Sham Nah Sukta
Sham Nah Sukta (Sanskrit: शं नः सूक्तम्, IAST: śaṃ naḥ sūktam, n.) – ein Segenshymnus des Rigveda (7.35). Śaṃ naḥ heißt sinngemäß „Heil sei uns“. Die Bitte erklingt vor den Devas, den Ahnen und selbst vor den schlichten Dingen am Opferplatz. Beim Rezitieren weitet sich so der Kreis dessen, wofür der Mensch dankt.
Sham nah bedeutet: Möge uns Heil, Frieden und Wohlergehen zuteilwerden. Die Hymne lässt diese Bitte durch die ganze Schöpfung klingen. Devas, Naturkräfte, Ahnen, Tiere und die Bestandteile des Yajnas werden angerufen. Sie erweitert unser Friedensgebet zu einer umfassenden Hinwendung an das göttliche Leben.
Herkunft und Verwendung
Rigveda, Shakala-Samhita 7.35.1–15.
Vollständiger Sanskrittext in IAST
oṃ śaṃ na indrāgnī bhavatām avobhiḥ śaṃ na indrāvaruṇā rātahavyā |
śam indrāsomā suvitāya śaṃ yoḥ śaṃ na indrāpūṣaṇā vājasātau || 1 ||
śaṃ no bhagaḥ śam u naḥ śaṃso astu śaṃ naḥ purandhiḥ śam u santu rāyaḥ |
śaṃ naḥ satyasya suyamasya śaṃsaḥ śaṃ no aryamā purujāto astu || 2 ||
śaṃ no dhātā śam u dhartā no astu śaṃ na urūcī bhavatu svadhābhiḥ |
śaṃ rodasī bṛhatī śaṃ no adriḥ śaṃ no devānāṃ suhavāni santu || 3 ||
śaṃ no agnir jyotiranīko astu śaṃ no mitrāvaruṇāv aśvinā śam |
śaṃ naḥ sukṛtāṃ sukṛtāni santu śaṃ na iṣiro abhi vātu vātaḥ || 4 ||
śaṃ no dyāvāpṛthivī pūrvahūtau śam antarikṣaṃ dṛśaye no astu |
śaṃ na oṣadhīr vanino bhavantu śaṃ no rajasas patir astu jiṣṇuḥ || 5 ||
śaṃ na indro vasubhir devo astu śam ādityebhir varuṇaḥ suśaṃsaḥ |
śaṃ no rudro rudrebhir jalāṣaḥ śaṃ nas tvaṣṭā gnābhir iha śṛṇotu || 6 ||
śaṃ naḥ somo bhavatu brahma śaṃ naḥ śaṃ no grāvāṇaḥ śam u santu yajñāḥ |
śaṃ naḥ svarūṇām mitayo bhavantu śaṃ naḥ prasvaḥ śam v astu vediḥ || 7 ||
śaṃ naḥ sūrya urucakṣā ud etu śaṃ naś catasraḥ pradiśo bhavantu |
śaṃ naḥ parvatā dhruvayo bhavantu śaṃ naḥ sindhavaḥ śam u santv āpaḥ || 8 ||
śaṃ no aditir bhavatu vratebhiḥ śaṃ no bhavantu marutaḥ svarkāḥ |
śaṃ no viṣṇuḥ śam u pūṣā no astu śaṃ no bhavitraṃ śam v astu vāyuḥ || 9 ||
śaṃ no devaḥ savitā trāyamāṇaḥ śaṃ no bhavantūṣaso vibhātīḥ |
śaṃ naḥ parjanyo bhavatu prajābhyaḥ śaṃ naḥ kṣetrasya patir astu śambhuḥ || 10 ||
śaṃ no devā viśvadevā bhavantu śaṃ sarasvatī saha dhībhir astu |
śam abhiṣācaḥ śam u rātiṣācaḥ śaṃ no divyāḥ pārthivāḥ śaṃ no apyāḥ || 11 ||
śaṃ naḥ satyasya patayo bhavantu śaṃ no arvantaḥ śam u santu gāvaḥ |
śaṃ na ṛbhavaḥ sukṛtaḥ suhastāḥ śaṃ no bhavantu pitaro haveṣu || 12 ||
śaṃ no aja ekapād devo astu śaṃ no 'hir budhnyaḥ śaṃ samudraḥ |
śaṃ no apāṃ napāt perur astu śaṃ naḥ pṛśnir bhavatu devagopā || 13 ||
ādityā rudrā vasavo juṣantedam brahma kriyamāṇaṃ navīyaḥ |
śṛṇvantu no divyāḥ pārthivāso gojātā uta ye yajñiyāsaḥ || 14 ||
ye devānāṃ yajñiyā yajñiyānām manor yajatrā amṛtā ṛtajñāḥ |
te no rāsantām urugāyam adya yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ || 15 ||
oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||
Vollständige deutsche Übersetzung
Om.
1 Indra und Agni seien uns mit ihrem Beistand wohlgesinnt. Indra und Varuna, denen die Gaben dargebracht werden, seien uns wohlgesinnt. Indra und Soma schenken uns gutes Gedeihen und Frieden. Indra und Pushan helfen uns, Nahrung und Kraft zu gewinnen.
2 Bhaga schenke uns Heil, und segensreiche Verkündigung sei mit uns. Purandhi, die Fülle, und die Reichtümer seien uns zum Guten. Der Segensspruch des Wahrhaftigen, der sich selbst gut führt, sei uns zum Guten. Aryaman, der in vielen Gestalten Geborene, schenke uns Heil.
3 Dhata, der Schöpfer, und Dharta, der Erhalter, seien uns wohlgesinnt. Die weite Erde nähre uns mit ihren Gaben. Himmel und Erde in ihrer Weite und der Fels seien uns zum Guten. Unsere Anrufungen der Devas mögen Segen bringen.
4 Agni, dessen Antlitz Licht ist, sei uns wohlgesinnt. Mitra, Varuna und die Ashvins seien uns wohlgesinnt. Die guten Taten der Guten mögen uns zum Segen gereichen. Der lebendige Wind wehe uns freundlich entgegen.
5 Himmel und Erde, die zuerst Angerufenen, seien uns zum Segen. Der Luftraum sei uns freundlich zum Schauen. Die Heilkräuter und die Bäume seien uns zum Guten. Der siegreiche Herr des weiten Raumes sei uns wohlgesinnt.
6 Der göttliche Indra sei uns mit den Vasus wohlgesinnt. Varuna, der gute Segensworte spricht, sei es mit den Adityas. Rudra, der Heilung bringt, sei es mit den Rudras. Tvashtar höre uns hier mit den Göttinnen zu unserem Wohl.
7 Soma schenke uns Heil, und das heilige Gebet sei uns zum Guten. Die Presssteine und die Yajnas seien uns zum Segen. Die Errichtung der Opferpfähle möge uns zum Guten gereichen, ebenso das ausgebreitete Opfergras und der Altar.
8 Surya, dessen Blick weit reicht, gehe uns segensreich auf. Die vier Himmelsrichtungen seien uns zum Guten. Die fest gegründeten Berge seien uns zum Segen, ebenso die Flüsse und alle Wasser.
9 Aditi sei uns durch ihre heiligen Ordnungen wohlgesinnt, ebenso die Maruts mit ihren schönen Liedern. Vishnu und Pushan seien uns zum Segen. Die erhaltende Kraft und Vayu seien uns zum Guten.
10 Der göttliche Savitri behüte uns zu unserem Wohl. Die leuchtenden Morgenröten seien uns zum Segen. Parjanya sei unseren Nachkommen wohlgesinnt. Der Herr des Feldes schenke uns Gedeihen und Freude.
11 Alle Devas seien uns zum Segen. Sarasvati sei uns mit ihren Eingebungen zum Guten. Die Helfer und die freigebigen Gefährten seien uns wohlgesinnt, die himmlischen, die irdischen und die in den Wassern.
12 Die Hüter der Wahrheit seien uns wohlgesinnt. Die Pferde und die Kühe seien uns zum Segen. Die Ribhus, die geschickten Meister mit kundigen Händen, seien uns zum Guten. Die Ahnen mögen uns bei unseren Anrufungen wohlgesinnt sein.
13 Der göttliche Aja Ekapad sei uns wohlgesinnt, ebenso Ahir Budhnya und der Ozean. Apam Napat, der Sohn der Wasser, schenke uns seine Fülle. Prishni, die von den Devas Behütete, sei uns zum Segen.
14 Adityas, Rudras und Vasus mögen dieses neue Gebet annehmen. Mögen die himmlischen und die irdischen Devas uns hören, auch die Kuhgeborenen und alle, die des Yajnas würdig sind.
15 Die Devas, die unter den Verehrungswürdigen verehrungswürdig sind, die Unsterblichen, die Rita kennen und von Manu verehrt werden, mögen uns heute weiten Lebensraum schenken. Ihr Devas, behütet uns allezeit mit eurem Segen.
Om. Shanti, Shanti, Shanti. Frieden, Frieden, Frieden.
Vollständiger Sanskrittext in Devanagari
ॐ शं न इन्द्राग्नी भवताम् अवोभिः शं न इन्द्रावरुणा रातहव्या ।
शम् इन्द्रासोमा सुविताय शं योः शं न इन्द्रापूषणा वाजसातौ ॥ १ ॥
शं नो भगः शम् उ नः शंसो अस्तु शं नः पुरन्धिः शम् उ सन्तु रायः ।
शं नः सत्यस्य सुयमस्य शंसः शं नो अर्यमा पुरुजातो अस्तु ॥ २ ॥
शं नो धाता शम् उ धर्ता नो अस्तु शं न उरूची भवतु स्वधाभिः ।
शं रोदसी बृहती शं नो अद्रिः शं नो देवानां सुहवानि सन्तु ॥ ३ ॥
शं नो अग्निर् ज्योतिरनीको अस्तु शं नो मित्रावरुणाव् अश्विना शम् ।
शं नः सुकृतां सुकृतानि सन्तु शं न इषिरो अभि वातु वातः ॥ ४ ॥
शं नो द्यावापृथिवी पूर्वहूतौ शम् अन्तरिक्षं दृशये नो अस्तु ।
शं न ओषधीर् वनिनो भवन्तु शं नो रजसस् पतिर् अस्तु जिष्णुः ॥ ५ ॥
शं न इन्द्रो वसुभिर् देवो अस्तु शम् आदित्येभिर् वरुणः सुशंसः ।
शं नो रुद्रो रुद्रेभिर् जलाषः शं नस् त्वष्टा ग्नाभिर् इह शृणोतु ॥ ६ ॥
शं नः सोमो भवतु ब्रह्म शं नः शं नो ग्रावाणः शम् उ सन्तु यज्ञाः ।
शं नः स्वरूणाम् मितयो भवन्तु शं नः प्रस्वः शम् व् अस्तु वेदिः ॥ ७ ॥
शं नः सूर्य उरुचक्षा उद् एतु शं नश् चतस्रः प्रदिशो भवन्तु ।
शं नः पर्वता ध्रुवयो भवन्तु शं नः सिन्धवः शम् उ सन्त्व् आपः ॥ ८ ॥
शं नो अदितिर् भवतु व्रतेभिः शं नो भवन्तु मरुतः स्वर्काः ।
शं नो विष्णुः शम् उ पूषा नो अस्तु शं नो भवित्रं शम् व् अस्तु वायुः ॥ ९ ॥
शं नो देवः सविता त्रायमाणः शं नो भवन्तूषसो विभातीः ।
शं नः पर्जन्यो भवतु प्रजाभ्यः शं नः क्षेत्रस्य पतिर् अस्तु शम्भुः ॥ १० ॥
शं नो देवा विश्वदेवा भवन्तु शं सरस्वती सह धीभिर् अस्तु ।
शम् अभिषाचः शम् उ रातिषाचः शं नो दिव्याः पार्थिवाः शं नो अप्याः ॥ ११ ॥
शं नः सत्यस्य पतयो भवन्तु शं नो अर्वन्तः शम् उ सन्तु गावः ।
शं न ऋभवः सुकृतः सुहस्ताः शं नो भवन्तु पितरो हवेषु ॥ १२ ॥
शं नो अज एकपाद् देवो अस्तु शं नो ऽहिर् बुध्न्यः शं समुद्रः ।
शं नो अपां नपात् पेरुर् अस्तु शं नः पृश्निर् भवतु देवगोपा ॥ १३ ॥
आदित्या रुद्रा वसवो जुषन्तेदम् ब्रह्म क्रियमाणं नवीयः ।
शृण्वन्तु नो दिव्याः पार्थिवासो गोजाता उत ये यज्ञियासः ॥ १४ ॥
ये देवानां यज्ञिया यज्ञियानाम् मनोर् यजत्रा अमृता ऋतज्ञाः ।
ते नो रासन्ताम् उरुगायम् अद्य यूयम् पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥ १५ ॥
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥
Vertiefende Erläuterungen
Der Segen wird aus allen Richtungen erbeten. Selbst das Aufrichten der Opferpfähle und das Gras des Altars gehören zum Gebet. Das Heilige durchdringt auch die Einzelheiten einer Handlung. Bei einer Puja oder Homa können wir diese Sorgfalt aufnehmen.
Einige Namen öffnen uns eine ferne mythische Welt. Aja Ekapad ist der „einfüßige Ungeborene“, Ahir Budhnya die Schlange der Tiefe. Apam Napat ist der göttliche Sohn der Wasser. Die Ribhus verkörpern meisterliches Können, Prishni ist die Mutter der Maruts. Auch das Geheimnisvolle erhält seinen Platz in der Verehrung.
Für Yoga Vidya führt dieses Gebet zu einer weiten Haltung der Dankbarkeit. Unser Leben wird von unzähligen Kräften getragen. Nimm Nahrung, Wasser, Arbeit und Gemeinschaft bewusst als Gaben wahr. Und frage dich, wie dein eigenes Handeln für andere zum Segen werden kann.
Video zur Vertiefung
Meditation der Liebenden Güte - Maitri Bhavana
Anregungen für die eigene Praxis
- Lies den Friedenswunsch langsam und nimm wahr, welche Wesen und Lebensbereiche er einschließt.
- Sprich den Sanskrittext mit ruhiger Stimme; du musst dabei keine besondere Stimmung herstellen.
- Verbinde eine Bitte mit einem Menschen oder einer Begegnung, die heute Aufmerksamkeit braucht.
- Setze den Friedenswunsch in einer kleinen versöhnlichen oder fürsorglichen Handlung um.
- Lass nach dem letzten Shanti eine kurze Stille entstehen und nimm die Ausrichtung in den Alltag mit.
Video zur begleitenden Praxis und Auslegung
Yoga und Meditation Einführung
Abschließende Worte
Nenne am Ende eine oft übersehene Gabe des Alltags. Auch ihr darf dein Dank gelten.
Siehe auch
Quellen und Literatur
- Sukadev Bretz (Hrsg.): Veden – Offenbarungen der Rishis. Hymnen zur Rezitation, Übersetzungen, Erläuterungen. Yoga Vidya Verlag, Bad Meinberg. Abschnitt „Sham Nah Suktam“.
- Hymnen aus den Veden, Rezitationssammlung, Nr. 59: „Śaṃ Naḥ Sūktam“.
- Rigveda, Shakala-Samhita 7.35.1–15.
- Sanskrittext zum Nachlesen: GRETIL: Rigveda, Mandala 7.
Seminare
Indische Schriften
- 26.12.2026 - 02.01.2027 Indische Rituale Ausbildung
Du interessierst dich für indische Rituale? Du hast die einzigartige Gelegenheit, in dieser Rituale Ausbildung bei Yoga Vidya die kleine Puja, große P…- Sukadev Bretz, Shankari Winkelbauer
- 01.01.2027 - 10.01.2027 Yogalehrer Weiterbildung Intensiv A1 - Jnana Yoga und Vedanta
Kompakte, vielseitige Weiterbildung für Yogalehrer rund um Jnana Yoga und Vedanta.
Tauche tief ein ins Jnana Yoga und Vedanta, studiere die indischen S…- Vedamurti Dr Olaf Schönert
Meditation
- 04.12.2026 - 06.12.2026 Innen friedvoll und still durch Meditation
Stärke dein friedvolles, ruhiges, inneres Sein um der Getriebenheit, der Hektik des Alltags ausgeglichen zu begegnen. Erlebe wie dir die intensive Medi…- Shankari Winkelbauer
- 07.12.2026 - 28.12.2026 Meditation, IntensTouch, zur Harmonisierung der Lebensenergie - Online Kurs Reihe
Termine: Montag 07.12., 14.12., 21.12., 28.12.2026
Uhrzeit: 20:30 - 21:15 Uhr
Diese Meditationsreise zu verschiedenen Themen gibt Dir die Möglichkeit…- Frank Schwab
