Mrityunjaya Manasika Puja – Lebensangst in Shivas Gegenwart verwandeln

Aus Yogawiki

Mrityunjaya Manasika Puja – Lebensangst in Shivas Gegenwart verwandeln gibt Menschen, die sich von Vergänglichkeit, Krankheit oder familiären Sorgen bedrängt fühlen, eine ausführliche Form der inneren Zuflucht. Shiva wird als Mrityunjaya, als Überwinder des Todes, auf dem Kailasa geschaut und liebevoll bewirtet. Das Herz schenkt ihm alles, was es an Schönheit und Fürsorge vorstellen kann: ein duftendes Bad, Gewänder, Blumen, ein reiches Mahl und zuletzt ein Ruhebett an Parvatis Seite. Die entscheidende Bitte lautet, dass sein mitfühlender Blick den in Bindungen verstrickten Menschen trägt.

Diese Manasika Puja ist in der Shankaracharya-Überlieferung erhalten. Der Text beschreibt 44 innere Dienste und schließt mit zwei Versen über ihre Frucht und die Zeiten der Verehrung. Genannt werden Morgen, Mittag und Nacht; der Schluss hebt außerdem Pradosha, die Abenddämmerung, hervor. Die hier ausgearbeitete geistige Fassung kann eine einzelne Person zuhause an einem stillen Ort vollziehen. Eine priesterliche Leitung und äußere Ritualmaterialien werden dafür nicht vorausgesetzt.

Vorbereitung

Setze dich ruhig hin und lies die Bedeutungen vorab. Schaue Shiva hell wie Kampfer, Kristall und Mond, mit dem Strom der Ganga in seinem Haar und der Schlange als Schmuck. Alle Gaben werden im Herzraum vorgestellt. Du brauchst keine äußeren Speisen, Duftstoffe oder Lampen; die im Gedicht genannten kostbaren und tierischen Materialien bleiben innere Bilder. Die Anleitung folgt der geistigen Fassung, die der Schluss ausdrücklich nennt.

Durchführung

Lies die ganze Versfolge und vollziehe jede Gabe im Geist. Viele Verse gehören zu einer längeren Bewirtung; gib den einzelnen Handlungen Zeit. Die äußere Puja, die der Schluss ebenfalls erwähnt, würde eigene Vorbereitungen benötigen und ist nicht Gegenstand dieser Anleitung.

1. Shiva schauen und einladen
Beginne mit Dhyana und Avahana. Stelle den Edelsteinpalast, die Weisen und Götter sowie Shivas Thron vor.

Vers 1
kailāse kamanīyaratnakhacite kalpadrumūle sthitaṃ
karpūrasphaṭikendusundaratanuṃ kātyāyanīsevitam |
gaṅgātuṅgataraṅgarañjitajaṭābhāraṃ kṛpāsāgaraṃ
kaṇṭhālaṃkṛtaśeṣabhūṣaṇamamuṃ mṛtyuñjayaṃ bhāvaye || 1||

Ich schaue Mrityunjaya auf dem mit schönen Edelsteinen geschmückten Kailasa unter dem Wunschbaum: Sein Leib ist schön wie Kampfer, Kristall und Mond, Katyayani dient ihm; hohe Gangawellen spielen in seinen Haarflechten. Er ist ein Meer des Mitgefühls, sein Hals ist mit der Schlange Shesha geschmückt.

Vers 2
āgatya mṛtyuñjaya candramaule
vyāghrājinālaṃkṛta śūlapāṇe |
svabhaktasaṃrakṣaṇakāmadheno
prasīda viśveśvara pārvatīśa || 2||

Komm, Mrityunjaya mit dem Mond auf dem Haupt, mit Tigerfell geschmückt, den Dreizack in der Hand. Du erfüllst den Schutzwunsch deiner Verehrenden wie eine Wunschkuh. Herr der Welt, Herr Parvatis, sei gnädig.

Vers 3
bhāsvanmauktikatoraṇe marakatastambhāyudhālaṃkṛte
saudhe dhūpasuvāsite maṇimaye māṇikyadīpāñcite |
brahmendrāmarayogipuṅgavagaṇairyukte ca kalpadrumaiḥ
śrīmṛtyuñjaya susthiro bhava vibho māṇikyasiṃhāsane || 3||

Herr Mrityunjaya, nimm fest Platz auf dem Rubinthron im Edelsteinpalast: leuchtende Perlentore, prächtige Smaragdsäulen, duftender Rauch und Rubinlampen schmücken ihn. Brahma, Indra, Götter und hervorragende Yogis sowie Wunschbäume umgeben dich.

2. Wasser, Ehrenspeise und Bad anbieten
Vollziehe Padya, Arghya, Achamana, Madhuparka und Panchamrita Snana, danach das Bad mit heiligem Wasser.

Vers 4
mandāramallīkaravīramādhavī-
punnāganīlotpalacampakānvitaiḥ |
karpūrapāṭīrasuvāsitairjalai-
rādhatsva mṛtyuñjaya pādyamuttamam || 4||

Mrityunjaya, empfange das vorzügliche Fußwasser, durchduftet von Mandara, Jasmin, Oleander, Madhavi, Punnaga, blauen Wasserlilien und Champaka sowie Kampfer und Sandelholz.

Vers 5
sugandhapuṣpaprakaraiḥ suvāsitai-
rviyannadīśītalavāribhiḥ śubhaiḥ |
trilokanāthārtiharārghyamādarā-
dgṛhāṇa mṛtyuñjaya sarvavandita || 5||

Herr der drei Welten, Leidenslöser, von allen Verehrter, nimm ehrfürchtig diese Ehrengabe an, bereitet aus kühlem heiligem Wasser des Himmelsflusses und duftenden Blüten.

Vers 6
himāmbuvāsitaistoyaiḥ śītalairatipāvanaiḥ |
mṛtyuñjaya mahādeva śuddhācamanamācara || 6||

Mrityunjaya, Mahadeva, vollziehe die Mundreinigung mit diesem kühlen, duftenden, höchst reinigenden Wasser.

Vers 7
guḍadadhisahitaṃ madhuprakīrṇaṃ
sughṛtasamanvitadhenudugdhayuktam |
śubhakara madhuparkamāhara tvaṃ
trinayana mṛtyuhara trilokavandya || 7||

Dreiäugiger, Todüberwinder, von den drei Welten Verehrter, genieße die segensreiche Ehrenspeise aus Rohrzucker, Joghurt, Honig, gutem Ghee und Kuhmilch.

Vers 8
pañcāsra śānta pañcāsya pañcapātakasaṃhara |
pañcāmṛtasnānamidaṃ kuru mṛtyuñjaya prabho || 8||

Friedvoller, Fünfgesichtiger, der du die fünf schweren Verfehlungen tilgst, Herr Mrityunjaya, empfange dieses Bad mit den fünf süßen Gaben.

Vers 9
jagattrayīkhyāta samastatīrtha-
samāhṛtaiḥ kalmaṣahāribhiśca |
snānaṃ sutoyaiḥ samudācara tvaṃ
mṛtyuñjayānantaguṇābhirāma || 9||

Mrityunjaya, lieblich durch unendliche gute Eigenschaften, bade in dem guten, Unreinheit lösenden Wasser, das aus allen in den drei Welten berühmten heiligen Gewässern zusammengetragen ist.

3. Trocknen, kleiden und schmücken
Trockne innerlich Shivas Haar. Reiche Vastra, Yajnopavita, Duft, Akshata, Blumen, Sandalen und Schmuck.

Vers 10
ānītenātiśubhreṇa kauśeyenāmaradrumāt |
mārjayāmi jaṭābhāraṃ śiva mṛtyuñjaya prabho || 10||

Shiva, Herr Mrityunjaya, ich trockne deine Haarflechten mit dem ganz reinen Seidentuch, das vom himmlischen Baum gebracht wurde.

Vers 11
nānāhemavicitrāṇi cīracīnāmbarāṇi ca |
vividhāni ca divyāni mṛtyuñjaya sudhāraya || 11||

Mrityunjaya, lege vielerlei göttliche Gewänder an, mit unterschiedlichem Goldschmuck, feine Stoffe und chinesische Seide.

Vers 12
viśuddhamuktāphalajālaramyaṃ
manoharaṃ kāñcanahemasūtram |
yajñopavītaṃ paramaṃ pavitra-
mādhatsva mṛtyuñjaya bhaktigamya || 12||

Mrityunjaya, der du durch Hingabe erreichbar bist, trage die höchst heilige Schnur: schön durch reine Perlenreihen, bezaubernd und aus goldenem Faden.

Vers 13
śrīgandhaṃ ghanasārakuṅkumayutaṃ kastūrikāpūritaṃ
kāleyena himāmbunā viracitaṃ mandārasaṃvāsitam |
divyaṃ devamanoharaṃ maṇimaye pātre samāropitaṃ
sarvāṅgeṣu vilepayāmi satataṃ mṛtyuñjaya śrīvibho || 13||

Herrlicher Mrityunjaya, ich salbe deine Glieder mit göttlichem Sandelduft aus einem kostbaren Gefäß: mit Kampfer, Safran, Moschus und Kaleyaka, mit kühlem Wasser bereitet und von Mandarablüten durchduftet.

Vers 14
akṣatairdhavalairdivyaiḥ samyaktilasamanvitaiḥ |
mṛtyuñjaya mahādeva pūjayāmi vṛṣadhvaja || 14||

Mrityunjaya, Mahadeva mit dem Stierbanner, ich verehre dich mit göttlichen weißen unversehrten Reiskörnern, gut mit Sesam verbunden.

Vers 15
campakapaṅkajakuravakakundaiḥ karavīramallikākusumaiḥ |
vistāraya nijamakuṭaṃ mṛtyuñjaya puṇḍarīkanayanāpta || 15||

Mrityunjaya, Freund des Lotusäugigen, schmücke deine Krone mit Champaka, Lotus, Kuravaka, Kunda, Oleander und Jasmin.

Vers 16
māṇikyapādukādvandve maunihṛtpadmamandire |
pādau satpadmasadṛśau mṛtyuñjaya niveśaya || 16||

Mrityunjaya, du im Herzlotustempel der Schweigenden Wohnender, stelle deine schönen lotusgleichen Füße in dieses Paar Rubinsandalen.

Vers 17
māṇikyakeyūrakirīṭahāraiḥ
kāñcīmaṇisthāpitakuṇḍalaiśca |
mañjīramukhyābharaṇairmanojñai-
raṅgāni mṛtyuñjaya bhūṣayāmi || 17||

Mrityunjaya, ich schmücke deine Glieder mit schönen Rubinarmreifen, Krone und Halsketten, einem edelsteinbesetzten Gürtel, Ohrringen, Fußreifen und weiterem lieblichen Schmuck.

4. Schirm, Spiegel, Duft und Licht schenken
Lass Ganesha und Skanda die Wedel halten. Biete Schirm und Spiegel an; dann folgen Dhupa und die Lampe mit drei Dochten (Dipa).

Vers 18
gajavadanaskandadhṛte-
nātisvacchena cāmarayugena |
galadalakānanapadmaṃ
mṛtyuñjaya bhāvayāmi hṛtpadme || 18||

In meinem Herzlotus schaue ich Mrityunjayas Lotusgesicht mit den herabfallenden Locken, dem Ganesha und Skanda mit zwei ganz reinen Wedeln Luft zufächeln.

Vers 19
muktātapatraṃ śaśikoṭiśubhraṃ
śubhapradaṃ kāñcanadaṇḍayuktam |
māṇikyasaṃsthāpitahemakumbhaṃ
sureśa mṛtyuñjaya te'rpayāmi || 19||

Herr der Götter, Mrityunjaya, ich reiche dir den segenspendenden Perlenschirm, weiß wie Millionen Monde, mit goldenem Stab und einem mit Rubinen besetzten goldenen Abschluss.

Vers 20
maṇimukure niṣpaṭale trijagadgāḍhāndhakārasaptāśve |
kandarpakoṭisadṛśaṃ mṛtyuñjaya paśya vadanamātmīyam || 20||

Mrityunjaya, Sonne gegen die dichte Dunkelheit der drei Welten, schaue in dem klaren Edelsteinspiegel dein Angesicht, das Millionen Liebesgöttern gleicht.

Vers 21
karpūracūrṇaṃ kapilājyapūtaṃ
dāsyāmi kāleyasamānvitaiśca |
samudbhavaṃ pāvanagandhadhūpitaṃ
mṛtyuñjayāṅgaṃ parikalpayāmi || 21||

Mrityunjaya, ich gebe Kampferpulver, gereinigt durch Ghee einer braunen Kuh und mit Kaleyaka verbunden; ich stelle mir vor, wie dein Leib vom reinen Duft des Räucherwerks umgeben wird.

Vers 22
vartitrayopetamakhaṇḍadīptyā
tamoharaṃ bāhyamathāntaraṃ ca |
sājyaṃ samastāmaravargahṛdyaṃ
sureśa mṛtyuñjaya vaṃśadīpam || 22||

Herr der Götter, Mrityunjaya, Licht unserer Familie: Hier ist die Lampe mit drei Dochten und Ghee, den Göttern erfreulich, deren ungebrochener Glanz äußere und innere Dunkelheit vertreibt.

5. Das Mahl in seiner ganzen Fülle darbringen
Bei Naivedya werden unterschiedliche Speisen und Getränke nacheinander angeboten. Begleite die folgenden Verse mit der Vorstellung, dass du sie aufmerksam reichst.

Vers 23
rājānnaṃ madhurānvitaṃ ca mṛdulaṃ māṇikyapātre sthitaṃ
hiṅgūjīrakasanmarīcimilitaiḥ śākairanekaiḥ śubhaiḥ |
śākaṃ samyagapūpasūpasahitaṃ sadyoghṛtenāplutaṃ
śrīmṛtyuñjaya pārvatīpriya vibho sāpośanaṃ bhujyatām || 23||

Geliebter Parvatis, Herr Mrityunjaya, genieße den weichen, süßen feinen Reis im Rubingefäß, mit gutem Gemüse, Asafoetida, Kreuzkümmel und Pfeffer, mit Gebäck und Suppe und frischem Ghee, zusammen mit dem zum Mahl gehörenden Wasser.

Vers 24
kūṣmāṇḍavārtākapaṭolikānāṃ
phalāni ramyāṇi ca kāravallyā |
supākayuktāni sasaurabhāṇi
śrīkaṇṭha mṛtyuñjaya bhakṣayeśa || 24||

Schönhalsiger Herr Mrityunjaya, koste die duftenden, gut gekochten Früchte von Wachskürbis, Aubergine, Patola und Bittermelone.

Vers 25
śītalaṃ madhuraṃ svacchaṃ pāvanaṃ vāsitaṃ laghu |
madhye svīkuru pānīyaṃ śiva mṛtyuñjaya prabho || 25||

Shiva, Herr Mrityunjaya, nimm zwischendurch das kühle, süße, klare, reine, duftende und leichte Trinkwasser an.

Vers 26
śarkarāmilitaṃ snigdhaṃ dugdhānnaṃ goghṛtānvitam |
kadalīphalasaṃmiśraṃ bhujyatāṃ mṛtyusaṃhara || 26||

Todüberwinder, genieße den milden Milchreis mit Zucker, Kuhghee und Bananen.

Vers 27
kevalamatimādhuryaṃ dugdhaiḥ snigdhaiśca śarkarāmilitaiḥ |
elāmarīcamilitaṃ mṛtyuñjaya deva bhuṅkṣva paramānnam || 27||

Göttlicher Mrityunjaya, genieße den vorzüglichen süßen Reis, reich mit Milch und Zucker bereitet, mit Kardamom und Pfeffer gewürzt.

Vers 28
rambhācūtakapitthakaṇṭhakaphalairdrākṣārasāsvāduma-
tkharjūrairmadhurekṣukhaṇḍaśakalaiḥ sannārikelāmbubhiḥ |
karpūreṇa suvāsitairguḍajalairmādhuryayuktairvibho
śrīmṛtyuñjaya pūraya tribhuvanādhāraṃ viśālodaram || 28||

Herr Mrityunjaya, fülle deinen weiten Leib, der die drei Welten trägt, mit Bananen, Mangos, Kapittha und stacheligen Früchten, süßen Trauben und Datteln, Zuckerrohrstücken, gutem Kokoswasser und süßem, mit Kampfer duftendem Rohrzuckerwasser.

Vers 29
manojñarambhāvanakhaṇḍakhaṇḍitā-
nrucipradānsarṣapajīrakāṃśca |
sasaurabhānsaindhavasevitāṃśca
gṛhāṇa mṛtyuñjaya lokavandya || 29||

Von der Welt verehrter Mrityunjaya, nimm wohlschmeckende Stücke aus dem schönen Bananenhain an, bereitet mit Senf, Kreuzkümmel, Duft und Steinsalz.

Vers 30
hiṅgūjīrakasahitaṃ vimalāmalakaṃ kapitthamatimadhuram |
bisakhaṇḍā̃llāvaṇayutānmṛtyuñjaya te'rpayāmi jagadīśa || 30||

Weltenherr Mrityunjaya, ich biete dir reine Amla-Früchte und sehr süße Kapittha-Früchte mit Asafoetida und Kreuzkümmel sowie gesalzene Stücke von Lotusstängeln an.

Vers 31
elāśuṇṭhīsahītaṃ dadhyannaṃ cāruhemapātrastham |
amṛtapratinidhimāḍhyaṃ mṛtyuñjaya bhujyatāṃ trilokeśa || 31||

Herr der drei Welten, Mrityunjaya, genieße den reichhaltigen, nektargleichen Joghurtreis mit Kardamom und getrocknetem Ingwer im schönen goldenen Gefäß.

Vers 32
jambīranīrāñcitaśṛṅgaberaṃ
manoharānamlaśalāṭukhaṇḍān |
mṛdūpadaṃśānsahasopabhuṅkṣva
mṛtyuñaya śrīkaruṇāsamudra || 32||

Mrityunjaya, Meer des Mitgefühls, genieße zusammen mit den milden Beigaben den mit Zitronensaft bereiteten Ingwer und die angenehmen säuerlichen Stücke unreifer Früchte.

Vers 33
nāgararāmaṭhayuktaṃ sulalitajambīranīrasampūrṇam |
mathitaṃ saindhavasahitaṃ piba hara mṛtyuñjaya kratudhvaṃsin || 33||

Hara, Mrityunjaya, der das Opfer zerschlug, trinke die gut geschlagene Buttermilch mit Ingwer, Asafoetida, feinem Zitronensaft und Steinsalz.

6. Das Mahl abschließen
Reiche das Schlusswasser, Wasser für Hände und Füße, erneutes Mundwasser und Tambula.

Vers 34
mandārahemāmbujagandhayuktai-
rmandākinīnirmalapuṇyatoyaiḥ |
gṛhāṇa mṛtyuñjaya pūrṇakāma
śrīmatparāpośanamabhrakeśa || 34||

Vollkommen erfüllter Mrityunjaya mit wolkenartigem Haar, nimm das gute Abschlusswasser des Mahls an, aus dem reinen heiligen Wasser der Mandakini, duftend nach Mandara und goldenem Lotus.

Vers 35
gaganadhunīvimalajalairmṛtyuñjaya padmarāgapātragataiḥ |
mṛgamadacandanapūrṇaṃ prakṣālaya cāru hastapadayugmam || 35||

Mrityunjaya, wasche deine schönen Hände und Füße mit dem reinen Wasser des himmlischen Flusses aus Rubingefäßen, reich an Moschus und Sandelduft.

Vers 36
puṃnāgamallikākundavāsitairjāhnavījalaiḥ |
mṛtyuñjaya mahādeva punarācamanaṃ kuru || 36||

Mrityunjaya, Mahadeva, empfange erneut Mundwasser aus der Ganga, duftend nach Punnaga, Jasmin und Kunda.

Vers 37
mauktikacūrṇasametairmṛgamadaghanasāravāsitaiḥ pūgaiḥ |
parṇaiḥ svarṇasamānairmṛtyuñjaya te'rpayāmi tāmbūlam || 37||

Mrityunjaya, ich reiche dir die Betelgabe: Arekanüsse mit Perlenpulver, Moschus- und Kampferduft, umhüllt von goldgleichen Blättern.

7. Lichtverehrung, Blumen und Zuflucht
Vollziehe Nirajana, erneute Ehrengabe, Pushpanjali, Pradakshina und Verneigung. Die Bitte in Vers 43 spricht deine eigene Bedürftigkeit aus.

Vers 38
nīrājanaṃ nirmaladīptimadbhi-
rdīpāṅkurairujjvalamucchritaiśca |
ghaṇṭāninādena samarpayāmi
mṛtyuñjayāya tripurāntakāya || 38||

Mit Glockenklang bringe ich Mrityunjaya, dem Bezwinger der drei Städte, die Lichtverehrung dar: hoch leuchtende, reine und strahlende Flammen.

Vers 39
viriñcimukhyāmaravṛndavandite
sarojamatsyāṅkitacakracihnite |
dadāmi mṛtyuñjaya pādapaṅkaje
phaṇīndrabhūṣe punararghyamīśvara || 39||

Mrityunjaya, Herr mit der Schlange als Schmuck, ich bringe erneut die Ehrengabe an deine Lotusfüße, die Brahma und die Götter verehren und die mit Lotus, Fisch und Rad gezeichnet sind.

Vers 40
puṃnāganīlotpalakundajājī-
mandāramallīkaravīrapaṅkajaiḥ |
puṣpāñjaliṃ bilvadalaistulasyā
mṛtyuñjayāṅghrau viniveśayāmi || 40||

Ich lege an Mrityunjayas Füße eine Handvoll Punnaga, blaue Wasserlilien, Kunda, Jasmin, Mandara, Oleander und Lotus zusammen mit Bilvablättern und Tulasi.

Vers 41
pade pade sarvatamonikṛntanaṃ
pade pade sarvaśubhapradāyakam |
pradakṣiṇaṃ bhaktiyutena cetasā
karomi mṛtyuñjaya rakṣa rakṣa mām || 41||

Mit hingebungsvollem Herzen vollziehe ich die Umrundung, die bei jedem Schritt Dunkelheit löst und Wohlergehen schenkt. Mrityunjaya, schütze mich, schütze mich!

Vers 42
namo gaurīśāya sphaṭikadhavalāṅgāya ca namo
namo lokeśāya stutavibudhalokāya ca namaḥ |
namaḥ śrīkaṇṭhāya kṣapitapuradaityāya ca namo
namaḥ phālākṣāya smaramadavināśāya ca namaḥ || 42||

Ehrerbietung dem Herrn Gauris, dessen Leib weiß wie Kristall ist; Ehrerbietung dem Herrn der Welten, den die Götter preisen. Ehrerbietung dem Schönhalsigen, der die Dämonen der Städte vernichtete; Ehrerbietung dem mit dem Stirnauge, der den Stolz des Liebesgottes brach.

Vers 43
saṃsāre janitāparogasahite tāpatrayākrandite
nityaṃ putrakalatravittavilasatpāśairnibaddhaṃ dṛḍham |
garvāndhaṃ bahupāpavargasahitaṃ kāruṇyadṛṣṭyā vibho
śrīmṛtyuñjaya pārvatīpriya sadā māṃ pāhi sarveśvara || 43||

Herr, ich bin in diesem Dasein von Leiden und Krankheit bedrängt, von dreifacher Not gequält, durch die Bande von Kindern, Partnerin und Besitz fest gebunden, von Stolz geblendet und mit vielen Verfehlungen belastet. Mrityunjaya, Geliebter Parvatis, Herr von allem, schütze mich immer mit deinem mitfühlenden Blick.

8. Ruhe bereiten und in Vertrauen schließen
Schaue Shiva an Parvatis Seite ruhend. Die beiden letzten Verse lassen die ganze Verehrung in ihrer überlieferten Bedeutung nachklingen. Sie verlangen innerhalb dieses Ablaufs keine zusätzliche Rezitationsfolge.

Vers 44
saudhe ratnamaye navotpaladalākīrṇe ca talpāntare
kauśeyena manohareṇa dhavalenācchādite sarvaśaḥ |
karpūrāñcitadīpadīptimilite ramyopadhānadvaye
pārvatyāḥ karapadmalālitapadaṃ mṛtyuñjayaṃ bhāvaye || 44||

Ich schaue Mrityunjaya auf dem mit frischen Wasserlilienblättern bestreuten Ruhebett im Edelsteinpalast, ringsum von schönem weißem Seidentuch bedeckt, bei Kampferlampenlicht und zwei schönen Kissen; Parvatis Lotushände liebkosen seine Füße.

Vers 45
catuścatvāriṃśadvilasadupacārairabhimatai-
rmanaḥ padme bhaktyā bahirapi ca pūjāṃ śubhakarīm |
karoti pratyūṣe niśi divasamadhye'pi ca pumā-
nprayāti śrīmṛtyuñjayapadamanekādbhutapadam || 45||

Wer diese segensreiche Verehrung mit den 44 geschilderten Ehrendiensten voller Hingabe im Herzlotus oder auch äußerlich am frühen Morgen, in der Nacht oder mittags vollzieht, gelangt zu Mrityunjayas wunderbarem höchsten Zustand.

Vers 46
prātarliṅgamumāpateraharahaḥ saṃdarśanātsvargadaṃ
madhyāhne hayamedhatulyaphaladaṃ sāyaṃtane mokṣadam |
bhānorastamaye pradoṣasamaye pañcākṣarārādhanaṃ
tatkālatrayatulyamiṣṭaphaladaṃ sadyo'navadyaṃ dṛḍham || 46||

Der tägliche morgendliche Anblick des Lingas des Gemahls Umas schenkt himmlischen Segen, mittags eine Frucht wie die des Pferdeopfers, abends Befreiung. Zur Abenddämmerung bei Sonnenuntergang schenkt die Verehrung mit dem fünfsilbigen Mantra die gewünschte Frucht aller drei Zeiten: unmittelbar, ungetrübt und beständig.

Abschluss und Vertiefung

Die Gaben enden in Ruhe. Bleibe beim Bild von Shiva und Parvati und lasse die Bitte um den mitfühlenden Blick den eigenen Atem begleiten. Als persönliche Vertiefung kannst du eine Sorge benennen, die du für diesen Augenblick nicht allein tragen möchtest. Nimm anschließend eine konkrete, fürsorgliche Handlung für dich oder einen anderen Menschen mit in den Tag.

Devanagari-Rezitation

Die Versfolge entspricht der Durchführung; die Ziffern des Quelltextes bleiben erhalten.

कैलासे कमनीयरत्नखचिते कल्पद्रुमूले स्थितं
कर्पूरस्फटिकेन्दुसुन्दरतनुं कात्यायनीसेवितम् ।
गङ्गातुङ्गतरङ्गरञ्जितजटाभारं कृपासागरं
कण्ठालंकृतशेषभूषणममुं मृत्युञ्जयं भावये ॥ १॥

आगत्य मृत्युञ्जय चन्द्रमौले
व्याघ्राजिनालंकृत शूलपाणे ।
स्वभक्तसंरक्षणकामधेनो
प्रसीद विश्वेश्वर पार्वतीश ॥ २॥

भास्वन्मौक्तिकतोरणे मरकतस्तम्भायुधालंकृते
सौधे धूपसुवासिते मणिमये माणिक्यदीपाञ्चिते ।
ब्रह्मेन्द्रामरयोगिपुङ्गवगणैर्युक्ते च कल्पद्रुमैः
श्रीमृत्युञ्जय सुस्थिरो भव विभो माणिक्यसिंहासने ॥ ३॥

मन्दारमल्लीकरवीरमाधवी-
पुन्नागनीलोत्पलचम्पकान्वितैः ।
कर्पूरपाटीरसुवासितैर्जलै-
राधत्स्व मृत्युञ्जय पाद्यमुत्तमम् ॥ ४॥

सुगन्धपुष्पप्रकरैः सुवासितै-
र्वियन्नदीशीतलवारिभिः शुभैः ।
त्रिलोकनाथार्तिहरार्घ्यमादरा-
द्गृहाण मृत्युञ्जय सर्ववन्दित ॥ ५॥

हिमाम्बुवासितैस्तोयैः शीतलैरतिपावनैः ।
मृत्युञ्जय महादेव शुद्धाचमनमाचर ॥ ६॥

गुडदधिसहितं मधुप्रकीर्णं
सुघृतसमन्वितधेनुदुग्धयुक्तम् ।
शुभकर मधुपर्कमाहर त्वं
त्रिनयन मृत्युहर त्रिलोकवन्द्य ॥ ७॥

पञ्चास्र शान्त पञ्चास्य पञ्चपातकसंहर ।
पञ्चामृतस्नानमिदं कुरु मृत्युञ्जय प्रभो ॥ ८॥

जगत्त्रयीख्यात समस्ततीर्थ-
समाहृतैः कल्मषहारिभिश्च ।
स्नानं सुतोयैः समुदाचर त्वं
मृत्युञ्जयानन्तगुणाभिराम ॥ ९॥

आनीतेनातिशुभ्रेण कौशेयेनामरद्रुमात् ।
मार्जयामि जटाभारं शिव मृत्युञ्जय प्रभो ॥ १०॥

नानाहेमविचित्राणि चीरचीनाम्बराणि च ।
विविधानि च दिव्यानि मृत्युञ्जय सुधारय ॥ ११॥

विशुद्धमुक्ताफलजालरम्यं
मनोहरं काञ्चनहेमसूत्रम् ।
यज्ञोपवीतं परमं पवित्र-
माधत्स्व मृत्युञ्जय भक्तिगम्य ॥ १२॥

श्रीगन्धं घनसारकुङ्कुमयुतं कस्तूरिकापूरितं
कालेयेन हिमाम्बुना विरचितं मन्दारसंवासितम् ।
दिव्यं देवमनोहरं मणिमये पात्रे समारोपितं
सर्वाङ्गेषु विलेपयामि सततं मृत्युञ्जय श्रीविभो ॥ १३॥

अक्षतैर्धवलैर्दिव्यैः सम्यक्तिलसमन्वितैः ।
मृत्युञ्जय महादेव पूजयामि वृषध्वज ॥ १४॥

चम्पकपङ्कजकुरवककुन्दैः करवीरमल्लिकाकुसुमैः ।
विस्तारय निजमकुटं मृत्युञ्जय पुण्डरीकनयनाप्त ॥ १५॥

माणिक्यपादुकाद्वन्द्वे मौनिहृत्पद्ममन्दिरे ।
पादौ सत्पद्मसदृशौ मृत्युञ्जय निवेशय ॥ १६॥

माणिक्यकेयूरकिरीटहारैः
काञ्चीमणिस्थापितकुण्डलैश्च ।
मञ्जीरमुख्याभरणैर्मनोज्ञै-
रङ्गानि मृत्युञ्जय भूषयामि ॥ १७॥

गजवदनस्कन्दधृते-
नातिस्वच्छेन चामरयुगेन ।
गलदलकाननपद्मं
मृत्युञ्जय भावयामि हृत्पद्मे ॥ १८॥

मुक्तातपत्रं शशिकोटिशुभ्रं
शुभप्रदं काञ्चनदण्डयुक्तम् ।
माणिक्यसंस्थापितहेमकुम्भं
सुरेश मृत्युञ्जय तेऽर्पयामि ॥ १९॥

मणिमुकुरे निष्पटले त्रिजगद्गाढान्धकारसप्ताश्वे ।
कन्दर्पकोटिसदृशं मृत्युञ्जय पश्य वदनमात्मीयम् ॥ २०॥

कर्पूरचूर्णं कपिलाज्यपूतं
दास्यामि कालेयसमान्वितैश्च ।
समुद्भवं पावनगन्धधूपितं
मृत्युञ्जयाङ्गं परिकल्पयामि ॥ २१॥

वर्तित्रयोपेतमखण्डदीप्त्या
तमोहरं बाह्यमथान्तरं च ।
साज्यं समस्तामरवर्गहृद्यं
सुरेश मृत्युञ्जय वंशदीपम् ॥ २२॥

राजान्नं मधुरान्वितं च मृदुलं माणिक्यपात्रे स्थितं
हिङ्गूजीरकसन्मरीचिमिलितैः शाकैरनेकैः शुभैः ।
शाकं सम्यगपूपसूपसहितं सद्योघृतेनाप्लुतं
श्रीमृत्युञ्जय पार्वतीप्रिय विभो सापोशनं भुज्यताम् ॥ २३॥

कूष्माण्डवार्ताकपटोलिकानां
फलानि रम्याणि च कारवल्ल्या ।
सुपाकयुक्तानि ससौरभाणि
श्रीकण्ठ मृत्युञ्जय भक्षयेश ॥ २४॥

शीतलं मधुरं स्वच्छं पावनं वासितं लघु ।
मध्ये स्वीकुरु पानीयं शिव मृत्युञ्जय प्रभो ॥ २५॥

शर्करामिलितं स्निग्धं दुग्धान्नं गोघृतान्वितम् ।
कदलीफलसंमिश्रं भुज्यतां मृत्युसंहर ॥ २६॥

केवलमतिमाधुर्यं दुग्धैः स्निग्धैश्च शर्करामिलितैः ।
एलामरीचमिलितं मृत्युञ्जय देव भुङ्क्ष्व परमान्नम् ॥ २७॥

रम्भाचूतकपित्थकण्ठकफलैर्द्राक्षारसास्वादुम-
त्खर्जूरैर्मधुरेक्षुखण्डशकलैः सन्नारिकेलाम्बुभिः ।
कर्पूरेण सुवासितैर्गुडजलैर्माधुर्ययुक्तैर्विभो
श्रीमृत्युञ्जय पूरय त्रिभुवनाधारं विशालोदरम् ॥ २८॥

मनोज्ञरम्भावनखण्डखण्डिता-
न्रुचिप्रदान्सर्षपजीरकांश्च ।
ससौरभान्सैन्धवसेवितांश्च
गृहाण मृत्युञ्जय लोकवन्द्य ॥ २९॥

हिङ्गूजीरकसहितं विमलामलकं कपित्थमतिमधुरम् ।
बिसखण्डाँल्लावणयुतान्मृत्युञ्जय तेऽर्पयामि जगदीश ॥ ३०॥

एलाशुण्ठीसहीतं दध्यन्नं चारुहेमपात्रस्थम् ।
अमृतप्रतिनिधिमाढ्यं मृत्युञ्जय भुज्यतां त्रिलोकेश ॥ ३१॥

जम्बीरनीराञ्चितश‍ृङ्गबेरं
मनोहरानम्लशलाटुखण्डान् ।
मृदूपदंशान्सहसोपभुङ्क्ष्व
मृत्युञय श्रीकरुणासमुद्र ॥ ३२॥

नागररामठयुक्तं सुललितजम्बीरनीरसम्पूर्णम् ।
मथितं सैन्धवसहितं पिब हर मृत्युञ्जय क्रतुध्वंसिन् ॥ ३३॥

मन्दारहेमाम्बुजगन्धयुक्तै-
र्मन्दाकिनीनिर्मलपुण्यतोयैः ।
गृहाण मृत्युञ्जय पूर्णकाम
श्रीमत्परापोशनमभ्रकेश ॥ ३४॥

गगनधुनीविमलजलैर्मृत्युञ्जय पद्मरागपात्रगतैः ।
मृगमदचन्दनपूर्णं प्रक्षालय चारु हस्तपदयुग्मम् ॥ ३५॥

पुंनागमल्लिकाकुन्दवासितैर्जाह्नवीजलैः ।
मृत्युञ्जय महादेव पुनराचमनं कुरु ॥ ३६॥

मौक्तिकचूर्णसमेतैर्मृगमदघनसारवासितैः पूगैः ।
पर्णैः स्वर्णसमानैर्मृत्युञ्जय तेऽर्पयामि ताम्बूलम् ॥ ३७॥

नीराजनं निर्मलदीप्तिमद्भि-
र्दीपाङ्कुरैरुज्ज्वलमुच्छ्रितैश्च ।
घण्टानिनादेन समर्पयामि
मृत्युञ्जयाय त्रिपुरान्तकाय ॥ ३८॥

विरिञ्चिमुख्यामरवृन्दवन्दिते
सरोजमत्स्याङ्कितचक्रचिह्निते ।
ददामि मृत्युञ्जय पादपङ्कजे
फणीन्द्रभूषे पुनरर्घ्यमीश्वर ॥ ३९॥

पुंनागनीलोत्पलकुन्दजाजी-
मन्दारमल्लीकरवीरपङ्कजैः ।
पुष्पाञ्जलिं बिल्वदलैस्तुलस्या
मृत्युञ्जयाङ्घ्रौ विनिवेशयामि ॥ ४०॥

पदे पदे सर्वतमोनिकृन्तनं
पदे पदे सर्वशुभप्रदायकम् ।
प्रदक्षिणं भक्तियुतेन चेतसा
करोमि मृत्युञ्जय रक्ष रक्ष माम् ॥ ४१॥

नमो गौरीशाय स्फटिकधवलाङ्गाय च नमो
नमो लोकेशाय स्तुतविबुधलोकाय च नमः ।
नमः श्रीकण्ठाय क्षपितपुरदैत्याय च नमो
नमः फालाक्षाय स्मरमदविनाशाय च नमः ॥ ४२॥

संसारे जनितापरोगसहिते तापत्रयाक्रन्दिते
नित्यं पुत्रकलत्रवित्तविलसत्पाशैर्निबद्धं दृढम् ।
गर्वान्धं बहुपापवर्गसहितं कारुण्यदृष्ट्या विभो
श्रीमृत्युञ्जय पार्वतीप्रिय सदा मां पाहि सर्वेश्वर ॥ ४३॥

सौधे रत्नमये नवोत्पलदलाकीर्णे च तल्पान्तरे
कौशेयेन मनोहरेण धवलेनाच्छादिते सर्वशः ।
कर्पूराञ्चितदीपदीप्तिमिलिते रम्योपधानद्वये
पार्वत्याः करपद्मलालितपदं मृत्युञ्जयं भावये ॥ ४४॥

चतुश्चत्वारिंशद्विलसदुपचारैरभिमतै-
र्मनः पद्मे भक्त्या बहिरपि च पूजां शुभकरीम् ।
करोति प्रत्यूषे निशि दिवसमध्येऽपि च पुमा-
न्प्रयाति श्रीमृत्युञ्जयपदमनेकाद्भुतपदम् ॥ ४५॥

प्रातर्लिङ्गमुमापतेरहरहः संदर्शनात्स्वर्गदं
मध्याह्ने हयमेधतुल्यफलदं सायंतने मोक्षदम् ।
भानोरस्तमये प्रदोषसमये पञ्चाक्षराराधनं
तत्कालत्रयतुल्यमिष्टफलदं सद्योऽनवद्यं दृढम् ॥ ४६॥

Quellen und weiterführende Artikel

Seminare

20.12.2026 - 20.12.2026 Gita Jayanti

Die Bhagavad Gita hat Geburtstag. Immer Ende November bis Mitte Dezember, abhängig von der Mondphase, wird Gita Jayanti gefeiert. Wir wollen den Geburt…
Vani Devi Beldzik
26.12.2026 - 02.01.2027 Indische Rituale Ausbildung

Du interessierst dich für indische Rituale? Du hast die einzigartige Gelegenheit, in dieser Rituale Ausbildung bei Yoga Vidya die kleine Puja, große P…
Sukadev Bretz, Shankari Winkelbauer
15.11.2026 - 20.11.2026 HerzKraft - Mantrasingen, Harmoniumspiel und Trommeln lernen

Wir begehen den uralten Pfad des Bhakti-Yoga, den Yoga der Hingabe, und singen gemeinschaftlich herzstärkende Mantren aus eigener Komposition sowie and…
Shankara Stefan Maune, Sven Helbig
01.12.2026 - 01.12.2026 Mantra-Konzert

Aleah Gandarvika & Friends
18:45-19:45 Uhr
Aleah Gandarvika
Abgerufen von „https://wiki.yoga-vidya.de/index.php?title=Mrityunjaya_Manasika_Puja_–_Lebensangst_in_Shivas_Gegenwart_verwandeln&oldid=1325600“