Devi Puja

Devi Puja (Sanskrit: देवीपूजा devīpūjā) ist eine umfangreiche Sammlung zur Verehrung der Göttlichen Mutter. Die hier zugrunde liegende Ausgabe erschien 1927 in Mumbai bei der Nirnaya-Sagara-Presse und wurde von Paṇḍita Keśavabhaṭṭa Jyotirvid bearbeitet beziehungsweise korrigiert. Die Muktabodha-Datei M00507 enthält vier deutlich voneinander unterscheidbare Teile:

1. eine ausführliche Durgā-/Devī-Pūjā;
2. den Mahārājñī-Stava mit 59 Versen;
3. die mystisch-yogische Bhadararūpa-Bhavānī-Vākyamañjarī;
4. eine kurze Sarasvatī-Stuti mit zehn Versen.

Der folgende Artikel ist deshalb als Pūjā-Handbuch mit drei ergänzenden Rezitations- und Kontemplationstexten aufgebaut. Der erste Teil führt Schritt für Schritt durch das Ritual. Die übrigen drei Texte werden als eigenständige Rezitations- beziehungsweise Kontemplationstexte eingeordnet.

Durgā als Gestalt der Göttlichen Mutter – die eigentliche Pūjā bildet den ersten großen Teil der Sammlung.

Pūjā mit Licht, Blumen und Darbringungen.

Die Sammlung verehrt zahlreiche Formen der Devī, darunter Kālī, Tārā, Tripurasundarī und weitere Göttinnen.

Die vier Teile der Devi Puja

1. Durgā-/Devī-Pūjā
Dies ist das eigentliche Ritualhandbuch. Es beginnt mit Āsana-Śodhana und endet ausdrücklich mit iti durgāpūjā sampūrṇā – „Damit ist die Durgā-Pūjā vollständig.“

2. Mahārājñī-Stava
Ein eigenständiger Lobpreis der Göttin Mahārājñī beziehungsweise Rājñī mit 59 Versen. Er kann nach der Pūjā oder unabhängig davon rezitiert werden.

3. Bhadararūpa-Bhavānī-Vākyamañjarī
Ein langer, sprachlich gemischter mystisch-yogischer Text mit Nirvāṇa-, Kuṇḍalinī-, Guru-, So'ham- und inneren Samādhi-Motiven. Er ist kein zweites Pūjā-Ritual.

4. Sarasvatī-Stuti
Eine kurze Hymne mit zehn Versen an Sarasvatī als Quelle von Sprache, Viveka und dichterischer Inspiration.

Vorbereitung für die Devi Puja

Die Quelle setzt traditionelle Ritualgegenstände voraus. Für die im Text beschriebene Pūjā werden insbesondere folgende Gaben und Hilfsmittel genannt beziehungsweise vorausgesetzt:

• sauberer Sitz;
• Wassergefäße für Pādya, Arghya und Ācamana;
• Blumen und Akṣata;
• Sandelholz beziehungsweise Gandha;
• Kuṅkuma oder Sindūra;
• Räucherwerk;
• Lampe beziehungsweise Dīpa;
• Naivedya;
• Früchte;
• Tāmbūla, sofern in der eigenen Tradition üblich;
• Dakṣiṇā;
• gegebenenfalls weitere im Text genannte Stoffe.

Die Quelle nennt an einzelnen Stellen sehr spezielle Mischungen. Wo heute vereinfachte Gaben verwendet werden, ist das eine praktische Anpassung und nicht mit der historischen Vorschrift gleichzusetzen; der vollständige Quelltext bleibt erhalten.

Devi Puja – vollständiger Praxisablauf

1. Asana-Shodhana – Reinigung des Sitzes

Handlung
Reinige und heilige den Sitz, bevor du dich setzt.

Sanskrittext
oṃ prīṃ pṛthivyai ādhāraśaktyai ... namaḥ

Stuti
pṛthvi tvayā dhṛtā lokā devi tvaṃ viṣṇunā dhṛtā |
tvaṃ ca dhāraya māṃ devi pavitraṃ kuru cāsanam ||

Übersetzung
„O Erde, von dir werden die Welten getragen; du selbst wirst von Viṣṇu getragen. Trage auch mich, o Göttin, und heilige diesen Sitz.“

Erläuterung
Der Sitz wird als Ādhāra, als tragende Grundlage der ganzen Pūjā, verstanden.

2. Vishnu- und Ganesha-Erinnerung

Handlung
Bitte um die Beseitigung von Hindernissen.

Sanskrittext
śuklāmbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam |
prasannavadanaṃ dhyāyet sarvavighnopaśāntaye ||

abhipretārthasiddhyarthaṃ pūjito yaḥ surairapi |
sarvavighnacchide tasmai gaṇādhipataye namaḥ ||

Übersetzung
Meditiere den weiß gekleideten, mondfarbenen, vierarmigen Viṣṇu mit heiterem Antlitz zur Beruhigung aller Hindernisse. Verehrung Gaṇapati, der selbst von den Göttern verehrt wird und Hindernisse beseitigt.

3. Schutzgebet an die Devi

Sanskrittext
mahābale mahotsāhe mahābhayavināśini |
pāhi māṃ devi duṣprekṣye śatrūṇāṃ bhayavardhini ||

Übersetzung
„O große Kraft, von großer Energie, Vernichterin großer Furcht – beschütze mich, o Göttin.“

4. Guru-Verehrung

Handlung
Verneige dich vor Guru, Parama-Guru, Parameṣṭhi-Guru, Paramācārya und den ursprünglichen Siddhas.

Sanskrittext
gururbrahmā gururviṣṇurguruḥ sākṣānmaheśvaraḥ |
gurureva jagatsarvaṃ tasmai śrīgurave namaḥ ||

Übersetzung
„Der Guru ist Brahmā, der Guru ist Viṣṇu, der Guru ist Maheśvara selbst; der Guru ist die ganze Welt. Verehrung dem ehrwürdigen Guru.“

5. Kara-Nyasa

Handlung
Lege die sechs Mantraformen auf Finger, Handflächen und Handrücken.

Sanskrittext
hrāṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ
hrīṃ tarjanībhyāṃ namaḥ
hrūṃ madhyamābhyāṃ namaḥ
hraiṃ anāmikābhyāṃ namaḥ
hrauṃ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ
hraḥ karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ

Erläuterung
Die Hände werden zu geheiligten Instrumenten der Pūjā.

6. Shadanga-Nyasa

Sanskrittext
hrāṃ hṛdayāya namaḥ
hrīṃ śirase svāhā
hrūṃ śikhāyai vaṣaṭ
hraiṃ kavacāya hūṃ
hrauṃ netrābhyāṃ vauṣaṭ
hraḥ astrāya phaṭ

Übersetzung und Handlung
Herz, Haupt, Śikhā, Schutzmantel, Augen und Astra werden mit den sechs Bīja-Formen geheiligt.

7. Dig-Shuddhi – Hindernisse entfernen

Sanskrittext
apasarpantu te bhūtā ye divi bhuvi saṃsthitāḥ |
ye dikṣu vighnakartāraste naśyantu śivājñayā ||

Übersetzung
„Mögen jene Wesen zurückweichen, die im Himmel oder auf Erden sind; mögen alle Hindernismacher in den Richtungen durch Śivas Gebot weichen.“

8. Pranayama

Handlung
Vollziehe Prāṇāyāma.

Erläuterung
Die Quelle gibt an dieser Stelle vedische Formeln, aber keine moderne Atemzählung vor. Eine Atemratio wird deshalb nicht ergänzt.

9. Atma-Puja, Dipa und Dhupa

Handlung
Verehre das eigene Selbst als Śakti-Svarūpa. Entzünde Licht und Räucherwerk.

Sanskrittext
svātmane śaktisvarūpāya ... namaḥ

Dīpa-Stuti
svaprakāśo mahādīpaḥ sarvatastimirāpahaḥ |
prasīda mama govinda dīpo'yaṃ parikalpitaḥ ||

Dhūpa-Stuti
vanaspatiraso divyo gandhāḍhyo gandhavattamaḥ |
āghreyaḥ sarvadevānāṃ dhūpo'yaṃ parikalpitaḥ ||

Erläuterung
Bemerkenswert ist, dass die Pūjā bereits vor der äußeren Devī-Anrufung das eigene Selbst als Śakti verehrt.

10. Sankalpa und die große Devi-Liste

Handlung
Nenne Datum, Monat, Pakṣa, Tithi und deine Absicht: Reinigung von durch Körper, Sprache und Geist erworbenen Verfehlungen, Freude der Devī und gegebenenfalls ein heilsames Anliegen.

Die Quelle ruft eine große Reihe von Göttinnen an, unter anderem:

Amā, Kāmā, Cārvaṅgī, Ṭaṅkadhāriṇī, Tārā, Pārvatī, Yakṣiṇī, Śārikā, Śāradā, Mahārājñī, Jvālā, Vrīḍā, Vaikharī, Vitastā, Gaṅgā, Yamunā, Kālikā, Siddhalakṣmī, Mahālakṣmī, Mahātripurasundarī und die Navadurgās.

Erläuterung
Dies zeigt, dass die vorliegende Devī-Pūjā eine ungewöhnlich breite Gruppe von Göttinnenformen zusammenführt. Diese Namensfolge ist quellenspezifisch und keine allgemeingültige Devī-Pūjā-Liste.

11. Pitri-Gedenken

Handlung
In Apasavya-Richtung werden Vater, Großvater, Urgroßvater, Mutter und weitere Ahnenlinien mit Dīpa und Dhūpa erinnert.

Erläuterung
Dieser Abschnitt integriert Ahnenverehrung in die Devī-Pūjā.

12. Devi-Nyasa und Shakti-Gayatri

Sanskrittext
bījatrayāya vidmahe tatpradhānāya dhīmahi tannaḥ śaktiḥ pracodayāt ||

Übersetzung
„Wir erkennen das dreifache Bīja, wir meditieren über das höchste Prinzip; möge jene Śakti uns inspirieren.“

13. Zweiter Sankalpa zur eigentlichen Devi-Puja

Handlung
Erkläre ausdrücklich, dass du die Devī-Pūjā zur Freude der Göttin und zur Reinigung von Körper, Sprache und Geist vollziehst.

14. Asana-Dana an die Devi

Sanskrittext
āgaccha tvam amādevi bhaktāśayanivāsini |
prītyā dattam āsanaṃ te svāsyatāṃ mama prītaye ||

Übersetzung
„Komm, o Göttin, die du im Herzen der Bhaktas wohnst. Nimm aus Liebe diesen Sitz an.“

15. Avahana aller Devi-Formen

Handlung
Rufe die ganze in der Saṅkalpa-Liste genannte Devī-Gemeinschaft an.

Schlüsselvers
śrīśārike tripurasundari śarmasindho jvāle'tra rājñi varade'khilaviśvamātaḥ |
... madīyāṃ pūjāmimāṃ svaparivārayutā gṛhāṇa ||

Übersetzung
„O Śārikā, Tripurasundarī, Ozean des Heils, Jvālā, Rājñī, Segensspenderin, Mutter des ganzen Universums – nimm diese meine Pūjā zusammen mit deinem Gefolge an.“

16. Innere Puja und Übertragung des Tejas

Handlung
Rezitiere die Gāyatrī dreimal. Verehre die Göttin zuerst im eigenen Inneren mit geistig vorgestellten Gaben. Übertrage dann ihre Tejas-Gestalt auf das äußere Bild beziehungsweise die Pratimā.

Sanskrittext
manasā cintitair dravyair devīm ātmani pūjayet |
tejorūpāṃ tataḥ kṣiptvā pratimāyāṃ punaryajet ||

Erläuterung
Das ist ein zentraler Satz des Rituals: erst innere Pūjā, dann äußere Verehrung.

17. Padya

Handlung
Bringe Wasser für die Füße dar.

Sanskrittext
ehi kāme kāmahartri sveṣṭakāmadughe śive |
bhaktyā pādyaṃ mayā dattaṃ kṣālyatāṃ pādapīṭhikām ||

Übersetzung
„Komm, o Kāmā, die Wünsche nimmt beziehungsweise erfüllt. In Hingabe bringe ich dir Pādya; möge dein Fußsitz gereinigt werden.“

18. Arghya

Handlung
Bringe Arghya dar.

Die Quelle nennt acht Bestandteile. Sie sind überwiegend klar lesbar: Wasser, Milch, Kuśa-Spitzen, Ghee, Joghurt, Reis und Gerste; die letzte Bezeichnung ist in der diplomatischen Lesung nicht völlig eindeutig und wird nicht ergänzt.

Sanskrittext
āpaḥ kṣīraṃ kuśāgrāṇi ghṛtaṃ ca dadhi taṇḍulāḥ |
yavāḥ ... hyarghyam aṣṭāṅgam ucyate ||

19. Acamaniya

Handlung
Reiche Wasser zur symbolischen Reinigung des Mundes.

Sanskrittext
gṛhāṇācamanaṃ dattaṃ mukhāntarmalamṛṣṭaye ||

20. Mantra-Snana

Handlung
Vollziehe das rituelle Bad der Göttin mit den angegebenen Mantras.

Die Quelle verbindet das Bad mit Durgā-, Agni-, Vāk-, Sarasvatī- und Gāyatrī-Mantras.

Besonders wichtig:

tāmagnivarṇāṃ tapasā jvalantīṃ vairocanīṃ karmaphaleṣu juṣṭām |
durgāṃ devīṃ śaraṇamahaṃ prapadye ... ||

Übersetzung
„Zu jener Durgā, feuerfarben und durch Tapas leuchtend, nehme ich Zuflucht.“

21. Universales Tarpana

Handlung
Ehre Devas, Ṛṣis, Pitṛs und schließlich das gesamte bewegliche und unbewegliche Universum.

Sanskrittext
ā brahmastambaparyantaṃ brahmāṇḍaṃ sacarācaraṃ jagat tṛpyatu tṛpyatu tṛpyatu ||

Übersetzung
„Vom Brahman bis zum kleinsten Halm möge das ganze Universum, beweglich und unbeweglich, gesättigt sein.“

22. Bhuta-Bali vor dem Tempelbereich

Handlung
Eine Gabe wird den außerhalb des Heiligtums befindlichen Bhūtas und Pretas dargebracht.

Sanskrittext
gṛhṇantu caṇḍikābhaktā bhūtāḥ prāsādabāhyagāḥ |
pañcabhūtātmakāḥ pretāste tṛpyantu sadā vauṣaṭ ||

Erläuterung
Dies ist eine traditionelle symbolische Bali-Darbringung; ein Tieropfer wird hier nicht beschrieben.

23. Erwachen der Devi

Sanskrittext
ehi devi parāśakte bhagavatyamalāśaye |
prakāśaya paraṃ tejo ... ||

uttiṣṭha dehi śaraṇaṃ ...

Übersetzung
„Komm, o Devī, höchste Śakti, offenbare das höchste Licht. Erhebe dich und gewähre Zuflucht.“

24. Verehrung verschiedener Asanas

Handlung
Verehre Āsana, Siṃhāsana, Śavāsana, Muñcāsana und Jñānāsana.

Erläuterung
Die Quelle nennt diese Sitze, erklärt aber ihre konkrete bildliche Konstruktion nicht weiter.

25. Vastra

Sanskrittext
ehi pārvati śailotthe vastraṃ ... mayānītaṃ ... ||

Übersetzung
„Komm, o Pārvatī, Tochter des Berges. Nimm dieses Gewand an.“

26. Yajnopavita

Handlung
Bringe den heiligen Faden dar.

27. Gandha und Tilaka

Sanskrittext
śārike tvaṃ vidrumābhe candanāgurukuṅkumaiḥ |
saṃskṛtaṃ tilakaṃ bhāle kriyatāṃ mama prītaye ||

Übersetzung
„O Śārikā, korallenfarben, möge auf deiner Stirn ein Tilaka aus Sandelholz, Aguru und Kuṅkuma angebracht werden.“

28. Pushpa

Handlung
Bringe verschiedene Blumen, Dūrvā und Bilva dar.

Sanskrittext
he śārade śāstradātri ... nānāvidhaṃ puṣpajāti prītyānītaṃ ... ||

29. Vorbereitende Gottheiten und Richtungswächter

Die Quelle nennt Gaṇapati, Bhīmarāja, Kumāra, Jāṅgaleśvara sowie Indra, Agni, Yama/Dharmarāja, Nirṛti, Varuṇa, Vāyu, Kubera, Īśāna, Brahmā und Ananta.

30. Feuer-, Sonnen- und Mond-Kalas

Handlung
Verehre die zehn Kalās des Feuers, zwölf Kalās der Sonne und sechzehn Kalās des Mondes.

Erläuterung
Dies bildet die kosmische Einbettung der folgenden Āvaraṇa-Pūjā.

Hinweis zu den Āvaraṇas
Die Zuordnung der sieben Āvaraṇas folgt der Reihenfolge der vorliegenden Quelle. Einzelne Gottheitsgruppen werden dort knapp und ohne geometrische Detailbeschreibung genannt. Wo keine eindeutige räumliche Zuordnung angegeben ist, wird sie im Handbuch nicht ergänzt.

Die sieben Avaranas

Erstes Avarana

Gebet
abhīṣṭasiddhiṃ me dehi śaraṇāgatavatsale |
bhaktyā samarpaye tubhyaṃ prathamāvaraṇārcanam ||

Übersetzung
„Schenke mir die rechte Vollendung, du Liebende der Zuflucht Suchenden. In Hingabe bringe ich dir die Verehrung des ersten Āvaraṇa dar.“

Zweites Avarana – Guru

Mantras
oṃ gurave namaḥ
paramagurave namaḥ
parameṣṭhigurave namaḥ

Drittes Avarana – Naga-Kräfte

Verehrt werden Ananta, Vāsuki, Kārkoṭa, Śaṅkhapāla, Takṣaka, Kalika, Padma und Mahāpadma.

Viertes Avarana – Bhairavas und Matrikas

Die Quelle koppelt Bhairava-Formen mit Brāhmī, Vaiṣṇavī, Rudrāṇī, Nārasiṃhī, Kaumārī, Cāmuṇḍā, Vārāhī und Mahālakṣmī.

Fünftes Avarana – viele Formen der Devi

Verehrt werden Durgā, Amā, Kāmā, Cārvaṅgī, Ṭaṅkadhāriṇī, Tārā, Pārvatī, Yakṣiṇī, Śārikā, Śāradā, Mahārājñī, Jvālā, Vrīḍā, Vaikharī, Vitastā, Gaṅgā, Yamunā, Kālikā, Siddhalakṣmī und Mahātripurasundarī.

Sechstes Avarana – Gayatri bis Bhuvaneshvari

Mantras
gāyatryai namaḥ
sāvitryai namaḥ
sarasvatyai namaḥ
bālāyai namaḥ
bhuvaneśvaryai namaḥ

Siebtes Avarana – Waffen und kosmische Paare

Zuerst werden Vajra, Śakti, Daṇḍa, Khaḍga, Pāśa, Dhvaja, Gadā, Triśūla, Padma und Cakra verehrt.

Danach nennt die Quelle Paare wie Agni–Āditya, Varuṇa–Candra, Kumāra–Bhauma, Viṣṇu–Budha, Indra–Bṛhaspati und weitere kosmische Zuordnungen.

Der Abschnitt schließt mit Verehrung von Parāśakti, Cicchakti, Sahasranāmnī Durgā und Bhavānī.

Darbringungen nach den Avaranas

31. Dhupa

Sanskrittext
mahārājñi rājasevye sājyaṃ guggulasaṃskṛtam |
aṣṭagandhayutaṃ dhūpaṃ mayā nītaṃ sujighryatām ||

Übersetzung
„O Mahārājñī, nimm diesen mit Ghee und Guggulu bereiteten, mit acht Düften versehenen Räucherduft an.“

32. Dipa und Karpura

Sanskrittext
ehi jvāle mahājvāle ... ratnadīpaṃ mayā dattaṃ prakāśyatām ||

Übersetzung
„Komm, o Jvālā, große Flamme; möge dieses Licht erstrahlen.“

33. Camara

Ein Cāmara wird der Göttin dargebracht.

34. Weitere Upakaranas

Die Quelle nennt Kamm beziehungsweise Schmuckgegenstand, Dhvaja, Chattra und Fächer.

35. Spiegel

Sanskrittext
he vaikhari viśvamātas tvaddṛṣṭyā darśabimbavat |
bhāti viśvaṃ ... ādarśaṃ dattaṃ supaśyatām ||

Übersetzung
„O Vaikharī, Mutter des Universums: Wie ein Spiegelbild erstrahlt die Welt durch deinen Blick. Nimm diesen Spiegel an.“

36. Caru

Die Quelle nennt eine süße Speise mit Milch, Ghee, Honig und Zucker.

37. Pushpanjali

Blumen werden in Hingabe dargebracht.

38. Früchte

Früchte wie Datteln, Granatapfel und Trauben werden angeboten.

39. Tambula

Tāmbūla wird Kālikā dargebracht.

40. Gebet um Verbrennung von Verfehlungen

Sanskrittext
siddhalakṣmī viṣṇupatni jñātājñātakṛtāni me |
... enāṃsi dahyantām ... ||

Übersetzung
„O Siddhalakṣmī, Gemahlin Viṣṇus, mögen meine bewusst und unbewusst begangenen Verfehlungen verbrannt werden.“

41. Sashtanga-Pranama

Handlung
Verneige dich vollständig mit Knien, Händen, Brust, Haupt, Geist und Sprache.

42. Bitte um Vollständigkeit trotz Fehlern

Sanskrittext
annahīnaṃ kriyāhīnaṃ vidhihīnaṃ dravyahīnaṃ mantrahīnaṃ ca yadgatam |
tatsarvam acchidraṃ sampūrṇam astu ||

Übersetzung
„Was an Speise, Handlung, Vorschrift, Material oder Mantra unvollständig war – möge all dies ohne Mangel und vollständig werden.“

Erläuterung
Dies ist ein sehr schöner Abschlussgedanke: Hingabe und Gnade vollenden, was technisch unvollkommen geblieben ist.

43. Dakshina

Dakṣiṇā wird dargebracht.

44. Naivedya

Handlung
Das Naivedya wird mit Amṛteśa-Mudrā geheiligt und der Göttin angeboten.

45. Yogini-Bali

Handlung
Eine symbolische Bali-Gabe wird den Ākāśa-Mātṛs beziehungsweise Yoginīs dargebracht.

Erläuterung
Die Quelle bezeichnet die Handlung hier als Yoginī-Bali beziehungsweise Bali für Ākāśa-Mātṛs; in der erhaltenen Passage wird keine Tieropferhandlung beschrieben.

46. Kshetrapala

Der Kṣetrapāla und der Hüter des Landes werden angerufen; um Schutz und Puṣṭi wird gebeten.

47. Schluss-Sankalpa

Handlung
Erkläre die gesamte Devī-Pūjā für vollständig und bitte um ihre Annahme.

48. Udaka-Tarpana

Wasser-Tarpaṇa wird den verehrten Gottheiten dargebracht.

49. Sharanagati

Sanskrittext
āpanno'smi śaraṇyāsi sarvāvasthāsu sarvadā |
bhavāni tvāṃ prapanno'smi rakṣa māṃ śaraṇāgatam ||

Übersetzung
„Ich bin bedrängt – du bist meine Zuflucht, in allen Zuständen und zu jeder Zeit. O Bhavānī, ich nehme Zuflucht zu dir; beschütze mich, der ich Zuflucht genommen habe.“

50. Kshama-Prarthana

Sanskrittext
aparādho bhavatyeva sevakasya pade pade |
kā parā sahate devi kevalaṃ svāminaṃ vinā ||

yaddattaṃ bhaktimātreṇa patraṃ puṣpaṃ phalaṃ jalam |
niveditaṃ ca naivedyaṃ tadgṛhāṇānukampayā ||

āhvānaṃ naiva jānāmi naiva jānāmi pūjanam |
pūjābhāgaṃ na jānāmi kṣamyatāṃ parameśvari ||

Übersetzung
„Fehler geschehen dem Dienenden Schritt für Schritt. Wer außer der Herrin könnte sie ertragen? Was ich allein aus Hingabe an Blatt, Blume, Frucht, Wasser und Naivedya dargebracht habe, nimm aus Mitgefühl an. Ich kenne die richtige Anrufung nicht, ich kenne die Pūjā nicht vollkommen – vergib mir, o höchste Herrin.“

51. Abschließendes Tarpana

Brahman, Agni, Erde, Pflanzen, Vāc, Vācaspati und Viṣṇu werden geehrt.

52. Letzte Kshama-Prarthana

Sanskrittext
svacchasvāntena te bhaktyā mahātripurasundari |
yathābhāvaṃ kṛtāṃ pūjāṃ svīkṛtya viśa svāśrayam ||

Übersetzung
„O Mahātripurasundarī, nimm die in Hingabe entsprechend meiner Fähigkeit vollzogene Pūjā an und kehre in deinen eigenen Sitz zurück.“

Schlussvers
manasyantargataṃ mantraṃ mantrasyāntargataṃ manaḥ |
manomantramayaṃ divyam ekapuṣpaṃ parārcanam ||

Übersetzung
„Das Mantra ist im Geist, der Geist ist im Mantra. Geist und Mantra sind eins geworden – diese eine göttliche Blume ist die höchste Verehrung.“

Danach heißt es:

iti durgāpūjā sampūrṇā – „Damit ist die Durgā-Pūjā vollständig.“

Praktische Kurzform der Devi Puja

Wer die umfangreiche Fassung als Überblick lernen möchte, kann sich diese Hauptfolge merken:

1. Sitz heiligen.
2. Viṣṇu, Gaṇeśa und Guru verehren.
3. Kara- und Ṣaḍaṅga-Nyāsa.
4. Hindernisse entfernen und Prāṇāyāma.
5. Ātma-Pūjā, Dīpa und Dhūpa.
6. Saṅkalpa.
7. Devī-Nyāsa.
8. Āvāhana.
9. innere Mānasa-Pūjā.
10. Pādya, Arghya, Ācamana, Snāna.
11. Vastra, Yajñopavīta, Gandha, Puṣpa.
12. sieben Āvaraṇas.
13. Dhūpa, Dīpa, Cāmara, Spiegel.
14. Caru, Puṣpāñjali, Früchte, Tāmbūla.
15. Naivedya.
16. Yoginī-Bali und Kṣetrapāla.
17. Dakṣiṇā.
18. Udaka-Tarpaṇa.
19. Śaraṇāgati.
20. Kṣamā-Prārthanā.
21. abschließende innere Vereinigung von Mantra und Manas.

Mahārājñī-Stava – eigenständiger Lobpreis

Nach dem Ende der Durgā-Pūjā beginnt ausdrücklich:

oṃ mahārājñīstotram.

Der 59 Verse umfassende Stava preist Mahārājñī als Weltenmutter, Beschützerin, Spenderin von Glück, Befreiung und Erkenntnis. Mehrere Verse verwenden auch traditionelle königliche, feindbezogene und weltliche Erfolgsbilder.

Für eine Praxis kann der Stava:

• nach der Devī-Pūjā;
• an besonderen Devī-Tagen;
• während Navaratri;
• oder als eigenständige Bhakti-Rezitation

verwendet werden.

Er endet ausdrücklich mit:

iti śrīpaṇḍitakṛṣṇakaviracitaḥ śrīmahārājñīstavaḥ sampūrṇaḥ.

Damit wird auch deutlich, dass dieser Stava ein eigenständiger Text des Paṇḍita Kṛṣṇa ist.

Bhadararupa Bhavani Vakyamanjari

Danach folgt ein ganz anderer Text:

śrīmadalakṣyeśvarī ... bhadararūpabhavānīvākyamañjarī.

Er beginnt mit einem Nirvāṇa-Daśakam und enthält zahlreiche Themen wie:

• Kuṇḍalinī;
• Mūlādhāra;
• Turīya und Turīyātīta;
• Guru;
• inneres Schauen;
• Nirvāṇa;
• So'ham;
• Nāda und Bindu;
• Samādhi;
• Śūnya;
• Paraṃ Brahma;
• innere Yoga-Erfahrung.

Die Sprache dieses Abschnitts ist deutlich gemischt; große Teile entsprechen nicht regulärem klassischem Sanskrit und enthalten regionale beziehungsweise volkssprachliche Formen. Deshalb wird er hier nicht in eine scheinbar glatte Sanskritübersetzung gezwungen. Der vollständige Quelltext bleibt unten erhalten.

Dieser Abschnitt ist kein weiteres Pūjā-Ritual, sondern ein mystisch-yogischer Kontemplationstext.

Sarasvati-Stuti

Die Sammlung endet mit einer klar abgegrenzten zehnversigen Sarasvatī-Hymne.

Vers 1
sitavarṇālaṅkāre sarasvati samastavāṅmayādhāre |
kamalajamānasavaraṭe mṛgāṅgadhavale namastubhyam ||

Übersetzung: Verehrung dir, Sarasvatī, weiß geschmückt, Grundlage aller Sprache und Literatur, mondhell und im Geist des lotusgeborenen Brahmā wohnend.

Vers 3
kastvāṃ vinā vivekī vivekavikalasya niṣphalaṃ janma |
tasmādbhārati bhāvināṃ tvameva heturviveke'pi ||

Übersetzung: Wer könnte ohne dich wahrhaft unterscheiden? Ein Leben ohne Viveka bleibt fruchtlos. Darum, Bhāratī, bist du selbst die Ursache von Viveka.

Vers 10
śambhupraṇatāṃ vāṇīṃ bhaktyā yaḥ stauti so'cireṇaiva |
avahitabuddhiprasaraḥ kavirājo jāyate manujaḥ ||

Übersetzung: Wer Vāṇī, die sich vor Śambhu verneigt, in Hingabe preist, dessen konzentrierte Erkenntniskraft entfaltet sich; er wird zum Meister der Dichtung.

Redaktioneller Hinweis zur Übersetzung
Die deutsche Handbuchfassung ordnet und erklärt den sicher lesbaren Ritualablauf. Sie ersetzt keine kritische Edition. Bei beschädigten, verkürzten oder sprachlich gemischten Stellen wird keine freie Rekonstruktion vorgenommen; die vollständigen diplomatischen Sanskrittexte stehen weiter unten.

Spirituelle Bedeutung der Devi Puja

Die vielleicht tiefste Aussage des Rituals steht am Ende:

manasyantargataṃ mantraṃ mantrasyāntargataṃ manaḥ.

Der Schlussvers stellt Mantra und Manas in eine so enge Einheit, dass die äußere Pūjā in eine innere Verehrung übergeht. Äußere Pūjā beginnt mit Sitz, Wasser, Blumen, Licht und Nahrung – und endet in einer inneren Einheit von Geist, Mantra und Devī.

Damit führt das Ritual von:

• äußerer Reinigung;
• über Anrufung und Darbringung;
• durch kosmische Āvaraṇas;
• zu Śaraṇāgati;
• Kṣamā;
• und schließlich innerer Vereinigung.

Vollständiger Sanskrittext: Durgā-/Devī-Pūjā in Umschrift

atha durgāpūjā prārabhyate

oṃ asya śrī-āsanaśodhanamantrasya merupṛṣṭha ṛṣiḥ sutalaṃ chandaḥ kūrmo
devatā āsanaśodhane viniyogaḥ || oṃ prīṃ pṛthivyai ādhāraśaktyai
samālabhanaṃ gandhonamaḥ arghonamaḥ puṣpaṃ namaḥ ||

pṛthvi tvayā dhṛtā lokā devi tvaṃ viṣṇunā dhṛtā |
tvaṃ ca dhāraya māṃ devi pavitraṃ kuru cāsanam ||

śuklāmbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam |
prasannavadanaṃ dhyāyetsarvavighnopaśāntaye ||

abhipretārthasiddhyarthaṃ pūjito yaḥ surairapi |
sarvavighnacchide tasmai gaṇādhipataye namaḥ ||

mahābale mahotsāhe mahābhayavināśini |
pāhi māṃ devi duṣprekṣye śatrūṇāṃ bhayavardhini ||

gururbrahmā gururviṣṇurguruḥ sākṣānmaheśvaraḥ |
gurureva jagatsarvaṃ tasmai śrīgurave namaḥ ||

gurave namaḥ paramagurave namaḥ parameṣṭhine gurave namaḥ paramācāryāya
namaḥ ādyasiddhebhyonamaḥ ||

karanyāsa ||

hrāṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ hrīṃ tarjanībhyāṃ namaḥ hrūṃ
madhyamābhyāṃ namaḥ hraiṃ anāmikābhyāṃ namaḥ hrauṃ
kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ hraḥ karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ ||

ṣaḍaṅganyāsa ||

hrāṃ hṛdayāyanamaḥ hrīṃ śirase svāhā hrūṃ śikhāyai vaṣaṭ hraiṃ
kavacāya hūṁ hrauṃ netrābhyāṃ vauṣaṭ hraḥ astrāya phaṭ ||

apasarpantu te bhūtā ye divi bhuvi saṃsthitāḥ |
ye dikṣu vighnakartāraste naśyantu śivājñayā ||

prāṇāyāmaḥ ||

tīrthe sneyaṃ tīrthameva samānānāṃ bhavati || mā naḥ śaṃsyo aruruṣo
dhūrtiḥ prāṇaṅ martyasya rakṣāṇo brahmaṇaspate ||

vasoḥ pavitramasi śatadhāraṃ vasūnāṃ pavitramasi sahasradhāramayakṣmā
vaḥ prajayā saṃsṛjāmi rāyaspoṣeṇa bahulā bhavanti ||

svātmane śaktisvarūpāya samālabhanaṃ gandhonamaḥ arghonamaḥ puṣpaṃ
namaḥ ||

svaprakāśo mahādīpaḥ sarvatastimirāpahaḥ |
prasīda mama govinda dīpo'yaṃ parikalpitaḥ ||

vanaspatiraso divyo gandhāḍhyo gandhavattamaḥ |
āghreyaḥ sarvadevānāṃ dhūpoyaṃ parikalpitaḥ ||

namo dharmanidhānāya namaḥ svakṛtasākṣiṇe |
namaḥ pratyakṣadevāya bhāskarāya namo namaḥ ||

yatrāsti mātā na pitā na bandhurbhrātāpi no yatra suhṛjjanaśca |
na jñāyate yatra dinaṃ na rātristamātmadīpaṃ śaraṇaṃ prapadye ||

svātmane śaktisvarūpāya dīpadhūpasaṅkalpātsiddhirastu dīpo namaḥ dhūpo
namaḥ ||

oṃ tatsadbrahmā'dya tāvat tithāvadyāmukamāsasyāmukapakṣasya
tithāvamukāyāmātmano vāṅmanaḥkāyopārjitapāpanivāraṇārthaṃ
śrīdevīprītyarthaṃ amukakāmanāsiddhyarthaṃ bhagavatyai amāyai kāmāyai
cārvaṅgyai ṭaṅkadhāriṇyai tārāyai pārvatyai yakṣiṇyai
śrīśārikābhagavatyai śrīśāradābhagavatyai śrīmahārājñībhagavatyai
śrījvālābhagavatyai vrīḍābhagavatyai vaikharībhagavatyai vitastābhagavatyai
gaṅgābhagavatyai yamunābhagavatyai kālikābhagavatyai siddhalakṣmyai
mahālakṣmyai mahātripurasundaryai śailaputryai brahmacāriṇyai kūṣmāṇḍyai
caṇḍaghaṇṭāyai skandamātre siddhidāyai mahāgauryai kālarātryai kātyāyanyai
navadurgābhagavatyai sahasranāmnyai durgādevyai bhavānyai dīponamaḥ
dhūponamaḥ ||

apasavyena ||

oṃ tatsadbrahmādyatāvat0 | pitre pitāmahāya prapitāmahāya

mātre pitāmahyai prapitāmahyai mātāmahāya pramātāmahāya
vṛddhapramātāmahāya mātāmahyai pramātāmahyai vṛddhapramātāmahyai
ityādibhyaḥ dīpaḥ svadhā dhūpaḥ svadhā ||

savyena ||

saṃvvaḥ sṛjāmi hṛdayaṃ saṃsṛṣṭaṃ mano astu vaḥ || 1 || saṃsṛṣṭāstanvaḥ
santu vaḥ saṃsṛṣṭaḥ prāṇo astu vaḥ || 2 || saṃ yyā vaḥ priyāstanvaḥ saṃpriyā
hṛdayāni vaḥ | ātmā vo astu saṃpriyaḥ saṃpriyāstanvo mama || 3 ||

aśvinoḥ prāṇastau te prāṇandattāṃ tena jīva mitrāvaruṇayoḥ prāṇastau te
prāṇandattāṃ tena jīva bṛhaspateḥ prāṇaḥ sa te prāṇandadātu tena jīva ||

devīnyāasa

hrāṃ aṅguṣṭhābhyāṃ nama ityādi ||

bījatrayāya vidmahe tatpradhānāya dhīmahi tannaḥ śaktiḥ pracodayāt || 3 ||

oṃ tatsadbrahma0 | bhagavatyāḥ amāyāḥ kāmāyāḥ
cārvaṅgyāḥ ṭaṅkadhāriṇyāḥ tārāyāḥ pārvatyāḥ yakṣiṇyāḥ
śrīśārikābhagavatyāḥ śrīśāradābhagavatyāḥ
śrīmahārājñībhagavatyāḥ śrījvālābhagavatyāḥ vrīḍābhagavatyāḥ
vaikharībhagavatyāḥ vitastābhagavatyāḥ gaṅgābhagavatyāḥ
yamunābhagavatyāḥ kālikābhagavatyāḥ siddhalakṣmyāḥ mahālakṣmyāḥ
mahātripurasundaryāḥ śailaputryāḥ brahmacāriṇyāḥ kūṣmāṇḍyāḥ
caṇḍaghaṇṭāyāḥ skandamātuḥ siddhidāyāḥ mahāgauryāḥ kālarātryāḥ
kātyāyanyāḥ navadurgābhagavatyāḥ sahasranāmnyāḥ durgādevyāḥ
bhavānyāḥ ātmano vāṅmanaḥkāyopārjitapāpanivāraṇārthaṃ
śrīdevīprītyarthaṃ devīpūjanama'rcāmahaṃ kariṣye oṃ kuruṣva ||

āgaccha tvamamādevi ! bhaktā'śayanivāsini ! |
prītyādattāmāsanaṃ te svāsyatāṃ mama prītaye ||

bhagavatyāḥ amāyāḥ0 | idamāsanaṃ namaḥ ||

bhagavatyai amāyai0 yuṣmānvaḥ pūjayāmi oṃ pūjaya | bhagavatīṃ amāṃ
kāmāṃ cārvaṅgīṃ ṭaṅkadhāriṇīṃ tārāṃ pārvatīṃ yakṣiṇīṃ
śrīśārikābhagavatīṃ śrīśāradābhagavatīṃ śrīmahārājñībhagavatīṃ
śrījvālābhagavatīṃ vrīḍābhagavatīṃ vaikharībhagavatīṃ vitastābhagavatīṃ
gaṅgābhagavatīṃ yamunābhagavatīṃ kālikābhagavatīṃ siddhalakṣmīṃ
mahālakṣmīṃ mahātripurasundarīṃ śailaputrīṃ brahmacāriṇīṃ
kūṣmāṇḍīṃ caṇḍaghaṭāṃ skandamātaraṃ siddhidāṃ mahāgaurīṃ
kālarātrīṃ kātyāyanīṃ navadurgābhagavatīṃ sahasranāmnīṃ durgādevīṃ
bhavānīṃ āvāhayiṣyāmi oṃ āvāhaya || śrīśārike tripurasundari śarmasindho
jvāle'tra rājñi varade'khilaviśvamātaḥ | śarvārdhadehanilaye dhīṣaṇe
madīyāṃ pūjāmimāṃ svaparivārayutā gṛhāṇa || he devi tvaṃ parāśakte
bhaktānugrahakāriṇi | asmaddayānurodhena sannidhiṃ kuru cātra bhoḥ || 3 ||

ityāhūya ca gāyatrīṃ triḥsamuccārya tatvavit |
manasā cintitairdravyairdevīmātmani pūjayet ||
tejorūpāṃ tataḥ kṣiptvā pratimāyāṃ punaryajet ||

yavānvikīrya || prāṇāyāmaḥ |

pādyārthamudakaṃ namaḥ ||

śannodevīrabhiṣṭaya āpo bhavantu pītaye | śaṃyyorabhi sravantu naḥ ||

lājāśca kuṅkumaṃ caiva sarvauṣadhisamanvitam |
darbhāṅkuraṃ jalaṃ caiva pañcāṅgaṃ pādyalakṣaṇam ||

bhagavati pādyaṃ pādyam ||

ehi kāme kāmahartri sveṣṭakāmadughe śive |
bhaktyā pādyaṃ mayā dattaṃ kṣālyatāṃ pādapīṭhikām ||

bhagavatyai amāyai0 pādyaṃnamaḥ |

śeṣaṃ nivārayet || punaḥ |

śanno devī0 ||

āpaḥ kṣīraṃ kuśāgrāṇi ghṛtaṃ ca dadhi taṇḍulāḥ |
yavāḥ siddhyārthakāśceti hyarghyamaṣṭāṅgamucyate ||

bhagavati arghyaṃ arghyaṃ ||

cārvaṅgi tvamihāgaccha satāṃ cārvaṅgadāyini |
mayā'nītamarghyamidaṃ śuddhyetāṃ mukhahastakau ||

bhagavati ame kāme cārvaṅgi ṭaṅkadhāriṇi tāre pārvati yakṣiṇi
śrīśārikābhagavati śrīśāradābhagavati śrīmahārājñībhagavati
śrījvālābhagavati vrīḍābhagavati vaikharībhagavati vitastābhagavati
gaṅgābhagavati yamunābhagavati kālikābhagavati siddhalakṣmīḥ mahālakṣmīḥ
mahātripurasundari śailaputri brahmacāriṇi kūṣmāṇḍi caṇd'ghaṇṭe
skandamātaḥ siddhide mahāgauri kālarātri kātyāyani navadurgābhagavati
sahasranāmni durgādevi bhavāni idaṃ vo'rghyaṃ namaḥ ||

ṭaṅkadhāriṇī tvamehi duṣṭān ṭaṅkairvidhāriṇi |
gṛhāṇācamanaṃ dattaṃ mukhāntarmalamṛṣṭaye |

bhagavatyai0 ācamanīyaṃ namaḥ ||

āgaccha tāre sthāne'smin bhavasāgaratāriṇi |
malotthāpanakaṃ dehātmantrasānaṃ ca svīkuru ||

bhagavatyai0 mantrasnānīyaṃ namaḥ ||

lājāgandhavacaḥ kuṣṭhaṃ vālukaṃ śaṅkhapuṣpakam |
kuṅkumāgurukarpūrān snāne devyāḥ prakalpayet ||

idamapi ca ||

tāmagnivarṇāṃ tapasā jvalantīṃ vairocanīṃ karmaphaleṣu juṣṭām |
durgāṃ devīṃ śaraṇamahaṃ prapadye sutarasitarase namaḥ || 1 ||

agne tvaṃ pārayā navyo asmānsvastibhirati durgāṇi viśvā |
pūśca pṛthvī bahulā na urvī bhavā tokāya tanayāya śaṃyyoḥ || 2 ||

viśvāni no durgahā jātavedaḥ sindhuṃ na nāvā duritātiparṣi |
agne atrivannamasā gṛṇāno'smākaṃ boddhyavitā tanūnām || 3 ||

pṛtanājitaṃ sahamānamugrama'gniṃ huvema paramātsadhasthāt |
sa naḥ parṣadatidurgāṇi viśvākṣāmāddevo ati duritātyagniḥ || 4 ||

pratnohi kamīḍyo adhvareṣu sanācca hotā navyaśca satsi |
svāṃ cāgne tanvaṃ piprayasvāsmabhyaṃ ca saubhagamā yajasva || 5 ||

yadvāgvadantyavicetanāni rāṣṭrī devānāṃ niṣasāda mandrā |
catasra ūrjaṃ duduhe payāṃsi kvasvida'syāḥ paramaṃ jagāma || 6 ||

devīṃ vācamajanayanta devāstāṃ viśvarūpāḥ paśavo vadanti |
sā no mandreṣamūrjaṃ duhānā dhenurvāgasmānupa suṣṭhutaitu || 7 ||

praṇo devī sarasvatī vājebhirvājinīvatī |
dhīnāmavitryavatu || 8 ||

oṃ gāyatryai namaḥ oṃ bhūrbhuvaḥsvaḥ tatsaviturvareṇyaṃ bhargo devasya dhīmahi
dhiyo yo naḥ pracodayāt || 3 || 9 ||

jātavedase sunavāma somamarātīyato nidahāti vedaḥ |
sa naḥ parṣadati durgāṇi viśvā nāveva sindhuṃ duritātyagniḥ || 10 ||

bhagavatyai0 snānāni namaḥ || oṃ namo devebhyaḥ |

kaṃṭhopavītī
svāhā ṛṣibhyaḥ |

apasavyena
svadhā pitṛbhyaḥ |

savyena
ā brahmastambaparyantaṃ brahmāṇḍaṃ sacarācaraṃ jagat tṛpyatu tṛpyatu
tṛpyatu evamastu ||

aiṃklīṃsauḥ hasarakṣamalavaya-ūṃhīṃśrīṃrāṃ

gṛhṇantu caṇḍikābhaktā bhūtāḥ prāsādabāhyagāḥ |
pañcabhūtātmakāḥ pretāste trpyantu sadā vauṣaṭ ||

ehi devi parāśakte bhagavatyamalāśaye |
prakāśaya paraṃ tejo netraspareśena vaiṣṇavi ||

uttiṣṭha dehi śaraṇaṃ bhuvi citramāye hyuttiṣṭha duṣṭakṛtaduḥkhatatiṃ kṛṇīhi |
uttiṣṭha bhaktavaradāyakama'kṣi

dhehi hyuttiṣṭha śokabhayakuñjamidaṃ lunīhi ||

āsanāya namaḥ siṃhāsanāya namaḥ śavāsanāya namaḥ muñcāsanāya
namaḥ jñānāsanāya namaḥ ||

sṛṣṭeradhiṣṭhitibhuvaḥ kimu cāsanaṃ te nānācamatkṛtikṛtaḥ kimu bhūṣaṇaṃ
vā ||
kiṃ deyamasti bhuvanāsupradāyikāyā vācyaṃ kimasti svayameva trayījananyāḥ
||

ehi pārvati śailotthe vastraṃ tvagromakośajam |
nānāvarṇaṃ mayānītaṃ vriyatāṃ cāru bhāvajam ||

bhagavatyai0 vastraṃ parikalpayāmi namaḥ ||

yakṣiṇyehi yajñamātaḥ suvarṇatantunirmitam |
triguṇātma yajñasūtraṃ mayānītaṃ suvīṣṭyatām |
bhagavayai0 yajñopavītaṃ namaḥ ||

śārike tvaṃ vidrumābhe candanāgurukuṅkumaiḥ |
saṃskṛtaṃ tilakaṃ bhāle kriyatāṃ mama prītaye ||

bhagavatyai0 samālabhanaṃ gandhonamaḥ |

he śārade śāstradātri dūrvārghabilvapuṣpavat |
nānāvidhaṃ puṣpajāti prītyānītaṃ sumardyatām ||

oṃ gāṃgaṇapataye namaḥ bhaiṃbhīmarājāya namaḥ kāṃkumārāyanamaḥ |
juṃjāṅgaleśvarāya namaḥ | oṃlaṃ indrāya namaḥ oṃ hrīṃ agnaye namaḥ oṃ
hrīṃ dharmarājāya nair-ṛtaye varuṇāya vāyave namaḥ kuberāya īśānāya
namaḥ brahmaṇe anantāyanamaḥ |

dhūmrārciṣe namaḥ ūṣmāya jvalinyai jvālinyai visphuliṅginyai suśriye
svarūpāya kapilāyai havyavāhanāyai kavyavāhanāya daśakalātmane vahnaye
namaḥ |

tapinyai namaḥ tāpinyai namaḥ dhūmrāyai marīcyai julinyai tathyai suṣumṇāyai
bhogadāyai viśvāyai bodhinyai dhāriṇyai kṣamāyai dvādaśakalātmane
sūryāya namaḥ |

amṛtāyai ānandāyai pūṣāyai

tuṣṭyai puṣṭyai ratyai dhṛtyai śiśinyai caṇḍikāyai kāntyai jyotsnāyai śriyai
prītyai aṅgadāyai pūrṇāyai pūrṇāmṛtāyai ṣoḍaśakalātmaneśaśinenamaḥ |

abhiṣṭasiddhiṃ me dehi śaraṇāgatavatsale |
bhaktyā samarpaye tubhyaṃ prathamāvaraṇārcanam ||

oṃ gurave namaḥ paramaguravenamaḥ parameṣṭhiguravenamaḥ ||

abhīṣṭasi0 dvitīyāvaraṇārcanam | anantanāgarājāyanamaḥ vāsukinā0
kārkoṭanā0 śaṅkhapālanā0 takṣakanā0 kalikanā0 padmanā0
mahāpadmanāgarājāya namaḥ || abhīṣṭa0 tṛtīyāvaraṇārcanam ||
asitāṅgabhairavayutabrāhmyainamaḥ rurubhai0 vaiṣṇavyai caṇḍabhai0 rudrāṇyai
krodhabhai0 nārasiṃhyai unmattabhai0 kaumāryai bhīṣaṇabhai0 cāmuṇḍāyai
kapāleśvarabhai0 vārāhyai saṃhārabhai0 mahālakṣmyainamaḥ || abhīṣṭa0
caturthāvaraṇārcanam || durgāyai namaḥ bhagavatyai amāyai kāmāyai
cārvaṃgyai ṭaṅkadhāriṇyai tārāyai pārvatyai yakṣiṇyai śrīśārikāyai
śrīśāradāyai śrīmahārājñai śrījvālāyai vrīḍāyai vaikharyai vitastāyai
gaṅgāyai yamunāyai kālikāyai siddhalakṣmyai mahātripurasundaryainamaḥ ||
abhīṣṭa0 pañcamāvaraṇārcanam ||

gāyatryai sāvitryai sarasvatyai bālāyai bhuvaneśvaryai ||
abhīṣṭa0 ṣaṣṭhāvaraṇārcanam || vajrāya śaktaye daṇḍāya khaḍgāya pāśāya
dhvajāya gadāyai triśūlāya padmāya cakrāyanamaḥ || abhīṣṭa0
saptamāvaraṇārcanam || agnyādityābhyāṃ varuṇacandramobhyāṃ
kumārabhaumābhyāṃ viṣṇubudhābhyāṃ indrābṛhaspatibhyāṃ sarasvatī
śukrābhyāṃ prajāpatiśanaiścarābhyāṃ gaṇapatirāhubhyāṃ
rudraketubhyāṃ brahmadhruvābhyāṃ anantāgastyābhyāṃ namaḥ ||
parāśaktaye cicchaktaye sahasranāmnyai durgādevyai bhavānyai arghonamaḥ
puṣpaṃ namaḥ ||

mahārājñi rājasevye sājyaṃ guggulasaṃskṛtam |
aṣṭagandhayutaṃ dhūpaṃ mayā nītaṃ sujighryatām ||

bhagavatyai0 dhūpaṃ parikalpayāmi namaḥ ||

ehi jvāle mahājvāle karpūrapīṭhamaṇḍitam |
nānāvarti ratnadīpaṃ mayā dattaṃ prakāśyatām |
bhagavatyai0 ratnadīpaṃ karpūraṃ samarpayāmi namaḥ ||

ehi vrīḍe vītavrīḍe cāmaraṃ picchalairyutam |
sukhavātapradaṃ samyak dattaṃ svīkriyatāmidam ||

bhagavatyai0 cāmaraṃ samarpayāminamaḥ ||

ehi durge parāśakte bhaktyā kaṃkatikāṃ śubhām |
dhvajaṃ chatraṃ vyañjanaṃ ca mayā nītaṃ vibhūṣyatām |

bhagavatyai0 upakaraṇāni samarpayāmi namaḥ ||

he vaikhari viśvamātastvaddṛṣṭyā'darśabimbavat |
bhāti viśvaṃ svayaṃ tvaṃ sā'darśaṃ dattaṃ supaśyatām ||

bhagavatyai0 ādarśaṃ samarpayāmi namaḥ ||

etābhyo devatābhyaḥ dīponamaḥ dhūponamaḥ || saparivārāyāḥ
parāśakterarghyadānādyarcanavidhiḥ sarvaḥ paripūrṇo'stu ||

he vitaste pāpahartri kṣīrājyamadhuśarkaram |
ṣaḍrasāsvāditaṃ bhakṣyaṃ caruṃ nyastaṃ susvādyatām |

bhagavatyai0 caruṃ sa0 ||

ehi gaṅge viṣṇupajje bilvadūrvābjamaṇḍitām |
puṣpāñjalimimāṃ bhaktyā dattāṃ nasyāṃ sujighryatām ||

bhagavatyai0 puṣpāñjali sa0 ||

yamune tvaṃ yamasvasurbhavyakharjūradāḍimam |
drākṣārukāmbarambhādi phalaṃ prattaṃ subhakṣyatām ||

bhagavatyai0 phalaṃ sa0 ||

kālike tvaṃ kokilābhe pūgatāmbūlapānakam |
mukhabhāgandhadaṃ dattaṃ prītyā śvāsaṃ sugandhyatām |

bhagavatyai0 tāmbūlaṃ sama0 ||

siddhalakṣmīḥ viṣṇupatni jñātājñātakṛtāni me |

daśadhaināṃsi dahyantāṃ prakramaikavidhānataḥ ||

oṃ namo bhagavatyai bhagavati prasīda ||

mahālakṣmī māramātarbhuktimuktiphalapradam |
bhaktyā kṛtaṃ praṇāmaṃ te sāṣṭāṅgaṃ svīvidhīyatām ||

ubhābhyāṃ jānubhyāṃ pāṇibhyāmurasā śirasā manasā vacasā ca
namaskāraṃ karomi namaḥ ||

annaṃ namaḥ 2 ājyamājyama'dyadine'dyayathāsaṅkalpāt siddhirastu |
annahīnaṃ kriyāhīnaṃ vidhihīnaṃ dravyahīnaṃ mantrahīnaṃ ca yadgataṃ
tatsarvama'cchindraṃ sampūrṇamastu evamastu || śannodevī0 | bhagavatyai
apośānaṃ namaḥ || punaḥ śannodevī0 | bhagavatyai dakṣiṇāyai
tilahiraṇyarajataniṣkarṣaṃ dadāni || etā devatāḥ sadakṣiṇā'nnena prīyantāṃ
prītāḥ santu ||

naivedyaḥ ||

amṛteśamudrayā'mṛtīkṛtya amṛtamastu amṛtāyatāṃ naivedyam | sāvitrāṇi
sāvitrasya devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo
hastābhyāmādade || bhagavatyai amāyai0 oṃ namo naivedyaṃ nivedayāmi namaḥ ||
yoginībali - (caṭ) || ākāśamātṛbhyo baliṃnamaḥ samālabhanaṃ gandhonamaḥ
arghonamaḥ puṣpaṃ namaḥ ||

devī

durgābhagavatyai phalādisamarpayāmi namaḥ ||

k.etrapāla

kṣāṃkṣetrādhipataye'traṃ namaḥ rāṃ rāṣṭrādhipataye'traṃ namaḥ
sarvābhayavaraprada mayi puṣṭiṃ puṣṭipatirdadātu ||

bījatrayāya vidmahe tatpradhānāya dhīmahi tannaḥ śaktiḥ pracodayāt || 3 ||

oṃ tatsadbrahmādyatāvattithāvadyāmukamāsasyā'mukapakṣasya
tithāvamukāyāṃ bhagavatyāḥ amāyāḥ kāmāyāḥ0 ātmano vāṅmanaḥ
kāyopārjitapāpanivāraṇārthaṃ śrīdevīprītyarthaṃ
devīpūjanamacchidraṃsampūrṇamastu evamastu ||

etābhyo devatābhyo yavodakaṃ namaḥ udakatarpaṇaṃnamaḥ ||

āpannosmi śaraṇyāsi sarvāvasthāsu sarvadā |
bhavāni tvāṃ prapannosmi rakṣa māṃ śaraṇāgatam ||

aparādho bhavatyeva sevakasya pade pade |
kā parā sahate devi kevalaṃ svāminaṃ vinā ||

yaddattaṃ bhaktimātreṇa patraṃ puṣpaṃ phalaṃ jalam |
niveditaṃ ca naivedyaṃ tadgṛhāṇānukampayā ||

āhvānaṃ naiva jānāmi naiva jānāmi pūjanam |
pūjābhāgaṃ na jānāmi kṣamyatāṃ parameśvari ||

ubhābhyāmiti aṣṭāṅgaṃ praṇāmaṃ karominamaḥ ||

tarpaṇaṃ |

namo brahmaṇe namo astvagnaye namaḥ pṛthivyai nama oṣadhībhyaḥ ||
namo vāce namo vācaspataye namo viṣṇave bṛhate kṛṇomi || 3 ||

ityetāsāmeva devatānāṃ salokatāṃ sāyujyaṃ sārṣṭiṃ sāmīpyamāpnoti ya
evaṃ vidvān svādhyāyamadhīte ||

kṣamā prārthanā

svacchasvāntena te bhaktyā mahātripurasundari |
yathābhāvaṃ kṛtāṃ pūjāṃ svīkṛtya viśa svāśrayam ||

manasyantargataṃ mantraṃ mantrasyāntargataṃ manaḥ |
manomantramayaṃ divyamekapuṣpaṃ parā'rcanam ||

iti durgāpūjāsampūrṇā ||

Vollständiger Sanskrittext: Durgā-/Devī-Pūjā in Devanagari

अथ दुर्गापूजा प्रारभ्यते

ओं अस्य श्री-आसनशोधनमन्त्रस्य मेरुपृष्ठ ऋषिः सुतलं छन्दः कूर्मो
देवता आसनशोधने विनियोगः || ओं प्रीं पृथिव्यै आधारशक्त्यै
समालभनं गन्धोनमः अर्घोनमः पुष्पं नमः ||

पृथ्वि त्वया धृता लोका देवि त्वं विष्णुना धृता |
त्वं च धारय मां देवि पवित्रं कुरु चासनम् ||

शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् |
प्रसन्नवदनं ध्यायेत्सर्वविघ्नोपशान्तये ||

अभिप्रेतार्थसिद्ध्यर्थं पूजितो यः सुरैरपि |
सर्वविघ्नच्छिदे तस्मै गणाधिपतये नमः ||

महाबले महोत्साहे महाभयविनाशिनि |
पाहि मां देवि दुष्प्रेक्ष्ये शत्रूणां भयवर्धिनि ||

गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णुर्गुरुः साक्षान्महेश्वरः |
गुरुरेव जगत्सर्वं तस्मै श्रीगुरवे नमः ||

गुरवे नमः परमगुरवे नमः परमेष्ठिने गुरवे नमः परमाचार्याय
नमः आद्यसिद्धेभ्योनमः ||

करन्यास ||

ह्रां अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ह्रीं तर्जनीभ्यां नमः ह्रूं
मध्यमाभ्यां नमः ह्रैं अनामिकाभ्यां नमः ह्रौं
कनिष्ठिकाभ्यां नमः ह्रः करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ||

षडङ्गन्यास ||

ह्रां हृदयायनमः ह्रीं शिरसे स्वाहा ह्रूं शिखायै वषट् ह्रैं
कवचाय हूं ह्रौं नेत्राभ्यां वौषट् ह्रः अस्त्राय फट् ||

अपसर्पन्तु ते भूता ये दिवि भुवि संस्थिताः |
ये दिक्षु विघ्नकर्तारस्ते नश्यन्तु शिवाज्ञया ||

प्राणायामः ||

तीर्थे स्नेयं तीर्थमेव समानानां भवति || मा नः शंस्यो अरुरुषो
धूर्तिः प्राणङ् मर्त्यस्य रक्षाणो ब्रह्मणस्पते ||

वसोः पवित्रमसि शतधारं वसूनां पवित्रमसि सहस्रधारमयक्ष्मा
वः प्रजया संसृजामि रायस्पोषेण बहुला भवन्ति ||

स्वात्मने शक्तिस्वरूपाय समालभनं गन्धोनमः अर्घोनमः पुष्पं
नमः ||

स्वप्रकाशो महादीपः सर्वतस्तिमिरापहः |
प्रसीद मम गोविन्द दीपोऽयं परिकल्पितः ||

वनस्पतिरसो दिव्यो गन्धाढ्यो गन्धवत्तमः |
आघ्रेयः सर्वदेवानां धूपोयं परिकल्पितः ||

नमो धर्मनिधानाय नमः स्वकृतसाक्षिणे |
नमः प्रत्यक्षदेवाय भास्कराय नमो नमः ||

यत्रास्ति माता न पिता न बन्धुर्भ्रातापि नो यत्र सुहृज्जनश्च |
न ज्ञायते यत्र दिनं न रात्रिस्तमात्मदीपं शरणं प्रपद्ये ||

स्वात्मने शक्तिस्वरूपाय दीपधूपसङ्कल्पात्सिद्धिरस्तु दीपो नमः धूपो
नमः ||

ओं तत्सद्ब्रह्माऽद्य तावत् तिथावद्यामुकमासस्यामुकपक्षस्य
तिथावमुकायामात्मनो वाङ्मनःकायोपार्जितपापनिवारणार्थं
श्रीदेवीप्रीत्यर्थं अमुककामनासिद्ध्यर्थं भगवत्यै अमायै कामायै
चार्वङ्ग्यै टङ्कधारिण्यै तारायै पार्वत्यै यक्षिण्यै
श्रीशारिकाभगवत्यै श्रीशारदाभगवत्यै श्रीमहाराज्ञीभगवत्यै
श्रीज्वालाभगवत्यै व्रीडाभगवत्यै वैखरीभगवत्यै वितस्ताभगवत्यै
गङ्गाभगवत्यै यमुनाभगवत्यै कालिकाभगवत्यै सिद्धलक्ष्म्यै
महालक्ष्म्यै महात्रिपुरसुन्दर्यै शैलपुत्र्यै ब्रह्मचारिण्यै कूष्माण्ड्यै
चण्डघण्टायै स्कन्दमात्रे सिद्धिदायै महागौर्यै कालरात्र्यै कात्यायन्यै
नवदुर्गाभगवत्यै सहस्रनाम्न्यै दुर्गादेव्यै भवान्यै दीपोनमः
धूपोनमः ||

अपसव्येन ||

ओं तत्सद्ब्रह्माद्यतावत्० | पित्रे पितामहाय प्रपितामहाय

मात्रे पितामह्यै प्रपितामह्यै मातामहाय प्रमातामहाय
वृद्धप्रमातामहाय मातामह्यै प्रमातामह्यै वृद्धप्रमातामह्यै
इत्यादिभ्यः दीपः स्वधा धूपः स्वधा ||

सव्येन ||

संव्वः सृजामि हृदयं संसृष्टं मनो अस्तु वः || १ || संसृष्टास्तन्वः
सन्तु वः संसृष्टः प्राणो अस्तु वः || २ || सं यया वः प्रियास्तन्वः संप्रिया
हृदयानि वः | आत्मा वो अस्तु संप्रियः संप्रियास्तन्वो मम || ३ ||

अश्विनोः प्राणस्तौ ते प्राणन्दत्तां तेन जीव मित्रावरुणयोः प्राणस्तौ ते
प्राणन्दत्तां तेन जीव बृहस्पतेः प्राणः स ते प्राणन्ददातु तेन जीव ||

देवीन्याअस

ह्रां अङ्गुष्ठाभ्यां नम इत्यादि ||

बीजत्रयाय विद्महे तत्प्रधानाय धीमहि तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् || ३ ||

ओं तत्सद्ब्रह्म० | भगवत्याः अमायाः कामायाः
चार्वङ्ग्याः टङ्कधारिण्याः तारायाः पार्वत्याः यक्षिण्याः
श्रीशारिकाभगवत्याः श्रीशारदाभगवत्याः
श्रीमहाराज्ञीभगवत्याः श्रीज्वालाभगवत्याः व्रीडाभगवत्याः
वैखरीभगवत्याः वितस्ताभगवत्याः गङ्गाभगवत्याः
यमुनाभगवत्याः कालिकाभगवत्याः सिद्धलक्ष्म्याः महालक्ष्म्याः
महात्रिपुरसुन्दर्याः शैलपुत्र्याः ब्रह्मचारिण्याः कूष्माण्ड्याः
चण्डघण्टायाः स्कन्दमातुः सिद्धिदायाः महागौर्याः कालरात्र्याः
कात्यायन्याः नवदुर्गाभगवत्याः सहस्रनाम्न्याः दुर्गादेव्याः
भवान्याः आत्मनो वाङ्मनःकायोपार्जितपापनिवारणार्थं
श्रीदेवीप्रीत्यर्थं देवीपूजनमऽर्चामहं करिष्ये ओं कुरुष्व ||

आगच्छ त्वममादेवि ! भक्ताऽशयनिवासिनि ! |
प्रीत्यादत्तामासनं ते स्वास्यतां मम प्रीतये ||

भगवत्याः अमायाः० | इदमासनं नमः ||

भगवत्यै अमायै० युष्मान्वः पूजयामि ओं पूजय | भगवतीं अमां
कामां चार्वङ्गीं टङ्कधारिणीं तारां पार्वतीं यक्षिणीं
श्रीशारिकाभगवतीं श्रीशारदाभगवतीं श्रीमहाराज्ञीभगवतीं
श्रीज्वालाभगवतीं व्रीडाभगवतीं वैखरीभगवतीं वितस्ताभगवतीं
गङ्गाभगवतीं यमुनाभगवतीं कालिकाभगवतीं सिद्धलक्ष्मीं
महालक्ष्मीं महात्रिपुरसुन्दरीं शैलपुत्रीं ब्रह्मचारिणीं
कूष्माण्डीं चण्डघटां स्कन्दमातरं सिद्धिदां महागौरीं
कालरात्रीं कात्यायनीं नवदुर्गाभगवतीं सहस्रनाम्नीं दुर्गादेवीं
भवानीं आवाहयिष्यामि ओं आवाहय || श्रीशारिके त्रिपुरसुन्दरि शर्मसिन्धो
ज्वालेऽत्र राज्ञि वरदेऽखिलविश्वमातः | शर्वार्धदेहनिलये धीषणे
मदीयां पूजामिमां स्वपरिवारयुता गृहाण || हे देवि त्वं पराशक्ते
भक्तानुग्रहकारिणि | अस्मद्दयानुरोधेन सन्निधिं कुरु चात्र भोः || ३ ||

इत्याहूय च गायत्रीं त्रिःसमुच्चार्य तत्ववित् |
मनसा चिन्तितैर्द्रव्यैर्देवीमात्मनि पूजयेत् ||
तेजोरूपां ततः क्षिप्त्वा प्रतिमायां पुनर्यजेत् ||

यवान्विकीर्य || प्राणायामः |

पाद्यार्थमुदकं नमः ||

शन्नोदेवीरभिष्टय आपो भवन्तु पीतये | शंययोरभि स्रवन्तु नः ||

लाजाश्च कुङ्कुमं चैव सर्वौषधिसमन्वितम् |
दर्भाङ्कुरं जलं चैव पञ्चाङ्गं पाद्यलक्षणम् ||

भगवति पाद्यं पाद्यम् ||

एहि कामे कामहर्त्रि स्वेष्टकामदुघे शिवे |
भक्त्या पाद्यं मया दत्तं क्षाल्यतां पादपीठिकाम् ||

भगवत्यै अमायै० पाद्यंनमः |

शेषं निवारयेत् || पुनः |

शन्नो देवी० ||

आपः क्षीरं कुशाग्राणि घृतं च दधि तण्डुलाः |
यवाः सिद्ध्यार्थकाश्चेति ह्यर्घ्यमष्टाङ्गमुच्यते ||

भगवति अर्घ्यं अर्घ्यं ||

चार्वङ्गि त्वमिहागच्छ सतां चार्वङ्गदायिनि |
मयाऽनीतमर्घ्यमिदं शुद्ध्येतां मुखहस्तकौ ||

भगवति अमे कामे चार्वङ्गि टङ्कधारिणि तारे पार्वति यक्षिणि
श्रीशारिकाभगवति श्रीशारदाभगवति श्रीमहाराज्ञीभगवति
श्रीज्वालाभगवति व्रीडाभगवति वैखरीभगवति वितस्ताभगवति
गङ्गाभगवति यमुनाभगवति कालिकाभगवति सिद्धलक्ष्मीः महालक्ष्मीः
महात्रिपुरसुन्दरि शैलपुत्रि ब्रह्मचारिणि कूष्माण्डि चण्द्ऽघण्टे
स्कन्दमातः सिद्धिदे महागौरि कालरात्रि कात्यायनि नवदुर्गाभगवति
सहस्रनाम्नि दुर्गादेवि भवानि इदं वोऽर्घ्यं नमः ||

टङ्कधारिणी त्वमेहि दुष्टान् टङ्कैर्विधारिणि |
गृहाणाचमनं दत्तं मुखान्तर्मलमृष्टये |

भगवत्यै० आचमनीयं नमः ||

आगच्छ तारे स्थानेऽस्मिन् भवसागरतारिणि |
मलोत्थापनकं देहात्मन्त्रसानं च स्वीकुरु ||

भगवत्यै० मन्त्रस्नानीयं नमः ||

लाजागन्धवचः कुष्ठं वालुकं शङ्खपुष्पकम् |
कुङ्कुमागुरुकर्पूरान् स्नाने देव्याः प्रकल्पयेत् ||

इदमपि च ||

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् |
दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरसितरसे नमः || १ ||

अग्ने त्वं पारया नव्यो अस्मान्स्वस्तिभिरति दुर्गाणि विश्वा |
पूश्च पृथ्वी बहुला न उर्वी भवा तोकाय तनयाय शंययोः || २ ||

विश्वानि नो दुर्गहा जातवेदः सिन्धुं न नावा दुरितातिपर्षि |
अग्ने अत्रिवन्नमसा गृणानोऽस्माकं बोद्ध्यविता तनूनाम् || ३ ||

पृतनाजितं सहमानमुग्रमऽग्निं हुवेम परमात्सधस्थात् |
स नः पर्षदतिदुर्गाणि विश्वाक्षामाद्देवो अति दुरितात्यग्निः || ४ ||

प्रत्नोहि कमीड्यो अध्वरेषु सनाच्च होता नव्यश्च सत्सि |
स्वां चाग्ने तन्वं पिप्रयस्वास्मभ्यं च सौभगमा यजस्व || ५ ||

यद्वाग्वदन्त्यविचेतनानि राष्ट्री देवानां निषसाद मन्द्रा |
चतस्र ऊर्जं दुदुहे पयांसि क्वस्विदऽस्याः परमं जगाम || ६ ||

देवीं वाचमजनयन्त देवास्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति |
सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्मानुप सुष्ठुतैतु || ७ ||

प्रणो देवी सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती |
धीनामवित्र्यवतु || ८ ||

ओं गायत्र्यै नमः ओं भूर्भुवःस्वः तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि
धियो यो नः प्रचोदयात् || ३ || ९ ||

जातवेदसे सुनवाम सोममरातीयतो निदहाति वेदः |
स नः पर्षदति दुर्गाणि विश्वा नावेव सिन्धुं दुरितात्यग्निः || १० ||

भगवत्यै० स्नानानि नमः || ओं नमो देवेभ्यः |

कंठोपवीती
स्वाहा ऋषिभ्यः |

अपसव्येन
स्वधा पितृभ्यः |

सव्येन
आ ब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं ब्रह्माण्डं सचराचरं जगत् तृप्यतु तृप्यतु
तृप्यतु एवमस्तु ||

ऐंक्लींसौः हसरक्षमलवय-ऊंहींश्रींरां

गृह्णन्तु चण्डिकाभक्ता भूताः प्रासादबाह्यगाः |
पञ्चभूतात्मकाः प्रेतास्ते त्र्प्यन्तु सदा वौषट् ||

एहि देवि पराशक्ते भगवत्यमलाशये |
प्रकाशय परं तेजो नेत्रस्परेशेन वैष्णवि ||

उत्तिष्ठ देहि शरणं भुवि चित्रमाये ह्युत्तिष्ठ दुष्टकृतदुःखततिं कृणीहि |
उत्तिष्ठ भक्तवरदायकमऽक्षि

धेहि ह्युत्तिष्ठ शोकभयकुञ्जमिदं लुनीहि ||

आसनाय नमः सिंहासनाय नमः शवासनाय नमः मुञ्चासनाय
नमः ज्ञानासनाय नमः ||

सृष्टेरधिष्ठितिभुवः किमु चासनं ते नानाचमत्कृतिकृतः किमु भूषणं
वा ||
किं देयमस्ति भुवनासुप्रदायिकाया वाच्यं किमस्ति स्वयमेव त्रयीजनन्याः
||

एहि पार्वति शैलोत्थे वस्त्रं त्वग्रोमकोशजम् |
नानावर्णं मयानीतं व्रियतां चारु भावजम् ||

भगवत्यै० वस्त्रं परिकल्पयामि नमः ||

यक्षिण्येहि यज्ञमातः सुवर्णतन्तुनिर्मितम् |
त्रिगुणात्म यज्ञसूत्रं मयानीतं सुवीष्ट्यताम् |
भगवयै० यज्ञोपवीतं नमः ||

शारिके त्वं विद्रुमाभे चन्दनागुरुकुङ्कुमैः |
संस्कृतं तिलकं भाले क्रियतां मम प्रीतये ||

भगवत्यै० समालभनं गन्धोनमः |

हे शारदे शास्त्रदात्रि दूर्वार्घबिल्वपुष्पवत् |
नानाविधं पुष्पजाति प्रीत्यानीतं सुमर्द्यताम् ||

ओं गांगणपतये नमः भैंभीमराजाय नमः कांकुमारायनमः |
जुंजाङ्गलेश्वराय नमः | ओंलं इन्द्राय नमः ओं ह्रीं अग्नये नमः ओं
ह्रीं धर्मराजाय नैर्-ऋतये वरुणाय वायवे नमः कुबेराय ईशानाय
नमः ब्रह्मणे अनन्तायनमः |

धूम्रार्चिषे नमः ऊष्माय ज्वलिन्यै ज्वालिन्यै विस्फुलिङ्गिन्यै सुश्रिये
स्वरूपाय कपिलायै हव्यवाहनायै कव्यवाहनाय दशकलात्मने वह्नये
नमः |

तपिन्यै नमः तापिन्यै नमः धूम्रायै मरीच्यै जुलिन्यै तथ्यै सुषुम्णायै
भोगदायै विश्वायै बोधिन्यै धारिण्यै क्षमायै द्वादशकलात्मने
सूर्याय नमः |

अमृतायै आनन्दायै पूषायै

तुष्ट्यै पुष्ट्यै रत्यै धृत्यै शिशिन्यै चण्डिकायै कान्त्यै ज्योत्स्नायै श्रियै
प्रीत्यै अङ्गदायै पूर्णायै पूर्णामृतायै षोडशकलात्मनेशशिनेनमः |

अभिष्टसिद्धिं मे देहि शरणागतवत्सले |
भक्त्या समर्पये तुभ्यं प्रथमावरणार्चनम् ||

ओं गुरवे नमः परमगुरवेनमः परमेष्ठिगुरवेनमः ||

अभीष्टसि० द्वितीयावरणार्चनम् | अनन्तनागराजायनमः वासुकिना०
कार्कोटना० शङ्खपालना० तक्षकना० कलिकना० पद्मना०
महापद्मनागराजाय नमः || अभीष्ट० तृतीयावरणार्चनम् ||
असिताङ्गभैरवयुतब्राह्म्यैनमः रुरुभै० वैष्णव्यै चण्डभै० रुद्राण्यै
क्रोधभै० नारसिंह्यै उन्मत्तभै० कौमार्यै भीषणभै० चामुण्डायै
कपालेश्वरभै० वाराह्यै संहारभै० महालक्ष्म्यैनमः || अभीष्ट०
चतुर्थावरणार्चनम् || दुर्गायै नमः भगवत्यै अमायै कामायै
चार्वंग्यै टङ्कधारिण्यै तारायै पार्वत्यै यक्षिण्यै श्रीशारिकायै
श्रीशारदायै श्रीमहाराज्ञै श्रीज्वालायै व्रीडायै वैखर्यै वितस्तायै
गङ्गायै यमुनायै कालिकायै सिद्धलक्ष्म्यै महात्रिपुरसुन्दर्यैनमः ||
अभीष्ट० पञ्चमावरणार्चनम् ||

गायत्र्यै सावित्र्यै सरस्वत्यै बालायै भुवनेश्वर्यै ||
अभीष्ट० षष्ठावरणार्चनम् || वज्राय शक्तये दण्डाय खड्गाय पाशाय
ध्वजाय गदायै त्रिशूलाय पद्माय चक्रायनमः || अभीष्ट०
सप्तमावरणार्चनम् || अग्न्यादित्याभ्यां वरुणचन्द्रमोभ्यां
कुमारभौमाभ्यां विष्णुबुधाभ्यां इन्द्राबृहस्पतिभ्यां सरस्वती
शुक्राभ्यां प्रजापतिशनैश्चराभ्यां गणपतिराहुभ्यां
रुद्रकेतुभ्यां ब्रह्मध्रुवाभ्यां अनन्तागस्त्याभ्यां नमः ||
पराशक्तये चिच्छक्तये सहस्रनाम्न्यै दुर्गादेव्यै भवान्यै अर्घोनमः
पुष्पं नमः ||

महाराज्ञि राजसेव्ये साज्यं गुग्गुलसंस्कृतम् |
अष्टगन्धयुतं धूपं मया नीतं सुजिघ्र्यताम् ||

भगवत्यै० धूपं परिकल्पयामि नमः ||

एहि ज्वाले महाज्वाले कर्पूरपीठमण्डितम् |
नानावर्ति रत्नदीपं मया दत्तं प्रकाश्यताम् |
भगवत्यै० रत्नदीपं कर्पूरं समर्पयामि नमः ||

एहि व्रीडे वीतव्रीडे चामरं पिच्छलैर्युतम् |
सुखवातप्रदं सम्यक् दत्तं स्वीक्रियतामिदम् ||

भगवत्यै० चामरं समर्पयामिनमः ||

एहि दुर्गे पराशक्ते भक्त्या कंकतिकां शुभाम् |
ध्वजं छत्रं व्यञ्जनं च मया नीतं विभूष्यताम् |

भगवत्यै० उपकरणानि समर्पयामि नमः ||

हे वैखरि विश्वमातस्त्वद्दृष्ट्याऽदर्शबिम्बवत् |
भाति विश्वं स्वयं त्वं साऽदर्शं दत्तं सुपश्यताम् ||

भगवत्यै० आदर्शं समर्पयामि नमः ||

एताभ्यो देवताभ्यः दीपोनमः धूपोनमः || सपरिवारायाः
पराशक्तेरर्घ्यदानाद्यर्चनविधिः सर्वः परिपूर्णोऽस्तु ||

हे वितस्ते पापहर्त्रि क्षीराज्यमधुशर्करम् |
षड्रसास्वादितं भक्ष्यं चरुं न्यस्तं सुस्वाद्यताम् |

भगवत्यै० चरुं स० ||

एहि गङ्गे विष्णुपज्जे बिल्वदूर्वाब्जमण्डिताम् |
पुष्पाञ्जलिमिमां भक्त्या दत्तां नस्यां सुजिघ्र्यताम् ||

भगवत्यै० पुष्पाञ्जलि स० ||

यमुने त्वं यमस्वसुर्भव्यखर्जूरदाडिमम् |
द्राक्षारुकाम्बरम्भादि फलं प्रत्तं सुभक्ष्यताम् ||

भगवत्यै० फलं स० ||

कालिके त्वं कोकिलाभे पूगताम्बूलपानकम् |
मुखभागन्धदं दत्तं प्रीत्या श्वासं सुगन्ध्यताम् |

भगवत्यै० ताम्बूलं सम० ||

सिद्धलक्ष्मीः विष्णुपत्नि ज्ञाताज्ञातकृतानि मे |

दशधैनांसि दह्यन्तां प्रक्रमैकविधानतः ||

ओं नमो भगवत्यै भगवति प्रसीद ||

महालक्ष्मी मारमातर्भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् |
भक्त्या कृतं प्रणामं ते साष्टाङ्गं स्वीविधीयताम् ||

उभाभ्यां जानुभ्यां पाणिभ्यामुरसा शिरसा मनसा वचसा च
नमस्कारं करोमि नमः ||

अन्नं नमः २ आज्यमाज्यमऽद्यदिनेऽद्ययथासङ्कल्पात् सिद्धिरस्तु |
अन्नहीनं क्रियाहीनं विधिहीनं द्रव्यहीनं मन्त्रहीनं च यद्गतं
तत्सर्वमऽच्छिन्द्रं सम्पूर्णमस्तु एवमस्तु || शन्नोदेवी० | भगवत्यै
अपोशानं नमः || पुनः शन्नोदेवी० | भगवत्यै दक्षिणायै
तिलहिरण्यरजतनिष्कर्षं ददानि || एता देवताः सदक्षिणाऽन्नेन प्रीयन्तां
प्रीताः सन्तु ||

नैवेद्यः ||

अमृतेशमुद्रयाऽमृतीकृत्य अमृतमस्तु अमृतायतां नैवेद्यम् | सावित्राणि
सावित्रस्य देवस्य त्वा सवितुः प्रसवेऽश्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो
हस्ताभ्यामाददे || भगवत्यै अमायै० ओं नमो नैवेद्यं निवेदयामि नमः ||
योगिनीबलि - (चट्) || आकाशमातृभ्यो बलिंनमः समालभनं गन्धोनमः
अर्घोनमः पुष्पं नमः ||

देवी

दुर्गाभगवत्यै फलादिसमर्पयामि नमः ||

क्.एत्रपाल

क्षांक्षेत्राधिपतयेऽत्रं नमः रां राष्ट्राधिपतयेऽत्रं नमः
सर्वाभयवरप्रद मयि पुष्टिं पुष्टिपतिर्ददातु ||

बीजत्रयाय विद्महे तत्प्रधानाय धीमहि तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् || ३ ||

ओं तत्सद्ब्रह्माद्यतावत्तिथावद्यामुकमासस्याऽमुकपक्षस्य
तिथावमुकायां भगवत्याः अमायाः कामायाः० आत्मनो वाङ्मनः
कायोपार्जितपापनिवारणार्थं श्रीदेवीप्रीत्यर्थं
देवीपूजनमच्छिद्रंसम्पूर्णमस्तु एवमस्तु ||

एताभ्यो देवताभ्यो यवोदकं नमः उदकतर्पणंनमः ||

आपन्नोस्मि शरण्यासि सर्वावस्थासु सर्वदा |
भवानि त्वां प्रपन्नोस्मि रक्ष मां शरणागतम् ||

अपराधो भवत्येव सेवकस्य पदे पदे |
का परा सहते देवि केवलं स्वामिनं विना ||

यद्दत्तं भक्तिमात्रेण पत्रं पुष्पं फलं जलम् |
निवेदितं च नैवेद्यं तद्गृहाणानुकम्पया ||

आह्वानं नैव जानामि नैव जानामि पूजनम् |
पूजाभागं न जानामि क्षम्यतां परमेश्वरि ||

उभाभ्यामिति अष्टाङ्गं प्रणामं करोमिनमः ||

तर्पणं |

नमो ब्रह्मणे नमो अस्त्वग्नये नमः पृथिव्यै नम ओषधीभ्यः ||
नमो वाचे नमो वाचस्पतये नमो विष्णवे बृहते कृणोमि || ३ ||

इत्येतासामेव देवतानां सलोकतां सायुज्यं सार्ष्टिं सामीप्यमाप्नोति य
एवं विद्वान् स्वाध्यायमधीते ||

क्षमा प्रार्थना

स्वच्छस्वान्तेन ते भक्त्या महात्रिपुरसुन्दरि |
यथाभावं कृतां पूजां स्वीकृत्य विश स्वाश्रयम् ||

मनस्यन्तर्गतं मन्त्रं मन्त्रस्यान्तर्गतं मनः |
मनोमन्त्रमयं दिव्यमेकपुष्पं पराऽर्चनम् ||

इति दुर्गापूजासम्पूर्णा ||

Vollständiger Mahārājñī-Stava in Umschrift

oṃ mahārājñīstotram ||

oṃ yā dvādaśārkaparimaṇḍitamūrtirekāṃ siṃhāsanasthitimatīmuragairvṛtāṃ
ca |
devīmanakṣagatimīśaratāṃ prapannāṃ tāṃ naumi bhargavapuṣīṃ
paramārtharājñīm || 1 ||

yatpādapaṅkajatale'maramūrdhamaulinyastendranīlamaṇisantatayaḥ patanti |
kiñjalkapānaratamugdhamadhuvratatvaṃ rājñī sadā bhagavatī jananīva
no'vyāt || 2 ||

dvāraṃ yadīyacaraṇāmbujayugmaniryadreṇusmṛtirvivṛtamasti mahodayānām |
ambādhikapraṇayapūritacittavṛttī rājñī śubhaṃ vitanuyānmama sevakasya || 3 ||

dambhaṃ vihāya bhavadaṅghrinatiṃ tanoti yo rājñi ! devi na vimuñcati
muktakāntāṃ |
taṃ rūpahīnamapi kāmamivādhigamya tāṃ tvāṃ natosmya'śaraoṃ
bhavabhārakhinnaḥ || 4 ||

śāntiṃ nināya daśakandharamugrarūpaṃ
yatpādasaddaśanakhāgraluṭhatkirīṭaḥ |
rāmo daśendriyanivṛttividhānadakṣo rājñīṃ natosmya'śaraṇo jagadambikāṃ
tām || 5 ||

arkaprabhā prabalamohatamaḥpraśāntau candradyutirbhavabhayadvipadantabhaṅge |
yā'gneḥ śikhā duritadāruṇadārudāhe rājñīmananyaśaraṇaḥ
praṇamāmyahaṃ tām || 6 ||

kasyāpi rājñi bahubhāgyanidheḥ svarūpaṃ bhāvatkamasti hṛdi
saṃśritasannidhānam |
duṣṭadviṣaddhṛdayapāṭanakṛtyahetuṃ tāṃ tvāṃ tanosmi
natalokasukhapradātrīm || 7 ||

pattirdyulokapativaibhavamādadāti devādhipo'pi nanu pattyanukārameti |
yatprollasannayanayogaviyogabhāvādrājñīṃmahopapadaramyatarāṃ namāmi ||
8 ||

riktatvamāpya ca dhanena yadīyabhakticintāmaṇiṃ vinidadhāti hṛdabjakośe |
nānāvidhābhimatasiddhikaraṃ manuṣyo rājñīṃ namāmi
bhavavārighitāriṇīṃ tām || 9 ||

martyāḥ śacīsahacarīkucakuḍmalāgrasparśocitaṃ karasarojamavāpnuvanti |
yatpādayoḥ sakṛdupāhitapuṣpaūjāstāṃ śarmadāmanudinaṃ praṇamāmi
rājñīm || 10 ||

ḍimbo'pi pūrvasukṛtāmṛtasiktacitto dhyānasthayaccaraṇabhaktisukalpavīrut |
abhyetyabhīṣṭaphalasaṃgrahabhājanatvaṃ rājñī tanotu śubhatantumaharniśaṃ
sā || 11 ||

tāpaḥ prayāti vilayaṃ narakābhiṣaṅgajāto yadarcanasudhārasasārasekāt |
jantorabodhakṛtaduṣkṛtabhagnamūrte rājñī ripūndalayatānmama santataṃ sā ||
12 ||

mūlacchidākaraṇakāraṇamaṅghripadmayugmasmṛterbhagavati
prabhavo'nubhāvaḥ |
saṃsārapādapatatestava devi yasyā bhūyānmadīyahṛdayāhitasannidhiḥ sā || 13
||

tīvraḥ pratāpa iha duḥsahatāṃ prayāti yanmūrticintananutiprabhavātprabhāvāt |
dhanyasya kasyacidapi kṣitipālamaule rājñīṃ dayārasanidhiṃ praṇamāmyahaṃ
tām || 14 ||

reṇuryadaṅghrikamalaprabhavaḥ prayāti preteśabhṛtyanayanāndhyanimittabhāvam
|
citraṃ svabhaktanayane bhajate'ñjanatvaṃ rājñīṃ samastaripunirdalanāya vande
|| 15 ||

meghatvamīhitapayodharavṛṣṭidāne yanmūrtireti caraṇau smaratāṃ smṛtaiva |
asmākavairinivahaṃ nayatādvināśaṃ rājñī trilokajananī khalu nirvilambam || 16
||

kāmī yadīyanayanāñcalapūtadeho mantraṃ vinauṣadhamṛte maṇimantareṇa |
kṣipraṃ hi saṃvananameṇadṛśāṃ karoti rājñī mamāntaranurañjatu
vāñchitena || 17 ||

sindhoravāpya taṭamarcananāma yasyā gīrvāṇadurlabhasudhārasasāramayyāḥ |
yogī prayāti parilaṅghya bhavābdhipāraṃ rājñī sadā śubhatatiṃ pradadātu
mahyam || 18 ||

hālāhalaṃ sma giriśo vidadhāti hīnaśaktiṃ svakaṇṭhagatamaṅghinataḥ
surendraḥ |
yaddarśanāmṛtabharaprabhavātprasādādrājñī vitārayatu
saṃsṛtisāgarānmām || 19 ||

sarpādhipo bhavati yadguṇakīrtaneṣu śakto na vāgdaśaśatadvayasaṃyutopi |
svātmīyabhaktajanavāñchitadānadakṣā sā sarvaśatrudalanaṃ vidadhātu
rājñī || 20 ||

naśyatyananyaśaraṇasya narasya yasyā dhyānaprabhāparivṛdhodayasaṅgamena |
nīhārarāśirabhito vṛjinābhidhānaḥ sā maṅgalaṃ trijagatāṃ vidadhātu
rājñī || 21 ||

sthityā sthitiṃ kamalajā yadanugrahasya vāgdevatā ca vidadhāti gṛhe mukhe ca |
martyasya tīvratarabhaktisamanvitasya rājñī dadātu śubhasantatimāśu mahyam ||
22 ||

tiryaggaṇāda'hamavaimi vicāraśūnyaṃ taṃ mānavaṃ
yadabhivandanasaukhyaleśam |
svapnepi na spṛśati jātu yadīyacittaṃ rājñī svabhaktajanamaṅgaladā'stu nityam
|| 23 ||

mantraṃ yadīyamabhivāñchitadaṃ paṭhitvā martyaḥ prabhāvasahitaḥ
spṛhaṇīyatāyāḥ |
pātrībhavatyamaravāravilāsinīnāṃ durvārapāpadalanaṃ vidadhātu rājñī ||
24 ||

tīkṣṇadyutiḥ śatasahasratanutvametya yattejasā tulayituṃ kaṇamapya'śaktaḥ |
rājñī tathāvidhasavismayadurnirīkṣyatejonvitā jayatu maṅgalakāriṇī sā || 25 ||

muktā bhavantya'calapūrvasvakarmameghamuktāḥpralabhya
yadupāsanabhaktiśukteḥ |
madhyaṃ kadācida'ṇavo bahulodbhavānte kuryācchubhaṃ nirupamaṃ svajanasya
rājñī || 26 ||

raśmiḥ sahasrakiraṇasya karālapaṅkasaṃśoṣaṇe himakarasya rucirvikāse |
kāvyotpalasya nanu yaccaraṇābjasevā rājñīṃ vipakṣadamanīṃ
praṇamāmyahaṃ tām || 27 ||

gāyanti sarvadharaṇīdharakandarāsu nityaṃ suparvahariṇīnayanāsamūhāḥ |

kṣemāya yaccaraṇamadbhutamantahīna. rājñīṃ smarāmi manasā duritāpahatyai
|| 28 ||

vṛkṣā yadarcanavidhāvupayogamīyuḥ puṣpaiḥ
sugandhahṛtabhṛṅgakadambakairye |
nāke'dya kalpataravaśca ta eva santi rājñī vapurmama niṣiñcatu bhāgyavarṣaiḥ
|| 29 ||

tā niṣpatanti nari tatra khalekapotanyāyena bhāgyabharabhāgini siddhayo'ṣṭau |
yaḥ sarvadā bhajati rājñi tavāṅghriyugmaṃ sā tvaṃ mamārdrakaruṇā bhava
suprasannā || 30 ||

cāmīkaraprakaramarthigaṇāya yasyāḥ proddiśya nāma manujo hi dadāti bhaktaḥ
|
yaḥ sa prayāti kanakādrigṛhādhipatyaṃ rājñī bhavatvakhilalokahitā sadaiva || 31
||

devālayādapi paraṃ padamāmananti kāśmīradeśamālekṣaṇayugmayuktāḥ |
mūrtyantarānvitayadīyapadāravindadvandvārpaṇādbhavatu sā vibhavāya
rājñī || 32 ||

vītānyavastunivahaspṛhayā kṛtā yatpādābjayorjanatayā bhajatāṃ praṇāmāḥ |
nāśāya bhāvijananaprakarasya rājñī kalyāṇamantarahitaṃ pradadātu mahyam ||
33 ||

manyūtkaṭabhrukuṭivaktramavekṣya yasyāḥ kālo'ṅghrinamraśirasāṃ sahati
svarūpam |
draṣṭuṃ na duḥsahagirīśavilocanāgniśaṅkāyuto bhavatu me śubhadāstu
rājñī || 34 ||

narnarti ramyakararaṅgatale naṭo yatpādābjanamraśirasaḥ subhaṭasya khaḍgaḥ |
saṅgāmanirdalitaśatruyajārjitaśrī rājñī karotu madadhīnamaśeṣaśarma || 35 ||

kṣatravrajo'tibaladakṣiṇabāhukośakṛṣṭāsimandaraviloḍitasaṃgarābdhiḥ |
lakṣmīṃ parāṃ bhajati yaccaraṇaprasādāllakṣmīṃ janāya bhajate pradadātu
rājñī || 36 ||

gaṅgāditīrthajalapūtaśarīrayaṣṭiryaḥ pūrvajanmani yamānniyamāṃśca seve |

bhāatkabhaktiviṣayaṃ bhajate sa eva dūrīkṛtākhilabhayāṃ praṇamāmi
rājñīm || 37 ||

tigmāṃśumagnimanilaṃ kṣitimambu candramātmānamabhramapi
yattanumāmananti |
rājñīṃ samastaduritāpahṛtipragalbhāṃ bhargābdhinirjharanadīṃ satataṃ
smarāmi || 38 ||

mīnadhvajo nanu babhūva yadīyadṛṣṭipīyūṣavṛṣṭimadhigamya vilabdhajīvaḥ |
bhūteśabhālanayanānaladagdhadeho rājñīṃ prasādasumukhīṃ
praṇamāmyahaṃ tām || 39 ||

śvabhraṃ parāpatati duṣkṛtasāraṇī yaddhyānācalendrapari'ddhapuraḥ
prayāṇā |
rājñīṃ bhaje ravijakiṅkarabhītibhaṅgadānodyatāṃ
hṛdayasannihitānukampām || 40 ||

rajjurvimārgagatabhaktakarāvalambe yatpādapaṅkajanatirjagati prasiddhā |
rājñīmapārataraduṣkṛtakaksyabhāradāhe davānalaśikhāṃ praṇamāmi nityam
|| 41 ||

tāṃ helayaiva gatimeti yadaṅghrinamraḥ patyuḥ patenmakhalihāmapi netramārgam
|
svapne na yā kaṭhinapāpatamovināśanityoditāryamaruciṃ praṇamāmi rājñīm
|| 42 ||

prāṇo na karkaśakṛtāntadhṛtāvalepapāśoragendrakavalatvamupaiti jantoḥ |
yadbhaktitārkṣatanusaṃśritamānasasya rājñī mudaṃ vitanuyātsvajanasya
tūrṇam || 43 ||

paṅgurgṛhāṅgaṇagataḥ pavano'ntarāyanāmā yadaṅghriyuganamratanornarasya
|
kīnāśalokadalanodyamadakṣaśaktiṃ rājñīmanantakaruṇābdhimupāsmahe tām
|| 44 ||

nānākṛtirvilayameti bhavābhidhāno yakṣo yadaṅghrinatibhāskarabhānuyogāt |
martyasya śraddhamanasaḥ satataṃ smarāmi tasyā ahaṃ padasarojarajāṃsi
rājñyāḥ || 45 ||

tārādhipadyutiranārataśokakokasaṃyoganāśanavidhau smṛtirasti yasyāḥ |
pāpakṣayāya nijamūrdhni karomyahaṃ
tadrājñīpadāmbujaygotthitareṇupuñjam || 46 ||

naurdīrghadurgatisarastaraṇonmukhānāṃ yatpādapaṅkajayugapraṇatirnarāṇām |
kaśmīrapaṇḍitamanoracitapratiṣṭhāṃ vāgdevatātanumupaimyahamāśu
rājñīm || 47 ||

mithyā vyayaṃ paritanoti dhanasya mūḍho yajñakriyāvitaraṇacchalayuktacetāḥ |
satyāṃ yadaṅghrivinatau śubhakāmadāyāṃ rājñīpadābjayugalaṃ śaraṇaṃ
śrayāmi || 48 ||

bhāgīrathīsalilasantatirugrarūpāṃ tāpaprabhūtimapi yāṃ grasituṃ na śaktā |
tāṃ helayā glapayati smṛtireva yasyā rājñī mahāduritabhārama'pākarotu || 49
||

gaṇḍasthalāni sudṛśāṃ tridivālayānāṃ vaśyānyavaśyamacireṇa karoti
yasyāḥ | pādasmṛtirhi nijabhaktanakhakṣatānāṃ mathnātva'mandaduritāni
mamāśu rājñī || 50 ||

vandārulokanilayeṣu karoti padmāvāhadvipo hi vasatiṃ sthiratāṃ gṛhītvā |
yatpādapaṅkajayugotthitareṇupuñjayogāddhitaṃ trijagatāṃ pratanotu rājñī ||
51 ||

puṣṇāti vaibhavamapākurute vipattiṃ duḥkhāni hanti vṛjinaṃ harati smṛtā yā |
pādāmbujanmayugalagrata eva rājñyā ādhārahīnataradaṇḍanibhaṃ patāmi ||
52 ||

ṣaḍbhirmukhairgajamukhāsyakṛtānucaryaiḥ stautīkṣyate ca nayanaprakaraiḥ
kumāraḥ |
yāṃ dvādaśārkavapuṣīṃ dhṛtasaptalokarakṣāṃ nivārayatu bhaktabhayāni
rājñī || 53 ||

pathyaṃ bhiṣagbhiranadhītacaraṃ samastairdūraṃ mahauṣadhigaṇācca
yadaṅghrisevā |
durvārarogagurubhārajuṣāṃ janānāṃ rājñī vināśayatu bhaktajanāmayaṃ
sā || 54 ||

rambhāmukhaṃ bhavati naiva sukhāya
jantoryadbhaktinākavanitābahubhogabhājaḥ |
suduṣṭapūrvajananāntarasañcitāni rājñī vicūrṇayatu me duritāni nityam || 55 ||

mānyaṃ padaṃ samupayāti sa vandivaktrasatsthāvarāvanisamarpitakīrtibījaḥ |
yo nityamarcati tavāṅghrimananyakarmā herājñi mātara'śubhātparipāhi sā
mām || 56 ||

arthānprakāśayati dīpaśikheva dīprā yā dhyāyināṃ dahati
pāpapataṅgapaṅktim |
dhyānābhidhaṃ kirati kajjalajālamakṣṇoraṃho hinastu mama sā praṇatasya
rājñī || 57 ||

rājñāṃ śiro luṭhati pādatalā'nutānāṃ viśvambhareśaśirasāṃ
vilasatkirīṭam |
pāde yadīyacaraṇasmaraṇāyuṣastāṃ rājñīṃ bhayāpahṛtaye praṇamāmi
nityam || 58 ||

no yasmin paṭhite mano'rhati nṛṇāmātaṅkaśaṃkāṅkanaṃ

guptād guptatarāmihāśayadiśaṃ no doṣarāśiḥ spṛśet |

yuktiḥ sindhusutāvaśīkṛtividhau heturvacodevatāprāptau paṇḍitakṛṣṇakena sa
mahārājñyāḥ stavo nirmitaḥ || 59 ||

iti śrīpaṇḍitakṛṣṇakaviracitaḥ śrīmahārājñīstavaḥ sampūrṇaḥ ||

Vollständiger Mahārājñī-Stava in Devanagari

ओं महाराज्ञीस्तोत्रम् ||

ओं या द्वादशार्कपरिमण्डितमूर्तिरेकां सिंहासनस्थितिमतीमुरगैर्वृतां
च |
देवीमनक्षगतिमीशरतां प्रपन्नां तां नौमि भर्गवपुषीं
परमार्थराज्ञीम् || १ ||

यत्पादपङ्कजतलेऽमरमूर्धमौलिन्यस्तेन्द्रनीलमणिसन्ततयः पतन्ति |
किञ्जल्कपानरतमुग्धमधुव्रतत्वं राज्ञी सदा भगवती जननीव
नोऽव्यात् || २ ||

द्वारं यदीयचरणाम्बुजयुग्मनिर्यद्रेणुस्मृतिर्विवृतमस्ति महोदयानाम् |
अम्बाधिकप्रणयपूरितचित्तवृत्ती राज्ञी शुभं वितनुयान्मम सेवकस्य || ३ ||

दम्भं विहाय भवदङ्घ्रिनतिं तनोति यो राज्ञि ! देवि न विमुञ्चति
मुक्तकान्तां |
तं रूपहीनमपि काममिवाधिगम्य तां त्वां नतोस्म्यऽशरओं
भवभारखिन्नः || ४ ||

शान्तिं निनाय दशकन्धरमुग्ररूपं
यत्पादसद्दशनखाग्रलुठत्किरीटः |
रामो दशेन्द्रियनिवृत्तिविधानदक्षो राज्ञीं नतोस्म्यऽशरणो जगदम्बिकां
ताम् || ५ ||

अर्कप्रभा प्रबलमोहतमःप्रशान्तौ चन्द्रद्युतिर्भवभयद्विपदन्तभङ्गे |
याऽग्नेः शिखा दुरितदारुणदारुदाहे राज्ञीमनन्यशरणः
प्रणमाम्यहं ताम् || ६ ||

कस्यापि राज्ञि बहुभाग्यनिधेः स्वरूपं भावत्कमस्ति हृदि
संश्रितसन्निधानम् |
दुष्टद्विषद्धृदयपाटनकृत्यहेतुं तां त्वां तनोस्मि
नतलोकसुखप्रदात्रीम् || ७ ||

पत्तिर्द्युलोकपतिवैभवमाददाति देवाधिपोऽपि ननु पत्त्यनुकारमेति |
यत्प्रोल्लसन्नयनयोगवियोगभावाद्राज्ञींमहोपपदरम्यतरां नमामि ||
८ ||

रिक्तत्वमाप्य च धनेन यदीयभक्तिचिन्तामणिं विनिदधाति हृदब्जकोशे |
नानाविधाभिमतसिद्धिकरं मनुष्यो राज्ञीं नमामि
भववारिघितारिणीं ताम् || ९ ||

मर्त्याः शचीसहचरीकुचकुड्मलाग्रस्पर्शोचितं करसरोजमवाप्नुवन्ति |
यत्पादयोः सकृदुपाहितपुष्पऊजास्तां शर्मदामनुदिनं प्रणमामि
राज्ञीम् || १० ||

डिम्बोऽपि पूर्वसुकृतामृतसिक्तचित्तो ध्यानस्थयच्चरणभक्तिसुकल्पवीरुत् |
अभ्येत्यभीष्टफलसंग्रहभाजनत्वं राज्ञी तनोतु शुभतन्तुमहर्निशं
सा || ११ ||

तापः प्रयाति विलयं नरकाभिषङ्गजातो यदर्चनसुधारससारसेकात् |
जन्तोरबोधकृतदुष्कृतभग्नमूर्ते राज्ञी रिपून्दलयतान्मम सन्ततं सा ||
१२ ||

मूलच्छिदाकरणकारणमङ्घ्रिपद्मयुग्मस्मृतेर्भगवति
प्रभवोऽनुभावः |
संसारपादपततेस्तव देवि यस्या भूयान्मदीयहृदयाहितसन्निधिः सा || १३
||

तीव्रः प्रताप इह दुःसहतां प्रयाति यन्मूर्तिचिन्तननुतिप्रभवात्प्रभावात् |
धन्यस्य कस्यचिदपि क्षितिपालमौले राज्ञीं दयारसनिधिं प्रणमाम्यहं
ताम् || १४ ||

रेणुर्यदङ्घ्रिकमलप्रभवः प्रयाति प्रेतेशभृत्यनयनान्ध्यनिमित्तभावम्
|
चित्रं स्वभक्तनयने भजतेऽञ्जनत्वं राज्ञीं समस्तरिपुनिर्दलनाय वन्दे
|| १५ ||

मेघत्वमीहितपयोधरवृष्टिदाने यन्मूर्तिरेति चरणौ स्मरतां स्मृतैव |
अस्माकवैरिनिवहं नयताद्विनाशं राज्ञी त्रिलोकजननी खलु निर्विलम्बम् || १६
||

कामी यदीयनयनाञ्चलपूतदेहो मन्त्रं विनौषधमृते मणिमन्तरेण |
क्षिप्रं हि संवननमेणदृशां करोति राज्ञी ममान्तरनुरञ्जतु
वाञ्छितेन || १७ ||

सिन्धोरवाप्य तटमर्चननाम यस्या गीर्वाणदुर्लभसुधारससारमययाः |
योगी प्रयाति परिलङ्घ्य भवाब्धिपारं राज्ञी सदा शुभततिं प्रददातु
मह्यम् || १८ ||

हालाहलं स्म गिरिशो विदधाति हीनशक्तिं स्वकण्ठगतमङ्घिनतः
सुरेन्द्रः |
यद्दर्शनामृतभरप्रभवात्प्रसादाद्राज्ञी वितारयतु
संसृतिसागरान्माम् || १९ ||

सर्पाधिपो भवति यद्गुणकीर्तनेषु शक्तो न वाग्दशशतद्वयसंयुतोपि |
स्वात्मीयभक्तजनवाञ्छितदानदक्षा सा सर्वशत्रुदलनं विदधातु
राज्ञी || २० ||

नश्यत्यनन्यशरणस्य नरस्य यस्या ध्यानप्रभापरिवृधोदयसङ्गमेन |
नीहारराशिरभितो वृजिनाभिधानः सा मङ्गलं त्रिजगतां विदधातु
राज्ञी || २१ ||

स्थित्या स्थितिं कमलजा यदनुग्रहस्य वाग्देवता च विदधाति गृहे मुखे च |
मर्त्यस्य तीव्रतरभक्तिसमन्वितस्य राज्ञी ददातु शुभसन्ततिमाशु मह्यम् ||
२२ ||

तिर्यग्गणादऽहमवैमि विचारशून्यं तं मानवं
यदभिवन्दनसौख्यलेशम् |
स्वप्नेपि न स्पृशति जातु यदीयचित्तं राज्ञी स्वभक्तजनमङ्गलदाऽस्तु नित्यम्
|| २३ ||

मन्त्रं यदीयमभिवाञ्छितदं पठित्वा मर्त्यः प्रभावसहितः
स्पृहणीयतायाः |
पात्रीभवत्यमरवारविलासिनीनां दुर्वारपापदलनं विदधातु राज्ञी ||
२४ ||

तीक्ष्णद्युतिः शतसहस्रतनुत्वमेत्य यत्तेजसा तुलयितुं कणमप्यऽशक्तः |
राज्ञी तथाविधसविस्मयदुर्निरीक्ष्यतेजोन्विता जयतु मङ्गलकारिणी सा || २५ ||

मुक्ता भवन्त्यऽचलपूर्वस्वकर्ममेघमुक्ताःप्रलभ्य
यदुपासनभक्तिशुक्तेः |
मध्यं कदाचिदऽणवो बहुलोद्भवान्ते कुर्याच्छुभं निरुपमं स्वजनस्य
राज्ञी || २६ ||

रश्मिः सहस्रकिरणस्य करालपङ्कसंशोषणे हिमकरस्य रुचिर्विकासे |
काव्योत्पलस्य ननु यच्चरणाब्जसेवा राज्ञीं विपक्षदमनीं
प्रणमाम्यहं ताम् || २७ ||

गायन्ति सर्वधरणीधरकन्दरासु नित्यं सुपर्वहरिणीनयनासमूहाः |

क्षेमाय यच्चरणमद्भुतमन्तहीन. राज्ञीं स्मरामि मनसा दुरितापहत्यै
|| २८ ||

वृक्षा यदर्चनविधावुपयोगमीयुः पुष्पैः
सुगन्धहृतभृङ्गकदम्बकैर्ये |
नाकेऽद्य कल्पतरवश्च त एव सन्ति राज्ञी वपुर्मम निषिञ्चतु भाग्यवर्षैः
|| २९ ||

ता निष्पतन्ति नरि तत्र खलेकपोतन्यायेन भाग्यभरभागिनि सिद्धयोऽष्टौ |
यः सर्वदा भजति राज्ञि तवाङ्घ्रियुग्मं सा त्वं ममार्द्रकरुणा भव
सुप्रसन्ना || ३० ||

चामीकरप्रकरमर्थिगणाय यस्याः प्रोद्दिश्य नाम मनुजो हि ददाति भक्तः
|
यः स प्रयाति कनकाद्रिगृहाधिपत्यं राज्ञी भवत्वखिललोकहिता सदैव || ३१
||

देवालयादपि परं पदमामनन्ति काश्मीरदेशमालेक्षणयुग्मयुक्ताः |
मूर्त्यन्तरान्वितयदीयपदारविन्दद्वन्द्वार्पणाद्भवतु सा विभवाय
राज्ञी || ३२ ||

वीतान्यवस्तुनिवहस्पृहया कृता यत्पादाब्जयोर्जनतया भजतां प्रणामाः |
नाशाय भाविजननप्रकरस्य राज्ञी कल्याणमन्तरहितं प्रददातु मह्यम् ||
३३ ||

मन्यूत्कटभ्रुकुटिवक्त्रमवेक्ष्य यस्याः कालोऽङ्घ्रिनम्रशिरसां सहति
स्वरूपम् |
द्रष्टुं न दुःसहगिरीशविलोचनाग्निशङ्कायुतो भवतु मे शुभदास्तु
राज्ञी || ३४ ||

नर्नर्ति रम्यकररङ्गतले नटो यत्पादाब्जनम्रशिरसः सुभटस्य खड्गः |
सङ्गामनिर्दलितशत्रुयजार्जितश्री राज्ञी करोतु मदधीनमशेषशर्म || ३५ ||

क्षत्रव्रजोऽतिबलदक्षिणबाहुकोशकृष्टासिमन्दरविलोडितसंगराब्धिः |
लक्ष्मीं परां भजति यच्चरणप्रसादाल्लक्ष्मीं जनाय भजते प्रददातु
राज्ञी || ३६ ||

गङ्गादितीर्थजलपूतशरीरयष्टिर्यः पूर्वजन्मनि यमान्नियमांश्च सेवे |

भाअत्कभक्तिविषयं भजते स एव दूरीकृताखिलभयां प्रणमामि
राज्ञीम् || ३७ ||

तिग्मांशुमग्निमनिलं क्षितिमम्बु चन्द्रमात्मानमभ्रमपि
यत्तनुमामनन्ति |
राज्ञीं समस्तदुरितापहृतिप्रगल्भां भर्गाब्धिनिर्झरनदीं सततं
स्मरामि || ३८ ||

मीनध्वजो ननु बभूव यदीयदृष्टिपीयूषवृष्टिमधिगम्य विलब्धजीवः |
भूतेशभालनयनानलदग्धदेहो राज्ञीं प्रसादसुमुखीं
प्रणमाम्यहं ताम् || ३९ ||

श्वभ्रं परापतति दुष्कृतसारणी यद्ध्यानाचलेन्द्रपरिऽद्धपुरः
प्रयाणा |
राज्ञीं भजे रविजकिङ्करभीतिभङ्गदानोद्यतां
हृदयसन्निहितानुकम्पाम् || ४० ||

रज्जुर्विमार्गगतभक्तकरावलम्बे यत्पादपङ्कजनतिर्जगति प्रसिद्धा |
राज्ञीमपारतरदुष्कृतकक्स्यभारदाहे दवानलशिखां प्रणमामि नित्यम्
|| ४१ ||

तां हेलयैव गतिमेति यदङ्घ्रिनम्रः पत्युः पतेन्मखलिहामपि नेत्रमार्गम्
|
स्वप्ने न या कठिनपापतमोविनाशनित्योदितार्यमरुचिं प्रणमामि राज्ञीम्
|| ४२ ||

प्राणो न कर्कशकृतान्तधृतावलेपपाशोरगेन्द्रकवलत्वमुपैति जन्तोः |
यद्भक्तितार्क्षतनुसंश्रितमानसस्य राज्ञी मुदं वितनुयात्स्वजनस्य
तूर्णम् || ४३ ||

पङ्गुर्गृहाङ्गणगतः पवनोऽन्तरायनामा यदङ्घ्रियुगनम्रतनोर्नरस्य
|
कीनाशलोकदलनोद्यमदक्षशक्तिं राज्ञीमनन्तकरुणाब्धिमुपास्महे ताम्
|| ४४ ||

नानाकृतिर्विलयमेति भवाभिधानो यक्षो यदङ्घ्रिनतिभास्करभानुयोगात् |
मर्त्यस्य श्रद्धमनसः सततं स्मरामि तस्या अहं पदसरोजरजांसि
राज्ञ्याः || ४५ ||

ताराधिपद्युतिरनारतशोककोकसंयोगनाशनविधौ स्मृतिरस्ति यस्याः |
पापक्षयाय निजमूर्ध्नि करोम्यहं
तद्राज्ञीपदाम्बुजयगोत्थितरेणुपुञ्जम् || ४६ ||

नौर्दीर्घदुर्गतिसरस्तरणोन्मुखानां यत्पादपङ्कजयुगप्रणतिर्नराणाम् |
कश्मीरपण्डितमनोरचितप्रतिष्ठां वाग्देवतातनुमुपैम्यहमाशु
राज्ञीम् || ४७ ||

मिथ्या व्ययं परितनोति धनस्य मूढो यज्ञक्रियावितरणच्छलयुक्तचेताः |
सत्यां यदङ्घ्रिविनतौ शुभकामदायां राज्ञीपदाब्जयुगलं शरणं
श्रयामि || ४८ ||

भागीरथीसलिलसन्ततिरुग्ररूपां तापप्रभूतिमपि यां ग्रसितुं न शक्ता |
तां हेलया ग्लपयति स्मृतिरेव यस्या राज्ञी महादुरितभारमऽपाकरोतु || ४९
||

गण्डस्थलानि सुदृशां त्रिदिवालयानां वश्यान्यवश्यमचिरेण करोति
यस्याः | पादस्मृतिर्हि निजभक्तनखक्षतानां मथ्नात्वऽमन्ददुरितानि
ममाशु राज्ञी || ५० ||

वन्दारुलोकनिलयेषु करोति पद्मावाहद्विपो हि वसतिं स्थिरतां गृहीत्वा |
यत्पादपङ्कजयुगोत्थितरेणुपुञ्जयोगाद्धितं त्रिजगतां प्रतनोतु राज्ञी ||
५१ ||

पुष्णाति वैभवमपाकुरुते विपत्तिं दुःखानि हन्ति वृजिनं हरति स्मृता या |
पादाम्बुजन्मयुगलग्रत एव राज्ञ्या आधारहीनतरदण्डनिभं पतामि ||
५२ ||

षड्भिर्मुखैर्गजमुखास्यकृतानुचर्यैः स्तौतीक्ष्यते च नयनप्रकरैः
कुमारः |
यां द्वादशार्कवपुषीं धृतसप्तलोकरक्षां निवारयतु भक्तभयानि
राज्ञी || ५३ ||

पथ्यं भिषग्भिरनधीतचरं समस्तैर्दूरं महौषधिगणाच्च
यदङ्घ्रिसेवा |
दुर्वाररोगगुरुभारजुषां जनानां राज्ञी विनाशयतु भक्तजनामयं
सा || ५४ ||

रम्भामुखं भवति नैव सुखाय
जन्तोर्यद्भक्तिनाकवनिताबहुभोगभाजः |
सुदुष्टपूर्वजननान्तरसञ्चितानि राज्ञी विचूर्णयतु मे दुरितानि नित्यम् || ५५ ||

मान्यं पदं समुपयाति स वन्दिवक्त्रसत्स्थावरावनिसमर्पितकीर्तिबीजः |
यो नित्यमर्चति तवाङ्घ्रिमनन्यकर्मा हेराज्ञि मातरऽशुभात्परिपाहि सा
माम् || ५६ ||

अर्थान्प्रकाशयति दीपशिखेव दीप्रा या ध्यायिनां दहति
पापपतङ्गपङ्क्तिम् |
ध्यानाभिधं किरति कज्जलजालमक्ष्णोरंहो हिनस्तु मम सा प्रणतस्य
राज्ञी || ५७ ||

राज्ञां शिरो लुठति पादतलाऽनुतानां विश्वम्भरेशशिरसां
विलसत्किरीटम् |
पादे यदीयचरणस्मरणायुषस्तां राज्ञीं भयापहृतये प्रणमामि
नित्यम् || ५८ ||

नो यस्मिन् पठिते मनोऽर्हति नृणामातङ्कशंकाङ्कनं

गुप्ताद् गुप्ततरामिहाशयदिशं नो दोषराशिः स्पृशेत् |

युक्तिः सिन्धुसुतावशीकृतिविधौ हेतुर्वचोदेवताप्राप्तौ पण्डितकृष्णकेन स
महाराज्ञ्याः स्तवो निर्मितः || ५९ ||

इति श्रीपण्डितकृष्णकविरचितः श्रीमहाराज्ञीस्तवः सम्पूर्णः ||

Bhadararūpa-Bhavānī-Vākyamañjarī in Umschrift

Redaktioneller Hinweis: Dieser Textblock enthält zahlreiche nichtklassisch-sanskritische beziehungsweise regionalsprachliche Formen. Die diplomatische Transkription wird vollständig bewahrt und nicht zu vermeintlich klassischem Sanskrit normalisiert.

oṃ śrīmada'lakṣyeśvarīparaparyāyasāhi bhadararūpabhavānīvākyamañjarī ||

oṃ śrīgurave paramaśivāya namaḥ || ādau nirvāṇadaśakam || oṃ
sahasrasarvatravyāpī suhṛt vicāryaṃ bahu balū saṃ bāhu eka tvaṃ svayambhūḥ
paramākārī antarmukhe dṛṣṭe nirvāṇarahastatī paramāgatī || 1 ||

śuddhyuktamūlādhāre kuṇḍalinīmaṇḍale gaurī siddhārtha sūkṣmo
suṣuptīcakra virakta śāntādhārī īśvarī turyātīta paramānandī antarmukhe
dṛṣṭe nirvāṇarahasa tatī paramāgatī || 2 ||

tadrūpamayī tatparamāgatī sarvagatāsthāne pravāhe gati ghaṭ pūraṇe dhyudāh
deha tṛpitaṃ samarthasvāmī paramārthanidhānam antarmukhe dṛṣṭe
nirvāṇarahas tatī paramāgatī || 3 ||

upaniṣatpārijātā akṣaya phala ekārthī sadguro yogī adeho purāṇam bahu
tejabhānī suśītal sudarśan nināyo agrāyo paramadīpa prasanno antarmukhe dṛṣṭe
nirvāṇarahas tatī paramāgatī || 4 ||

pavitranetra paśyatamukhī antarabāhu bahudhanāḍhyī asadmakāmakartaye
rājayogī dātapitā sarvakāṅkṣāsu arthāpūraṇe antarmukhe dṛṣṭe nirvāṇarahas
tatī paramāgatī || 5 ||

nirlajjā ramaṇo pararūpa nidārā sthita saṃhāra pralaya cit adṛṣṭo agrantho
nijāno prasanno ādideva tat nihāno nimāno niṣphala sthirarūpas antarmukhe dṛṣṭe
nirvāṇarahasa tatī paramāgatī || 6 ||

lotravetra nāsī gotrī na bhāṣī na kulī na kṛtyaṃ mahānandarūpaṃ śayaṃ
sthānavāsī ādi sarvamadhyaṃ jitā sannyāsī bhinna bindunādī antarmukhe
dṛṣṭe nirvāṇarahasa tatī paramāgatī || 7 ||

na jāyā na janmī dagdhakarmakāṇḍī yathā śāntabhasmī arūpaḥ surūpaṃ
sarvatrasukhī adehasamādhi amoha sāvadhānaṃ tat niṣkala nirākāra antarmukhe
dṛṣṭe nirvāṇarahasa tatī paramāgatī || 8 ||

ahantā mamatā galeta sthita pralaya nā āsi yathā na āsi mileta kavaladala ta
jalabinda madhya ākāśe kadācit vṛkṣa nā āsi lagi nata kyāh vāci phalā
rasaguṇī śilājala sag agnidāha bhasmo sādha tāpa samo antarmukhe dṛṣṭe
nirvāṇarahasa tatī paramāgatī || 9 ||

vedavāk arthā amṛtanadī saṃprītā

anekapravāhe samanvaya ṣoḍaśa candrakale sapaṇḍitā samadarśaghane arcane
deva nirmala stotrī sata stavapāṭhe sarvatra jagadgurosevā anantapūjane eko
antarmukhe dṛṣṭe nirvāṇarahasa tatī paramāgatī || 10 || iti nirvāṇadaśakam ||

oṃ gura antara tat nirmalaṃ śuddhaṃ atyantavidyādharam lalnāma lala
paramāguruṃ śivamādhava nāhaṃ paraṃbrahma soham || 1 ||

kṛpā kare sarva rogā hare jñānī chāla phire tāna tāna visare samādhī deha
smare sūya agnavatūra akhaṇḍa yajña kare agna prajvāle gītā paḍe bhuy cene
kapāla mūce gopāla jī nāṭa kare gopīsahāya yoso homa sūya madhurasa giyi
kani diye kanda home khaṇḍa home panano deha śrīphala jāphala suphala hiye moret
śira naivedyasa jay | samiva trikāraṇa kina akuya bhuy pāna ti bhuyake yehuy akuya
yajñasa bhihita bhasma kiyave aṅgana bhuyi ke āṅgana drāva pātāla chāla pheret
tā khārūṃ mici ta kanyan mañje anūmas pay ada nada udūṃ ta gala nad pīvoṃ
prabhātoṃ svāt sutho prajvāloṃ tā na kiṃha | heñ ane pātāla gagana gameṃ
mūrta nā mūrta pañcatatva cetana male śūnyā gale ṣan vanai sā sat || āsi bhuve
na āsai pān nāse grāsa kari pavān nara kāse nā kyaṃha phāse nāsīr kyāha
āsīr bhuya drāyisa ta nirvāṇo āvahiṃ jāṅghe ci na ta kāruṇa maṅghe kasa
raṅgāraṅgī gula phulū haṃ aṅge mi na ta bhiya cita ciṅghe kasa | pada vinā mā
trāva pādū vādā pūraka ād chyū vāsā bhrukūn nābhad grūkūne khāse
parama pad paramānanda hāsīla | rūpa atāye

āye varānarā nirālaṃbhā rūpa kṛpā para ānanda jānavārā autāra roma roma
rūpa samudra pyāla ta mudrū vāsan avai kyā sana maṅga uñ jñāna rūpa ta
śūnyā āsan āsun nāsuna sūte chyo | yava dhyāna bhakcesa kare tava jñāna
ādare pāna yava pyāla bhare bhaṅkere tavā laye sumāre smare pān yo so taukha
trāvet maukha melāve praiṇā prema lāre prāra vithūra jñāna ta pāna talare
śūnyasa śūnya milāve sura trāvi ta tṛhaṇā maṅge tīra lāyi ta trāve saṅga
śeri gaṅga ta nithūya nāve duha pāthyuṃ ta arjom bhruha śūnyā aṃśā
āvahiṃ athe gajji samrom tava sūtī yava sūtī jana upadāvoṃ tiya ṭhaharāvo
manasa sūtī gvārīt samūrīt śūnyā khāruṃ pārud māruṃ tava sūtī pañca
agna lāla cyarāvoṃ gvāśa prajvalāvoṃ tava sūtī na karuṃ rutū na yacha
jānuṃ je rutū nata rātū kiṃha karuṃ no mūda mutū deha sandāruṃ na
jīvantū māruṃ mo āgara phīrit tā grajuṃ ugavānye ḍūrū sagūmo aura ke
kṛpā sūti ālam bharuṃ yora nā kiṃha suruṃ mo prabhā tejūya undi ā daruṃ
roma roma jyot taruṃ mo kṛṣṇārūpaya brahma hā smaret viṣṇu maheśvarā
gurumukhai dhyānā dhyāyare caraṇā hṛdaya kamala tūla pavana mūla śūnyā
ūrdhvamukhī gaganamaṇḍalā nānāraṅgaśākha caturveda pānai māna nad
sagavān nānāprakāra dhyānā thānū jñānanāma anekadhan sthānāpūraka
manūya manūya smare vāṇī nirākāra svāret gaṭū trāvet gvāśas cāyas
mārīt svar yim cyānī pañca indriya tava sahaja kale yoga sādhit sarvavādī
jānīṃ jñānapānasa hyuhūya | dharaṇī prāvoṃ ta suranyī

piyas harā uñū chū bhara vasuruṃ dim kusuma jarita āsūya cūye āsū
karūthaṃ ta khāsūṃ bharuṃ sahaja sipara pūrit drāyis diti nam jū para śāhī ta
śāha heśa chyasa sūh jan lāgit bāha jan hito vāhajan totasa ta hāre gindūm
pairim sahaja siparatā turagasa jyīnā lagū rava poṣanūlan tā vīṇā vaje kālī
śaṅkhaśabda tā ghaṇṭā vāyān kriya nad uje divān śaṅkaras gaḍū hāl meli ta
jāla vahāre prāṇa lāre māre mīn roga gāli ta jyoga sandāre bhoga āhāre kare
śarīra sora goṃ suphalī aṅga mili ne aṅga savāre bhaṅga nivāre yī na phale tī
vale jyantra tantra anāhata anāmaya akṣaya sāvadhāna khele aṅga vacavān aṅga
prajvalān sthiravāsan dhārān aṭala sāvadhān u āpa bhagavān || bhu śiva gat cū
śiva pān vara diya ta bhūna ruya vāsā pāda gami rasā rasā khasān ta śabda
cūnūm āhaṅga 3 sāraṅga 3 rāga ta vīṇā cyaṅga | yasūha sahāya suya pānai
āsāna atha vāsā śiva ta śūnyā kasa yasū vihagāle tiha nivāre sū śarīra
thāve bhuṃha para vāre sāthā tāre dvayī bhu gāle āse tasa jñānī darśana diye
iklāse tasa pānaya kalpana kāse nāva nārā vāva savārā nānāraṅga nā varṇa
nā gotra bhuṃha anya nindūya pata kari vārai kahāndū dāra ta kasa cāre diyi
asiti tārāha triya autāre yasū gvārāna su sūtī chū bhruṃha bhruṃha pake ta
duha mau lose nithuya poṣi ta suya chuya sāt kṣat bhajitit jāta mau sore chivitha
thurije kati kyā rūpa yus sūti hiye dhyāna ta pānasa tili kuṃha na mele

ta kaṃsi na gele jāge harasa ta lāgis bele pānai pānasa sūti mele || santūkha
samādha ekāsana maiṃyū lagāyā prema kā dṛḍha kiyā vālavāśī akṣayāṃ
kā jyot surūpa kiyā karuṃ mere se tāntere sūkṣmarūpa dikhāyā tumare ājñā
se tumare caraṇa hṛdaya meṃ bhasāyā apane ghara āyā āpa svāṃyī jo kucha
maiṃ thā so aba nāhī ye budha āyā sadgurū ke bhaḍāyī jina gurūne diyā sat
kā tatva bhatāye || yavā tūra caliya timai aphala vala ambara yavā bhuchya caliya
āsakha tṛpto timai āhāra bhakta yukta yoga kara roga gāliye āsakha muktū niṣkala
tuṣṭuya tili viśeṣā khela milit tā cyūna || bhāga cāyisa bhāgi āyasa paramā
sarasa nārasa narasa śaraṇi āyasa laleśvarasa gurasa mādhavā śivasa sevādevasa
sākārasa nirākārasa antarakisa satasa vratasa ahaṃ padava sadā mādhava rava
haṃsā cyūnuma || midau pyāla bharimā mada kī midau hāla pivoṃ so dau
dehānanda nadamayā locana pyāla mucara sāke pilā-o hūhā bhūbhahā hahā
mutūvālā || āgara graji nada sānye bhāna bharet tā phirima khāsī gurka mātā
upānara bharbhartā piva iklāsī || āgara grajavanī amṛta cī nadā rajavanyī
prajalāna sudhā bhūta teli tu ladavanyī trin bhuvanan kadā meli tu samudra cyī
pada uya bhuya || hośa meli ta poṣa phalānī gośa khilānī sādhusaṅga gañja
jñānī ava rūpa cyānī kṛpā cyānī bahuvānī raṅga somā śamāha prajalānī
timā bhinna jalānī bho ava rūpa prema chyo milānī yimai pada kaisi milānī

kyāha || mathurā patha bhruha sata rūpa miloyau sata gata ta tatva tiloyau romaragi
hara raṅga miloyau ātma saṅga rava || avala kariyena kuhana aṭa laṭa divano havanam
dhyān śumuryāṃ deha diva avai vaṭa chaṭa phiravano myāno pān tuṣṭum ta
kāsūnam netrana ghaṭa jana cāṭas guru vakhanūm jñāna yasū gura pitā suya
chyuma mālū suya prabalo dīpaprakāśa sūya sarvakulasa uddhāra kara unū suya
īśvara suya chyūm gura || kuha yadi dajana ta viha hiyi bhāri bhuya hiyi hāhe acisa
grak krūha trāvi uchyas svabhāve śihile candana dhāre krāya | yasū bhuhā ta
bhiya vicāre indriya māre jana muṅgara siddha ta sādhū gale atha hunare kaise
lobha ta bhāre kyāha | drāva uhi vāvarūpī gura īśvara āva avināśī pāna maśi
ta dhyāna toṣe sumana paramānanda vātū tat rāśī || sū vā andara nibhara prat
dīśana kandiva deśana gvārāna lūmtūya duha cita thava marisa andara chyūya
niśāna dūṣana vālitta ditas chuha || kaityāna kṛpā karet pāna sragana yimana
mana lagāna mānasa sūti yuma vyūha trāvetha āya sudeha sādhana vātikha
vānasa lāla ratna katha bhānasa kusū || nau pāṭha jānasa tava pāṭha paḍa-a nau
japa jānas tava mālā phira-a samudrā hāvataṃ yava mudrū pyāla cyam-a nada
nāla raṭa bhuya nai jai jai ratnamāla || nau pāṭha jānas tava pāṭha paḍa-a sū
pāṭha pānai mani vācū japāna ātma ta dapāna vāṇī piva madhu rasa bhāna
bharit-hā chiva || tithū dhyānā hit-a yithū jñānasa anta tithū sahaja dita-a yithū
bahuta śaṅkara

bhakcī tithū pānas mi cu lāgata-a yithū bahuta śaṃkara bhakcī yithū pānas mu
cū rāvaṇam | na hi hū yihaya kulū mūlatā śvāha tulū yava śākha pana ta
phūla dāta papiva samudrā pāna rasi savāda nanisa jāta | mana samudra dhānū
sānyī chyuka samādha nāda binda cra-aṭū dāna akhaṇḍa milāyo makhana sādhi
kārisa giva || jyo tatpara jāi kāraṇa cyāni māni atūra ta nanisa bhuya bhāna
phuṭarita pānai thuri kusū mari ta kasa lami duḥkha pānai nāhi pānai pūri kusū
mari ta kasa īyi ṭuka || pratha jinasasa aṃśā tha-una athi kaiṃsi na cetana tha-una tati
jana anūna ta puṃchavā phīrita nyā-una bhiya milāa-una gajjasa sūti | yivāna
pāna ta juvāna pāna a rivāna pāna ta nivāna ṭūka nānā prakāra gindāna
pāna-a rindāna pāna ta hivāna pantha pivāna pyāla ta chivāna pāna-a bhuvana
pāna ta cūvana ṭūka || raṅgita ruya drāyisa saṅga kūya mukta mukha cū
jñānū akuya bhuya bhakcīrūpa gvārāna na kiṃh ruya na kuha bhuyi ta na kuha
bhuya | dhyāna āśaka āsna cūye āśaka cūyata bhutā kuṃha jñānī gvāśa
gvāha āśaka cūye vijñānī lāśaka maśaka cūye marū yusū jāli nāra darū
nau saṃsāra darū sū jiyi nata mari na carū yusū gvāli āra sorū bhoga āhāri
nirāhāra na nindri na hūsyāra raheta saurū karma kari nitya bhikāra roma roma
āva avatāra dhyānas mi cū ta pānasa bhu cū athi jñānasa ci mi namaskāra ||
pānai pāna parjana ta pānai vici na ta atha jānanasa vi ciya jānita na kuṃha chyuha
śāha ta gadā saha ti pānai dāta khasāna pūri rava || kuni gava

raya paya kuni gava bhūri phalakulinūya mūri rava kuni tamāye kuni taka bhūre
śamā hori ta pūri rava kṛpā ta kāruṇa yusū pānai jāne manūya māri dina ta
rāta sarvarūpa dhyāna parjāne manai māni ta janisa jāta yusa rūpa tari ta dīpa
sandāre nātha so nṛpa vicāri mana kiṃha mūdi ta kiṃha bimāre kaiṃsi jñāna
khorū ta tāre nāva mātā rūpī samudra dhāma to piva tat upāsī maya piva cara
cari tat rūpī rava rūpī tribhāvin || andara trūkhyū ta nibhara sidī udikha nāga ta
jāgukha tatī kiṃha bhimāre rasti ya mūdī kiṃcana vidū na ta rūdī tatī || nā
namusa na kadācit namano nitamamano sadā sarvadā ākāśarūpa jagi andara
ramano tathī namūsa tathā sunamano || pada hiyi ta pāda chyuma aṅgān aṅgan
aṅgan śrapuṃ rūpa agnikuṇḍa yetha rūpa sandāre amṛtadhāri pivāna deha
pānasa māni ta bhiyina svāre niśi kāṭhas tāri candana bhuya yitha bhuya hiye
candanadhāre sahaja gvāri ta nanisa jāta dhāta gālita kyā vicāre pānūh mari ta
sandāre bhiya viha gāli ta amṛta tāre tithū yi rūpa ci vari kyāha |

arpāvet janma cidānanda haṃsadvāra rava ragatā rūpa yati kūni uchyāna tati
pānai sarva dhyānai raṭ masa rūpa dīpaprakāśa tejarava pānai mi jānyauṃ mane
chyo jñāna ākāśa vāṇī nirvāṇī mani sahāya sthānasa sthānai chyo ārāmī
rāmī bhulūpāna bhuye bhuyi ta myāni chyo śayi āśaka śayi chavosa layi pānai
bhuyi chyusa nirita gacchāna tilita evāna milita

pāna dayai chyusa nādaya binduha padaya parama madaya māriphataya chyusa viṣṇu
brahmā maheśvara kṛṣṇa śyāmasundara chyusa pūrā toli rāmā bholi brahma
svāmī mandori chyusa yi kiṃha kāṅkṣi ti kiṃ ha diye dūkāna sa mudrūya
chyusa ḍeśāna diśana hairāna gayasa niśāna mi anu masa śūnyālaye || chala
ladūṃ cyarkasa ta kala āyi maśāna yimana ṣaṇṇa satana huśāra bhuyi || chyu na
kune chunā kune uchyuṃ aura na yora na kune diyi phaśa tule mūla na kune chyuvai
cetana ta svāritauna kune | aura ti jīvā yora ti jīvā jīvasa jīvā rasa khyāvāna
yusū nānāraṅga ravaṇa chyu pratkuṇe vāta-unū cyānū myānū rānū bhinnu
nata lānū akuya bhuya || na pṛthvī na pīṭhī na pātāle na tale apārejita
antarāśuddhaṃ śāntaṃ nirmalaṃ sarvaṃ tatadevaḥ || kauna mari ta kauna pitare
samudra tāre thāha madhurasa gaḍū ta śaśi autāre pānasa pāna pūśāre hi
mālaya cūya vālikha tavā pañca smārim ekānta na dāha diye na kiñca
prāve ṭhaharāve sraha na kiṃha kāṃkṣā pūre ākākṣitū vāte pānai dātā
bhuktā āse vāsanya gāle bhrāntāha trāve nānāraṅga sīra nāthā bhāve
mātā pitā bhrātā pānai pratha thānai na katha niye nirākāra rūpa lāgita pānai
satpānai na katha niye || kauna jāne terā svabhāva prabhāva paramānandā jī jo
smare hṛdaya meṃ pāve jaise prabhā śrībhāskarā jī || sārā tatva āhāriṃ gāra
cāpūṃ bhramavā-uṃ akhaṇḍa maṇḍala ta pātāla hāhūme giva vilāvoṃ
aṅga nāvoṃ viśeṣāgaṅga || citai lagīya ta paradūya pāna jāna

cittai lagīya parjāna pāna cittai lagīya liṭhū chyūya uparjāna tiṭhū jāna myūtha
ta śuddhū jāna pāna vāva raṭ dvādaśa rava saṃghaṭa māyā tṛṣṇā māre
mana bhrānta trāva nātha chyū pananī ghare sāta raṭ suya ta jñānadeha bhāva
bhinno bhinno ta nāva chayūs kraiṭān aṅgana aṅgana akuya paya laya pavanasa
maya chayūya bhānus mānūna ta pānasa niśi chyūy day mūrtāha kari ta pacyu
khākha chyatā kyāha pacyū pañca mahābhūta karina phace hicū māyā karinā
bhūt mana gāli ta pānai vici aha gvāri takyāha icche bhiyana ṭharū ḍāli ta pānai
nace vāha vāha gula phulī nā tul nāmūla gaṇḍeta daṇḍo drāyāya bhūtasa
kyāha labhū tasa āsana jyāya | na bhuyi pāpa tasa na puṇya khuya tas āsāna
bhuyi tas nāsāna jyāy sambhūra vīrū vātān bhūtas tambhūra sājuya gūṁ yas
bhuya śaśidhāri lava di mahābhūtas gambhīra totasa kyāha bholyāha aneka
najūmijaṃ daryāva avai svabhāva āva svarūpa na kiṃha thava na kiṃha trāva
bahu dīpa āva chyapāna rūpa ākāśa sa madūra vachūṃ dhāra tava tā raṭ mas
pay dīpā śaśi rav rūpa autāra bahvākāra nirākāra yusmā kandi bhasma kari
pasuṃ tahāndū śūnyārūpa śāstra śastra kyāha mucari luhāra agnas mārisa
deha kiṃha na sū maṃge kiṃha na sure dhyāna sū vare bhiya ta pān anya ṣan
manūha gaṇḍīta pāna ṛṣi yisa phākī bhāna bharit ta pāna sākī vākī dānesta
dolo caro hara kāṃkṣā pūre khasihiṃ āyet sūya śan āyena karanai śītala
māha bhukha || daryāva andara

aṃśā āva jāva mi ci ta jāyisa mi cū mi cūy bhoga ta nyāmūc khyāva mi ciya
gaya āyāva vara hita yiti sura rahomna samūrin mi ci māñi ta vāva agna āva ta
vāh vāh raṅga ājñā āyita alū cūra jana vāva āsū uthadanya ta kithasan piva
rahiniśān īśvara sandū nāva kiti āyāva ta katū sana gavū samūrita sādhita
tami kajyāva deva hita mukhe ta seva kara hāsa chutunasa kāma krodha lobha moha
mad ahaṅkāra cāva saṃsāras amala karis patai ahamāla amala hornegava pachū
āyāva ta kusū kyāha niye īśvara vādahita kajyāv yati āyāva ta āsū manuṣyā
deh yusūṃ deva sure manasa bhāva pratha jīvas tima jū sevakas māli athi āye
timay chyiya manuṣya nata kiṃha drāy gupan yiman ādana su pāna maśīta gau
piyak bhuḍita cetana su ghana sorikha chyany bhānuṃha kati māli darkāra yiye
sahaja ta ānanda rahahā dhārit pānai pān sandhārita kit sahajajñāna rajiya
paramānanda āva rūpa sānanda āsi kuye ātmā rajiya vācū sāmanada
madhurasā nad vahavanye || oṃ bhūyo na bījaṃ toyā na tejas vāyurnākāśaṃ
avatāha sarvam naji brahmāṇḍaṃ naca khātma ātmaṃ śaktisvarūpaṃ
paraṃbrahma soham || 1 ||

puruṣo na puruṣārthāt vimarśo na marṣāt varṇa tejaḥ śāntarantara ākāśam
sūkṣmo na vistāra na paraṃ vyāpāraṃ na ha antadhāraṃ paraṃbrahma soham ||
2 ||

sthāvara na jaṅgama naha caturvarṇaṃ jaga na carācara tatapramākāra sat nāsato
acchinnadhāraṃ sūkṣmo samādhi paraṃbrahma soham || 3 ||

jyogo na jyugāntara sannyāsavarṇaṃ turyāvatīrṇā tatprasiddhoham
acintyarūpaṃ paramākāraṃ sthira kevalohaṃ paraṃbrahma soham || 4 ||

mātā na pitā bhrātā na bandhu vārtā sa vedaṃ ekaḥ kevalo'ham guro na cyelā
mantro na līlā tat yū ikalā paraṃbrahma soham || 5 ||

moho na buddhi na ca vairāgyaṃ na a rāgadveṣaṃ nirvaira śāntiḥ svapno na
jāgrat tat śuddhabodhaṃ sūkṣmo svayambhūḥ paraṃbrahma soham || 6 ||

pādū na vījam naca caturbhujā kāraṃ na trijag anantarūapm sahasranāmaṃ
nirākāraṃ śuddhasvarūpaṃ paraṃbrahma soham || 7 ||

siddhū na sijū vidyā na gati siddha nā parīkṣā ākāśarūpam khākāśa
ulaṅghita naca rājayogaṃ lambhana nirālaṃ paraṃbrahma soham || 8 ||

rūpa nā ras sparśa gandha na deho yū yū na dāyisa chyus kevaloham jīvo na
jīvatā na vaktā na vārtā kartā sahokāra paraṃbrahma soham || 9 ||

iḍā na piṅgalā naca brahmanāḍī sā hi suṣumnā pāyāhameva anāhata
anāmaya turīyāvasthā ānandarūpaṃ paraṃbrahma soham || 10 ||

oṃ tat antaradṛṣṭa sambhāvoṃ yiya mi trāvoṃ tiya āvoṃ naye || 1 ||

lalamādhava śiva ikāvoṃ bhikāvoṃ deha pānai citta antara majjale sāvoṃ
lalāvoṃ ta bhāvoṃ naye pūrū vicāra pragitū āvoṃ ye mi trāvoṃ tiy āvoṃ
naye yami ta rāje sambhāvoṃ sāvo āvoṃ suya pānay mana sata asata sirāvoṃ
lānū trāvoṃ kasū mul diye omūy myānū sārū ta tavai chyasa sāvoṃ yiy mi
trāvoṃ tiya āvoṃ naye || 2 ||

dehāntara suṣupta sāvoṃ jagāvoṃ turīyā āye anāhata ānanda khilāvoṃ
milāvoṃ anāmaya cūy tadrūpa mi pāna lilāvoṃ bhu chyas

sāvo ta kiṃha na rāvoṃ nayi || 3 ||

kali kale milanāvoṃ lali hāvoṃ rūpa pānai tavai antara deha nāvoṃ pivāvoṃ
rasa pānai tavai tuṣṭi nidhānā prāvoṃ bhu chyas sāvo ta kiṃha na rāvoṃ naye ||
4 ||

budha kṣayaṃ cyayaṃ prakṭiyaṃ chum vairāgya akṣaya dhāma dun gocara vicāra
sāvoṃ nivāva ṛṣīsa tavai ādi sat ācāra āvoṃ bhu chyas sāvo ta
kiṃhanarāvoṃ naye || 5 ||

na khūcūsa na kiṃha lajjo upajitū pānai āvū na mi karo ta na sampanno rojūs
sūha jahet avay rīc prīc ta nīcū nibhāvoṃ bhu chyas sāvo ta kiṃha na rāvoṃ
nāye || 6 ||

tatprasanno udaya drāvoṃ aṅga lāgit jagamā muye na khūciv lokai raji paje
nirmala śuddha śivai dina pralaya tat ekāvoṃ ekāvoṃ bhu chyas sāvo ta kiṃha na
rāvoṃ naye || 8 ||

ekut parama bodha sadānanda tas videha samādha yasa sura āse ṛju sijū vidyā
yasū adur āse tatpadavī rase bhikyāha āsai riddha siddha vidyā graje āgarai tas
garai vibhava sāgarai gvāha kare sūrya udaya kare sūrya udaya cali ghaṭakārūy
sahaja vicāra tatsāra bodha brata sat tatvabodha śuddho ācāraḥ yiy vyavahāraḥ
veda tai yoga cū ku bhu ku vicāraḥ acchinnadhāraḥ sūya cena rūpa yi rūpa su
rūpa pararūpa vale ākale nirañjanārūp yiy śubha lobha bhajān vegabale
ajarāmara āse śuddho deha || ||

iti śrīmadalakṣyeśvarī paraparyāyasāhibha dararūpabhavānī vākyamañjarī
sampūrṇā ||

Bhadararūpa-Bhavānī-Vākyamañjarī in Devanagari

ओं श्रीमदऽलक्ष्येश्वरीपरपर्यायसाहि भदररूपभवानीवाक्यमञ्जरी ||

ओं श्रीगुरवे परमशिवाय नमः || आदौ निर्वाणदशकम् || ओं
सहस्रसर्वत्रव्यापी सुहृत् विचार्यं बहु बलू सं बाहु एक त्वं स्वयम्भूः
परमाकारी अन्तर्मुखे दृष्टे निर्वाणरहस्तती परमागती || १ ||

शुद्ध्युक्तमूलाधारे कुण्डलिनीमण्डले गौरी सिद्धार्थ सूक्ष्मो
सुषुप्तीचक्र विरक्त शान्ताधारी ईश्वरी तुर्यातीत परमानन्दी अन्तर्मुखे
दृष्टे निर्वाणरहस तती परमागती || २ ||

तद्रूपमयी तत्परमागती सर्वगतास्थाने प्रवाहे गति घट् पूरणे ध्युदाह्
देह तृपितं समर्थस्वामी परमार्थनिधानम् अन्तर्मुखे दृष्टे
निर्वाणरहस् तती परमागती || ३ ||

उपनिषत्पारिजाता अक्षय फल एकार्थी सद्गुरो योगी अदेहो पुराणम् बहु
तेजभानी सुशीतल् सुदर्शन् निनायो अग्रायो परमदीप प्रसन्नो अन्तर्मुखे दृष्टे
निर्वाणरहस् तती परमागती || ४ ||

पवित्रनेत्र पश्यतमुखी अन्तरबाहु बहुधनाढ्यी असद्मकामकर्तये
राजयोगी दातपिता सर्वकाङ्क्षासु अर्थापूरणे अन्तर्मुखे दृष्टे निर्वाणरहस्
तती परमागती || ५ ||

निर्लज्जा रमणो पररूप निदारा स्थित संहार प्रलय चित् अदृष्टो अग्रन्थो
निजानो प्रसन्नो आदिदेव तत् निहानो निमानो निष्फल स्थिररूपस् अन्तर्मुखे दृष्टे
निर्वाणरहस तती परमागती || ६ ||

लोत्रवेत्र नासी गोत्री न भाषी न कुली न कृत्यं महानन्दरूपं शयं
स्थानवासी आदि सर्वमध्यं जिता सन्न्यासी भिन्न बिन्दुनादी अन्तर्मुखे
दृष्टे निर्वाणरहस तती परमागती || ७ ||

न जाया न जन्मी दग्धकर्मकाण्डी यथा शान्तभस्मी अरूपः सुरूपं
सर्वत्रसुखी अदेहसमाधि अमोह सावधानं तत् निष्कल निराकार अन्तर्मुखे
दृष्टे निर्वाणरहस तती परमागती || ८ ||

अहन्ता ममता गलेत स्थित प्रलय ना आसि यथा न आसि मिलेत कवलदल त
जलबिन्द मध्य आकाशे कदाचित् वृक्ष ना आसि लगि नत क्याह् वाचि फला
रसगुणी शिलाजल सग् अग्निदाह भस्मो साध ताप समो अन्तर्मुखे दृष्टे
निर्वाणरहस तती परमागती || ९ ||

वेदवाक् अर्था अमृतनदी संप्रीता

अनेकप्रवाहे समन्वय षोडश चन्द्रकले सपण्डिता समदर्शघने अर्चने
देव निर्मल स्तोत्री सत स्तवपाठे सर्वत्र जगद्गुरोसेवा अनन्तपूजने एको
अन्तर्मुखे दृष्टे निर्वाणरहस तती परमागती || १० || इति निर्वाणदशकम् ||

ओं गुर अन्तर तत् निर्मलं शुद्धं अत्यन्तविद्याधरम् लल्नाम लल
परमागुरुं शिवमाधव नाहं परंब्रह्म सोहम् || १ ||

कृपा करे सर्व रोगा हरे ज्ञानी छाल फिरे तान तान विसरे समाधी देह
स्मरे सूय अग्नवतूर अखण्ड यज्ञ करे अग्न प्रज्वाले गीता पडे भुय चेने
कपाल मूचे गोपाल जी नाट करे गोपीसहाय योसो होम सूय मधुरस गियि
कनि दिये कन्द होमे खण्ड होमे पननो देह श्रीफल जाफल सुफल हिये मोरेत्
शिर नैवेद्यस जय | समिव त्रिकारण किन अकुय भुय पान ति भुयके येहुय अकुय
यज्ञस भिहित भस्म कियवे अङ्गन भुयि के आङ्गन द्राव पाताल छाल फेरेत्
ता खारूं मिचि त कन्यन् मञ्जे अनूमस् पय अद नद उदूं त गल नद् पीवों
प्रभातों स्वात् सुथो प्रज्वालों ता न किंह | हेञ् अने पाताल गगन गमें
मूर्त ना मूर्त पञ्चतत्व चेतन मले शून्या गले षन् वनै सा सत् || आसि भुवे
न आसै पान् नासे ग्रास करि पवान् नर कासे ना क्यंह फासे नासीर् क्याह
आसीर् भुय द्रायिस त निर्वाणो आवहिं जाङ्घे चि न त कारुण मङ्घे कस
रङ्गारङ्गी गुल फुलू हं अङ्गे मि न त भिय चित चिङ्घे कस | पद विना मा
त्राव पादू वादा पूरक आद् छ्यू वासा भ्रुकून् नाभद् ग्रूकूने खासे
परम पद् परमानन्द हासील | रूप अताये

आये वरानरा निरालंभा रूप कृपा पर आनन्द जानवारा औतार रोम रोम
रूप समुद्र प्याल त मुद्रू वासन् अवै क्या सन मङ्ग उञ् ज्ञान रूप त
शून्या आसन् आसुन् नासुन सूते छ्यो | यव ध्यान भक्चेस करे तव ज्ञान
आदरे पान यव प्याल भरे भङ्केरे तवा लये सुमारे स्मरे पान् यो सो तौख
त्रावेत् मौख मेलावे प्रैणा प्रेम लारे प्रार विथूर ज्ञान त पान तलरे
शून्यस शून्य मिलावे सुर त्रावि त तृहणा मङ्गे तीर लायि त त्रावे सङ्ग
शेरि गङ्ग त निथूय नावे दुह पाथ्युं त अर्जोम् भ्रुह शून्या अंशा
आवहिं अथे गज्जि सम्रोम् तव सूती यव सूती जन उपदावों तिय ठहरावो
मनस सूती ग्वारीत् समूरीत् शून्या खारुं पारुद् मारुं तव सूती पञ्च
अग्न लाल च्यरावों ग्वाश प्रज्वलावों तव सूती न करुं रुतू न यछ
जानुं जे रुतू नत रातू किंह करुं नो मूद मुतू देह सन्दारुं न
जीवन्तू मारुं मो आगर फीरित् ता ग्रजुं उगवान्ये डूरू सगूमो और के
कृपा सूति आलम् भरुं योर ना किंह सुरुं मो प्रभा तेजूय उन्दि आ दरुं
रोम रोम ज्योत् तरुं मो कृष्णारूपय ब्रह्म हा स्मरेत् विष्णु महेश्वरा
गुरुमुखै ध्याना ध्यायरे चरणा हृदय कमल तूल पवन मूल शून्या
ऊर्ध्वमुखी गगनमण्डला नानारङ्गशाख चतुर्वेद पानै मान नद्
सगवान् नानाप्रकार ध्याना थानू ज्ञाननाम अनेकधन् स्थानापूरक
मनूय मनूय स्मरे वाणी निराकार स्वारेत् गटू त्रावेत् ग्वाशस् चायस्
मारीत् स्वर् यिम् च्यानी पञ्च इन्द्रिय तव सहज कले योग साधित् सर्ववादी
जानीं ज्ञानपानस ह्युहूय | धरणी प्रावों त सुरन्यी

पियस् हरा उञू छू भर वसुरुं दिम् कुसुम जरित आसूय चूये आसू
करूथं त खासूं भरुं सहज सिपर पूरित् द्रायिस् दिति नम् जू पर शाही त
शाह हेश छ्यस सूह् जन् लागित् बाह जन् हितो वाहजन् तोतस त हारे गिन्दूम्
पैरिम् सहज सिपरता तुरगस ज्यीना लगू रव पोषनूलन् ता वीणा वजे काली
शङ्खशब्द ता घण्टा वायान् क्रिय नद् उजे दिवान् शङ्करस् गडू हाल् मेलि त
जाल वहारे प्राण लारे मारे मीन् रोग गालि त ज्योग सन्दारे भोग आहारे करे
शरीर सोर गों सुफली अङ्ग मिलि ने अङ्ग सवारे भङ्ग निवारे यी न फले ती
वले ज्यन्त्र तन्त्र अनाहत अनामय अक्षय सावधान खेले अङ्ग वचवान् अङ्ग
प्रज्वलान् स्थिरवासन् धारान् अटल सावधान् उ आप भगवान् || भु शिव गत् चू
शिव पान् वर दिय त भून रुय वासा पाद गमि रसा रसा खसान् त शब्द
चूनूम् आहङ्ग ३ सारङ्ग ३ राग त वीणा च्यङ्ग | यसूह सहाय सुय पानै
आसान अथ वासा शिव त शून्या कस यसू विहगाले तिह निवारे सू शरीर
थावे भुंह पर वारे साथा तारे द्वयी भु गाले आसे तस ज्ञानी दर्शन दिये
इक्लासे तस पानय कल्पन कासे नाव नारा वाव सवारा नानारङ्ग ना वर्ण
ना गोत्र भुंह अन्य निन्दूय पत करि वारै कहान्दू दार त कस चारे दियि
असिति ताराह त्रिय औतारे यसू ग्वारान सु सूती छू भ्रुंह भ्रुंह पके त
दुह मौ लोसे निथुय पोषि त सुय छुय सात् क्षत् भजितित् जात मौ सोरे छिविथ
थुरिजे कति क्या रूप युस् सूति हिये ध्यान त पानस तिलि कुंह न मेले

त कंसि न गेले जागे हरस त लागिस् बेले पानै पानस सूति मेले || सन्तूख
समाध एकासन मैंयू लगाया प्रेम का दृढ किया वालवाशी अक्षयां
का ज्योत् सुरूप किया करुं मेरे से तान्तेरे सूक्ष्मरूप दिखाया तुमरे आज्ञा
से तुमरे चरण हृदय में भसाया अपने घर आया आप स्वांयी जो कुछ
मैं था सो अब नाही ये बुध आया सद्गुरू के भडायी जिन गुरूने दिया सत्
का तत्व भताये || यवा तूर चलिय तिमै अफल वल अम्बर यवा भुछ्य चलिय
आसख तृप्तो तिमै आहार भक्त युक्त योग कर रोग गालिये आसख मुक्तू निष्कल
तुष्टुय तिलि विशेषा खेल मिलित् ता च्यून || भाग चायिस भागि आयस परमा
सरस नारस नरस शरणि आयस ललेश्वरस गुरस माधवा शिवस सेवादेवस
साकारस निराकारस अन्तरकिस सतस व्रतस अहं पदव सदा माधव रव
हंसा च्यूनुम || मिदौ प्याल भरिमा मद की मिदौ हाल पिवों सो दौ
देहानन्द नदमया लोचन प्याल मुचर साके पिला-ओ हूहा भूभहा हहा
मुतूवाला || आगर ग्रजि नद सान्ये भान भरेत् ता फिरिम खासी गुर्क माता
उपानर भर्भर्ता पिव इक्लासी || आगर ग्रजवनी अमृत ची नदा रजवन्यी
प्रजलान सुधा भूत तेलि तु लदवन्यी त्रिन् भुवनन् कदा मेलि तु समुद्र च्यी
पद उय भुय || होश मेलि त पोष फलानी गोश खिलानी साधुसङ्ग गञ्ज
ज्ञानी अव रूप च्यानी कृपा च्यानी बहुवानी रङ्ग सोमा शमाह प्रजलानी
तिमा भिन्न जलानी भो अव रूप प्रेम छ्यो मिलानी यिमै पद कैसि मिलानी

क्याह || मथुरा पथ भ्रुह सत रूप मिलोयौ सत गत त तत्व तिलोयौ रोमरगि
हर रङ्ग मिलोयौ आत्म सङ्ग रव || अवल करियेन कुहन अट लट दिवनो हवनम्
ध्यान् शुमुर्यां देह दिव अवै वट छट फिरवनो म्यानो पान् तुष्टुम् त
कासूनम् नेत्रन घट जन चाटस् गुरु वखनूम् ज्ञान यसू गुर पिता सुय
छ्युम मालू सुय प्रबलो दीपप्रकाश सूय सर्वकुलस उद्धार कर उनू सुय
ईश्वर सुय छ्यूम् गुर || कुह यदि दजन त विह हियि भारि भुय हियि हाहे अचिस
ग्रक् क्रूह त्रावि उछ्यस् स्वभावे शिहिले चन्दन धारे क्राय | यसू भुहा त
भिय विचारे इन्द्रिय मारे जन मुङ्गर सिद्ध त साधू गले अथ हुनरे कैसे
लोभ त भारे क्याह | द्राव उहि वावरूपी गुर ईश्वर आव अविनाशी पान मशि
त ध्यान तोषे सुमन परमानन्द वातू तत् राशी || सू वा अन्दर निभर प्रत्
दीशन कन्दिव देशन ग्वारान लूम्तूय दुह चित थव मरिस अन्दर छ्यूय
निशान दूषन वालित्त दितस् छुह || कैत्यान कृपा करेत् पान स्रगन यिमन
मन लगान मानस सूति युम व्यूह त्रावेथ आय सुदेह साधन वातिख
वानस लाल रत्न कथ भानस कुसू || नौ पाठ जानस तव पाठ पड-अ नौ
जप जानस् तव माला फिर-अ समुद्रा हावतं यव मुद्रू प्याल च्यम्-अ नद
नाल रट भुय नै जै जै रत्नमाल || नौ पाठ जानस् तव पाठ पड-अ सू
पाठ पानै मनि वाचू जपान आत्म त दपान वाणी पिव मधु रस भान
भरित्-हा छिव || तिथू ध्याना हित्-अ यिथू ज्ञानस अन्त तिथू सहज दित-अ यिथू
बहुत शङ्कर

भक्ची तिथू पानस् मि चु लागत-अ यिथू बहुत शंकर भक्ची यिथू पानस् मु
चू रावणम् | न हि हू यिहय कुलू मूलता श्वाह तुलू यव शाख पन त
फूल दात पपिव समुद्रा पान रसि सवाद ननिस जात | मन समुद्र धानू
सान्यी छ्युक समाध नाद बिन्द च्र-अटू दान अखण्ड मिलायो मखन साधि
कारिस गिव || ज्यो तत्पर जाइ कारण च्यानि मानि अतूर त ननिस भुय भान
फुटरित पानै थुरि कुसू मरि त कस लमि दुःख पानै नाहि पानै पूरि कुसू
मरि त कस ईयि टुक || प्रथ जिनसस अंशा थ-उन अथि कैंसि न चेतन थ-उन तति
जन अनून त पुंछवा फीरित न्या-उन भिय मिलाअ-उन गज्जस सूति | यिवान
पान त जुवान पान अ रिवान पान त निवान टूक नाना प्रकार गिन्दान
पान-अ रिन्दान पान त हिवान पन्थ पिवान प्याल त छिवान पान-अ भुवन
पान त चूवन टूक || रङ्गित रुय द्रायिस सङ्ग कूय मुक्त मुख चू
ज्ञानू अकुय भुय भक्चीरूप ग्वारान न किंह् रुय न कुह भुयि त न कुह
भुय | ध्यान आशक आस्न चूये आशक चूयत भुता कुंह ज्ञानी ग्वाश
ग्वाह आशक चूये विज्ञानी लाशक मशक चूये मरू युसू जालि नार दरू
नौ संसार दरू सू जियि नत मरि न चरू युसू ग्वालि आर सोरू भोग आहारि
निराहार न निन्द्रि न हूस्यार रहेत सौरू कर्म करि नित्य भिकार रोम रोम
आव अवतार ध्यानस् मि चू त पानस भु चू अथि ज्ञानस चि मि नमस्कार ||
पानै पान पर्जन त पानै विचि न त अथ जाननस वि चिय जानित न कुंह छ्युह
शाह त गदा सह ति पानै दात खसान पूरि रव || कुनि गव

रय पय कुनि गव भूरि फलकुलिनूय मूरि रव कुनि तमाये कुनि तक भूरे
शमा होरि त पूरि रव कृपा त कारुण युसू पानै जाने मनूय मारि दिन त
रात सर्वरूप ध्यान पर्जाने मनै मानि त जनिस जात युस रूप तरि त दीप
सन्दारे नाथ सो नृप विचारि मन किंह मूदि त किंह बिमारे कैंसि ज्ञान
खोरू त तारे नाव माता रूपी समुद्र धाम तो पिव तत् उपासी मय पिव चर
चरि तत् रूपी रव रूपी त्रिभाविन् || अन्दर त्रूख्यू त निभर सिदी उदिख नाग त
जागुख तती किंह भिमारे रस्ति य मूदी किंचन विदू न त रूदी तती || ना
नमुस न कदाचित् नमनो नितममनो सदा सर्वदा आकाशरूप जगि अन्दर
रमनो तथी नमूस तथा सुनमनो || पद हियि त पाद छ्युम अङ्गान् अङ्गन्
अङ्गन् श्रपुं रूप अग्निकुण्ड येथ रूप सन्दारे अमृतधारि पिवान देह
पानस मानि त भियिन स्वारे निशि काठस् तारि चन्दन भुय यिथ भुय हिये
चन्दनधारे सहज ग्वारि त ननिस जात धात गालित क्या विचारे पानूह् मरि त
सन्दारे भिय विह गालि त अमृत तारे तिथू यि रूप चि वरि क्याह |

अर्पावेत् जन्म चिदानन्द हंसद्वार रव रगता रूप यति कूनि उछ्यान तति
पानै सर्व ध्यानै रट् मस रूप दीपप्रकाश तेजरव पानै मि जान्यौं मने
छ्यो ज्ञान आकाश वाणी निर्वाणी मनि सहाय स्थानस स्थानै छ्यो आरामी
रामी भुलूपान भुये भुयि त म्यानि छ्यो शयि आशक शयि छवोस लयि पानै
भुयि छ्युस निरित गच्छान तिलित एवान मिलित

पान दयै छ्युस नादय बिन्दुह पदय परम मदय मारिफतय छ्युस विष्णु
ब्रह्मा महेश्वर कृष्ण श्यामसुन्दर छ्युस पूरा तोलि रामा भोलि ब्रह्म
स्वामी मन्दोरि छ्युस यि किंह काङ्क्षि ति किं ह दिये दूकान स मुद्रूय
छ्युस डेशान दिशन हैरान गयस निशान मि अनु मस शून्यालये || छल
लदूं च्यर्कस त कल आयि मशान यिमन षण्ण सतन हुशार भुयि || छ्यु न
कुने छुना कुने उछ्युं और न योर न कुने दियि फश तुले मूल न कुने छ्युवै
चेतन त स्वारितौन कुने | और ति जीवा योर ति जीवा जीवस जीवा रस ख्यावान
युसू नानारङ्ग रवण छ्यु प्रत्कुणे वात-उनू च्यानू म्यानू रानू भिन्नु
नत लानू अकुय भुय || न पृथ्वी न पीठी न पाताले न तले अपारेजित
अन्तराशुद्धं शान्तं निर्मलं सर्वं ततदेवः || कौन मरि त कौन पितरे
समुद्र तारे थाह मधुरस गडू त शशि औतारे पानस पान पूशारे हि
मालय चूय वालिख तवा पञ्च स्मारिम् एकान्त न दाह दिये न किञ्च
प्रावे ठहरावे स्रह न किंह कांक्षा पूरे आकाक्षितू वाते पानै दाता
भुक्ता आसे वासन्य गाले भ्रान्ताह त्रावे नानारङ्ग सीर नाथा भावे
माता पिता भ्राता पानै प्रथ थानै न कथ निये निराकार रूप लागित पानै
सत्पानै न कथ निये || कौन जाने तेरा स्वभाव प्रभाव परमानन्दा जी जो
स्मरे हृदय में पावे जैसे प्रभा श्रीभास्करा जी || सारा तत्व आहारिं गार
चापूं भ्रमवा-उं अखण्ड मण्डल त पाताल हाहूमे गिव विलावों
अङ्ग नावों विशेषागङ्ग || चितै लगीय त परदूय पान जान

चित्तै लगीय पर्जान पान चित्तै लगीय लिठू छ्यूय उपर्जान तिठू जान म्यूथ
त शुद्धू जान पान वाव रट् द्वादश रव संघट माया तृष्णा मारे
मन भ्रान्त त्राव नाथ छ्यू पननी घरे सात रट् सुय त ज्ञानदेह भाव
भिन्नो भिन्नो त नाव छयूस् क्रैटान् अङ्गन अङ्गन अकुय पय लय पवनस
मय छयूय भानुस् मानून त पानस निशि छ्यूय दय मूर्ताह करि त पच्यु
खाख छ्यता क्याह पच्यू पञ्च महाभूत करिन फचे हिचू माया करिना
भूत् मन गालि त पानै विचि अह ग्वारि तक्याह इच्छे भियन ठरू डालि त पानै
नचे वाह वाह गुल फुली ना तुल् नामूल गण्डेत दण्डो द्रायाय भूतस
क्याह लभू तस आसन ज्याय | न भुयि पाप तस न पुण्य खुय तस् आसान
भुयि तस् नासान ज्याय सम्भूर वीरू वातान् भूतस् तम्भूर साजुय गूं यस्
भुय शशिधारि लव दि महाभूतस् गम्भीर तोतस क्याह भोल्याह अनेक
नजूमिजं दर्याव अवै स्वभाव आव स्वरूप न किंह थव न किंह त्राव
बहु दीप आव छ्यपान रूप आकाश स मदूर वछूं धार तव ता रट् मस्
पय दीपा शशि रव् रूप औतार बह्वाकार निराकार युस्मा कन्दि भस्म करि
पसुं तहान्दू शून्यारूप शास्त्र शस्त्र क्याह मुचरि लुहार अग्नस् मारिस
देह किंह न सू मंगे किंह न सुरे ध्यान सू वरे भिय त पान् अन्य षन्
मनूह गण्डीत पान ऋषि यिस फाकी भान भरित् त पान साकी वाकी दानेस्त
दोलो चरो हर कांक्षा पूरे खसिहिं आयेत् सूय शन् आयेन करनै शीतल
माह भुख || दर्याव अन्दर

अंशा आव जाव मि चि त जायिस मि चू मि चूय भोग त न्यामूच् ख्याव मि चिय
गय आयाव वर हित यिति सुर रहोम्न समूरिन् मि चि माञि त वाव अग्न आव त
वाह् वाह् रङ्ग आज्ञा आयित अलू चूर जन वाव आसू उथदन्य त किथसन् पिव
रहिनिशान् ईश्वर सन्दू नाव किति आयाव त कतू सन गवू समूरित साधित
तमि कज्याव देव हित मुखे त सेव कर हास छुतुनस काम क्रोध लोभ मोह
मद् अहङ्कार चाव संसारस् अमल करिस् पतै अहमाल अमल होर्नेगव पछू
आयाव त कुसू क्याह निये ईश्वर वादहित कज्याव् यति आयाव त आसू मनुष्या
देह् युसूं देव सुरे मनस भाव प्रथ जीवस् तिम जू सेवकस् मालि अथि आये
तिमय छ्यिय मनुष्य नत किंह द्राय गुपन् यिमन् आदन सु पान मशीत गौ
पियक् भुडित चेतन सु घन सोरिख छ्यन्य भानुंह कति मालि दर्कार यिये
सहज त आनन्द रहहा धारित् पानै पान् सन्धारित कित् सहजज्ञान रजिय
परमानन्द आव रूप सानन्द आसि कुये आत्मा रजिय वाचू सामनद
मधुरसा नद् वहवन्ये || ओं भूयो न बीजं तोया न तेजस् वायुर्नाकाशं
अवताह सर्वम् नजि ब्रह्माण्डं नच खात्म आत्मं शक्तिस्वरूपं
परंब्रह्म सोहम् || १ ||

पुरुषो न पुरुषार्थात् विमर्शो न मर्षात् वर्ण तेजः शान्तरन्तर आकाशम्
सूक्ष्मो न विस्तार न परं व्यापारं न ह अन्तधारं परंब्रह्म सोहम् ||
२ ||

स्थावर न जङ्गम नह चतुर्वर्णं जग न चराचर ततप्रमाकार सत् नासतो
अच्छिन्नधारं सूक्ष्मो समाधि परंब्रह्म सोहम् || ३ ||

ज्योगो न ज्युगान्तर सन्न्यासवर्णं तुर्यावतीर्णा तत्प्रसिद्धोहम्
अचिन्त्यरूपं परमाकारं स्थिर केवलोहं परंब्रह्म सोहम् || ४ ||

माता न पिता भ्राता न बन्धु वार्ता स वेदं एकः केवलोऽहम् गुरो न च्येला
मन्त्रो न लीला तत् यू इकला परंब्रह्म सोहम् || ५ ||

मोहो न बुद्धि न च वैराग्यं न अ रागद्वेषं निर्वैर शान्तिः स्वप्नो न
जाग्रत् तत् शुद्धबोधं सूक्ष्मो स्वयम्भूः परंब्रह्म सोहम् || ६ ||

पादू न वीजम् नच चतुर्भुजा कारं न त्रिजग् अनन्तरूअप्म् सहस्रनामं
निराकारं शुद्धस्वरूपं परंब्रह्म सोहम् || ७ ||

सिद्धू न सिजू विद्या न गति सिद्ध ना परीक्षा आकाशरूपम् खाकाश
उलङ्घित नच राजयोगं लम्भन निरालं परंब्रह्म सोहम् || ८ ||

रूप ना रस् स्पर्श गन्ध न देहो यू यू न दायिस छ्युस् केवलोहम् जीवो न
जीवता न वक्ता न वार्ता कर्ता सहोकार परंब्रह्म सोहम् || ९ ||

इडा न पिङ्गला नच ब्रह्मनाडी सा हि सुषुम्ना पायाहमेव अनाहत
अनामय तुरीयावस्था आनन्दरूपं परंब्रह्म सोहम् || १० ||

ओं तत् अन्तरदृष्ट सम्भावों यिय मि त्रावों तिय आवों नये || १ ||

ललमाधव शिव इकावों भिकावों देह पानै चित्त अन्तर मज्जले सावों
ललावों त भावों नये पूरू विचार प्रगितू आवों ये मि त्रावों तिय आवों
नये यमि त राजे सम्भावों सावो आवों सुय पानय मन सत असत सिरावों
लानू त्रावों कसू मुल् दिये ओमूय म्यानू सारू त तवै छ्यस सावों यिय मि
त्रावों तिय आवों नये || २ ||

देहान्तर सुषुप्त सावों जगावों तुरीया आये अनाहत आनन्द खिलावों
मिलावों अनामय चूय तद्रूप मि पान लिलावों भु छ्यस्

सावो त किंह न रावों नयि || ३ ||

कलि कले मिलनावों ललि हावों रूप पानै तवै अन्तर देह नावों पिवावों
रस पानै तवै तुष्टि निधाना प्रावों भु छ्यस् सावो त किंह न रावों नये ||
४ ||

बुध क्षयं च्ययं प्रक्टियं छुम् वैराग्य अक्षय धाम दुन् गोचर विचार
सावों निवाव ऋषीस तवै आदि सत् आचार आवों भु छ्यस् सावो त
किंहनरावों नये || ५ ||

न खूचूस न किंह लज्जो उपजितू पानै आवू न मि करो त न सम्पन्नो रोजूस्
सूह जहेत् अवय रीच् प्रीच् त नीचू निभावों भु छ्यस् सावो त किंह न रावों
नाये || ६ ||

तत्प्रसन्नो उदय द्रावों अङ्ग लागित् जगमा मुये न खूचिव् लोकै रजि पजे
निर्मल शुद्ध शिवै दिन प्रलय तत् एकावों एकावों भु छ्यस् सावो त किंह न
रावों नये || ८ ||

एकुत् परम बोध सदानन्द तस् विदेह समाध यस सुर आसे ऋजु सिजू विद्या
यसू अदुर् आसे तत्पदवी रसे भिक्याह आसै रिद्ध सिद्ध विद्या ग्रजे आगरै तस्
गरै विभव सागरै ग्वाह करे सूर्य उदय करे सूर्य उदय चलि घटकारूय
सहज विचार तत्सार बोध ब्रत सत् तत्वबोध शुद्धो आचारः यिय व्यवहारः
वेद तै योग चू कु भु कु विचारः अच्छिन्नधारः सूय चेन रूप यि रूप सु
रूप पररूप वले आकले निरञ्जनारूप् यिय शुभ लोभ भजान् वेगबले
अजरामर आसे शुद्धो देह || ||

इति श्रीमदलक्ष्येश्वरी परपर्यायसाहिभ दररूपभवानी वाक्यमञ्जरी
सम्पूर्णा ||

Vollständige Sarasvatī-Stuti in Umschrift

atha sarasvatīstutiḥ ||

oṃ sitavarṇālaṅkāre sarasvati samastavāṅmayādhāre ! |
kamalajamānasavaraṭe mṛgāṅgadhavale namastubhyam || 1 ||

dhanyaḥ sa eva loke sa eva pūjyaḥ sa eva sarvaguruḥ |
yasya mukhakamalakośe vāṅmayā kuladevate vasasi || 2 ||

kastvāṃ vinā vivekī vivekavikalasya niṣphalaṃ janma |
tasmādbhārati bhāvināṃ tvameva heturviveke'pi || 3 ||

lakṣmīvānapi puruṣaḥ śūraḥ subhagopi kāmasamarūpaḥ |
vṛṣa iva vibudhasabhāyāṃ pratibhātyamale tvayā rahitaḥ || 4 ||

munimanujamānanīyo mātarmūrkhopi mānavo dakṣaḥ |
niḥśeṣaśāstravaktā tvanmantradhyānato bhavati || 5 ||

kuvalayadṛśaḥ kva tāvadveśmani vilasanti kucabharānamrāḥ |
yāvadasitābjanayane na tvaṃ tuṣṭāsi devi bhuvi bhavinām || 6 ||

jitvā narorirājakamagagurugajavājipuruṣabalasahitaḥ |
yadupaiti tatsamagraṃ tvaccaraṇanuteḥ phalaṃ tasya || 7 ||

āvarjitāpi kaṣṭairiha janmani muñcati naraṃ śrīḥ |
na tvaṃ saptabhaveṣviti matvā ko nauti no bhavatīm || 8 ||

kavivaravadanasaroruhaviharaṇavisrambhavibhramadbhramari |
bhagavati pañcamukhīśvari vāgīśvari namastestu || 9 ||

śambhupraṇatāṃ vāṇīṃ bhaktyā yaḥ stauti so'cireṇaiva |
avahitabuddhiprasaraḥ kavirājo jāyate manujaḥ || 10 ||

iti sarasvatīstutiḥ ||

Vollständige Sarasvatī-Stuti in Devanagari

अथ सरस्वतीस्तुतिः ||

ओं सितवर्णालङ्कारे सरस्वति समस्तवाङ्मयाधारे ! |
कमलजमानसवरटे मृगाङ्गधवले नमस्तुभ्यम् || १ ||

धन्यः स एव लोके स एव पूज्यः स एव सर्वगुरुः |
यस्य मुखकमलकोशे वाङ्मया कुलदेवते वससि || २ ||

कस्त्वां विना विवेकी विवेकविकलस्य निष्फलं जन्म |
तस्माद्भारति भाविनां त्वमेव हेतुर्विवेकेऽपि || ३ ||

लक्ष्मीवानपि पुरुषः शूरः सुभगोपि कामसमरूपः |
वृष इव विबुधसभायां प्रतिभात्यमले त्वया रहितः || ४ ||

मुनिमनुजमाननीयो मातर्मूर्खोपि मानवो दक्षः |
निःशेषशास्त्रवक्ता त्वन्मन्त्रध्यानतो भवति || ५ ||

कुवलयदृशः क्व तावद्वेश्मनि विलसन्ति कुचभरानम्राः |
यावदसिताब्जनयने न त्वं तुष्टासि देवि भुवि भविनाम् || ६ ||

जित्वा नरोरिराजकमगगुरुगजवाजिपुरुषबलसहितः |
यदुपैति तत्समग्रं त्वच्चरणनुतेः फलं तस्य || ७ ||

आवर्जितापि कष्टैरिह जन्मनि मुञ्चति नरं श्रीः |
न त्वं सप्तभवेष्विति मत्वा को नौति नो भवतीम् || ८ ||

कविवरवदनसरोरुहविहरणविस्रम्भविभ्रमद्भ्रमरि |
भगवति पञ्चमुखीश्वरि वागीश्वरि नमस्तेस्तु || ९ ||

शम्भुप्रणतां वाणीं भक्त्या यः स्तौति सोऽचिरेणैव |
अवहितबुद्धिप्रसरः कविराजो जायते मनुजः || १० ||

इति सरस्वतीस्तुतिः ||

Bilder und Videos

Aufbau und Bestandteile einer Puja
ZyvCU1bG8Uo

Das Yoga-Vidya-Video erläutert die Grundlogik einer Pūjā und ergänzt die praktische Verwendung dieses Handbuchs.

Die neun Bhakti-Praktiken
KBNhTkKpo3E

Der Vortrag ergänzt die innere Haltung der Pūjā: Verehrung, Erinnerung, Hingabe und Selbstübergabe.

Beziehungen zu anderen Schriften

• Durga Nityarchana Krama – tägliche Durgā-Pūjā mit Bhūtaśuddhi und Nyāsa;
• Devi Mahatmyam – Durgā als große Schutzgöttin;
• Durga Saptashati;
• Lalita Sahasranama;
• Sri Vidya;
• Prapanchasara Tantra;
• Shaktananda Tarangini;
• Pratyangira Puja Vidhi;
• Kularnava Tantra;
• Bhavana Upanishad.

Siehe auch

• Devi
• Durga
• Bhavani
• Mahatripurasundari
• Mahakali
• Lakshmi
• Saraswati
• Tara
• Sharika
• Navadurga
• Navaratri
• Puja
• Archana
• Avarana
• Nyasa
• Mantra
• Bhakti Yoga
• Sharanagati
• Guru
• Dakshina
• Naivedya
• Tarpana
• Meditation
• Yoga
• Meditation

Textgrundlage

Muktabodha Indological Research Institute, Katalognummer M00507, devīpūjā. Die Metadaten nennen ausdrücklich vier Bestandteile: Durgāpūjā, Mahārājñīstava, Bhadararūpa-Bhavānī-Vākyamañjarī und Sarasvatīstuti. Die zugrunde liegende Druckausgabe erschien 1927 in Mumbai bei der Nirnaya-Sagara-Presse. Die digitale Erfassung erfolgte unter Aufsicht von Mark S. G. Dyczkowski; Revision 0 vom 14. August 2021.

Seminare

Bhakti Yoga

01.12.2026 - 01.12.2026 Mantra-Konzert

Aleah Gandarvika & Friends
18:45-19:45 Uhr

Aleah Gandarvika

04.12.2026 - 06.12.2026 Bhakti Yin Yoga meets Metta und Dharma

Tauche ein in eine außergewöhnliche tiefe Praxis des Bhakti Yin Yoga mit der Weisheit des Dharma und der liebenden Güte von Metta vereint. Wir laden …

Marco Büscher, Melanie Bhavani Bergweiler

Mantra und Musik
Der RSS-Feed von https://www.yoga-vidya.de/seminare/interessengebiet/mantra-und-musik/rssfeed.xml konnte nicht geladen werden: Fehler beim Parsen von XML für RSS

Meditation

22.11.2026 - 27.11.2026 Schweigeretreat an der Nordsee

Du möchtest dich aus dem Alltag zurückziehen? Dann komme zu uns an die Nordsee zum Schweigeretreat. Wir üben intensiv Yoga und Meditation. Während d…

Pranava Heinz Pauly

27.11.2026 - 29.11.2026 Atme dich frei! Yoga, Meditation & Achtsamkeit

Lade dich mit neuer Energie auf & stärke deine Selbstheilungskraft! Wir praktizieren dynamische und ausgleichende Atemübungen und bringen unseren Atem…

Adidivya Andre