quellenreihenfolge an.
  4. Vergegenwärtige die fünfgesichtige Shiva-Gestalt aus P2-0590. Bringe Duft, Blumen, Räucherwerk, Licht und Speise zunächst geistig dar.
  5. Richte das Arghya in einem geeigneten Gefäß ein und verehre den äußeren Sitz. Meditiere erneut, rufe die Gottheit an und bringe die Gaben bis zu fünf Blumenhandvoll dar.
  6. Verehre die Glieder und Umkreise in der Reihenfolge von P2-0591. Die besonderen Namen und Positionen sind unmittelbar unter „Umkreis und Abschluss“ aufgelöst. Schließe mit Räucherwerk, Licht, Speise und der vorgeschriebenen Entlassung.
  7. Die Prosa nennt 100.000 Japa, der Vers 500.000; die Differenz ist in P2-0592 nicht aufgelöst. Lege deshalb keine scheinbar eindeutige Zahl aus dieser Fassung fest.

Formeln und Zuordnungen

Ausgeschriebener Hand- und Gliedernyasa

Die folgende Auflösung folgt P2-0587. Sie ergänzt die dort ausgeschriebene Anfangsformel nach der ausdrücklich genannten Fortsetzungsregel. Sprich bei jeder Berührung die vollständige Formel. Der Handnyasa folgt der Fingerreihe; anschließend folgt der Gliedernyasa. Bei Schutzpanzer und Waffe wird die erlernte Schutzgebärde ausgeführt. Die Bijas sind Keimsilben. Sie haben hier keine Satzübersetzung. Die nachfolgenden Wörter benennen die Finger beziehungsweise Körperstellen; namaḥ ist die Verehrung, svāhā und vaṣaṭ sind Weihe- und Darbringungsrufe, huṃ, vauṣaṭ und phaṭ die jeweiligen rituellen Abschlüsse.

Handnyasa

Berührung / Zuordnung Vollständige Formel
beide Daumen hāṃ aṃguṣṭhābhyāṃ namaḥ
beide Zeigefinger hīṃ tarjanībhyāṃ svāhā
beide Mittelfinger hūṃ madhyamābhyāṃ vaṣaṭ
beide Ringfinger haiṃ anāmikābhyāṃ huṃ
beide kleinen Finger hauṃ kaniṣṭhābhyāṃ vauṣaṭ
Handflächen und Handrücken haḥ karatalapṛṣṭhābhyāṃ phaṭ

Gliedernyasa

Berührung / Zuordnung Vollständige Formel
Herz hāṃ hṛdayāya namaḥ
Kopf hīṃ śirase svāhā
Haarlocke / Scheitel hūṃ śikhāyai vaṣaṭ
Schutzpanzer haiṃ kavacāya huṃ
drei Augen hauṃ netratrayāya vauṣaṭ
Waffe / Schutzkreis haḥ astrāya phaṭ

Umkreis und Abschluss

Die Umkreisverehrung: im Nordosten Īśāna, im Osten Tatpuruṣa, im Süden Aghora, im Norden Vāmadeva, im Westen Sadyojāta, jeweils mit oṃ und namaḥ. In den Ecken, beginnend im Nordosten, Nivṛtti, Pratiṣṭhā, Vidyā und Śānti. Auf den acht Blättern, im Osten beginnend, Ananta, Sūkṣma, Śivottama, Ekanetra, Ekarudra, Trimūrti, Śrīkaṇṭha und Śikhaṇḍin. Außen, im Norden beginnend, Umā, Caṇḍeśvara, Nandin, Mahābala, Gaṇeśa, Vṛṣa, Bhṛṅgarīṭa und Skanda. Noch weiter außen, im Osten beginnend, Indra und die übrigen Richtungshüter sowie Donnerkeil und die übrigen Waffen. Dann vollendet man die Handlungen vom Räucherwerk bis zur Entlassung. (P2-0591; deutsche Auflösung der Vorschrift.)

Arghya-Gefäß

Für Shiva und Surya schließt P2-0590 die Muschel als Arghya-Gefäß ausdrücklich aus. Verwende hier ein anderes geeignetes Arghya-Gefäß. Der Nachweis steht im Abschnitt P2-0590 der Gesamtausgabe; dies ist eine Gefäßregel, kein zusätzlicher Ritus.

Sanskrit und deutsche Übersetzung

P2-0581 · 1
atha śivamantrāḥ
uddiśya yaṃ kṛtavatī girijā tapasyāṃ yatpādapaṅkajarajo vibudhā
namanti |
āśādvaraṃ bhujagarājavibhūṣitāṅgaṃ, taṃ candramaulimamala
manasā smarāmi
|| 1 ||

Nun die Śivamantras: Mit reinem Geist vergegenwärtige ich mir den Mondgekrönten, um dessentwillen Girijā Askese übte und vor dem Staub von dessen Lotusfüßen die Götter sich verneigen. Sein Körper ist mit dem König der Schlangen geschmückt; er ist der Vorzüglichste der Richtungen. [„āśādvaram“ ist beschädigt; seine genaue Bedeutung bleibt unsicher.]


P2-0582 · 2
atha vakṣye maheśasya mantrān sarvasamṛddhidān |
yaḥ pūrvamṛṣayaḥ prāptāḥ śivasāyujyamañjasā
|| 2 ||

Ich werde Maheśas Mantras beschreiben, die alle Fülle schenken. Durch sie erlangten die früheren Weisen mühelos die Vereinigung mit Śiva.


P2-0583 · 3
sāntamaukārasaṃyuktaṃ vindubhūṣitamastakam |
prāsādākhyo manuḥ prokto bhajatāṃ kāmado maṇiḥ
|| 3 ||

Der Endlaut der sa-Reihe, verbunden mit au und am Scheitel mit Bindu geschmückt, ist das Mantra namens Prāsāda, das den Verehrenden als wunscherfüllendes Juwel dient: hauṃ.


P2-0584 · 4
asya pūjā:
prātaḥkṛtyādiprāṇāyāmāntaṃ vidhāya śrīkaṇṭhādinyāsaṃ
mātṛkāsthāneṣu kuryāt |
tadyathā:
aṃ śrīkaṇṭhapūrṇodarībhyāṃ namaḥ |
namaḥ sarvatra |
āṃ anantavirajābhyāṃ, iṃ sūkṣmaśālmalībhyāṃ, īṃ
trimūrtilolākṣībhyāṃ, uṃ amareśvaravarttulākṣībhyāṃ ūṃ
arghīśadīrghaghoṇābhyāṃ, ṛṃ bhārabhūtisudīrghamukhībhyāṃ,
ṝṃ atithīśagomukhībhyāṃ, ḷṃ sthāṇukadīrghajihvabhyāṃ, ḷṃ
harakuṇḍodarobhyāṃ, e jhiṇṭīśordhvamukhībhyāṃ, aiṃ
bhautikeśavikṛtamukhībhyāṃ, oṃ sadyojātajvālāmukhībhyāṃ,
auṃ anugraheśvarolkāmukhībhyāṃ, aṃ akrūrasuśrīmukhībhyāṃ,
aḥ mahāsenavidyāmukhībhyāṃ, kaṃ
krodhīśasarvasiddhimahākālībhyāṃ, khaṃ
caṇḍeśasarvasiddhisarasvatībhyāṃ, gaṃ pañcāntakagaurībhyāṃ,
ghaṃ śivottamatrailokyavidyābhyāṃ, ṅaṃ
ekarudramantraśaktibhyāṃ, caṃ kūrmātmaśaktibhyāṃ, chaṃ
ekanetrabhūtamātṛkābhyāṃ, jaṃ caturānanalamborībhyāṃ, jhaṃ
abjeśadrāviṇībhyāṃ, ñaṃ sarvanāgarībhyāṃ, ṭaṃ
someśakhecarībhyāṃ, ṭhaṃ lāṅgalimañjarībhyāṃ, ḍaṃ
dārukarūpiṇībhyāṃ, ḍhaṃ arddhanārīśvaravīriṇībhyāṃ, ṇaṃ
umākānta kākodarībhyāṃ, taṃ āṣāḍhipūtanābhyāṃ, thaṃ
daṇḍibhadrakālībhyāṃ, daṃ adriyoginībhyāṃ, dhaṃ
mīnaśaṅkhinībhyāṃ, naṃ meṣagarjinībhyāṃ, paṃ
lohitakālarātribhyāṃ, phaṃ śikhikubjikābhyāṃ, baṃ
chagalaṇḍakapardinībhyāṃ, bhaṃ dviraṇḍeśavajrābhyāṃ, maṃ
mahākālajayābhyāṃ, yaṃ tvagātmabālisumukheśvarībhyāṃ, raṃ
asṛgātmabhujaṅgeśarevatībhyāṃ, laṃ
māṃsātmapinākīśamādhavībhyāṃ, vaṃ meda -
ātmakhaḍgīśavāruṇībhyāṃ, śaṃ
asthyātmabakeśavāyavībhyāṃ, yaṃ
majjātmaśvetarakṣovidāriṇībhyāṃ, saṃ
śukrātmabhṛgvīśasahajābhyāṃ, haṃ
prāṇātmanakulīśalakṣībhyāṃ, laṃ bījātmaśivavyāpinībhyāṃ,
kṣaṃ krodhātmasaṃvarttakamāyābhyāṃ |
sarvatranamo'ntena nyāsaḥ |
sāhitye dvivacanabahuvacane dvandvasamāso veti nyāyādavirodhena
evaṃ vākyam |
tathā ca nibandhe:
śrīkaṇṭho'nantasūkṣmau ca trimūrtiramareśvaraḥ |
arghīśo bhāratabhūtiścātithīśaḥ sthāṇuko haraḥ |
jhiṇṭīśo bhautikaḥ sadyojātaścānugraheśvaraḥ |
akrūraśca mahāsenaḥ ṣoḍaśasvaramūrtayaḥ |
tataḥ krodhīśacaṇḍeśapañcāntakaśivottamāḥ |
tathaikarudrakūrmaikanetrāḥ sacaturānanāḥ |
abjeśaḥ śarvaḥ someśastathā lāṅgalidārukau |
arddhanārīśvaraścomākāntaścāṣāḍhidaṇḍinau |
syuradrimīnameṣāśca lohitaśca śikhī tathā |
chagalaṇḍadviraṇḍeśau samahākalavālinau |
bhujaṅgeśaḥ pinākīśaḥ khaḍgīśca bakastathā |
śvetabhṛgvīśanakuliḥ śivaḥsavartastathā |
ete rudrāḥ samākhyātā dhṛtaśūlakapālakaḥ
|| 4 ||

Seine Verehrung: Nach den morgendlichen Handlungen bis zur Atemregelung vollzieht man an den Mātṛkāstellen den Nyāsa, beginnend mit Śrīkaṇṭha. Mit der gemeinsamen Paarformel „[Bīja] [beide Namen im Dativ Dual] namaḥ“ verehrt man: aṃ Śrīkaṇṭha und Pūrṇodarī; āṃ Ananta und Virajā; iṃ Sūkṣma und Śālmalī; īṃ Trimūrti und Lolākṣī; uṃ Amareśvara und Varttulākṣī; ūṃ Arghīśa und Dīrghaghoṇā; ṛṃ Bhārabhūti und Sudīrghamukhī; ṝṃ Atithīśa und Gomukhī; ḷṃ Sthāṇuka und Dīrghajihvā; ḷṃ Hara und Kuṇḍodarī; e Jhiṇṭīśa und Ūrdhvamukhī; aiṃ Bhautikeśa und Vikṛtamukhī; oṃ Sadyojāta und Jvālāmukhī; auṃ Anugraheśvara und Ulkāmukhī; aṃ Akrūra und Suśrīmukhī; aḥ Mahāsena und Vidyāmukhī. Kaṃ Krodhīśa und Sarvasiddhimahākālī; khaṃ Caṇḍeśa und Sarvasiddhisarasvatī; gaṃ Pañcāntaka und Gaurī; ghaṃ Śivottama und Trailokyavidyā; ṅaṃ Ekarudra und Mantraśakti; caṃ Kūrma und Ātmaśakti; chaṃ Ekanetra und Bhūtamātṛkā; jaṃ Caturānana und Lamborī; jhaṃ Abjeśa und Drāviṇī; ñaṃ Sarva und Nāgarī; ṭaṃ Someśa und Khecarī; ṭhaṃ Lāṅgalin und Mañjarī; ḍaṃ Dāruka und Rūpiṇī; ḍhaṃ Arddhanārīśvara und Vīriṇī; ṇaṃ Umākānta und Kākodarī; taṃ Āṣāḍhin und Pūtanā; thaṃ Daṇḍin und Bhadrakālī; daṃ Adri und Yoginī; dhaṃ Mīna und Śaṅkhinī; naṃ Meṣa und Garjinī; paṃ Lohita und Kālarātrī; phaṃ Śikhin und Kubjikā; baṃ Chagalaṇḍa und Kapardinī; bhaṃ Dviraṇḍeśa und Vajrā; maṃ Mahākāla und Jayā. Yaṃ als Wesen der Haut: Vālin und Sumukheśvarī; raṃ als Wesen des Blutes: Bhujaṅgeśa und Revatī; laṃ als Wesen des Fleisches: Pinākīśa und Mādhavī; vaṃ als Wesen des Fettes: Khaḍgīśa und Vāruṇī; śaṃ als Wesen der Knochen: Bakeśa und Vāyavī; yaṃ als Wesen des Marks: Śveta und Rakṣovidāriṇī; saṃ als Wesen des Samens: Bhṛgvīśa und Sahajā; haṃ als Wesen der Lebenskraft: Nakulīśa und Lakṣī; laṃ als Wesen des Bījas: Śiva und Vyāpinī; kṣaṃ als Wesen des Zorns: Saṃvartaka und Māyā. Überall erfolgt der Nyāsa mit namaḥ am Schluss. Nach dem grammatischen Grundsatz, dass bei Zusammengehörigkeit Dual, Plural oder ein Dvandvakompositum verwendet werden kann, ist diese Formulierung widerspruchsfrei. Der Nibandha nennt nochmals die sechzehn Vokalgestalten Śrīkaṇṭha, Ananta, Sūkṣma, Trimūrti, Amareśvara, Arghīśa, Bhāratabhūti, Atithīśa, Sthāṇuka, Hara, Jhiṇṭīśa, Bhautika, Sadyojāta, Anugraheśvara, Akrūra und Mahāsena. Anschließend die Rudras Krodhīśa, Caṇḍeśa, Pañcāntaka, Śivottama, Ekarudra, Kūrma, Ekanetra, Caturānana, Abjeśa, Śarva, Someśa, Lāṅgalin, Dāruka, Arddhanārīśvara, Umākānta, Āṣāḍhin, Daṇḍin, Adri, Mīna, Meṣa, Lohita, Śikhin, Chagalaṇḍa, Dviraṇḍeśa, Mahākāla, Vālin, Bhujaṅgeśa, Pinākīśa, Khaḍgin, Baka, Śveta, Bhṛgvīśa, Nakulin, Śiva und Saṃvarta; sie tragen Dreizack und Schädelschale. [Die Prosaliste wiederholt ḷṃ statt einer langen Form, verwendet e ohne Bindu und beim Mark yaṃ statt des erwartbaren ṣaṃ. Mehrere Namen variieren im Bestätigungszitat, darunter Sarva/Śarva und Bhārabhūti/Bhāratabhūti; beide Formen bleiben kenntlich.]


P2-0585 · 5
pūrṇodarī syādvirajā śālmalī tadantaram |
lolākṣī varttulākṣī ca dīrghaghoṇā samīritā |
sudīrghamukhī, gomukhyau dīrghajihvā tathaiva ca |
kuṇḍodaryūrdhvamukhau ca tathā vikṛtamukhyapi |
jvālāmukhī tato jñeyā paścādulkāmukhī smṛtā |
suśrīmukhī ca vidyāmukhyetāḥ syuḥ svaraśaktayaḥ |
mahākalīsarasvatyai sarvasiddhisamanvite |
gaurī trailokyavidyā syānmantraśaktistataḥ param |
ātmaśaktirbhūtamātā tathā lambodarī matā drāviṇī nāgarī
bhūyaḥ khecarī cāpimañjarī |
rūpiṇī vīriṇī paścāt kakodaryapi pūtanā |
syādbhadrakālīyoginyau śaṅkhinī garjinī tathā kālarātriśca
kubjinyā kapardinyapi vajrayā |
jayā ca sumukheśvaryā revatī mādhavī tataḥ |
vāruṇī vāyavī proktā paścādrakṣovidāriṇī |
tataśca sahajā lakṣmīrvyāpinī māyayānvitā |
etā rudrāṅkapīṭhasthāḥ sindūrāruṇavigrahāḥ |
raktotpalakapālābhyāmalaṃkṛtakarāmbujāḥ
|| 5 ||

Pūrṇodarī, Virajā, danach Śālmalī, Lolākṣī, Varttulākṣī, Dīrghaghoṇā, Sudīrghamukhī, Gomukhī, Dīrghajihvā, Kuṇḍodarī, Ūrdhvamukhī, Vikṛtamukhī, Jvālāmukhī, Ulkāmukhī, Suśrīmukhī und Vidyāmukhī sind die Vokalkräfte. Mahākālī und Sarasvatī, beide mit Sarvasiddhi verbunden, Gaurī, Trailokyavidyā, Mantraśakti, Ātmaśakti, Bhūtamātā, Lambodarī, Drāviṇī, Nāgarī, Khecarī, Mañjarī, Rūpiṇī, Vīriṇī, Kākodarī, Pūtanā, Bhadrakālī, Yoginī, Śaṅkhinī, Garjinī, Kālarātrī, Kubjinī, Kapardinī, Vajrā, Jayā, Sumukheśvarī, Revatī, Mādhavī, Vāruṇī, Vāyavī, Rakṣovidāriṇī, Sahajā, Lakṣmī, Vyāpinī und Māyā sind die weiteren Kräfte. Sie sitzen auf dem Schoß der Rudras, haben zinnoberrote Körper und tragen in ihren Lotushänden roten Lotus und Schädelschale.


P2-0586 · 6
tataḥ sāmānyapūjāpaddhatyuktapīṭhanyāsaṃ kṛtvā
pīṭhaśaktirnyaset |
yathā:
oṃ vāmāyai namaḥ evaṃ jyeṣṭhāyai raudryaṃ kālyai kalavikariṇyai
valavikariṇyai balaprathamanyai sarvabhūtadamanyai |
etā hṛtpadmasya pūrvādikeśareṣu vinyasya madhye oṃ manonmanyai
namaḥ, tadupari oṃ namo bhagavate sakalaguṇātma
śaktiyuktāyānantāya yogapīṭhātmane namaḥ |
tathā ca śāradāyām:
vāmā jyeṣṭhā tathā raudrī kālī kalapadādikā vikariṇyāhvayā
proktā balādivikariṇyatha |
balapramathanī paścāt sarvabhūtadamanyapi |
manonmanīti saṃproktā śivasya pīṭhaśaktayaḥ |
namo bhagavate paścātsakalādi vadettataḥ |
guṇādiśaktiyuktāya tato'nantāya tatparam |
yogapīṭhātmane bhūyo namontarādiko manuḥ |
amunā manunā paścādāsanaṃ girijāpateḥ |
mūrtiṃ mūlena saṅkalpya tatrāvāhya yajecchivam |
tata ṛṣyādinyāsaḥ:
śirasi vāmadevāya ṛṣaye namaḥ, mukhe paṃkticchandase namaḥ, hṛdi
sadāśivāya devatāyai namaḥ |
śāradāyām:
vāmadevo muniśchandaḥ paṃktirdevaḥ sadāśivaḥ
|| 6 ||

Dann vollzieht man den im allgemeinen Pūjāverfahren beschriebenen Sitznyāsa und setzt die Sitzkräfte ein. Mit oṃ und namaḥ setzt man auf die im Osten beginnenden Staubfäden des Herzlotus Vāmā, Jyeṣṭhā, Raudrī, Kālī, Kalavikariṇī, Balavikariṇī, Balaprathamanī und Sarvabhūtadamanī. In die Mitte setzt man Manonmanī. Darüber: „oṃ namo bhagavate sakalaguṇātmaśaktiyuktāyānantāya yogapīṭhātmane namaḥ – Verehrung dem Erhabenen, dem Unendlichen, verbunden mit der Kraft, deren Wesen alle Eigenschaften sind, dessen Wesen der Yogasitz ist“. Die Śāradā nennt dieselben Sitzkräfte, jedoch Balapramathanī statt Balaprathamanī, und erklärt die Wortfolge des Sitzmantras mit oṃ am Anfang und namaḥ am Schluss. Mit ihm reicht man Girijāpati den Sitz, bildet mit dem Grundmantra die Gestalt, ruft Śiva darin an und verehrt ihn. Dann der Sehernyāsa: Vāmadeva auf dem Kopf, Paṅkti am Mund, Sadāśiva am Herzen, jeweils mit der Verehrungsformel; die Śāradā bestätigt diese Zuordnungen. [Die abweichenden Namensformen der Prosa bleiben verzeichnet.]


P2-0587 · 7
tataḥ karāṅganyāsau:
hāṃ aṃguṣṭhābhyāṃ namaḥ ityādi evaṃ hāṃ hṛdayāya namaḥ
ityādi |
ṣaḍdīrghayuktahakāreṇa nyaset |
taduktam:
ṣaḍdīrghayuktabījena ṣaḍaṅgavidhirīritaḥ |
tata īśānādyāḥ pañcamūrtīnyaset karayoraṃguṣṭhādyaṃgulīṣu ||
yathā:
aṃguṣṭhayoḥ hoṃ īśānāya namaḥ tarjanyoḥ heṃ tatpuruṣāya
namaḥ madhyamayoḥ huṃ aghorāya namaḥ anāmikayoḥ hiṃ
vāmadevāya namaḥ kaniṣṭhayoḥ haṃ sadyojātāya namaḥ |
tathā ca:
īśānādīrnyasenmūrttīraṃguṣṭhādiṣu deśikaḥ |
īśānākhyaṃ tatpuruṣamaghoraṃ tadantaram |
vāmadevāhvyaṃ paścāt sadyojātaṃ kramādbahiḥ |
okārādyaiḥ pañcahrasvairvilomāt saṃyutaṃ viyat |
tattadaṃgulībhirbhūyastattadvījādikānnyaset |
tatastattadaṃgulībhiḥ hoṃ īśānāya namaḥ ityādi
śirovadanahṛdguhyapādeṣu pañcamūrtīrnyaset |
tataḥ ūrdhvaprāgdakṣiṇapaścimottareṣu mukheṣu
tattadaṃgulībhistattadvījaistattanmūrtīnyaset |
śūdrastvetparyantaṃ nyāsaṃ kṛtvā dhyāyet anyatrānadhikārāt |
tata ūrdhvaprāgdakṣiṇapaścimottareṣu mukheṣu īśānasya
pañcakalāḥ brahma-ṛcaḥ padādikāḥ prāṇavādinamo'ntā nyaset |
tadyathā:
oṃ īśānaḥ sarvavidyānām oṃ śaśinyai kalāyai namaḥ |
īśvaraḥ sarvabhūtānām oṃ aṅgadāyai kalāyai namaḥ |
brahmādhipatirbrahmaṇo'dhipatiḥ oṃ brahmeṣṭadāyai kalāyai namaḥ |
śivo me'stu oṃ marīcyai kalāyai namaḥ |
sadāśivom oṃ aṃśumālinyai kalāyai namaḥ |
cataḥ pūrvapaścimadakṣiṇottara vaktreṣu tatpuruṣasya catasraḥ kalā
vinyaset |
yathā:
oṃ tatpuruṣāya vidmahe oṃ śāntyai kalāyai namaḥ |
mahādevāya dhīmahi oṃ vidyāyai kalāyai namaḥ |
tanno rudraḥ oṃ pratiṣṭhāyai kalāyai namaḥ |
pracodayāt oṃ nivṛttyai kalāyai namaḥ |
tato hṛdaye grīvayām aṃsadvaye nābhau kukṣau pṛṣṭhe vakṣasi
aghorasyāṣṭau kalā nyaset |
yathā:
oṃ aghorebhyaḥ oṃ umāyai kalāyai namaḥ |
atha ghorebhyaḥ mohāyai kalāyai namaḥ |
ghora oṃ kṣamāyai kalāyai namaḥ |
ghoratarebhyaḥ oṃ nidrāyai kalāyai namaḥ |
sarvataḥ sarva oṃ vyādhaye kalāyai namaḥ |
sarvebhyaḥ oṃ mṛtyave kalāyai namaḥ |
namaste'stu oṃ kṣudhāyai kalāyai namaḥ |
rudrarūpebhyaḥ oṃ tṛṣṇāyai kalāyai namaḥ |
tato guhye aṇḍakoṣe ūrudvaye jānudvaye jaṅghādvaye sphikdvaye
kaṭyāṃ pārśvadvaye vāmadevasya trayodaśakalā nyaset
|| 7 ||

Hand- und Gliedernyāsa beginnen mit „hāṃ aṃguṣṭhābhyāṃ namaḥ“ und „hāṃ hṛdayāya namaḥ“. Ha wird mit den sechs langen Vokalen verwendet; das Zitat bestätigt diese Sechsgliederregel. Danach setzt man die fünf Gestalten auf die Finger: hoṃ Īśāna auf die Daumen, heṃ Tatpuruṣa auf die Zeigefinger, huṃ Aghora auf die Mittelfinger, hiṃ Vāmadeva auf die Ringfinger und haṃ Sadyojāta auf die kleinen Finger, jeweils mit namaḥ. Das Zitat bestätigt die fünf Gestalten und den Raumlaut, rückwärts mit den fünf kurzen Vokalen von o aus verbunden. Mit denselben Fingern setzt man sie auf Kopf, Gesicht, Herz, verborgene Stelle und Füße; dann auf die nach oben, Osten, Süden, Westen und Norden gerichteten Gesichter. Ein Śūdra führt den Nyāsa bis hierher aus und meditiert danach, da ihm der Text die Berechtigung für die übrigen Schritte abspricht. Danach setzt man die fünf Kräfte Īśānas, jeweils mit den Abschnitten des Brahmaverses und mit oṃ und namaḥ, auf die nach oben, Osten, Süden, Westen und Norden gerichteten Gesichter: „īśānaḥ sarvavidyānām – Herr aller Wissensgebiete“, mit Śaśinī; „īśvaraḥ sarvabhūtānām – Herr aller Wesen“, mit Aṅgadā; „brahmādhipatir brahmaṇo'dhipatiḥ – Herr des Brahman, Oberherr des Brahman“, mit Brahmeṣṭadā; „śivo me'stu – möge er mir heilvoll sein“, mit Marīci; „sadāśivom – Sadāśiva, oṃ“, mit Aṃśumālinī. Die jeweilige Formel lautet „oṃ [Kraft im Dativ] kalāyai namaḥ – Verehrung der genannten Kraft“. Dann setzt man die vier Kräfte Tatpuruṣas auf das östliche, westliche, südliche und nördliche Gesicht: „tatpuruṣāya vidmahe – wir erkennen jenen Puruṣa“, mit Śānti; „mahādevāya dhīmahi – wir meditieren über Mahādeva“, mit Vidyā; „tanno rudraḥ – jener Rudra möge uns“, mit Pratiṣṭhā; „pracodayāt – anregen“, mit Nivṛtti. Danach die acht Kräfte Aghoras an Herz, Hals, beide Schultern, Nabel, Bauch, Rücken und Brust: „aghorebhyaḥ – den Nichtfurchtbaren“, mit Umā; „atha ghorebhyaḥ – und den Furchtbaren“, mit Mohā; „ghora – furchtbar“, mit Kṣamā; „ghoratarebhyaḥ – den noch Furchtbareren“, mit Nidrā; „sarvataḥ sarva – überall, alle“, mit Vyādhi; „sarvebhyaḥ – allen“, mit Mṛtyu; „namaste'stu – Verehrung sei dir“, mit Kṣudhā; „rudrarūpebhyaḥ – den Rudragestalten“, mit Tṛṣṇā. Anschließend setzt man die dreizehn Kräfte Vāmadevas an verborgene Stelle, Hodensack, beide Oberschenkel, beide Knie, beide Unterschenkel, beide Gesäßhälften, Hüfte und beide Seiten ein. [Die Reihenfolge der Gesichter für Vāmadeva und Sadyojāta weicht hier von anderen späteren Richtungsangaben ab; sie wird nicht vereinheitlicht.]


P2-0588 · 8
yathā:
oṃ vāmadevāya namaḥ oṃ ūrjāyai kalāyai namaḥ |
jyeṣṭhāya namaḥ oṃ rakṣāyai kalāyai namaḥ ||
rudrāya namaḥ oṃ ratyai kalāyai namaḥ |
kalāya namaḥ oṃ kapālinyai kalāyai namaḥ |
kala oṃ kāmāyai kalāyai namaḥ |
vikaraṇāya namaḥ oṃ saṃyaminyai kalāyai namaḥ |
bala oṃ krodhāyai (kriyāyai) kalāyai namaḥ |
vikaraṇāya namaḥ oṃ vṛddhyai kalāyai namaḥ |
bala oṃ sthirāyai kalāyai namaḥ |
pramathanāya oṃ rātryai kalāyai namaḥ |
sarvabhūtadamanāya namaḥ oṃ bhrāmaṇyai kalāyai namaḥ |
mana oṃ mohinyai kalāyai namaḥ |
unmanāya namaḥ oṃ jarāyai kalāyai namaḥ |
mana oṃ mohinyai kalāyai namaḥ |
unmanāya namaḥ oṃ jarāyai kalāyai namaḥ |
tataḥ pārśvayoḥ stanayornāsikāyāṃ mūrdhni bāhuyugme
sadyojātasyāṣṭau kalā nyaset |
oṃ sadyojātaṃ prapadyāmi oṃ siddhyai kalāyai namaḥ |
sadyojātāya vai namaḥ oṃ vṛddhyai kalāyai namaḥ |
bhavai oṃ matyai kalāyai namaḥ |
abhave oṃ lakṣmai kalāyai namaḥ |
anādibhave oṃ medhāyai kalāyai namaḥ |
bhajasva māṃ oṃ prajñāyai kalāyai namaḥ |
bhava oṃ prabhāyai kalāyai namaḥ |
udbhavāya namaḥ |
oṃ sudhāyai kalāyai namaḥ
|| 8 ||

Die dreizehn Kräfte Vāmadevas mit ihren Versabschnitten: „vāmadevāya namaḥ – Verehrung Vāmadeva“, mit Ūrjā; „jyeṣṭhāya namaḥ – dem Ältesten“, mit Rakṣā; „rudrāya namaḥ – Rudra“, mit Rati; „kalāya namaḥ – dem Teilenden“, mit Kapālinī; „kala“, mit Kāmā; „vikaraṇāya namaḥ – dem Verwandeler“, mit Saṃyaminī; „bala – Stärke“, mit Krodhā, alternativ Kriyā; „vikaraṇāya namaḥ“, mit Vṛddhi; „bala“, mit Sthirā; „pramathanāya – dem Niederwerfenden“, mit Rātri; „sarvabhūtadamanāya namaḥ – dem Bändiger aller Wesen“, mit Bhrāmaṇī; „mana – Geist“, mit Mohinī; „unmanāya namaḥ – dem jenseits des Geistes“, mit Jarā. Jede Kraft erhält „oṃ … kalāyai namaḥ“. Die beiden letzten Abschnitte mit Mohinī und Jarā werden in der Vorlage nochmals wiederholt. Danach setzt man die acht Kräfte Sadyojātas an beide Seiten, beide Brüste, Nase, Scheitel und beide Arme: „sadyojātaṃ prapadyāmi – ich nehme Zuflucht zum unmittelbar Geborenen“, mit Siddhi; „sadyojātāya vai namaḥ – wahrlich Verehrung Sadyojāta“, mit Vṛddhi; „bhavai – im Werden“, mit Mati; „abhave – im Nichtwerden“, mit Lakṣmī; „anādibhave – im anfangslosen Werden“, mit Medhā; „bhajasva māṃ – wende dich mir zu“, mit Prajñā; „bhava – Werden“, mit Prabhā; „udbhavāya namaḥ – Verehrung dem Hervorbringenden“, mit Sudhā. [Die überlieferten Teilungen kala/vikaraṇa, bala/vikaraṇa und mana/unmanā werden als Ritualsegmente beibehalten; der vollständige Vāmadevavers folgt im nächsten Abschnitt.]


P2-0589 · 9
tataḥ pañcāṃgulīṣu īśānādyāḥ pañca ṛco nyaset |
oṃ iśānaḥ sarvavidyānāmīśvaraḥ sarvabhūtānāṃ
brahmādhipatirbrahmaṇo'dhipatirbrahmā śivo me'stu sadāśivom |
oṃ tatpuruṣāya vidmahe mahādevāya dhīmahi |
tanno rudraḥ pracodayāt |
oṃ aghorebhyo'tha ghorebhyo ghoraghoratarebhyaḥ sarvataḥ sarvasarvebhyo
namaste'stu rudrarūpebhyaḥ |
oṃ vāmadevāya namo jyeṣṭhāya namo rudrāya namaḥ kalāya namaḥ
balavikaraṇāya namo balapramathanāya namaḥ sarvabhūtadamanāya
namaḥ manonmanāya namaḥ |
oṃ sadyojātaṃ prapadyāmi sadyojātāya vai namaḥ |
bhave'bhave'nādibhave bhajasva māṃ bhavodbhavāya namaḥ |
evaṃ mūrdhnāsyahṛdayaguhyapādeṣu etā ṛco nyaset |
tato'ṅganyāsāntaraṃ kuryāt |
tadyathā:
aiṃ klīṃ blūṃ strīṃ saḥ sarvajñāya hṛdayāya namaḥ |
amṛte tejojvālāmāline tṛptaye śikhibrahmaṇe śirase svāhā |
jvalitaśikhiśikhāya anādibodhāya śikhāyai vaṣaṭ |
vajriṇe vajrahastāya svatantrāya kavacāya huṃ |
śauṃ cauṃ hauṃ parato'luptaśaktaye netratrayāya vauṣaṭ |
ślīṃ paśu huṃ phaṭ anantaśaktaye astrāya phaṭ |
tathā ca yāmale:
sarvajñatātṛptiranādibodhaḥ svatantratā nityamaluptaśaktiḥ |
anantaśaktiśca vibhorvidhijñāḥ ṣaḍāhuraṅgāni maheśvarasya evaṃ
vinyasya dhyāyet
|| 9 ||

Dann setzt man die fünf Verse, beginnend mit Īśāna, auf die fünf Finger: 1. „Oṃ. Herr aller Wissensgebiete, Herr aller Wesen, Herr des Brahman, Oberherr des Brahman, Brahmā: Möge Śiva mir heilvoll sein, Sadāśiva, oṃ.“ 2. „Oṃ. Wir erkennen jenen Puruṣa; wir meditieren über Mahādeva. Möge jener Rudra uns anregen.“ 3. „Oṃ. Den Nichtfurchtbaren und den Furchtbaren, den furchtbaren und noch furchtbareren, überall allen, sämtlichen Rudragestalten sei Verehrung.“ 4. „Oṃ. Verehrung Vāmadeva, dem Ältesten, Rudra, dem Teilenden, dem Verwandeler der Stärke, dem Niederwerfer der Stärke, dem Bändiger aller Wesen und dem jenseits des Geistes.“ 5. „Oṃ. Ich nehme Zuflucht zu Sadyojāta; wahrlich Verehrung Sadyojāta. Im Werden, Nichtwerden und anfangslosen Werden wende dich mir zu; Verehrung dem Hervorbringer des Werdens.“ Ebenso setzt man diese Verse auf Scheitel, Gesicht, Herz, verborgene Stelle und Füße. Danach folgt ein weiterer Gliedernyāsa: „aiṃ klīṃ blūṃ strīṃ saḥ sarvajñāya hṛdayāya namaḥ – dem Allwissenden“ am Herzen; „amṛte tejojvālāmāline tṛptaye śikhibrahmaṇe śirase svāhā – Unsterblicher, mit Lichtflammenkranz, der Erfülltheit, dem Feuerbrahman“ am Kopf; „jvalitaśikhiśikhāya anādibodhāya śikhāyai vaṣaṭ – dem mit flammender Feuerlocke, dem anfangslosen Wissen“ an der Haarlocke; „vajriṇe vajrahastāya svatantrāya kavacāya huṃ – dem Diamantbewaffneten, mit Diamant in der Hand, dem Unabhängigen“ am Schutzpanzer; „śauṃ cauṃ hauṃ parato'luptaśaktaye netratrayāya vauṣaṭ – der höchsten, niemals verlorenen Kraft“ an den drei Augen; „ślīṃ paśu huṃ phaṭ anantaśaktaye astrāya phaṭ – der unendlichen Kraft“ an der Waffe. Im Yāmala heißt es: Die Vorschriftenkundigen nennen Allwissenheit, Erfülltheit, anfangsloses Wissen, Unabhängigkeit, stets unverminderte Kraft und unendliche Kraft die sechs Glieder Maheśvaras. Nachdem man sie eingesetzt hat, meditiert man. [Die ungewöhnlichen Bījas und das Wort paśu stehen so in der Vorlage; ihre Ritualverbindung wird nicht verändert.]


P2-0590 · 10
yathā:
muktāpītapayodamauktikajavāvarṇairmukhaiḥ
pañcabhistryakṣairañcitamīśamindumukuṭaṃ pūrṇendukoṭiprabham |
śūlaṃ ṭaṅkakṛpāṇavajradahanānnāgendraghaṇṭāṃkuśān
pāśaṃ bhītiharaṃ dadhānamamitākalpojjvalāṅgaṃ bhaje |
evaṃ dhyātvā mānasaiḥ sampūjyārghyasthāpanaṃ kuryāt |
atra śaṅkhaniṣedhaḥ |
sarvatraiva praśasto'bjaḥ śivasūryārcanaṃ vinā iti
|| 10 ||

Die Meditation: Ich verehre den Herrn mit fünf Gesichtern, deren Farben Perle, Gelb, Regenwolke, Perle und Javāblüte gleichen und die jeweils drei Augen besitzen. Seine Krone trägt den Mond; er glänzt wie zehn Millionen Vollmonde. Er trägt Dreizack, Beil, Schwert, Donnerkeil, Feuer, Schlangenkönig, Glocke, Stachel und Schlinge und zeigt die Furchtlosigkeitsgeste. Unermesslicher Schmuck lässt seinen Körper strahlen. Nach dieser Meditation verehrt man mit geistigen Gaben und richtet das Arghya ein. Hier ist eine Muschel verboten: „Überall ist die Muschel geeignet, außer bei der Verehrung Śivas und Sūryas.“ [In der überlieferten Farbreihe erscheint die Perlenfarbe zweimal.]


P2-0591 · 11
tataḥ śaivoktapīṭhapūjāṃ vidhāya punardhyātvā mūlena mūrtiṃ
saṅkalpya āvāhanādipañcapuṣpāñjalidānaparyantaṃ
vidhāyāvaraṇapūjāmārabhet |
yathā:
aiśānyāṃ oṃ īśānāya namaḥ pūrve oṃ tatpuruṣāya namaḥ dakṣiṇe
oṃ aghorāya namaḥ uttare oṃ vāmadevāya namaḥ paścime oṃ
sadyojātāya namaḥ |
īśānādikoṇeṣu oṃ nivṛttyai namaḥ evaṃ pratiṣṭhāyai vidyāyai
śāntyai |
tato'ṣṭapatreṣu pūrvādikrameṇa oṃ anantāya namaḥ evaṃ sūkṣmāya
śivottamāya ekanetrāya ekarudrāya trimūrtaye śrīkaṇṭhāya
śikhaṇḍine tadbāhye uttarādikrameṇa oṃ umāyai namaḥ evaṃ
caṇḍeśvarāya nandine mahābalāya gaṇeśāya vṛṣāya
bhṛṅgarīṭāya skandāya |
tadbāhye pūrvādikrameṇa indrādīn vajrādīṃśca pūjayet |
tato dhūpādivisarjanāntaṃ karma samāpayet
|| 11 ||

Nach der śaivischen Sitzverehrung meditiert man erneut, bildet mit dem Grundmantra die Gestalt und vollzieht Anrufung und die weiteren Handlungen bis zu den fünf Handvoll Blumen. Die Umkreisverehrung: im Nordosten Īśāna, im Osten Tatpuruṣa, im Süden Aghora, im Norden Vāmadeva, im Westen Sadyojāta, jeweils mit oṃ und namaḥ. In den Ecken, beginnend im Nordosten, Nivṛtti, Pratiṣṭhā, Vidyā und Śānti. Auf den acht Blättern, im Osten beginnend, Ananta, Sūkṣma, Śivottama, Ekanetra, Ekarudra, Trimūrti, Śrīkaṇṭha und Śikhaṇḍin. Außen, im Norden beginnend, Umā, Caṇḍeśvara, Nandin, Mahābala, Gaṇeśa, Vṛṣa, Bhṛṅgarīṭa und Skanda. Noch weiter außen, im Osten beginnend, Indra und die übrigen Richtungshüter sowie Donnerkeil und die übrigen Waffen. Dann vollendet man die Handlungen vom Räucherwerk bis zur Entlassung.


P2-0592 · 12
asya puraścaraṇaṃ lakṣajapaḥ |
tathā ca:
evaṃ dhyātvā japenmantraṃ pañcalakṣaṃ madhuplutaiḥ |
prasūnaiḥ karavīrotthairjuhuyāttaddaśāṃśataḥ
|| 12 ||

Die Prosa nennt als Puraścaraṇa 100.000 Wiederholungen. Das folgende Zitat lautet jedoch: Nach dieser Meditation soll man das Mantra fünf Lakh-mal, also 500.000-mal, wiederholen und ein Zehntel mit honiggetränkten Karavīrablüten im Feuer opfern. [Die beiden Wiederholungszahlen widersprechen sich in der Vorlage.]


Sanskrit in Devanagari

Die Schriftfassung deckt dieselben ausgewählten Textstellen wie die IAST-Fassung ab.

P2-0581 · 1
अथ शिवमन्त्राः
उद्दिश्य यं कृतवती गिरिजा तपस्यां यत्पादपङ्कजरजो विबुधा
नमन्ति ।
आशाद्वरं भुजगराजविभूषिताङ्गं, तं चन्द्रमौलिममल
मनसा स्मरामि
॥ १ ॥

P2-0582 · 2
अथ वक्ष्ये महेशस्य मन्त्रान् सर्वसमृद्धिदान् ।
यः पूर्वमृषयः प्राप्ताः शिवसायुज्यमञ्जसा
॥ २ ॥

P2-0583 · 3
सान्तमौकारसंयुक्तं विन्दुभूषितमस्तकम् ।
प्रासादाख्यो मनुः प्रोक्तो भजतां कामदो मणिः
॥ ३ ॥

P2-0584 · 4
अस्य पूजा:
प्रातःकृत्यादिप्राणायामान्तं विधाय श्रीकण्ठादिन्यासं
मातृकास्थानेषु कुर्यात् ।
तद्यथा:
अं श्रीकण्ठपूर्णोदरीभ्यां नमः ।
नमः सर्वत्र ।
आं अनन्तविरजाभ्यां, इं सूक्ष्मशाल्मलीभ्यां, ईं
त्रिमूर्तिलोलाक्षीभ्यां, उं अमरेश्वरवर्त्तुलाक्षीभ्यां ऊं
अर्घीशदीर्घघोणाभ्यां, ऋं भारभूतिसुदीर्घमुखीभ्यां,
ॠं अतिथीशगोमुखीभ्यां, ऌं स्थाणुकदीर्घजिह्वभ्यां, ऌं
हरकुण्डोदरोभ्यां, ए झिण्टीशोर्ध्वमुखीभ्यां, ऐं
भौतिकेशविकृतमुखीभ्यां, ॐ सद्योजातज्वालामुखीभ्यां,
औं अनुग्रहेश्वरोल्कामुखीभ्यां, अं अक्रूरसुश्रीमुखीभ्यां,
अः महासेनविद्यामुखीभ्यां, कं
क्रोधीशसर्वसिद्धिमहाकालीभ्यां, खं
चण्डेशसर्वसिद्धिसरस्वतीभ्यां, गं पञ्चान्तकगौरीभ्यां,
घं शिवोत्तमत्रैलोक्यविद्याभ्यां, ङं
एकरुद्रमन्त्रशक्तिभ्यां, चं कूर्मात्मशक्तिभ्यां, छं
एकनेत्रभूतमातृकाभ्यां, जं चतुराननलम्बोरीभ्यां, झं
अब्जेशद्राविणीभ्यां, ञं सर्वनागरीभ्यां, टं
सोमेशखेचरीभ्यां, ठं लाङ्गलिमञ्जरीभ्यां, डं
दारुकरूपिणीभ्यां, ढं अर्द्धनारीश्वरवीरिणीभ्यां, णं
उमाकान्त काकोदरीभ्यां, तं आषाढिपूतनाभ्यां, थं
दण्डिभद्रकालीभ्यां, दं अद्रियोगिनीभ्यां, धं
मीनशङ्खिनीभ्यां, नं मेषगर्जिनीभ्यां, पं
लोहितकालरात्रिभ्यां, फं शिखिकुब्जिकाभ्यां, बं
छगलण्डकपर्दिनीभ्यां, भं द्विरण्डेशवज्राभ्यां, मं
महाकालजयाभ्यां, यं त्वगात्मबालिसुमुखेश्वरीभ्यां, रं
असृगात्मभुजङ्गेशरेवतीभ्यां, लं
मांसात्मपिनाकीशमाधवीभ्यां, वं मेद -
आत्मखड्गीशवारुणीभ्यां, शं
अस्थ्यात्मबकेशवायवीभ्यां, यं
मज्जात्मश्वेतरक्षोविदारिणीभ्यां, सं
शुक्रात्मभृग्वीशसहजाभ्यां, हं
प्राणात्मनकुलीशलक्षीभ्यां, लं बीजात्मशिवव्यापिनीभ्यां,
क्षं क्रोधात्मसंवर्त्तकमायाभ्यां ।
सर्वत्रनमोऽन्तेन न्यासः ।
साहित्ये द्विवचनबहुवचने द्वन्द्वसमासो वेति न्यायादविरोधेन
एवं वाक्यम् ।
तथा च निबन्धे:
श्रीकण्ठोऽनन्तसूक्ष्मौ च त्रिमूर्तिरमरेश्वरः ।
अर्घीशो भारतभूतिश्चातिथीशः स्थाणुको हरः ।
झिण्टीशो भौतिकः सद्योजातश्चानुग्रहेश्वरः ।
अक्रूरश्च महासेनः षोडशस्वरमूर्तयः ।
ततः क्रोधीशचण्डेशपञ्चान्तकशिवोत्तमाः ।
तथैकरुद्रकूर्मैकनेत्राः सचतुराननाः ।
अब्जेशः शर्वः सोमेशस्तथा लाङ्गलिदारुकौ ।
अर्द्धनारीश्वरश्चोमाकान्तश्चाषाढिदण्डिनौ ।
स्युरद्रिमीनमेषाश्च लोहितश्च शिखी तथा ।
छगलण्डद्विरण्डेशौ समहाकलवालिनौ ।
भुजङ्गेशः पिनाकीशः खड्गीश्च बकस्तथा ।
श्वेतभृग्वीशनकुलिः शिवःसवर्तस्तथा ।
एते रुद्राः समाख्याता धृतशूलकपालकः
॥ ४ ॥

P2-0585 · 5
पूर्णोदरी स्याद्विरजा शाल्मली तदन्तरम् ।
लोलाक्षी वर्त्तुलाक्षी च दीर्घघोणा समीरिता ।
सुदीर्घमुखी, गोमुख्यौ दीर्घजिह्वा तथैव च ।
कुण्डोदर्यूर्ध्वमुखौ च तथा विकृतमुख्यपि ।
ज्वालामुखी ततो ज्ञेया पश्चादुल्कामुखी स्मृता ।
सुश्रीमुखी च विद्यामुख्येताः स्युः स्वरशक्तयः ।
महाकलीसरस्वत्यै सर्वसिद्धिसमन्विते ।
गौरी त्रैलोक्यविद्या स्यान्मन्त्रशक्तिस्ततः परम् ।
आत्मशक्तिर्भूतमाता तथा लम्बोदरी मता द्राविणी नागरी
भूयः खेचरी चापिमञ्जरी ।
रूपिणी वीरिणी पश्चात् ककोदर्यपि पूतना ।
स्याद्भद्रकालीयोगिन्यौ शङ्खिनी गर्जिनी तथा कालरात्रिश्च
कुब्जिन्या कपर्दिन्यपि वज्रया ।
जया च सुमुखेश्वर्या रेवती माधवी ततः ।
वारुणी वायवी प्रोक्ता पश्चाद्रक्षोविदारिणी ।
ततश्च सहजा लक्ष्मीर्व्यापिनी माययान्विता ।
एता रुद्राङ्कपीठस्थाः सिन्दूरारुणविग्रहाः ।
रक्तोत्पलकपालाभ्यामलंकृतकराम्बुजाः
॥ ५ ॥

P2-0586 · 6
ततः सामान्यपूजापद्धत्युक्तपीठन्यासं कृत्वा
पीठशक्तिर्न्यसेत् ।
यथा:
ॐ वामायै नमः एवं ज्येष्ठायै रौद्र्यं काल्यै कलविकरिण्यै
वलविकरिण्यै बलप्रथमन्यै सर्वभूतदमन्यै ।
एता हृत्पद्मस्य पूर्वादिकेशरेषु विन्यस्य मध्ये ॐ मनोन्मन्यै
नमः, तदुपरि ॐ नमो भगवते सकलगुणात्म
शक्तियुक्तायानन्ताय योगपीठात्मने नमः ।
तथा च शारदायाम्:
वामा ज्येष्ठा तथा रौद्री काली कलपदादिका विकरिण्याह्वया
प्रोक्ता बलादिविकरिण्यथ ।
बलप्रमथनी पश्चात् सर्वभूतदमन्यपि ।
मनोन्मनीति संप्रोक्ता शिवस्य पीठशक्तयः ।
नमो भगवते पश्चात्सकलादि वदेत्ततः ।
गुणादिशक्तियुक्ताय ततोऽनन्ताय तत्परम् ।
योगपीठात्मने भूयो नमोन्तरादिको मनुः ।
अमुना मनुना पश्चादासनं गिरिजापतेः ।
मूर्तिं मूलेन सङ्कल्प्य तत्रावाह्य यजेच्छिवम् ।
तत ऋष्यादिन्यासः:
शिरसि वामदेवाय ऋषये नमः, मुखे पंक्तिच्छन्दसे नमः, हृदि
सदाशिवाय देवतायै नमः ।
शारदायाम्:
वामदेवो मुनिश्छन्दः पंक्तिर्देवः सदाशिवः
॥ ६ ॥

P2-0587 · 7
ततः कराङ्गन्यासौ:
हां अंगुष्ठाभ्यां नमः इत्यादि एवं हां हृदयाय नमः
इत्यादि ।
षड्दीर्घयुक्तहकारेण न्यसेत् ।
तदुक्तम्:
षड्दीर्घयुक्तबीजेन षडङ्गविधिरीरितः ।
तत ईशानाद्याः पञ्चमूर्तीन्यसेत् करयोरंगुष्ठाद्यंगुलीषु ॥
यथा:
अंगुष्ठयोः हों ईशानाय नमः तर्जन्योः हें तत्पुरुषाय
नमः मध्यमयोः हुं अघोराय नमः अनामिकयोः हिं
वामदेवाय नमः कनिष्ठयोः हं सद्योजाताय नमः ।
तथा च:
ईशानादीर्न्यसेन्मूर्त्तीरंगुष्ठादिषु देशिकः ।
ईशानाख्यं तत्पुरुषमघोरं तदन्तरम् ।
वामदेवाह्व्यं पश्चात् सद्योजातं क्रमाद्बहिः ।
ओकाराद्यैः पञ्चह्रस्वैर्विलोमात् संयुतं वियत् ।
तत्तदंगुलीभिर्भूयस्तत्तद्वीजादिकान्न्यसेत् ।
ततस्तत्तदंगुलीभिः हों ईशानाय नमः इत्यादि
शिरोवदनहृद्गुह्यपादेषु पञ्चमूर्तीर्न्यसेत् ।
ततः ऊर्ध्वप्राग्दक्षिणपश्चिमोत्तरेषु मुखेषु
तत्तदंगुलीभिस्तत्तद्वीजैस्तत्तन्मूर्तीन्यसेत् ।
शूद्रस्त्वेत्पर्यन्तं न्यासं कृत्वा ध्यायेत् अन्यत्रानधिकारात् ।
तत ऊर्ध्वप्राग्दक्षिणपश्चिमोत्तरेषु मुखेषु ईशानस्य
पञ्चकलाः ब्रह्म-ऋचः पदादिकाः प्राणवादिनमोऽन्ता न्यसेत् ।
तद्यथा:
ॐ ईशानः सर्वविद्यानाम् ॐ शशिन्यै कलायै नमः ।
ईश्वरः सर्वभूतानाम् ॐ अङ्गदायै कलायै नमः ।
ब्रह्माधिपतिर्ब्रह्मणोऽधिपतिः ॐ ब्रह्मेष्टदायै कलायै नमः ।
शिवो मेऽस्तु ॐ मरीच्यै कलायै नमः ।
सदाशिवोम् ॐ अंशुमालिन्यै कलायै नमः ।
चतः पूर्वपश्चिमदक्षिणोत्तर वक्त्रेषु तत्पुरुषस्य चतस्रः कला
विन्यसेत् ।
यथा:
ॐ तत्पुरुषाय विद्महे ॐ शान्त्यै कलायै नमः ।
महादेवाय धीमहि ॐ विद्यायै कलायै नमः ।
तन्नो रुद्रः ॐ प्रतिष्ठायै कलायै नमः ।
प्रचोदयात् ॐ निवृत्त्यै कलायै नमः ।
ततो हृदये ग्रीवयाम् अंसद्वये नाभौ कुक्षौ पृष्ठे वक्षसि
अघोरस्याष्टौ कला न्यसेत् ।
यथा:
ॐ अघोरेभ्यः ॐ उमायै कलायै नमः ।
अथ घोरेभ्यः मोहायै कलायै नमः ।
घोर ॐ क्षमायै कलायै नमः ।
घोरतरेभ्यः ॐ निद्रायै कलायै नमः ।
सर्वतः सर्व ॐ व्याधये कलायै नमः ।
सर्वेभ्यः ॐ मृत्यवे कलायै नमः ।
नमस्तेऽस्तु ॐ क्षुधायै कलायै नमः ।
रुद्ररूपेभ्यः ॐ तृष्णायै कलायै नमः ।
ततो गुह्ये अण्डकोषे ऊरुद्वये जानुद्वये जङ्घाद्वये स्फिक्द्वये
कट्यां पार्श्वद्वये वामदेवस्य त्रयोदशकला न्यसेत्
॥ ७ ॥

P2-0588 · 8
यथा:
ॐ वामदेवाय नमः ॐ ऊर्जायै कलायै नमः ।
ज्येष्ठाय नमः ॐ रक्षायै कलायै नमः ॥
रुद्राय नमः ॐ रत्यै कलायै नमः ।
कलाय नमः ॐ कपालिन्यै कलायै नमः ।
कल ॐ कामायै कलायै नमः ।
विकरणाय नमः ॐ संयमिन्यै कलायै नमः ।
बल ॐ क्रोधायै (क्रियायै) कलायै नमः ।
विकरणाय नमः ॐ वृद्ध्यै कलायै नमः ।
बल ॐ स्थिरायै कलायै नमः ।
प्रमथनाय ॐ रात्र्यै कलायै नमः ।
सर्वभूतदमनाय नमः ॐ भ्रामण्यै कलायै नमः ।
मन ॐ मोहिन्यै कलायै नमः ।
उन्मनाय नमः ॐ जरायै कलायै नमः ।
मन ॐ मोहिन्यै कलायै नमः ।
उन्मनाय नमः ॐ जरायै कलायै नमः ।
ततः पार्श्वयोः स्तनयोर्नासिकायां मूर्ध्नि बाहुयुग्मे
सद्योजातस्याष्टौ कला न्यसेत् ।
ॐ सद्योजातं प्रपद्यामि ॐ सिद्ध्यै कलायै नमः ।
सद्योजाताय वै नमः ॐ वृद्ध्यै कलायै नमः ।
भवै ॐ मत्यै कलायै नमः ।
अभवे ॐ लक्ष्मै कलायै नमः ।
अनादिभवे ॐ मेधायै कलायै नमः ।
भजस्व मां ॐ प्रज्ञायै कलायै नमः ।
भव ॐ प्रभायै कलायै नमः ।
उद्भवाय नमः ।
ॐ सुधायै कलायै नमः
॥ ८ ॥

P2-0589 · 9
ततः पञ्चांगुलीषु ईशानाद्याः पञ्च ऋचो न्यसेत् ।
ॐ इशानः सर्वविद्यानामीश्वरः सर्वभूतानां
ब्रह्माधिपतिर्ब्रह्मणोऽधिपतिर्ब्रह्मा शिवो मेऽस्तु सदाशिवोम् ।
ॐ तत्पुरुषाय विद्महे महादेवाय धीमहि ।
तन्नो रुद्रः प्रचोदयात् ।
ॐ अघोरेभ्योऽथ घोरेभ्यो घोरघोरतरेभ्यः सर्वतः सर्वसर्वेभ्यो
नमस्तेऽस्तु रुद्ररूपेभ्यः ।
ॐ वामदेवाय नमो ज्येष्ठाय नमो रुद्राय नमः कलाय नमः
बलविकरणाय नमो बलप्रमथनाय नमः सर्वभूतदमनाय
नमः मनोन्मनाय नमः ।
ॐ सद्योजातं प्रपद्यामि सद्योजाताय वै नमः ।
भवेऽभवेऽनादिभवे भजस्व मां भवोद्भवाय नमः ।
एवं मूर्ध्नास्यहृदयगुह्यपादेषु एता ऋचो न्यसेत् ।
ततोऽङ्गन्यासान्तरं कुर्यात् ।
तद्यथा:
ऐं क्लीं ब्लूं स्त्रीं सः सर्वज्ञाय हृदयाय नमः ।
अमृते तेजोज्वालामालिने तृप्तये शिखिब्रह्मणे शिरसे स्वाहा ।
ज्वलितशिखिशिखाय अनादिबोधाय शिखायै वषट् ।
वज्रिणे वज्रहस्ताय स्वतन्त्राय कवचाय हुं ।
शौं चौं हौं परतोऽलुप्तशक्तये नेत्रत्रयाय वौषट् ।
श्लीं पशु हुं फट् अनन्तशक्तये अस्त्राय फट् ।
तथा च यामले:
सर्वज्ञतातृप्तिरनादिबोधः स्वतन्त्रता नित्यमलुप्तशक्तिः ।
अनन्तशक्तिश्च विभोर्विधिज्ञाः षडाहुरङ्गानि महेश्वरस्य एवं
विन्यस्य ध्यायेत्
॥ ९ ॥

P2-0590 · 10
यथा:
मुक्तापीतपयोदमौक्तिकजवावर्णैर्मुखैः
पञ्चभिस्त्र्यक्षैरञ्चितमीशमिन्दुमुकुटं पूर्णेन्दुकोटिप्रभम् ।
शूलं टङ्ककृपाणवज्रदहनान्नागेन्द्रघण्टांकुशान्
पाशं भीतिहरं दधानममिताकल्पोज्ज्वलाङ्गं भजे ।
एवं ध्यात्वा मानसैः सम्पूज्यार्घ्यस्थापनं कुर्यात् ।
अत्र शङ्खनिषेधः ।
सर्वत्रैव प्रशस्तोऽब्जः शिवसूर्यार्चनं विना इति
॥ १० ॥

P2-0591 · 11
ततः शैवोक्तपीठपूजां विधाय पुनर्ध्यात्वा मूलेन मूर्तिं
सङ्कल्प्य आवाहनादिपञ्चपुष्पाञ्जलिदानपर्यन्तं
विधायावरणपूजामारभेत् ।
यथा:
ऐशान्यां ॐ ईशानाय नमः पूर्वे ॐ तत्पुरुषाय नमः दक्षिणे
ॐ अघोराय नमः उत्तरे ॐ वामदेवाय नमः पश्चिमे ॐ
सद्योजाताय नमः ।
ईशानादिकोणेषु ॐ निवृत्त्यै नमः एवं प्रतिष्ठायै विद्यायै
शान्त्यै ।
ततोऽष्टपत्रेषु पूर्वादिक्रमेण ॐ अनन्ताय नमः एवं सूक्ष्माय
शिवोत्तमाय एकनेत्राय एकरुद्राय त्रिमूर्तये श्रीकण्ठाय
शिखण्डिने तद्बाह्ये उत्तरादिक्रमेण ॐ उमायै नमः एवं
चण्डेश्वराय नन्दिने महाबलाय गणेशाय वृषाय
भृङ्गरीटाय स्कन्दाय ।
तद्बाह्ये पूर्वादिक्रमेण इन्द्रादीन् वज्रादींश्च पूजयेत् ।
ततो धूपादिविसर्जनान्तं कर्म समापयेत्
॥ ११ ॥

P2-0592 · 12
अस्य पुरश्चरणं लक्षजपः ।
तथा च:
एवं ध्यात्वा जपेन्मन्त्रं पञ्चलक्षं मधुप्लुतैः ।
प्रसूनैः करवीरोत्थैर्जुहुयात्तद्दशांशतः
॥ १२ ॥

Quellen und Textstand

  • Krishnananda Agamavagisha: Brihat Tantrasara. Grundlage ist die gespeicherte deutsche Gesamtausgabe mit den zugehörigen IAST- und Devanagari-Dateien, Bearbeitungsstand 4. Oktober 2026.
  • Die Kennungen P1 bis P5 mit vierstelliger Nummer bezeichnen die Fundstellen der Gesamtausgabe. Die daneben stehende Verszählung einschließlich Zusatznummern bleibt erhalten.
  • Lokale Hinweise in eckigen Klammern kennzeichnen Lesarten, Textlücken und Übersetzungsprobleme. Ein neuer Vergleich mit einer gedruckten Sanskritedition wurde für diese Ritualredaktion nicht vorgenommen.
  • Brihat Tantrasara Übersetzung 2: P2-0581–P2-0592


Ergänzendes Praxisvideo

Shiva Puja Mantras von Yoga Vidya. Das Video dient der allgemeinen Einführung beziehungsweise Rezitationspraxis. Es zeigt eine andere oder vereinfachte Fassung; für diesen Artikel gelten die oben belegten Mantras und die jeweilige Ritualordnung.

Video laden
YouTube

Siehe auch

Seminare

Kundalini Yoga

06.11.2026 - 08.11.2026 Kundalini Yoga Einführung

Gründliche Einführung in die Theorie und Praxis des Kundalini Yoga, Yoga der Energie. Die praktischen Übungen des Kundalini Yoga umfassen Pranayama (…
Arjuna Wingen
13.11.2026 - 15.11.2026 Kundalini Yoga Mittelstufe

Intensives Kundalini Yoga Seminar zur Erweckung der inneren Kundalini Energie, Erweiterung des Bewusstseins und Entfaltung des vollen Potentials. Yoga A…
Manuel Hirning

Indische Schriften

26.12.2026 - 02.01.2027 Indische Rituale Ausbildung

Du interessierst dich für indische Rituale? Du hast die einzigartige Gelegenheit, in dieser Rituale Ausbildung bei Yoga Vidya die kleine Puja, große P…
Sukadev Bretz, Shankari Winkelbauer
01.01.2027 - 10.01.2027 Yogalehrer Weiterbildung Intensiv A1 - Jnana Yoga und Vedanta

Kompakte, vielseitige Weiterbildung für Yogalehrer rund um Jnana Yoga und Vedanta.
Tauche tief ein ins Jnana Yoga und Vedanta, studiere die indischen S…
Vedamurti Dr Olaf Schönert

Chakras

20.11.2026 - 22.11.2026 Heilreise durch die Chakren

Tauche ein in eine transformative Reise durch die sieben Hauptchakren und erfahre, wie du deine Energiezentren aktivieren, ausbalancieren und für dein …
Nese Niekrens, Gajendra Sebastian Niekrens
26.12.2026 - 01.01.2027 Kundalini Yoga Intensiv Praxis - Live Online

Intensives Praktizieren der im Mittelstufen-Seminar gelernten Übungen für noch tiefere Erfahrung und Erweiterung des Bewusstseins ohne viel Theorie. L…
Sukadev Bretz, Shaktipriya Vogt, Radharani Birkner

Energiearbeit

06.11.2026 - 08.11.2026 Kundalini Yoga Einführung

Gründliche Einführung in die Theorie und Praxis des Kundalini Yoga, Yoga der Energie. Die praktischen Übungen des Kundalini Yoga umfassen Pranayama (…
Arjuna Wingen
13.11.2026 - 15.11.2026 Kundalini Yoga Mittelstufe

Intensives Kundalini Yoga Seminar zur Erweckung der inneren Kundalini Energie, Erweiterung des Bewusstseins und Entfaltung des vollen Potentials. Yoga A…
Manuel Hirning
Abgerufen von „https://wiki.yoga-vidya.de/index.php?title=Shiva_Puja_mit_dem_Prasada-Bija_nach_dem_Brihat_Tantrasara&oldid=1324217“