Kula Puja nach dem Brihat Tantrasara'

Aus Yogawiki

Kula Puja nach dem Brihat Tantrasara dokumentiert einen historischen Ritus des Brihat Tantrasara. Sein überliefertes Anliegen ist, die im Werk als Kula Puja abgeschlossene Verehrungsfolge gesondert zu erfassen.

Umfang und Überlieferung

Die nachstehenden Sanskrit- und Übersetzungstexte sind historische Quellenbelege. Schädigende oder körperlich riskante Teile werden nicht in eine heutige Ausführungsanleitung umgeschrieben.

Ritualfolge im Quellentext

  1. Die Folge umfasst rituelle Substanzen, Arghya, Sitzverehrung, Körperzuordnungen, Mantra und den partnerschaftlichen Kula-Ritus. Der Artikel beschreibt die historische Überlieferung ohne erotisierende Ausgestaltung oder Anweisung zu nicht einvernehmlichen Handlungen.

Sanskrit und deutsche Übersetzung

P5-0606 · 11
tataḥ śodhitadravyamarghye kṣipet |
śrīkrame arghyavidhau :
pūrvaśodhitadravyantu guptenaiva ca saṃkṣipet
|| 11 ||

Danach gibt man die gereinigte Substanz in die Arghya-Gabe. In der Arghya-Vorschrift des Śrīkrama: „Die zuvor gereinigte Substanz soll man ausschließlich im Geheimen hinzufügen.“


P5-0607 · 12
svatantratantre :
ādyadravyamarghyapātre nikṣipya prayataḥ sudhīḥ |
kuṇḍagolodbhavaṃ dravyaṃ svayambhukusumantathā |
arghyaṃ dattvā maheśāni sarvasiddhīśvaro bhavet |
sudhayā cārghyadānena yoginīnāṃ bhavet priyaḥ |
mahāyogī bhaveddevi pīṭhaprakṣālanairjalaiḥ
|| 12 ||

Im Svatantratantra: „Der aufmerksame Verständige gibt die erste Substanz in das Arghya-Gefäß. Die aus Kuṇḍa und Gola stammende Substanz und die selbstentstandene Blüte [verschlüsselte sexuelle beziehungsweise menstruelle Gaben] bringt er als Arghya dar, o Maheśānī, und wird zum Herrn aller Vollendungen. Durch die Arghya-Darbringung mit Nektar wird er den Yoginīs lieb; mit dem Wasser der Pīṭha-Waschung wird er ein großer Yogi, o Göttin.“ [Die Terminologie wird erhalten; Einzeldeutungen werden nicht als sicher ergänzt.]


P5-0608 · 13
bhairavatantre :
pañcamāttu paraṃ nāsti śāktānāṃ sukhamokṣayoḥ |
kevalaiḥ pañcamairvāpi siddho bhavati sādhakaḥ |
tena pañcamakāreṇa pūjā karttavyā
|| 13 ||

Im Bhairavatantra: „Für Śakti-Verehrer gibt es hinsichtlich Glück und Befreiung nichts Höheres als das fünfte [Makāra]. Selbst allein durch das fünfte wird der Sādhaka vollendet.“ Deshalb ist die Verehrung mit dem fünften Makāra zu vollziehen.


P5-0609 · 14
tato'rghyasthāpanānantaraṃ paryaṅkamadhye pīṭhaṃ pūjayet |
maṇḍukāya namaḥ ityādikrameṇa |
taduktam :
pūjayedatha paryaṅkamadhye maṇḍūkamagrataḥ |
kālāgnirudramādhāraśaktiṃ kurmamanantakam |
varāhaṃ pṛthivīṃ kandaṃ nālañca keśarāṇi ca |
padmañca karṇikañcaiva maṇḍalañca samarcayet |
dharmaṃ vairāgyamaiśvaryaṃ jñānamajñānameva ca |
anaiśvaryamavairāgyamadharmamapi pūjayet |
jñānavidyātmakañcaiva ātmānañcāpi pūjayet |
gandhapuṣpākṣatādīni dattvā tatraiva pūjayet |
atha tulikopari kulaṃ sthāpayitvā prapūjayet |
tathā ca :
tasyopari kulaṃ sthāpya pūjānuṣṭhānameva ca |
pūjayecca tatastasyāṃ pañcakāmānsamāhitaḥ |
hrīñcaiva kāmarājañca klīṃ kandarpaṃ aiṃ ca manmatham |
blūṃ makaradhvajaṃ strīñcaiva hi manobhavam |
oṅkārādinamo'ntañca kusumairgandhasaṃyutaiḥ |
arcayitvā caturdikṣu pūjayetkulanāyikām |
vaṭukaṃ bhairavīñcaiva durgāñca kṣetrapālakam
|| 14 ||

Nach dem Aufstellen der Arghya-Gabe verehrt man den Pīṭha in der Mitte des Lagers, beginnend mit „maṇḍukāya namaḥ“ – „Verehrung Maṇḍūka“. Dazu heißt es: „In der Mitte des Lagers verehrt man zuerst Maṇḍūka, dann Kālāgnirudra, die tragende Śakti, Kūrma, Ananta, Varāha, Erde, Knolle, Stängel, Staubfäden, Lotus, Mitte und Maṇḍala; Dharma, Entsagung, Herrlichkeit, Erkenntnis und Unwissenheit, Nichtherrlichkeit, Nichtentsagung und Adharma; ebenso das aus Erkenntnis und Vidyā bestehende Selbst. Man gibt Duftstoff, Blüten, ungebrochene Reiskörner und andere Gaben und verehrt dort.“ Dann setzt man die Kula-[Partnerin] auf das Polster und verehrt sie. Ferner: „Darauf setzt man Kula und vollzieht die Verehrung; an ihr verehrt man gesammelt die fünf Kāmas: hrīṃ als Kāmarāja, klīṃ als Kandarpa, aiṃ als Manmatha, blūṃ als Makaradhvaja und strīṃ als Manobhava. [Die Formeln] beginnen mit Oṃ und enden auf namaḥ. Mit duftversehenen Blüten verehrt man sie; dann verehrt man in den vier Himmelsrichtungen Vaṭuka, Bhairavī, Durgā und Kṣetrapāla und die Kula-Herrin.“


P5-0610 · 15
pūjāvākyantu :
oṃ hrīṃ kāmarājāya namaḥ ityādi |
tata aiṃ klīṃ strīṃ klīṃ blūṃ ādhāraśaktiśrīpadukāṃ
pūjayāmītyanena tasyā lalāṭe trikoṇaṃ vilikhet |
tathā ca tantrasāre :
vāgbhavaṃ kāmabījañca strībījaṃ kāmarājakam |
blūmātmakaṃ tato dattvā ādhāraśaktimuddharet |
śrīpādukāṃ tato dattvā pūjayāmi vadet tataḥ |
anena manunā devi lalāṭe sumanoharam |
trikoṇaṃ tatra saṃlikhya sindurādyairvarānane |
uttaratantre :
tasyā mūrdhni trikoṇañca yantramālikhya sādhakaḥ |
mahāpretāsanaṃ madhye bālāñca pūjayet tataḥ |
tata evañca hsauḥ sadāśivamahāpretapadmāsanāya namaḥ iti pūjayet
|
tato bālāṃ kāmeśvarīñca pūjayet
|| 15 ||

Die Verehrungsformel lautet: „oṃ hrīṃ kāmarājāya namaḥ“ – „Oṃ hrīṃ, Verehrung Kāmarāja“ – und entsprechend weiter. Dann zeichnet man auf ihre Stirn ein Dreieck mit „aiṃ klīṃ strīṃ klīṃ blūṃ ādhāraśaktiśrīpadukāṃ pūjayāmi“ – „Ich verehre die heiligen Sandalen der tragenden Śakti“. Im Tantrasāra: „Man spricht Vāgbhava, Kāma-Bīja, Strī-Bīja, Kāmarāja und blūṃ, dann Ādhāraśakti, Śrīpādukā und ‚pūjayāmi‘. Mit diesem Mantra, o Göttin, zeichnet man dort auf die Stirn ein überaus schönes Dreieck mit Zinnober und anderen Stoffen, o Schönangesichtige.“ Im Uttaratantra: „Der Sādhaka zeichnet auf ihr Haupt das dreieckige Yantra, verehrt in dessen Mitte den großen Leichnamsitz und dann Bālā.“ So verehrt man mit „hsauḥ sadāśivamahāpretapadmāsanāya namaḥ“ – „Verehrung dem Lotussitz des großen Leichnams Sadāśiva“. Danach verehrt man Bālā und Kāmeśvarī. [Die beiden Bīja-Reihen weisen eine terminologische Abweichung auf; sie werden nicht vereinheitlicht.]


P5-0611 · 16
kulārṇave :
gaṇeśañca kulādhyakṣaṃ durgāṃ lakṣmīṃ sarasvatīm |
trikoṇeṣu ca sampūjya vasantaṃ madanaṃ priye |
stanayoḥ pūjayetpaścānmukhe tasyāḥ sudhākarakam |
uttaratantre :
maulau gaṇeśaṃ keśāgre kulādhyakṣaṃ lalāṭake |
durgāṃ bhruvostathā lakṣmīṃ rasanāyāṃ sarasvatīm |
iti yat sthānavaiparītyaṃ tadaicchikam
|| 16 ||

Im Kulārṇava: „Gaṇeśa, den Kula-Vorsteher, Durgā, Lakṣmī und Sarasvatī verehrt man in den Dreiecken; danach Vasanta und Madana auf den Brüsten, o Geliebte, und Sudhākara [den Mond] auf ihrem Gesicht.“ Im Uttaratantra: „Gaṇeśa auf dem Scheitel, den Kula-Vorsteher an den Haarspitzen, Durgā auf der Stirn, Lakṣmī an den Brauen und Sarasvatī auf der Zunge.“ Die dabei auftretende Verschiedenheit der Orte ist nach freier Wahl [zu handhaben].


P5-0612 · 17
jñānārṇave :
dakṣapādādimūrddhāntaṃ vāmamūrddhādi sundari |
pādāntaṃ pūjayet sarvāḥ kalā vai kāmasomayoḥ |
śraddhā prīti ratiścaiva bhūtiḥ kāntirmanobhavā |
manoharā manoramā madanotpādinī tathā mohinī dīpanā caiva
śodhanī ca vaśaṅkarī |
rañjanī caiva deveśi ṣoḍaśī priyadarśanā |
ṣoḍaśasvarasaṃyuktā etāḥ kāmakalā yajet |
vākyantu :
aṃ śraddhāyai namaḥ āṃ prītyai namaḥ ityādi |
tataścandrakalāḥ pūjyāḥ śirasaścaraṇāvadhi |
pūṣā vaśā ca sumanā ratiḥ prītistathā dhṛtiḥ |
ṛddhiḥ saumyā marīciśca śailaje cāṃśumālinī |
aṅgirā vaśinī caiva chāyā sampūrṇamaṇḍalā |
tathā tuṣṭyamṛte caiva kalāḥ somasya ṣoḍaśa |
aṅgirāsthāne madireti vā pāṭhaḥ
|| 17 ||

Im Jñānārṇava: „Vom rechten Fuß bis zum Haupt und links vom Haupt bis zu den Füßen, o Schöne, verehrt man alle Kalās Kāmas und Somas. Śraddhā, Prīti, Rati, Bhūti, Kānti, Manobhavā, Manoharā, Manoramā, Madanotpādinī, Mohinī, Dīpanā, Śodhanī, Vaśaṅkarī, Rañjanī und als sechzehnte Priyadarśanā, o Herrin der Götter: Mit den sechzehn Vokalen verbunden verehrt man diese Kāma-Kalās.“ [Die Vorlage zählt nur fünfzehn Namen auf; ein fehlender Name wird nicht ergänzt.] Die Formel lautet „aṃ śraddhāyai namaḥ“ – „Verehrung Śraddhā“ –, „āṃ prītyai namaḥ“ – „Verehrung Prīti“ – und entsprechend weiter. Danach sind die Mond-Kalās vom Haupt bis zu den Füßen zu verehren: Pūṣā, Vaśā, Sumanā, Rati, Prīti, Dhṛti, Ṛddhi, Saumyā, Marīci, Aṃśumālinī, Aṅgirā, Vaśinī, Chāyā, Sampūrṇamaṇḍalā, Tuṣṭi und Amṛtā: Dies sind Somas sechzehn Kalās, o Berggeborene. Anstelle von Aṅgirā gibt es auch die Lesart Madirā.


P5-0613 · 18
uttaratantre :
svaraireva prapūjyā hi sarvakāryārthasiddhaye |
lalitātantre :
bhage tvadīye vijñeyā nāḍyastisraḥ pravāhikāḥ |
ekā tu vāhikā cāndrī saurī cānyā tu vāhikā |
agneyī cāparā jñeyā pūjayettāstu sādhakaḥ |
ambu sravati cāndrī sā puṣpaṃ sravati bhānavī |
bījaṃ sravati cāgneyī tāstu nābhirarcayet |
lalitātantre :
vāgbhavādyairnamoyuktaistāḥpūjayet prasannadhīḥ |
tena aiṃ cāndryai namaḥ |
aiṃ sauryai namaḥ |
aiṃ āgneyai namaḥ
|| 18 ||

Im Uttaratantra: „Sie sind allein mit den Vokalen zu verehren, zur Vollendung aller Handlungsziele.“ Im Lalitātantra: „In deiner Yoni sind drei strömende Nāḍīs zu erkennen. Eine ist die Mondbahn, eine andere die Sonnenbahn, die weitere die Feuerbahn. Diese soll der Sādhaka verehren. Wasser strömt aus der Mondbahn, Blüte [Menstrualblut] aus der Sonnenbahn, Samen aus der Feuerbahn.“ [tāstu nābhirarcayet ist beschädigt; die genaue weitere Anweisung bleibt offen.] Im Lalitātantra: „Der heitere Verständige verehrt sie mit Vāgbhava und den übrigen, verbunden mit namaḥ.“ Also „aiṃ cāndryai namaḥ“ – „Verehrung der Mondbahn“; „aiṃ sauryai namaḥ“ – „Verehrung der Sonnenbahn“; „aiṃ āgneyai namaḥ“ – „Verehrung der Feuerbahn“.


P5-0614 · 18-ka
uttaratantre :
pūjayenmadanāgāre raktacandanacarcite |
bhagamālāmanuṃ procya tritārānantaraṃ tathā |
tathā :
aiṃ hrīṃ śrīṃ aiṃ jaṃ blūṃ klinne tataḥ param |
sarvāṇīti bhagānīti vaśamānaya tatparam |
strīṃ hrīṃ klīṃ blūṃ bhagamālinyai namaḥ |
aiṃ hrīṃ śrīṃ iti mantreṇa gandhādyaistāmarcayet |
tatastu tatraiva mūlaṃ pūjayet |
tantrāntare :
ihāpyāvāhanaṃ nāsti jīvanyāso maheśvari |
tathaivañca vidhānena tāṃ ṣoḍaśopacārakaiḥ |
iṣṭadevīṃ prapūjyātha sarvasiddhīśvaro bhavet |
tataḥ svaliṅgaṃ pūjayet |
arcayedgandhapuṣpādyaiḥ svaśivaṃ tadanantaram |
mūlamantraṃ oṃ namaḥ śivāya tataḥ param |
yajettatpuruṣāghorasadyojātakasaṃjñakaiḥ |
śrīvidyāyāntu :
tārañca bhuvaneśānīṃ tathā tripurasundarīm |
namaḥ śivāya vidyeyaṃ daśārṇā parikīrtitā |
iti viśeṣaḥ |
sundarīṃ sundarītrikūṭam |
tatpuruṣādimantrastu pūrvoktaḥ |
nivṛttiñca pratiṣṭhāñca vidyāñca tadanantaram |
śaktiñca śāntyatītāñca tadaṅge tadanantaram |
samagravidyāmuccārya trikoṇañcaiva pūjayet |
avadhūteśvarīṃ kubjāṃ kāmākhyāṃ samayāmapi |
cakreśvarīṃ kālikāñca tathā dikvaravāsinīm |
mahācaṇḍeśvarīṃ tārāṃ pūjayedatra sādhakaḥ |
tadanujñā tato labdhvā dattvā tāmbūlameva ca |
śivañca tatra nikṣipya gajatuṇḍākhyamudrayā |
dharmādharmahavirdīpta ātmāgnau manasā srucā |
suṣumnāvartmanā nityamakṣavṛttīrjuhomyaham |
svāhānto'yaṃ mahāmantra ārambhe parikīrtitaḥ |
tato japet striyaṃ gacchanvidyāṃ tribhuvaneśvarīm |
japediti aṣṭottarasahasraṃ śataṃ vā akṣubdho japet |
tathā ca svatantratantre :
prajapetkṣobhaharatiścāṣṭottarasahasrakam |
śatamaṣṭottaraṃ vāpi prajapetśuddhamānasaḥ |
prakāśākāśahastābhyāmavalambyonmanī srucā |
dharmādharmakalāsnehapūṛṇamagnau juhomyaham |
svāhānto'yaṃ mahāmantraḥ śukratyāge prakīrtitaḥ
|| 18-ka ||

Im Uttaratantra: „Man verehrt in der mit rotem Sandelholz bestrichenen Stätte Madanas und spricht nach den drei Tārās das Bhagamālā-Mantra.“ So: „aiṃ hrīṃ śrīṃ aiṃ jaṃ blūṃ klinne“, danach „sarvāṇi bhagāni vaśamānaya“, dann „strīṃ hrīṃ klīṃ blūṃ bhagamālinyai namaḥ aiṃ hrīṃ śrīṃ“. Mit diesem Mantra verehrt man sie mit Duftstoff und den übrigen Gaben. Übersetzbare Teile: „O Feuchte, bring alle Yonis unter die Gewalt; Verehrung Bhagamālinī.“ Danach verehrt man dort mit dem Wurzel[mantra]. In einem anderen Tantra: „Auch hier gibt es keine Anrufung und keinen Jīvanyāsa, o Maheśvarī. Verehrt man sie nach dieser Vorschrift mit den sechzehn Darbringungen als erwählte Göttin, wird man zum Herrn aller Vollendungen.“ Dann verehrt man das eigene Liṅga. Man verehrt danach den eigenen Śiva mit Duftstoff, Blüten und den übrigen Gaben, mit dem Wurzelmantra und anschließend „oṃ namaḥ śivāya“, dann mit den Tatpuruṣa, Aghora und Sadyojāta genannten [Mantras]. Bei Śrīvidyā gilt die Besonderheit: „Tārā, Bhuvaneśānī, Tripurasundarī und ‚namaḥ śivāya‘ bilden diese als zehnsilbig bezeichnete Vidyā.“ „Sundarī“ bedeutet Sundarīs drei Kūṭas. [Die angegebene Silbenzahl und die Kūṭa-Angabe werden nicht rechnerisch berichtigt.] Die mit Tatpuruṣa beginnenden Mantras wurden zuvor genannt. Danach [verehrt man] an dessen Gliedern Nivṛtti, Pratiṣṭhā, Vidyā, Śakti und Śāntyatītā. Nach dem Aussprechen der vollständigen Vidyā verehrt man das Dreieck: Avadhūteśvarī, Kubjā, Kāmākhyā, Samayā, Cakreśvarī, Kālikā, Dikvaravāsinī, Mahācaṇḍeśvarī und Tārā. Nach ihrer Erlaubnis gibt man Betel und fügt dort Śiva mit der Elefantenrüssel-Mudrā ein. „Im Selbstfeuer, das von den Opfergaben Dharma und Adharma leuchtet, opfere ich mit dem Geist als Schöpflöffel, auf dem Weg der Suṣumṇā, stets die Tätigkeiten der Sinne.“ Dieses mit svāhā endende große Mantra wird für den Beginn angegeben. Dann rezitiert man bei der Vereinigung mit der Frau die Vidyā, Herrin der drei Welten. „Rezitiert“ heißt: unerschüttert tausendacht- oder hundertachtmal. Im Svatantratantra: „Der reinen Geistes ist, rezitiert tausendacht- oder hundertachtmal, [kṣobhaharatiḥ: beschädigt]. Mit den Händen von Licht und Raum halte ich den Unmanī-Schöpflöffel und opfere in das Feuer, gefüllt mit dem Fett der Dharma- und Adharma-Kalās.“ Dieses mit svāhā endende große Mantra wird beim Freigeben des Samens angegeben. [Einzelne Wortfügungen sind beschädigt; keine fehlenden Mantrabestandteile werden ergänzt.]


P5-0615 · 18-kha
viśeṣastu jñānārṇave :
śivaśaktisamāyogo yoga eva na saṃśayaḥ |
sītkāro mantrajāpaśca vacanaṃ stavanaṃ bhavet |
āliṅganañca kastūrī karpūraṃ cumbanaṃ bhavet |
nakhadaṃṣṭrakṣatādīni puṣpāṇi vividhanā ca |
mathanaṃ tarpaṇaṃ viddhi bījapāto visarjanam
|| 18-kha ||

Die Besonderheit im Jñānārṇava: „Die Verbindung von Śiva und Śakti ist Yoga selbst; daran besteht kein Zweifel. Das Lustseufzen ist Mantrarezitation, die Rede Lobgesang. Die Umarmung ist Moschus, der Kuss Kampfer. Kratzer durch Nägel, Bisswunden und Ähnliches sind die vielfältigen Blüten. Die Bewegung erkenne als Tarpaṇa; das Fallen des Samens ist Verabschiedung.“


P5-0616 · 19
kulārṇave :
āliṅganaṃ cumbanañca stanayormardanantathā |
darśanaṃ sparśanaṃ yonervikāśo liṅgagharṣaṇam |
praveśaḥ sthāpanaṃ śakternava puṣpāṇi pūjane
|| 19 ||

Im Kulārṇava: „Umarmung, Kuss, Massieren der Brüste, Anblick, Berührung der Yoni, Öffnen, Reiben des Liṅga, Eindringen und Einsetzen der Śakti sind die neun Blüten bei der Verehrung.“


P5-0617 · 20
yāmale :
saṃyogājjāyate saukhyaṃ paramānandalakṣaṇam |
kulāmṛtaṃ prayatnena gṛhṇīyād durlabhaṃ naraḥ |
tenāmṛtena divyena sarve tuṣṭā bhavanti hi |
yatkāmaṃ kurute mantrī tatkṣaṇādeva sidhyati
|| 20 ||

Im Yāmala: „Aus der Vereinigung entsteht Glück, dessen Merkmal höchste Glückseligkeit ist. Sorgfältig soll der Mensch den schwer zugänglichen Kula-Nektar aufnehmen. Mit diesem göttlichen Nektar werden alle gesättigt. Welchen Wunsch der Mantrakundige auch vollzieht, er wird augenblicklich erfüllt.“


P5-0618 · 21
jñānārṇave :
kuladravyañca saṃśodhya śivaśaktimayaṃ priye |
jīvāmṛtaṃ paraṃ brahmarūpaṃ nikṣipya sundari |
arghyapātrāmṛtairyaṣṭvā nirvikalpaḥ sadā naraḥ |
śrīvidyākramamabhyarcya parabrahmamayo bhavet |
śrīvidyetyupalakṣaṇam
|| 21 ||

Im Jñānārṇava: „Man reinigt die Kula-Substanz, die aus Śiva und Śakti besteht, o Geliebte, und gibt den Lebensnektar von der Gestalt des höchsten Brahman hinzu, o Schöne. Man verehrt mit dem Nektar des Arghya-Gefäßes. Stets frei von begrifflicher Unterscheidung verehrt der Mensch die Śrīvidyā-Reihenfolge und wird aus dem höchsten Brahman bestehend.“ „Śrīvidyā“ ist stellvertretend zu verstehen.


P5-0619 · 22
iti te kathitaṃ jñānaṃ sarvaṃ ramyaṃ varānane |
savikalpastu satataṃ pāpabhāgjāyate naraḥ |
vicikitsāparo mantrī jāyate gurutalpagaḥ |
ata eva varārohe nirvikalpaḥ sadā bhavet
|| 22 ||

Damit ist dir das ganze schöne Wissen erklärt, o Schönangesichtige. Ein Mensch, der stets begrifflich unterscheidet, erhält Anteil am Vergehen; ein zweifelsüchtiger Mantrakundiger wird [dem] gleich, der das Lager des Lehrers verletzt. Deshalb soll man, o Schöngestaltige, stets frei von begrifflicher Unterscheidung sein.


P5-0620 · 23
samayācāre :
kulāmṛtaṃ samādāya tadarghye nikṣipettataḥ |
tadarghyeṇa samārādhya pūjāśeṣaṃ samācaret |
kulāmṛtaṃ śodhitam
|| 23 ||

Im Samayācāra: „Man nimmt den Kula-Nektar und gibt ihn dann in die Arghya-Gabe. Mit dieser verehrt man und vollzieht den Rest der Pūjā.“ Gemeint ist gereinigter Kula-Nektar.


P5-0621 · 24
śodhanamantrastu śrīkrame :
amṛte amṛtodbhave amṛtavarṣiṇi priye |
devīpadaṃ śukraśāpaṃ pramocayapadadvayam |
amṛtaṃ srāvayadvandvamamṛtaṃ kuruyugmakam |
svāhāpadaṃ tato devi śukraśuddhirbhavetpriye
|| 24 ||

Das Reinigungsmantra im Śrīkrama: „amṛte amṛtodbhave amṛtavarṣiṇi“, Geliebte, dann „devi“, zweimal „śukraśāpaṃ pramocaya“, zweimal „amṛtaṃ srāvaya“, zweimal „amṛtaṃ kuru“ und schließlich „svāhā“. So entsteht die Reinigung des Samens, o Göttin, Geliebte. Übersetzbare Teile: „O Nektar, aus Nektar Entstandene, Nektarregnende, Göttin, löse, löse Śukras Fluch; lass, lass Nektar fließen; mache, mache [es zu] Nektar, svāhā.“


P5-0622 · 25
śukrairakṣatataṇḍulaiḥ sugandhikusumairyutaiḥ |
arghyadravyaiśca deveśi yonau devīṃ prapūjayet
|| 25 ||

Mit Samen, ungebrochenen Reiskörnern, duftenden Blüten und den Arghya-Substanzen, o Herrin der Götter, soll man die Göttin in der Yoni verehren.


P5-0623 · 26
uttaratantre :
dhūpadīpaiśca naivedyairvividhaiḥ kulasādhakaḥ |
vidhāya vanditāṃ tāñca taducchiṣṭaṃ svayañcaret
|| 26 ||

Im Uttaratantra: „Der Kula-Sādhaka [verehrt] mit Räucherwerk, Lampen und vielfältigen Speisegaben; nachdem sie verehrt ist, soll er selbst ihren Rest genießen.“ [svayañcaret benennt die Handlung nur verkürzt.]


P5-0624 · 27
śivāgame ca :
avicāraṃ śaktyucchiṣṭaṃ na pibetpuruṣo yadi |
ghorañca narakaṃ yāti kulamārgātpateddhruvam |
tasmādvicārya yatnena śaktyucchiṣṭaṃ bhajetsudhīḥ |
ānandaṃ kārayedvīrastattvaṃ nirbhrāntitaḥ pibet
|| 27 ||

Auch im Śivāgama: „Wenn ein Mann Śaktis Rest nicht ohne Bedenken trinkt, gelangt er in eine schreckliche Hölle und fällt gewiss vom Kula-Weg ab. Deshalb soll der Verständige Śaktis Rest sorgfältig bedenken und annehmen. Der Vīra soll Freude hervorbringen und das Prinzip zweifelsfrei trinken.“ [Zwischen avicāraṃ, „ohne Bedenken“, und vicārya, „bedenkend“, besteht eine Spannung im Wortlaut.]


P5-0625 · 28
kulāmṛte :
pūjākālaṃ vinā naiva paśyecchaktiṃ digambarām |
pūjākālaṃ vinā naiva peyā ca sādhakaiḥ |
āyuṣā hīyate spṛṣṭvā pītvā ca narakaṃ vrajet |
iti kulapūjā
|| 28 ||

Im Kulāmṛta: „Außer zur Zeit der Verehrung soll man Śakti nicht unbekleidet sehen. Außer zur Zeit der Verehrung ist sie [beziehungsweise ihre Gabe] von Sādhakas nicht zu trinken. Durch Berühren wird die Lebensdauer vermindert; durch Trinken gelangt man in die Hölle.“ Damit endet die Kula-Verehrung. [Das feminine sā nach peyā besitzt einen uneindeutigen Bezug.]


P5-0626 · 29
yāmale :
naivedyaṃ tripurādevyā vāñchanti vibudhāḥ sadā |
tasmādevaṃ kuru śreṣṭha brahmaṇe viṣṇave'pi ca |
mahāśuddhāya sūryāya gaṇeśāya yamāya ca |
nahnaye ca varuṇāya vāyave dhanadāya ca |
īśānāyā mahādevi sādhakāya pradāpayet |
tripuretyupalakṣaṇam
|| 29 ||

Im Yāmala: „Die Götter wünschen stets die Speisegabe der Göttin Tripurā. Deshalb verfahre so, o Vorzüglicher: Man lässt [sie] Brahmā und auch Viṣṇu, dem großen Reinen [Bezeichnung unsicher], Sūrya, Gaṇeśa, Yama, Agni, Varuṇa, Vāyu, Dhanada, Īśāna und dem Sādhaka geben, o große Göttin.“ „Tripurā“ ist stellvertretend zu verstehen. [nahnaye und īśānāyā sind beschädigt.]


Sanskrit in Devanagari

Die Schriftfassung deckt dieselben ausgewählten Textstellen wie die IAST-Fassung ab.

P5-0606 · 11
ततः शोधितद्रव्यमर्घ्ये क्षिपेत् ।
श्रीक्रमे अर्घ्यविधौ :
पूर्वशोधितद्रव्यन्तु गुप्तेनैव च संक्षिपेत्
॥ ११ ॥

P5-0607 · 12
स्वतन्त्रतन्त्रे :
आद्यद्रव्यमर्घ्यपात्रे निक्षिप्य प्रयतः सुधीः ।
कुण्डगोलोद्भवं द्रव्यं स्वयम्भुकुसुमन्तथा ।
अर्घ्यं दत्त्वा महेशानि सर्वसिद्धीश्वरो भवेत् ।
सुधया चार्घ्यदानेन योगिनीनां भवेत् प्रियः ।
महायोगी भवेद्देवि पीठप्रक्षालनैर्जलैः
॥ १२ ॥

P5-0608 · 13
भैरवतन्त्रे :
पञ्चमात्तु परं नास्ति शाक्तानां सुखमोक्षयोः ।
केवलैः पञ्चमैर्वापि सिद्धो भवति साधकः ।
तेन पञ्चमकारेण पूजा कर्त्तव्या
॥ १३ ॥

P5-0609 · 14
ततोऽर्घ्यस्थापनानन्तरं पर्यङ्कमध्ये पीठं पूजयेत् ।
मण्डुकाय नमः इत्यादिक्रमेण ।
तदुक्तम् :
पूजयेदथ पर्यङ्कमध्ये मण्डूकमग्रतः ।
कालाग्निरुद्रमाधारशक्तिं कुर्ममनन्तकम् ।
वराहं पृथिवीं कन्दं नालञ्च केशराणि च ।
पद्मञ्च कर्णिकञ्चैव मण्डलञ्च समर्चयेत् ।
धर्मं वैराग्यमैश्वर्यं ज्ञानमज्ञानमेव च ।
अनैश्वर्यमवैराग्यमधर्ममपि पूजयेत् ।
ज्ञानविद्यात्मकञ्चैव आत्मानञ्चापि पूजयेत् ।
गन्धपुष्पाक्षतादीनि दत्त्वा तत्रैव पूजयेत् ।
अथ तुलिकोपरि कुलं स्थापयित्वा प्रपूजयेत् ।
तथा च :
तस्योपरि कुलं स्थाप्य पूजानुष्ठानमेव च ।
पूजयेच्च ततस्तस्यां पञ्चकामान्समाहितः ।
ह्रीञ्चैव कामराजञ्च क्लीं कन्दर्पं ऐं च मन्मथम् ।
ब्लूं मकरध्वजं स्त्रीञ्चैव हि मनोभवम् ।
ओङ्कारादिनमोऽन्तञ्च कुसुमैर्गन्धसंयुतैः ।
अर्चयित्वा चतुर्दिक्षु पूजयेत्कुलनायिकाम् ।
वटुकं भैरवीञ्चैव दुर्गाञ्च क्षेत्रपालकम्
॥ १४ ॥

P5-0610 · 15
पूजावाक्यन्तु :
ॐ ह्रीं कामराजाय नमः इत्यादि ।
तत ऐं क्लीं स्त्रीं क्लीं ब्लूं आधारशक्तिश्रीपदुकां
पूजयामीत्यनेन तस्या ललाटे त्रिकोणं विलिखेत् ।
तथा च तन्त्रसारे :
वाग्भवं कामबीजञ्च स्त्रीबीजं कामराजकम् ।
ब्लूमात्मकं ततो दत्त्वा आधारशक्तिमुद्धरेत् ।
श्रीपादुकां ततो दत्त्वा पूजयामि वदेत् ततः ।
अनेन मनुना देवि ललाटे सुमनोहरम् ।
त्रिकोणं तत्र संलिख्य सिन्दुराद्यैर्वरानने ।
उत्तरतन्त्रे :
तस्या मूर्ध्नि त्रिकोणञ्च यन्त्रमालिख्य साधकः ।
महाप्रेतासनं मध्ये बालाञ्च पूजयेत् ततः ।
तत एवञ्च ह्सौः सदाशिवमहाप्रेतपद्मासनाय नमः इति पूजयेत्
।
ततो बालां कामेश्वरीञ्च पूजयेत्
॥ १५ ॥

P5-0611 · 16
कुलार्णवे :
गणेशञ्च कुलाध्यक्षं दुर्गां लक्ष्मीं सरस्वतीम् ।
त्रिकोणेषु च सम्पूज्य वसन्तं मदनं प्रिये ।
स्तनयोः पूजयेत्पश्चान्मुखे तस्याः सुधाकरकम् ।
उत्तरतन्त्रे :
मौलौ गणेशं केशाग्रे कुलाध्यक्षं ललाटके ।
दुर्गां भ्रुवोस्तथा लक्ष्मीं रसनायां सरस्वतीम् ।
इति यत् स्थानवैपरीत्यं तदैच्छिकम्
॥ १६ ॥

P5-0612 · 17
ज्ञानार्णवे :
दक्षपादादिमूर्द्धान्तं वाममूर्द्धादि सुन्दरि ।
पादान्तं पूजयेत् सर्वाः कला वै कामसोमयोः ।
श्रद्धा प्रीति रतिश्चैव भूतिः कान्तिर्मनोभवा ।
मनोहरा मनोरमा मदनोत्पादिनी तथा मोहिनी दीपना चैव
शोधनी च वशङ्करी ।
रञ्जनी चैव देवेशि षोडशी प्रियदर्शना ।
षोडशस्वरसंयुक्ता एताः कामकला यजेत् ।
वाक्यन्तु :
अं श्रद्धायै नमः आं प्रीत्यै नमः इत्यादि ।
ततश्चन्द्रकलाः पूज्याः शिरसश्चरणावधि ।
पूषा वशा च सुमना रतिः प्रीतिस्तथा धृतिः ।
ऋद्धिः सौम्या मरीचिश्च शैलजे चांशुमालिनी ।
अङ्गिरा वशिनी चैव छाया सम्पूर्णमण्डला ।
तथा तुष्ट्यमृते चैव कलाः सोमस्य षोडश ।
अङ्गिरास्थाने मदिरेति वा पाठः
॥ १७ ॥

P5-0613 · 18
उत्तरतन्त्रे :
स्वरैरेव प्रपूज्या हि सर्वकार्यार्थसिद्धये ।
ललितातन्त्रे :
भगे त्वदीये विज्ञेया नाड्यस्तिस्रः प्रवाहिकाः ।
एका तु वाहिका चान्द्री सौरी चान्या तु वाहिका ।
अग्नेयी चापरा ज्ञेया पूजयेत्तास्तु साधकः ।
अम्बु स्रवति चान्द्री सा पुष्पं स्रवति भानवी ।
बीजं स्रवति चाग्नेयी तास्तु नाभिरर्चयेत् ।
ललितातन्त्रे :
वाग्भवाद्यैर्नमोयुक्तैस्ताःपूजयेत् प्रसन्नधीः ।
तेन ऐं चान्द्र्यै नमः ।
ऐं सौर्यै नमः ।
ऐं आग्नेयै नमः
॥ १८ ॥

P5-0614 · 18-ka
उत्तरतन्त्रे :
पूजयेन्मदनागारे रक्तचन्दनचर्चिते ।
भगमालामनुं प्रोच्य त्रितारानन्तरं तथा ।
तथा :
ऐं ह्रीं श्रीं ऐं जं ब्लूं क्लिन्ने ततः परम् ।
सर्वाणीति भगानीति वशमानय तत्परम् ।
स्त्रीं ह्रीं क्लीं ब्लूं भगमालिन्यै नमः ।
ऐं ह्रीं श्रीं इति मन्त्रेण गन्धाद्यैस्तामर्चयेत् ।
ततस्तु तत्रैव मूलं पूजयेत् ।
तन्त्रान्तरे :
इहाप्यावाहनं नास्ति जीवन्यासो महेश्वरि ।
तथैवञ्च विधानेन तां षोडशोपचारकैः ।
इष्टदेवीं प्रपूज्याथ सर्वसिद्धीश्वरो भवेत् ।
ततः स्वलिङ्गं पूजयेत् ।
अर्चयेद्गन्धपुष्पाद्यैः स्वशिवं तदनन्तरम् ।
मूलमन्त्रं ॐ नमः शिवाय ततः परम् ।
यजेत्तत्पुरुषाघोरसद्योजातकसंज्ञकैः ।
श्रीविद्यायान्तु :
तारञ्च भुवनेशानीं तथा त्रिपुरसुन्दरीम् ।
नमः शिवाय विद्येयं दशार्णा परिकीर्तिता ।
इति विशेषः ।
सुन्दरीं सुन्दरीत्रिकूटम् ।
तत्पुरुषादिमन्त्रस्तु पूर्वोक्तः ।
निवृत्तिञ्च प्रतिष्ठाञ्च विद्याञ्च तदनन्तरम् ।
शक्तिञ्च शान्त्यतीताञ्च तदङ्गे तदनन्तरम् ।
समग्रविद्यामुच्चार्य त्रिकोणञ्चैव पूजयेत् ।
अवधूतेश्वरीं कुब्जां कामाख्यां समयामपि ।
चक्रेश्वरीं कालिकाञ्च तथा दिक्वरवासिनीम् ।
महाचण्डेश्वरीं तारां पूजयेदत्र साधकः ।
तदनुज्ञा ततो लब्ध्वा दत्त्वा ताम्बूलमेव च ।
शिवञ्च तत्र निक्षिप्य गजतुण्डाख्यमुद्रया ।
धर्माधर्महविर्दीप्त आत्माग्नौ मनसा स्रुचा ।
सुषुम्नावर्त्मना नित्यमक्षवृत्तीर्जुहोम्यहम् ।
स्वाहान्तोऽयं महामन्त्र आरम्भे परिकीर्तितः ।
ततो जपेत् स्त्रियं गच्छन्विद्यां त्रिभुवनेश्वरीम् ।
जपेदिति अष्टोत्तरसहस्रं शतं वा अक्षुब्धो जपेत् ।
तथा च स्वतन्त्रतन्त्रे :
प्रजपेत्क्षोभहरतिश्चाष्टोत्तरसहस्रकम् ।
शतमष्टोत्तरं वापि प्रजपेत्शुद्धमानसः ।
प्रकाशाकाशहस्ताभ्यामवलम्ब्योन्मनी स्रुचा ।
धर्माधर्मकलास्नेहपूऋणमग्नौ जुहोम्यहम् ।
स्वाहान्तोऽयं महामन्त्रः शुक्रत्यागे प्रकीर्तितः
॥ १८-क ॥

P5-0615 · 18-kha
विशेषस्तु ज्ञानार्णवे :
शिवशक्तिसमायोगो योग एव न संशयः ।
सीत्कारो मन्त्रजापश्च वचनं स्तवनं भवेत् ।
आलिङ्गनञ्च कस्तूरी कर्पूरं चुम्बनं भवेत् ।
नखदंष्ट्रक्षतादीनि पुष्पाणि विविधना च ।
मथनं तर्पणं विद्धि बीजपातो विसर्जनम्
॥ १८-ख ॥

P5-0616 · 19
कुलार्णवे :
आलिङ्गनं चुम्बनञ्च स्तनयोर्मर्दनन्तथा ।
दर्शनं स्पर्शनं योनेर्विकाशो लिङ्गघर्षणम् ।
प्रवेशः स्थापनं शक्तेर्नव पुष्पाणि पूजने
॥ १९ ॥

P5-0617 · 20
यामले :
संयोगाज्जायते सौख्यं परमानन्दलक्षणम् ।
कुलामृतं प्रयत्नेन गृह्णीयाद् दुर्लभं नरः ।
तेनामृतेन दिव्येन सर्वे तुष्टा भवन्ति हि ।
यत्कामं कुरुते मन्त्री तत्क्षणादेव सिध्यति
॥ २० ॥

P5-0618 · 21
ज्ञानार्णवे :
कुलद्रव्यञ्च संशोध्य शिवशक्तिमयं प्रिये ।
जीवामृतं परं ब्रह्मरूपं निक्षिप्य सुन्दरि ।
अर्घ्यपात्रामृतैर्यष्ट्वा निर्विकल्पः सदा नरः ।
श्रीविद्याक्रममभ्यर्च्य परब्रह्ममयो भवेत् ।
श्रीविद्येत्युपलक्षणम्
॥ २१ ॥

P5-0619 · 22
इति ते कथितं ज्ञानं सर्वं रम्यं वरानने ।
सविकल्पस्तु सततं पापभाग्जायते नरः ।
विचिकित्सापरो मन्त्री जायते गुरुतल्पगः ।
अत एव वरारोहे निर्विकल्पः सदा भवेत्
॥ २२ ॥

P5-0620 · 23
समयाचारे :
कुलामृतं समादाय तदर्घ्ये निक्षिपेत्ततः ।
तदर्घ्येण समाराध्य पूजाशेषं समाचरेत् ।
कुलामृतं शोधितम्
॥ २३ ॥

P5-0621 · 24
शोधनमन्त्रस्तु श्रीक्रमे :
अमृते अमृतोद्भवे अमृतवर्षिणि प्रिये ।
देवीपदं शुक्रशापं प्रमोचयपदद्वयम् ।
अमृतं स्रावयद्वन्द्वममृतं कुरुयुग्मकम् ।
स्वाहापदं ततो देवि शुक्रशुद्धिर्भवेत्प्रिये
॥ २४ ॥

P5-0622 · 25
शुक्रैरक्षततण्डुलैः सुगन्धिकुसुमैर्युतैः ।
अर्घ्यद्रव्यैश्च देवेशि योनौ देवीं प्रपूजयेत्
॥ २५ ॥

P5-0623 · 26
उत्तरतन्त्रे :
धूपदीपैश्च नैवेद्यैर्विविधैः कुलसाधकः ।
विधाय वन्दितां ताञ्च तदुच्छिष्टं स्वयञ्चरेत्
॥ २६ ॥

P5-0624 · 27
शिवागमे च :
अविचारं शक्त्युच्छिष्टं न पिबेत्पुरुषो यदि ।
घोरञ्च नरकं याति कुलमार्गात्पतेद्ध्रुवम् ।
तस्माद्विचार्य यत्नेन शक्त्युच्छिष्टं भजेत्सुधीः ।
आनन्दं कारयेद्वीरस्तत्त्वं निर्भ्रान्तितः पिबेत्
॥ २७ ॥

P5-0625 · 28
कुलामृते :
पूजाकालं विना नैव पश्येच्छक्तिं दिगम्बराम् ।
पूजाकालं विना नैव पेया च साधकैः ।
आयुषा हीयते स्पृष्ट्वा पीत्वा च नरकं व्रजेत् ।
इति कुलपूजा
॥ २८ ॥

P5-0626 · 29
यामले :
नैवेद्यं त्रिपुरादेव्या वाञ्छन्ति विबुधाः सदा ।
तस्मादेवं कुरु श्रेष्ठ ब्रह्मणे विष्णवेऽपि च ।
महाशुद्धाय सूर्याय गणेशाय यमाय च ।
नह्नये च वरुणाय वायवे धनदाय च ।
ईशानाया महादेवि साधकाय प्रदापयेत् ।
त्रिपुरेत्युपलक्षणम्
॥ २९ ॥

Quellen und Textstand

  • Krishnananda Agamavagisha: Brihat Tantrasara. Grundlage ist die gespeicherte deutsche Gesamtausgabe mit den zugehörigen IAST- und Devanagari-Dateien, Bearbeitungsstand 4. Oktober 2026.
  • Die Kennungen P1 bis P5 mit vierstelliger Nummer bezeichnen die Fundstellen der Gesamtausgabe. Die daneben stehende Verszählung einschließlich Zusatznummern bleibt erhalten.
  • Lokale Hinweise in eckigen Klammern kennzeichnen Lesarten, Textlücken und Übersetzungsprobleme. Ein neuer Vergleich mit einer gedruckten Sanskritedition wurde für diese Ritualredaktion nicht vorgenommen.
  • Brihat Tantrasara Übersetzung 5: P5-0606–P5-0626


Siehe auch

Seminare

Kundalini Yoga

13.11.2026 - 15.11.2026 Kundalini Yoga Mittelstufe

Intensives Kundalini Yoga Seminar zur Erweckung der inneren Kundalini Energie, Erweiterung des Bewusstseins und Entfaltung des vollen Potentials. Yoga A…
Manuel Hirning
22.11.2026 - 27.11.2026 Chakras und Kundalini Yoga - Selbstentfaltung und ganzheitliche Weiterentwicklung

Eine Woche intensiver Praxis mit Techniken aus dem Kundalini Yoga: langes Halten der Asanas mit Chakra Konzentration, fortgeschrittene Pranayama Übunge…
Gauri Blumenthal

Indische Schriften

26.12.2026 - 02.01.2027 Indische Rituale Ausbildung

Du interessierst dich für indische Rituale? Du hast die einzigartige Gelegenheit, in dieser Rituale Ausbildung bei Yoga Vidya die kleine Puja, große P…
Sukadev Bretz, Shankari Winkelbauer
01.01.2027 - 10.01.2027 Yogalehrer Weiterbildung Intensiv A1 - Jnana Yoga und Vedanta

Kompakte, vielseitige Weiterbildung für Yogalehrer rund um Jnana Yoga und Vedanta.
Tauche tief ein ins Jnana Yoga und Vedanta, studiere die indischen S…
Vedamurti Dr Olaf Schönert

Chakras

20.11.2026 - 22.11.2026 Heilreise durch die Chakren

Tauche ein in eine transformative Reise durch die sieben Hauptchakren und erfahre, wie du deine Energiezentren aktivieren, ausbalancieren und für dein …
Nese Niekrens, Gajendra Sebastian Niekrens
26.12.2026 - 01.01.2027 Kundalini Yoga Intensiv Praxis - Live Online

Intensives Praktizieren der im Mittelstufen-Seminar gelernten Übungen für noch tiefere Erfahrung und Erweiterung des Bewusstseins ohne viel Theorie. L…
Sukadev Bretz, Shaktipriya Vogt, Radharani Birkner

Energiearbeit

13.11.2026 - 15.11.2026 Kundalini Yoga Mittelstufe

Intensives Kundalini Yoga Seminar zur Erweckung der inneren Kundalini Energie, Erweiterung des Bewusstseins und Entfaltung des vollen Potentials. Yoga A…
Manuel Hirning
20.11.2026 - 22.11.2026 Heilend Strömen

Ganz automatisch legen wir bei Schmerz oder Unwohlsein unsere Hände nicht nur an die entsprechende Stelle, sondern auch an wichtige Energiepunkte des K…
Eric Vis Dieperink
Abgerufen von „https://wiki.yoga-vidya.de/index.php?title=Kula_Puja_nach_dem_Brihat_Tantrasara%27&oldid=1324417“